Chương 1 của Luận văn đưa ra một số khái niệm, quan điểm cơ sở và thực tiễn cần yếu cho đề tài như: định nghĩa về Ahimsa, nguồn gốc của Ahimsa, bối cảnh lịch sử - xã hội Ấn Độ thời đại Gandhi và một số nét chính trong tư tưởng chính trị của Mahatma Gandhi 15 Chương 2. Đường lối đấu tranh của Mahatma Gandhi trong phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc Ấn Độ nửa đầu TK XX Ở chương này, tác giả đã giới thiệu thêm về cuộc đời, sự nghiệp của Mahatma Gandhi cũng như lịch sử hình thành và phát triển của Đảng Quốc Đại Ấn Độ. Đồng thời, luận văn sẽ đi sâu phân tích đường lối đấu tranh giành độc lập dân tộc của Mahatma Gandhi dựa trên Ahimsa, Satya, Satyagraha và cho thấy được vai trò, ý nghĩa của tư tưởng Gandhi đối với thắng lợi của cách mạng Ấn Độ. Phương thức đấu tranh Bất bạo động và việc giải quyết các xung đột trên thế giới hiện nay Cuối cùng, luận văn sẽ mở rộng vấn đề khi phân tích những cuộc chiến tranh bất bạo động trên thế giới chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của tư tưởng Gandhi; phân tích một số xung đột, tranh chấp trên thế giới hiện nay và kiến nghị áp dụng một số biện pháp đấu tranh hòa bình bất bạo lực vào những tranh chấp, xung đột đó.
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI 16 1. Khái luận về Ahimsa 1. Khái niệm Ahimsa Mahatma Gandhi đã từng nói: "Bất bạo động là một sức mạnh tích cực của trật tự cao nhất. Đó là sức mạnh linh hồn hoặc sức mạnh thần thánh trong chúng ta.
Con người bất toàn không thể nắm bắt được toàn bộ bản chất đó - anh ta sẽ không thể chịu đựng được ngọn lửa thiêu đốt của nó hay thậm chí là một phần vô cùng nhỏ của nó, khi nó kích hoạt trong chúng ta, nó có thể tạo nên điều kỳ diệu." Triết lý chính trị của Gandhi, một sự pha trộn các quan điểm và thực tiễn của Gandhi, xoay quanh ahimsa, phi bạo lực. Gandhi không có vũ khí nào ngoài bất bạo động. Ông đã thực hiện thành công quy tắc bất bạo động trong cuộc đấu tranh giành độc lập. Tất cả các thử nghiệm của ông với ahimsa đã dạy ông rằng bất bạo hành trong thực tế có nghĩa là lao động và chịu đựng rất khó khăn vất vả.
Theo suy nghĩ của ông, cuộc biểu tình bất bạo động hoàn hảo nhất là ở Champaran. Khái niệm Ahimsa Ahimsa có nguồn gốc từ gốc động từ tiếng Phạn, có nghĩa là giết. Hình thức hims có nghĩa là "mong muốn giết chết"; tiền tố a - là một phủ định. Vì vậy, a- himsa có nghĩa đen là "không có ham muốn giết người".
Dịch theo nghĩa đen, ahimsa có nghĩa là không có hại; hoàn toàn vô hại, không chỉ với bản thân và người khác, mà còn với tất cả chúng sinh. Nhưng ý nghĩa của nó là rộng hơn nhiều; nó còn hơn cả việc không gây hay sử dụng bạo lực, nó còn hơn cả một thái độ, đó là cả một cách sống. Chính sự đối nghịch của himsa, "bạo lực" là làm tổn thương các yếu tố sống còn (prana), thông qua sự rung động do đam mê, kích động tâm trí, cơ thể hoặc lời nói (Tattvarth Adhigama Sutra vii: 13) Khái niệm về ahimsa mở rộng cho tất cả sinh vật sống, và do đó, mở rộng đến bảo vệ môi trường, môi trường sống tự nhiên và ăn chay là dẫn xuất tự nhiên của nó. Phật giáo và đạo Jain áp đặt hoàn toàn bất bạo động đối với các tín đồ.
Trong Hindu giáo, nó có nghĩa là nguyên tắc không gây thương tích hay tổn hại tới chúng sinh. Người theo Hindu giáo, đặc biệt là ở các vùng phía nam của Ấn Độ, thường kiêng ăn thịt theo niềm tin là không làm hại động vật. Đối với một độc giả theo tinh thần của 17 thánh điển Gita – Chí tôn ca, Ahimsa dạy cho họ bí mật bất bạo động, bí quyết nhận thức ra bản ngã mặc dù cơ thể trần tục của mình. Ahimsa hay phi bạo lực là vũ khí đã được Mahatma Gandhi sử dụng để giải phóng Ấn Độ khỏi ách thống trị của Thực dân Anh.
Ahimsa là một thuật ngữ tiếng Phạn được tìm thấy trong Devanagari, tiền tố “a” trong thuật ngữ này mang ý nghĩa phủ định cho “himsa” có nghĩa là giết hại hoặc làm tổn thương. Nếu hiểu theo nghĩa gốc thì “himsa” bắt nguồn từ chữ “hins”, tức là làm hại, hủy diệt hoặc giết; mà “hins” lại có xuất xứ từ “han”, có nghĩa là gây hại, tiêu diệt hoặc giết chết [31, tr. Như vậy, khi ghép lại thành một thì Ahimsa có nghĩa là không giết hại, không làm tổn thương. Trong ngôn ngữ của Hindu giáo, một từ phủ định thường bao hàm nhiều ý nghĩa khác nhau.
Chữ “Ahimsa” nêu hiểu một cách trọn vẹn có nghĩa là “làm, nhưng không làm hại” [24, tr. Ahimsa có nguồn gốc từ Ấn Độ cổ đại và được thực hành trong Hindu giáo, Phật giáo và Jaina giáo. Theo thần thoại cổ đại, Ahimsa là một quy tắc ứng xử ràng buộc cấm săn bắn, giết mổ, ăn thịt và sử dụng các sản phẩm động vật được cung cấp bởi các phương tiện bạo lực. Theo đó, Ahimsa có thể được mở rộng nghĩa và được hiểu là phi bạo lực, không gây chiến tranh và tạo xung đột, không làm hại mình và cả đối phương.
Nội dung tư tưởng của Mahatma Gandhi tập trung chủ yếu trong 3 triết lý nền tảng là Ahimsa (Bất tổn sinh), Satya (Đạo/Chân lý) và Satyagraha (Chấp trì chân lý), trong đó Ahimsa là nội dung gốc rễ và quan trọng nhất của tư tưởng Gandhi, là nền tảng cho những chân giá trị khác trong hệ tư tưởng của Ngài, đặc biệt là Satyagraha (Chấp trì chân lý). Ông đã trau chuốt, gọt giũa nghĩa của từ “Ahimsa” cho phù hợp với tư tưởng của mình khi cho rằng: “Ahimsa không có ý nghĩa thô như đã từng được mô tả. Không gây tổn thương cho bất cứ sinh linh nào dĩ nhiên là một phần của ahimsa. Nhưng đó là ý nghĩa sơ đẳng nhất.
Nguyên lý của himsa là gây tổn thương bằng cả những ý nghĩ độc ác, bằng sự nóng vội thái quá, bằng nói dối, bằng thù ghét, bằng cầu mong điều xấu cho người khác” [27, tr. “Tôi đồng ý với định nghĩa rằng ahimsa không chỉ là một trạng thái vô hại tiêu cực nhưng còn là một trạng thái yêu thương tích cực, làm điều tốt cho cả kẻ ác nữa. Nhưng điều này không có nghĩa là phải giúp kẻ ác tiếp tục làm điều sai trái hoặc chịu đựng chúng bằng sự im lặng đồng lõa. Ngược lại, tình thương, trạng thái tích 18 cực của ahimsa, đòi hỏi tôi phải kháng cự lại kẻ làm ác bằng cách tách ly bản thân tôi với kẻ làm ác, dù là điều này có thể đụng chạm đến anh ta hoặc gây hại cho anh ta về cả thể chất nữa.
Có thể thấy, ở đây, Mahatma Gandhi đã định nghĩa Ahimsa là tình yêu thương, bác ái giữa con người với nhau và với cả những kẻ gây hại cho mình. Trong suốt cuộc đời hoạt động chính trị của mình, Mahatma Gandhi luôn phản đối phương pháp giải quyết các xung đột, tranh chấp bằng đấu tranh vũ trang, phản đối những cuộc chiến tranh phi nghĩa của Ấn Độ và nhiều quốc gia thuộc địa trên thế giới. Xác định được nguyên nhân dẫn đến các mâu thuẫn nội tại và ngoại sinh của những cuộc xung đột, Gandhi đã áp dụng tư tưởng Ahimsa của mình vào đường lối đấu tranh giành độc lập cho Ấn Độ. Quan niệm về Ahimsa trong đường lối chính trị của Gandhi rất rõ ràng: “Tín điều của ta là bất bạo động trong mọi trường hợp.
Phương pháp của ta là cải biến tâm tính con người chứ không dùng sự áp chế; là tự chịu khổ nạn chứ không phải gây khổ nạn cho kẻ nắm bạo quyền. Có thể thấy, ngay từ đầu Gandhi đã lựa chọn và kiên định áp dụng các nguyên tắc căn bản nhất của triết lý bất bạo động ngay cả trong lĩnh vực chính trị và đối với vận mệnh sống còn của dân tộc mình. Không chỉ có vậy, Ahimsa trong xuyên suốt đường lối đấu tranh giành độc lập cho Ấn Độ của Gandhi còn là sự bất hợp tác với thực dân Anh trên tất cả các lĩnh vực, nhằm bộc lộ cho ách thống trị này thấy rằng nhân dân Ấn Độ đồng lòng mong muốn tự mình xây dựng nền độc lập, nền chính trị, kinh tế, văn hóa,…của quốc gia này mà không cần bất cứ thế lực nào hỗ trợ hay viện cớ để xâm chiếm đất nước. Nguồn gốc ra đời của tư tưởng Ahimsa Ahimsa được các tôn giáo lớn ở Ấn độ truyền giảng và thực hành như một giáo điều dành cho những người hành đạo.
Từ Phật giáo, Hindu giáo đến Jain giáo (Kỳ Na giáo), Ahimsa đều xuất hiện trong giáo lý của các tôn giáo này nhưng chưa một tôn giáo hay một nghiên cứu nào chỉ ra được chính xác thời gian, không gian, bối cảnh ra đời cũng như nguồn gốc xuất xứ của triết lý Ahimsa. Một điều đáng nói, Mahatma Gandhi đã vận dụng tư tưởng Ahimsa từ những tôn giáo này vào đường lối đấu tranh của Ngài. Vì vậy, có thể xảy ra một điều là Ahimsa khởi nguyên từ các 19 tôn giáo có trước và là tiền đề để Mahatma Gandhi bổ sung và phát triển trong tư tưởng chính trị của mình. Nếu xét đến góc độ nguồn gốc ra đời của Ahimsa, trong trường hợp này phải xét đến nguồn gốc ra đời của Hindu giáo, Phật giáo và Jain giáo.
Đầu tiên, khi nói đến Ấn Độ phải nói đến Hindu giáo. Theo nhiều nguồn sử liệu, Hindu giáo ra đời vào khoảng 3000 năm trước trong thời kỳ Văn minh Lưu vực sông Ấn của Ấn Độ cổ đại (2800 – 1900 trước Công nguyên). Trong khi đó Phật giáo ra đời thế kỷ thứ VI trước Công nguyên còn Jain giáo xuất hiện ở Ấn Độ cũng gần như cùng giai đoạn với đạo Phật, khoảng từ năm 540 đến năm 468 trước Công nguyên theo như đa số các cứ liệu lịch sử về tôn giáo đã ghi lại. Như vậy, có thế thấy, trong ba tôn giáo lấy Ahimsa là một giáo điều trong hệ thống giáo lý của mình, Hindu giáo là tôn giáo xuất hiện đầu tiên và trước nhất, và có khả năng Ahimsa ra đời vào giai đoạn Hindu giáo hình thành và phát triển.
Do đó, nếu nói đến nguồn gốc ra đời của Ahimsa cũng đồng nghĩa với việc đi sâu xem xét lịch sử hình thành của đạo Hindu ở Ấn Độ. Hindu giáo là một tôn giáo và Đạo pháp hay cách sống của Ấn Độ, [Sharma, Arvind (2003), The Study of Hinduism, University of South Carolina Press, tr.