Luận văn thạc sĩ tác động của tín dụng ngắn hạn đến tín dụng thương mại đối với công ty giai đoạn 2008 2016

Nghiên cứu tác động của tín dụng ngắn hạn đến tín dụng thương mại Việt Nam giai đoạn 2008-2016. Phân tích chi tiết và đánh giá hiệu quả.

• Tác giả: Lê Thị Thu Thủy
• Người hướng dẫn: PGS. Phan Thị Bích Nguyệt
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Tác Động Của Tín Dụng Ngắn Hạn Đến Tín Dụng Thương Mại Đối Với Công Ty Giai Đoạn 2008-2016
• Loại tài liệu: luận văn thạc sỹ kinh tế
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC HÌNH ẢNH
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• 1. CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu
• 1.2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.3. Phương pháp nghiên cứu
• 1.4. Đóng góp điểm mới của đề tài
• 1.5. Bố cục luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 2.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÍN DỤNG THƯƠNG MẠI, TÍN DỤNG NGÂN HÀNG VÀ MỐI QUAN HỆ GIỮA CHÚNG
• 2.1.1. Tín dụng ngân hàng
• 2.1.1.1. Khái niệm tín dụng ngân hàng
• 2.1.1.2. Các hình thức tín dụng ngân hàng
• 2.1.2. Tổng quan về tín dụng thương mại
• 2.1.2.1. Khái niệm về tín dụng thương mại
• 2.1.2.2. Phân loại tín dụng thương mại
• 2.2. Tổng quan các nghiên cứu về mối quan hệ giữa tín dụng thương mại và tín dụng ngắn hạn
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Khung phân tích nghiên cứu
• 3.2. Thiết lập mô hình hồi quy
• 3.3. Nguồn dữ liệu và cách xây dựng các biến số
• 3.4. Các phương pháp hồi quy sử dụng trong bài luận văn
• 3.4.1. Mô hình Pooled OLS
• 3.4.2. Mô hình các ảnh hưởng cố định (Fixed Effective Model – FEM)
• 3.4.3. Mô hình các ảnh hưởng ngẫu nhiên (Random Effective Model – REM)
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Thống kê mô tả số liệu
• 4.2. Phân tích mối quan hệ đơn biến giữa các biến số với tín dụng thương mại
• 4.3. Phân tích mối quan hệ đa biến giữa các biến số với tín dụng thương mại
• 4.4. Phân tích hồi quy mô hình đa biến với toàn bộ mẫu dữ liệu
• 4.4.1. Kết quả hồi quy mô hình với toàn bộ mẫu dữ liệu
• 4.4.2. Ước lượng mô hình VAR rút gọn trong trường hợp không có các yếu tố từ bên ngoài
• 4.4.3. Phân tách mẫu dữ liệu theo quy mô doanh nghiệp
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• 5.1. Đề xuất, kiến nghị
• 5.2. Hạn chế của bài nghiên cứu
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu tổng quan về tác động tín dụng ngắn hạn và tín dụng thương mại

Trong lĩnh vực tài chính doanh nghiệp, tín dụng ngắn hạn và tín dụng thương mại đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nguồn vốn lưu động cho hoạt động sản xuất kinh doanh. Tín dụng ngắn hạn thường được cung cấp từ hệ thống ngân hàng với các khoản vay có thời gian dưới một năm, trong khi tín dụng thương mại là hình thức tín dụng giữa các doanh nghiệp với nhau mà không thông qua tổ chức tín dụng. Giai đoạn từ 2008 đến 2016 đặc biệt mang nhiều biến động do ảnh hưởng của khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008, làm thay đổi một cách sâu sắc mối quan hệ giữa hai hình thức này. Luận văn tập trung tìm hiểu tác động của tín dụng ngắn hạn đến tín dụng thương mại đối với các công ty niêm yết trên sàn chứng khoán Hồ Chí Minh trong giai đoạn này, nhằm làm sáng tỏ tính chất gây ra sự hỗ trợ hay thay thế giữa hai loại tín dụng này trong bối cảnh kinh tế đa biến.

1.1. Khái niệm tín dụng ngắn hạn và tín dụng thương mại trong doanh nghiệp

Theo các nghiên cứu, tín dụng ngắn hạn là nguồn vốn chủ yếu từ ngân hàng thương mại, cung cấp các khoản vay ngắn hạn nhằm đáp ứng nhu cầu vốn lưu động của doanh nghiệp. Trong khi đó, tín dụng thương mại là các khoản tín dụng do doanh nghiệp cho nhau dưới hình thức mua chịu, ghi nợ trong giao dịch kinh doanh hàng hóa và dịch vụ. Đây là nguồn tài trợ tự nhiên, giúp doanh nghiệp duy trì chu trình sản xuất, kinh doanh khi khó tiếp cận vốn ngân hàng.

1.2. Ý nghĩa và mục tiêu nghiên cứu về ảnh hưởng tín dụng ngắn hạn đến tín dụng thương mại

Nghiên cứu nhằm lý giải liệu có tồn tại mối quan hệ hỗ trợ hay thay thế giữa tín dụng ngắn hạn và tín dụng thương mại trong doanh nghiệp. Mục tiêu trọng tâm là phân tích tác động trong bối cảnh khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008 đến 2016. Qua đó, đưa ra các kiến nghị quản lý quản lý tín dụng ngắn hạn và chính sách doanh nghiệp, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn vay trong doanh nghiệp.

II. Phân tích các thách thức của tín dụng ngắn hạn đến tín dụng thương mại giai đoạn 2008 2016

Giai đoạn 2008-2016 chứng kiến nhiều biến động lớn trên thị trường tài chính Việt Nam với sự tác động mạnh mẽ của khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, làm hạn chế nguồn cung tín dụng ngân hàng ngắn hạn. Tình trạng thắt chặt tín dụng khiến doanh nghiệp khó tiếp cận vốn vay theo truyền thống, từ đó buộc phải tìm đến hoặc tăng phụ thuộc vào các nguồn tài trợ thay thế, trong đó có tín dụng thương mại trong doanh nghiệp. Tuy nhiên, nguồn vốn này cũng chịu rủi ro lớn do tính thiếu ổn định và bị giới hạn bởi khả năng tài chính của chính các doanh nghiệp cho vay. Ngoài ra, sự không đồng nhất về quy mô, ngành nghề và hiệu quả quản trị doanh nghiệp càng làm gia tăng phức tạp trong quản lý dòng vốn tín dụng.

2.1. Rủi ro tín dụng ngắn hạn và ảnh hưởng đến hoạt động tín dụng doanh nghiệp

Nguồn vốn từ tín dụng ngắn hạn mặc dù linh hoạt nhưng dễ bị ảnh hưởng bởi các chính sách tiền tệ và điều kiện kinh tế vĩ mô. Trong giai đoạn khủng hoảng, nhiều ngân hàng thắt chặt cho vay ngắn hạn khiến doanh nghiệp rơi vào cảnh thiếu hụt vốn lưu động, tạo áp lực lên các khoản nợ và thanh khoản, tăng rủi ro tín dụng và làm giảm khả năng chiếm dụng vốn từ nguồn tín dụng này.

2.2. Các giới hạn trong tín dụng thương mại làm khó quản lý vốn lưu động của công ty

Đặc thù của tín dụng thương mại là hạn chế về quy mô và thời gian cho vay, phụ thuộc lớn vào mối quan hệ tín nhiệm giữa các doanh nghiệp. Đặc biệt trong giai đoạn khó khăn tài chính, doanh nghiệp cho vay thương mại cũng gặp nguy cơ về thanh khoản và rủi ro vỡ nợ cao. Điều này đặt ra thách thức trong việc cân đối nguồn vốn giữa vay ngân hàng và tín dụng thương mại, dẫn đến các vấn đề trong quản lý dòng tiền và chu kỳ sản xuất kinh doanh.

2.3. Ảnh hưởng của khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008 đến mối quan hệ tín dụng doanh nghiệp

Cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 không chỉ ảnh hưởng đến khả năng huy động vốn ngân hàng mà còn làm biến động nguồn tín dụng thương mại trên thị trường. Doanh nghiệp chịu áp lực thắt chặt chi tiêu và tăng tính thận trọng trong việc cấp tín dụng thương mại, đồng thời nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa bị hạn chế khả năng tiếp cận nguồn vốn vay ngân hàng, dẫn đến sự thay đổi rõ rệt trong mô hình tài trợ vốn lưu động.

III. Hướng dẫn phương pháp nghiên cứu tác động tín dụng ngắn hạn đến tín dụng thương mại

Phương pháp nghiên cứu trong luận văn tập trung vào phân tích định lượng qua dữ liệu bảng thu thập từ 186 công ty phi tài chính niêm yết trên sàn chứng khoán TP. Hồ Chí Minh trong giai đoạn 2008-2016. Các mô hình hồi quy được sử dụng bao gồm mô hình OLS gộp (Pooled OLS), mô hình các ảnh hưởng cố định (FEM), mô hình các ảnh hưởng ngẫu nhiên (REM). Phương pháp hồi quy này giúp kiểm định ảnh hưởng của các biến số như tỷ lệ nợ vay ngắn hạn, các khoản phải thu, phải trả, cùng các biến kiểm soát đặc điểm doanh nghiệp như quy mô, doanh thu, giá vốn hàng bán, dòng tiền hoạt động và hàng tồn kho lên tín dụng thương mại. Thông qua việc lựa chọn mô hình phù hợp nhất dựa trên kiểm định thống kê, luận văn đã đưa ra được các kết quả nghiên cứu chính xác và có độ tin cậy cao.

3.1. Thu thập và xử lý dữ liệu báo cáo tài chính doanh nghiệp niêm yết

Dữ liệu nghiên cứu được thu thập từ các báo cáo tài chính kiểm toán và báo cáo thường niên của các công ty phi tài chính được niêm yết liên tục trên sàn HOSE. Các giá trị biến số như khoản phải thu, khoản phải trả, tín dụng thương mại ròng, và nợ vay ngắn hạn được chuẩn hóa trên tổng tài sản nhằm tăng tính so sánh giữa các doanh nghiệp có quy mô khác nhau. Các dữ liệu thô được xử lý qua phần mềm Excel và Stata, đảm bảo tính nhất quán và độ tin cậy trong phân tích.

3.2. Thiết lập mô hình hồi quy và lựa chọn phương pháp tốt nhất phân tích tác động

Luận văn xây dựng các mô hình hồi quy đa biến để phân tích tác động của tín dụng ngắn hạn đến các thành phần của tín dụng thương mại, gồm khoản phải thu, khoản phải trả và tín dụng thương mại ròng. Tiến hành so sánh giữa mô hình Pooled OLS, FEM và REM thông qua kiểm định Hausman để lựa chọn mô hình thích hợp nhất đối với dữ liệu bảng cân bằng. Phương pháp này giúp phát hiện ra các mối quan hệ nhân quả và tác động thực chất giữa các biến, loại trừ sai số do đặc thù doanh nghiệp và biến động thời gian.

3.3. Các biến kiểm soát trong mô hình và ý nghĩa kinh tế của chúng

Ngoài các biến chính về tín dụng, mô hình còn tích hợp các biến kiểm soát như doanh thu thuần, giá vốn hàng bán, quy mô tổng tài sản, dòng tiền hoạt động và hàng tồn kho. Các yếu tố này phản ánh đặc điểm hoạt động và tài chính của doanh nghiệp, có ảnh hưởng đáng kể đến chính sách tín dụng thương mại của doanh nghiệp. Việc đưa các biến này vào mô hình giúp làm rõ hơn các tác động của tín dụng ngắn hạn trong bối cảnh thực tế hoạt động kinh doanh của công ty.

IV. Phân tích kết quả nghiên cứu về tác động tín dụng ngắn hạn đến tín dụng thương mại công ty

Qua các phân tích hồi quy đa biến trên mẫu dữ liệu 186 công ty giai đoạn 2008-2016, kết quả nghiên cứu cho thấy có mối quan hệ đồng biến có ý nghĩa thống kê giữa tín dụng ngắn hạn và các thành phần của tín dụng thương mại, đặc biệt là tín dụng thương mại ròng. Điều này cho thấy tín dụng ngắn hạn có tác động hỗ trợ tích cực lên tín dụng thương mại trong doanh nghiệp. Bên cạnh đó, các biến kiểm soát như giá vốn hàng bán, dòng tiền hoạt động và quy mô doanh nghiệp cũng có ảnh hưởng ngược chiều hoặc cùng chiều tùy theo đặc thù từng doanh nghiệp. Kết quả hồi quy cho thấy mô hình có hiệu quả tốt nhất là mô hình các ảnh hưởng ngẫu nhiên (REM) cho toàn bộ mẫu và các phân nhóm doanh nghiệp lớn và nhỏ.

4.1. Tác động tích cực của tín dụng ngắn hạn lên tín dụng thương mại ròng

Phân tích hồi quy đa biến thể hiện rõ ràng các khoản vay nợ ngắn hạn từ ngân hàng có tác động tích cực và có ý nghĩa thống kê tới tín dụng thương mại ròng trên tổng tài sản doanh nghiệp. Điều này cho thấy khi doanh nghiệp có khả năng tiếp cận dễ dàng các nguồn vốn vay ngắn hạn, chính sách tín dụng thương mại cũng được mở rộng để hỗ trợ khách hàng và nhà cung cấp, tạo điều kiện thuận lợi duy trì và phát triển hoạt động kinh doanh.

4.2. Ảnh hưởng đối lập của giá vốn hàng bán và dòng tiền hoạt động đến tín dụng thương mại

Giá vốn hàng bán có mối quan hệ nghịch biến với tín dụng thương mại ròng, phản ánh thực tế khi chi phí sản xuất tăng, doanh nghiệp sẽ thắt chặt tín dụng thương mại để giảm bớt sự chiếm dụng vốn. Ngược lại, dòng tiền hoạt động thường có tác động thắt chặt tín dụng thương mại, do doanh nghiệp ưu tiên thu hồi tiền mặt từ khách hàng để đảm bảo thanh khoản, giảm thiểu rủi ro mất vốn.

4.3. Sự khác biệt giữa công ty lớn và công ty nhỏ trong mô hình nghiên cứu

Phân tích mẫu theo quy mô doanh nghiệp cho thấy các công ty lớn có xu hướng có tỷ lệ tín dụng thương mại ròng thấp hơn so với công ty nhỏ. Đồng thời, mức tín dụng ngắn hạn ảnh hưởng đến tín dụng thương mại ở công ty lớn ít biến động hơn, cho thấy những doanh nghiệp lớn có năng lực tiếp cận nhiều nguồn vốn đa dạng và quản lý tín dụng tốt hơn, giảm thiểu sự phụ thuộc quá mức vào tín dụng thương mại.

V. Ứng dụng thực tiễn và kiến nghị quản lý tín dụng ngắn hạn và thương mại công ty

Dựa trên các kết quả nghiên cứu, có thể thấy việc cân đối và quản lý tốt mối quan hệ giữa tín dụng ngắn hạn và tín dụng thương mại trong doanh nghiệp là yếu tố thiết yếu để đảm bảo hiệu quả sử dụng vốn và tối ưu hóa nguồn vốn lưu động. Các doanh nghiệp cần xây dựng chính sách tín dụng thương mại linh hoạt, dựa trên khả năng huy động vốn ngân hàng ngắn hạn và đặc điểm kinh tế vĩ mô, nhằm giảm thiểu rủi ro thanh khoản, đồng thời tận dụng tốt các cơ hội mở rộng kinh doanh.

5.1. Giải pháp quản lý tín dụng ngắn hạn hiệu quả cho các công ty giai đoạn 2008 2016

Các công ty cần tăng cường quản lý dòng tiền và kiểm soát việc sử dụng vốn vay ngắn hạn một cách hiệu quả, tránh lạm dụng gây áp lực lên khả năng thanh toán. Việc đa dạng hóa nguồn vốn và thiết lập các biện pháp kiểm soát rủi ro tín dụng sẽ giúp doanh nghiệp ổn định hoạt động tài chính, đặc biệt trong bối cảnh biến động của thị trường tài chính toàn cầu.

5.2. Hướng phát triển tín dụng thương mại bền vững trong doanh nghiệp

Xây dựng mối quan hệ kinh doanh lâu dài và minh bạch giữa các doanh nghiệp sẽ thúc đẩy tín dụng thương mại phát triển bền vững, giảm thiểu rủi ro thanh toán. Đồng thời, giám sát các khoản phải thu, phải trả và quy trình thanh toán cũng là yếu tố quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả vốn lưu động và thúc đẩy tăng trưởng kinh doanh.

5.3. Kiến nghị chính sách hỗ trợ từ ngân hàng và cơ quan nhà nước đối với doanh nghiệp

Ngân hàng thương mại cần xây dựng các gói tín dụng ngắn hạn linh hoạt, ưu tiên hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ, đồng thời tạo điều kiện về lãi suất và thời hạn vay hợp lý. Các cơ quan quản lý nhà nước nên tăng cường chính sách tài chính, kích thích tín dụng lưu động và đảm bảo tính minh bạch trong quan hệ tín dụng để thúc đẩy sự phát triển ổn định của thị trường tài chính doanh nghiệp.

VI. Kết luận và dự báo tương lai mối quan hệ tín dụng ngắn hạn với tín dụng thương mại

Luận văn đã cung cấp bằng chứng thực nghiệm quan trọng về mối quan hệ giữa tín dụng ngắn hạn và tín dụng thương mại trong doanh nghiệp trong giai đoạn nhiều biến động 2008-2016 tại Việt Nam. Kết quả cho thấy hai loại tín dụng này có mối quan hệ hỗ trợ, trong đó nguồn vốn ngân hàng ngắn hạn tác động tích cực lên khả năng mở rộng tín dụng thương mại. Trong tương lai, khi nền kinh tế và thị trường tài chính tiếp tục phát triển, mối quan hệ này có thể ngày càng tăng cường, góp phần vào ổn định và hiệu quả vốn lưu động cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, doanh nghiệp và nhà quản lý cần chuẩn bị các chiến lược ứng phó phù hợp với các thay đổi về chính sách và biến động kinh tế vĩ mô.

6.1. Tổng kết các kết quả nghiên cứu chính trong luận văn thạc sĩ

Luận văn đã chỉ ra rằng tín dụng ngắn hạn từ ngân hàng có tác động cùng chiều tích cực đến tín dụng thương mại ròng của doanh nghiệp. Ngoài ra, các yếu tố như giá vốn hàng bán, dòng tiền hoạt động và quy mô doanh nghiệp cũng ảnh hưởng đáng kể đến cơ cấu tín dụng thương mại. Phân tích chi tiết cho thấy sự khác biệt rõ rệt giữa nhóm doanh nghiệp lớn và nhỏ về mức độ tác động.

6.2. Dự báo xu hướng và các cảnh báo rủi ro trong mối quan hệ tín dụng doanh nghiệp

Với xu hướng phát triển thị trường tài chính và các chính sách hỗ trợ từ phía Nhà nước, mối quan hệ giữa tín dụng ngắn hạn và tín dụng thương mại sẽ ngày càng được củng cố, hỗ trợ đắc lực cho hoạt động doanh nghiệp. Tuy nhiên, các rủi ro liên quan đến biến động thị trường, thắt chặt tín dụng vay ngân hàng, và rủi ro tín dụng thương mại còn hiện hữu đòi hỏi cần có công cụ quản lý rủi ro hiệu quả, tối ưu hóa chính sách tín dụng phù hợp với điều kiện kinh tế từng thời kỳ.

6.3. Hướng nghiên cứu mở rộng và gợi ý cho các công trình tiếp theo

Ngoài việc phân tích tác động trong giai đoạn khủng hoảng và phục hồi, cần mở rộng nghiên cứu sang các giai đoạn kinh tế khác nhau để đánh giá tính ổn định và biến đổi của mối quan hệ tín dụng này. Đồng thời, có thể nghiên cứu sâu hơn về ảnh hưởng của các yếu tố quản trị rủi ro, thị trường tài chính và chính sách tiền tệ đến sự cân đối tín dụng ngắn hạn và tín dụng thương mại trong các loại hình doanh nghiệp khác nhau.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tại Việt Nam, trong bối cảnh thị trường tài chính chưa hoàn thiện như các quốc gia phát triển, hệ thống ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp vốn cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp nào cũng dễ dàng tiếp cận nguồn vốn này, đặc biệt trong giai đoạn khủng hoảng kinh tế khi các ngân hàng thắt chặt chính sách tiền tệ. Điều này thúc đẩy doanh nghiệp tìm kiếm các nguồn tài trợ thay thế, trong đó tín dụng thương mại đóng vai trò quan trọng. Nghiên cứu này tập trung tìm hiểu mối quan hệ giữa tín dụng thương mại và tín dụng ngân hàng tại Việt Nam, đặc biệt trong giai đoạn khủng hoảng tài chính 2008. Mục tiêu là phân tích sâu mối quan hệ này trong giai đoạn khủng hoảng so với thời kỳ bình thường, và tìm hiểu các nhân tố ảnh hưởng lên mối quan hệ này. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu của 186 doanh nghiệp phi tài chính niêm yết trên sàn chứng khoán TP.HCM từ năm 2008 đến 2016. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng cho các doanh nghiệp, nhà hoạch định chính sách và hệ thống ngân hàng trong việc điều chỉnh chính sách tín dụng phù hợp với tình hình kinh tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu này dựa trên cơ sở lý thuyết về tín dụng ngân hàng và tín dụng thương mại, xem xét mối quan hệ giữa chúng dưới tác động của các yếu tố kinh tế vĩ mô và đặc điểm doanh nghiệp. Khái niệm tín dụng ngân hàng được hiểu là mối quan hệ tín dụng giữa ngân hàng thương mại và các chủ thể kinh tế, trong đó ngân hàng vừa là người đi vay, vừa là người cho vay. Tín dụng thương mại là quan hệ tín dụng giữa các doanh nghiệp, tổ chức kinh tế, không có sự tham gia của ngân hàng. Mô hình nghiên cứu kết hợp các yếu tố từ nghiên cứu của Lin, T-T & Chou, J-H (2014) và S. Carbo và cộng sự (2016), tập trung vào các khái niệm chính như:

• Tín dụng thương mại ròng (TcNET): Chênh lệch giữa khoản phải thu và khoản phải trả, thể hiện mức độ sử dụng tín dụng thương mại của doanh nghiệp.
• Khoản phải thu (TcREC): Số tiền khách hàng còn nợ doanh nghiệp, thể hiện mức độ doanh nghiệp cung cấp tín dụng cho khách hàng.
• Khoản phải trả (TcPAY): Số tiền doanh nghiệp còn nợ nhà cung cấp, thể hiện mức độ doanh nghiệp sử dụng tín dụng từ nhà cung cấp.
• Tín dụng ngắn hạn (BkLoan): Các khoản vay ngân hàng ngắn hạn, thể hiện mức độ doanh nghiệp sử dụng tín dụng từ ngân hàng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng cân bằng thu thập từ báo cáo tài chính đã kiểm toán và báo cáo thường niên của 186 công ty phi tài chính niêm yết trên HOSE trong giai đoạn 2008-2016. Các công ty được chọn phải hoạt động và niêm yết liên tục trong giai đoạn này.

Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp từ báo cáo thường niên và báo cáo tài chính đã kiểm toán của các công ty.

Cỡ mẫu: 186 doanh nghiệp phi tài chính.

Phương pháp chọn mẫu: Chọn mẫu theo tiêu chí các công ty hoạt động và niêm yết liên tục trên sàn HOSE từ 2008-2016.

Phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp định lượng với các bước:

1. Thống kê mô tả: Tổng hợp, so sánh, đối chiếu số liệu để đưa ra nhận định ban đầu về đặc điểm dữ liệu.
2. Phân tích tương quan: Sử dụng tương quan Pearson để xem xét mối quan hệ đơn biến giữa các biến.
3. Hồi quy dữ liệu bảng: Sử dụng 3 phương pháp:
   • Pooled OLS (hồi quy gộp).
   • FEM (mô hình ảnh hưởng cố định).
   • REM (mô hình ảnh hưởng ngẫu nhiên).

Lý do chọn phương pháp phân tích: Dữ liệu bảng cho phép kiểm soát tính không đồng nhất của các đối tượng, cung cấp thông tin đa dạng và giảm thiểu hiện tượng đa cộng tuyến. Việc sử dụng đồng thời 3 phương pháp hồi quy giúp đánh giá và lựa chọn mô hình phù hợp nhất với dữ liệu.

Timeline nghiên cứu: Thu thập và xử lý dữ liệu (6 tháng), phân tích và viết báo cáo (6 tháng).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả phân tích cho thấy một số phát hiện chính sau:

1. Tín dụng ngân hàng và khoản phải thu: Tín dụng từ ngân hàng có tác động dương đến khoản phải thu của doanh nghiệp. Điều này cho thấy khi doanh nghiệp tiếp cận được nhiều vốn ngân hàng hơn, họ có xu hướng nới lỏng chính sách tín dụng cho khách hàng, làm tăng khoản phải thu.
2. Tín dụng ngân hàng và khoản phải trả: Tín dụng từ ngân hàng có tác động âm đến khoản phải trả của doanh nghiệp. Khi doanh nghiệp có nguồn vốn ngân hàng dồi dào, họ ít phụ thuộc vào tín dụng từ nhà cung cấp, dẫn đến giảm khoản phải trả.
3. Tín dụng ngân hàng và tín dụng thương mại ròng: Tín dụng từ ngân hàng có tác động dương đến tín dụng thương mại ròng. Điều này cho thấy khi doanh nghiệp tiếp cận được nhiều vốn ngân hàng, họ có xu hướng cung cấp nhiều tín dụng hơn cho khách hàng (tăng khoản phải thu) và giảm sự phụ thuộc vào tín dụng từ nhà cung cấp (giảm khoản phải trả), dẫn đến tăng tín dụng thương mại ròng.
4. Ảnh hưởng của các yếu tố khác: Giá vốn hàng bán có tác động dương đến khoản phải thu, cho thấy doanh nghiệp có chi phí sản xuất cao thường nới lỏng tín dụng cho khách hàng để tăng doanh số. Hàng tồn kho và dòng tiền hoạt động có tác động âm đến khoản phải thu, cho thấy doanh nghiệp có lượng hàng tồn kho lớn hoặc dòng tiền dồi dào thường ít nới lỏng tín dụng cho khách hàng. Quy mô doanh nghiệp có tác động âm đến tín dụng thương mại ròng, cho thấy doanh nghiệp lớn thường có xu hướng quản lý chặt chẽ tín dụng thương mại.
   • Cụ thể, phân tích hồi quy với tổng thể mẫu dữ liệu cho thấy hệ số tác động của tín dụng ngân hàng đến khoản phải thu là 0.25, đến khoản phải trả là -0.18 và đến tín dụng thương mại ròng là 0.43 (ý nghĩa thống kê 5%). Điều này cho thấy khi tín dụng ngân hàng tăng 1%, khoản phải thu tăng 0.25%, khoản phải trả giảm 0.18% và tín dụng thương mại ròng tăng 0.43%.
   • Phân tích riêng theo quy mô doanh nghiệp cho thấy tác động của tín dụng ngân hàng đến tín dụng thương mại ròng mạnh hơn ở các doanh nghiệp nhỏ so với các doanh nghiệp lớn (hệ số tác động lần lượt là 0.51 và 0.38).

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy tín dụng ngân hàng có vai trò quan trọng trong việc định hình chính sách tín dụng thương mại của doanh nghiệp Việt Nam. Khi doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận vốn ngân hàng, họ có xu hướng nới lỏng tín dụng cho khách hàng và giảm sự phụ thuộc vào tín dụng từ nhà cung cấp. Điều này phù hợp với lý thuyết về hiệu ứng thay thế, khi doanh nghiệp có nguồn tài trợ chính thức dồi dào sẽ giảm sử dụng các nguồn tài trợ phi chính thức.

Tuy nhiên, kết quả cũng cho thấy sự khác biệt giữa các doanh nghiệp có quy mô khác nhau. Các doanh nghiệp nhỏ có xu hướng phụ thuộc nhiều hơn vào tín dụng ngân hàng để tài trợ cho tín dụng thương mại so với các doanh nghiệp lớn. Điều này có thể do các doanh nghiệp nhỏ khó tiếp cận các nguồn tài trợ khác, trong khi các doanh nghiệp lớn có nhiều lựa chọn hơn.

Kết quả này có thể được trình bày trực quan hơn bằng biểu đồ so sánh hệ số tác động của tín dụng ngân hàng đến tín dụng thương mại ròng giữa các nhóm doanh nghiệp (lớn, nhỏ). Bảng thống kê chi tiết các hệ số hồi quy và mức ý nghĩa thống kê của từng biến cũng sẽ giúp người đọc dễ dàng theo dõi và đánh giá kết quả.

So sánh với các nghiên cứu khác, kết quả này tương đồng với nghiên cứu của Lin, T-T và Chou, J-H (2014) tại Trung Quốc, khi họ cũng tìm thấy mối quan hệ thay thế giữa tín dụng ngân hàng và tín dụng thương mại, đặc biệt trong giai đoạn khủng hoảng tài chính. Tuy nhiên, kết quả này khác biệt so với nghiên cứu của Andrieua, G và cộng sự (2011) tại châu Âu, khi họ tìm thấy mối quan hệ hỗ trợ giữa hai nguồn tài trợ này. Sự khác biệt này có thể do đặc điểm khác nhau của thị trường tài chính và hệ thống pháp luật ở các quốc gia khác nhau.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu, một số đề xuất và khuyến nghị được đưa ra như sau:

1. Ngân hàng Nhà nước nên tiếp tục nới lỏng chính sách tiền tệ: Mục tiêu là tạo điều kiện cho doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận vốn ngân hàng hơn, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME). Điều này có thể thực hiện thông qua việc giảm lãi suất, nới lỏng điều kiện vay vốn, hoặc triển khai các chương trình tín dụng ưu đãi dành riêng cho SME (thực hiện trong vòng 1-2 năm tới).
2. Doanh nghiệp nên chủ động quản lý tín dụng thương mại: Doanh nghiệp cần xây dựng chính sách tín dụng phù hợp với tình hình tài chính và đặc điểm kinh doanh của mình. Điều này bao gồm việc đánh giá rủi ro tín dụng của khách hàng, thiết lập hạn mức tín dụng hợp lý, và theo dõi sát sao các khoản phải thu (thực hiện ngay lập tức).
3. Chính phủ nên cải thiện môi trường kinh doanh: Cần tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển, bao gồm việc giảm chi phí tuân thủ, cải thiện thủ tục hành chính, và tăng cường bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư. Mục tiêu là giảm sự phụ thuộc của doanh nghiệp vào các nguồn tài trợ phi chính thức và tăng cường khả năng tiếp cận vốn từ các kênh chính thức (thực hiện trong dài hạn).
4. Hiệp hội ngành nghề nên tăng cường vai trò: Cần hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực quản lý tài chính, quản trị rủi ro, và tiếp cận các nguồn thông tin tín dụng. Điều này có thể thực hiện thông qua việc tổ chức các khóa đào tạo, hội thảo, và cung cấp các dịch vụ tư vấn (thực hiện thường xuyên).
5. Ngân hàng nên đa dạng hóa sản phẩm tín dụng: Ngân hàng cần phát triển các sản phẩm tín dụng phù hợp với nhu cầu của từng loại doanh nghiệp, bao gồm cả các sản phẩm tài trợ chuỗi cung ứng, tài trợ thương mại, và bảo lãnh tín dụng. Mục tiêu là giúp doanh nghiệp tiếp cận vốn một cách linh hoạt và hiệu quả hơn (thực hiện trong trung hạn).

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn này cung cấp thông tin hữu ích cho các đối tượng sau:

1. Nhà hoạch định chính sách: Hiểu rõ hơn về tác động của chính sách tiền tệ đến tín dụng thương mại, từ đó đưa ra các quyết định điều hành phù hợp, ổn định thị trường tài chính và hỗ trợ doanh nghiệp phát triển. Ví dụ, Ngân hàng Nhà nước có thể sử dụng kết quả nghiên cứu để đánh giá hiệu quả của các chương trình tín dụng ưu đãi và điều chỉnh chính sách cho phù hợp.
2. Nhà quản trị ngân hàng: Nắm bắt xu hướng sử dụng tín dụng thương mại của doanh nghiệp, từ đó thiết kế các sản phẩm và dịch vụ phù hợp, quản lý rủi ro tín dụng hiệu quả. Ví dụ, ngân hàng có thể sử dụng kết quả nghiên cứu để đánh giá khả năng trả nợ của doanh nghiệp dựa trên thông tin về tín dụng thương mại của họ.
3. Doanh nghiệp: Lựa chọn nguồn tài trợ tối ưu, quản lý dòng tiền hiệu quả, nâng cao năng lực cạnh tranh. Ví dụ, doanh nghiệp có thể sử dụng kết quả nghiên cứu để so sánh chi phí sử dụng vốn giữa tín dụng ngân hàng và tín dụng thương mại và đưa ra quyết định phù hợp.
4. Nhà nghiên cứu: Cung cấp thêm bằng chứng thực nghiệm về mối quan hệ giữa tín dụng ngân hàng và tín dụng thương mại tại Việt Nam, làm cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo. Ví dụ, các nhà nghiên cứu có thể sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng các mô hình dự báo về tín dụng thương mại và tín dụng ngân hàng.

Câu hỏi thường gặp

1. Tín dụng thương mại có vai trò gì trong nền kinh tế Việt Nam?

   Tín dụng thương mại là nguồn tài trợ quan trọng cho doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Nó giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh liên tục, giảm sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng, và tăng cường mối quan hệ hợp tác với nhà cung cấp và khách hàng. Một nghiên cứu gần đây cho thấy tín dụng thương mại chiếm khoảng 30% tổng nguồn tài trợ của các doanh nghiệp Việt Nam.

2. Tín dụng ngân hàng và tín dụng thương mại có mối quan hệ như thế nào?

   Nghiên cứu này cho thấy tín dụng ngân hàng và tín dụng thương mại có mối quan hệ thay thế. Khi doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận vốn ngân hàng, họ có xu hướng giảm sử dụng tín dụng thương mại và ngược lại. Tuy nhiên, mối quan hệ này có thể khác nhau tùy thuộc vào quy mô và đặc điểm của doanh nghiệp.

3. Khủng hoảng tài chính có ảnh hưởng gì đến tín dụng thương mại?

   Trong giai đoạn khủng hoảng tài chính, tín dụng thương mại thường bị thu hẹp do các doanh nghiệp thận trọng hơn trong việc cung cấp và sử dụng tín dụng. Tuy nhiên, tín dụng thương mại vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc giúp doanh nghiệp vượt qua khó khăn. Theo báo cáo của ngành, trong cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008, tín dụng thương mại đã giúp nhiều doanh nghiệp duy trì hoạt động và tránh phá sản.

4. Doanh nghiệp nên làm gì để quản lý tín dụng thương mại hiệu quả?

   Doanh nghiệp nên xây dựng chính sách tín dụng rõ ràng, đánh giá rủi ro tín dụng của khách hàng, thiết lập hạn mức tín dụng hợp lý, theo dõi sát sao các khoản phải thu và áp dụng các biện pháp thu hồi nợ hiệu quả. Ngoài ra, doanh nghiệp cũng nên tìm kiếm các giải pháp bảo hiểm tín dụng để giảm thiểu rủi ro.

5. Nghiên cứu này có những hạn chế gì?

   Nghiên cứu này chỉ tập trung vào các doanh nghiệp niêm yết trên HOSE, do đó kết quả có thể không khái quát hóa cho toàn bộ nền kinh tế. Ngoài ra, nghiên cứu chỉ xem xét một số yếu tố ảnh hưởng đến tín dụng thương mại và bỏ qua các yếu tố khác như chính sách thuế, quy định pháp luật, và đặc điểm ngành nghề.

Kết luận

• Nghiên cứu cung cấp bằng chứng thực nghiệm về mối quan hệ giữa tín dụng ngân hàng và tín dụng thương mại tại Việt Nam, đặc biệt trong giai đoạn 2008-2016.
• Kết quả cho thấy tín dụng ngân hàng và tín dụng thương mại có mối quan hệ thay thế, và mối quan hệ này có thể khác nhau tùy thuộc vào quy mô và đặc điểm của doanh nghiệp.
• Các yếu tố như giá vốn hàng bán, hàng tồn kho, dòng tiền hoạt động và quy mô doanh nghiệp cũng ảnh hưởng đến tín dụng thương mại.
• Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng cho các nhà hoạch định chính sách, nhà quản trị ngân hàng và doanh nghiệp trong việc đưa ra các quyết định liên quan đến tín dụng.
• Trong tương lai, cần có thêm các nghiên cứu mở rộng phạm vi khảo sát, xem xét các yếu tố khác ảnh hưởng đến tín dụng thương mại, và sử dụng các phương pháp phân tích hiện đại hơn.

Timeline next steps: Nghiên cứu sâu hơn về tác động của chuỗi cung ứng đến tín dụng thương mại trong 12 tháng tới.

Liên hệ để được tư vấn chuyên sâu về quản lý tín dụng thương mại cho doanh nghiệp của bạn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan nghiên cứu Trình bày tính cấp thiết của đề tài, đối tượng nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu, mục tiêu và các câu hỏi nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong luận văn. Chương 2: Cơ sở lý luận và tổng quan các nghiên cứu về mối quan hệ giữa tín dụng thương mại và tín dụng ngân hàng Chương này đưa ra một số khái niệm, cơ sở lý thuyết trong việc nghiên cứu về tín dụng ngân hàng và tín dụng thương mại. Từ các cơ sở đó, tác giả sẽ đưa ra các bằng chứng về mối quan hệ giữa tín dụng ngân hàng và tín dụng thương mại trong các nghiên cứu trước đây. Chương 3: Phương pháp nghiên cứu Trong chương này, tác giả sẽ đưa ra quy trình thực hiện nghiên cứu định lượng trong bài nghiên cứu.

Cụ thể, tác giả sẽ xác định các giả thuyết nghiên TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 6 cứu; cách thức thu thập dữ liệu (bao gồm nguồn dữ liệu sử dụng); xây dựng mô hình nghiên cứu định lượng (với các biến số trong mô hình); cách xác định, tính toán/ đo lường các biến số nghiên cứu định lượng; tổng quan các phương pháp nghiên cứu sẽ sử dụng trong luận văn. Chương 4: Kết quả nghiên cứu Chương này sẽ trình bày các kết quả nghiên cứu thực nghiệm đối với trường hợp của các công ty phi tài chính tại Việt Nam. Từ đó, tác giả đưa ra các kết luận về việc chấp nhận/ bác bỏ những giả thuyết đã đặt ra trước đó, đồng thời tác giả cũng đưa ra các so sánh/ nhận định về mối quan hệ giữa tín dụng thương mại và tín dụng ngân hàng tại các công ty phi tài chính Việt Nam trong và sau khi xảy ra khủng hoảng tài chính toàn cầu. Chương 5: Kết luận, kiến nghị chính sách của đề tài nghiên cứu và các hướng nghiên cứu tiếp theo Chương này sẽ tóm tắt về việc thực hiện nghiên cứu trong luận văn, kết luận tổng quát về các kết quả nghiên cứu đã đạt được.

Trên cơ sở đó, tác giả đưa ra một số khuyến nghị, đề xuất từ các kết quả nghiên cứu của mình. Ngoài ra, chương này cũng sẽ chỉ ra những giới hạn trong nghiên cứu của luận văn và đưa ra các hướng nghiên cứu mở rộng của luận văn trong các nghiên cứu tiếp theo TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 7 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÍN DỤNG THƯƠNG MẠI, TÍN DỤNG NGÂN HÀNG VÀ MỐI QUAN HỆ GIỮA CHÚNG 2. Tín dụng ngân hàng 2.

Khái niệm tín dụng ngân hàng: Theo Thư viện học liệu mở Việt Nam1,Tín dụng ngân hàng là mối quan hệ tín dụng giữa một bên là các ngân hàng thương mại với một bên là các chủ thể khác trong nền kinh tế, trong đó ngân hàng thương mại đóng vai trò vừa là người đi vay, vừa là người cho vay. Nói cách khác, ngân hàng thương mại là một trung gian tài chính luân chuyển vốn từ nơi tạm thừa vốn sang nơi đang thiếu vốn. Giá (lãi suất) của khoản vay do ngân hàng ấn định cho khách hàng vay là mức lợi tức mà khách hàng phải trả trong suốt khoảng thời gian tồn tại của khoản vay. Chủ thể tham gia trong quan hệ tín dụng ngân hàng là các ngân hàng, nhà nước, doanh nghiệp và hộ dân cư.

Đối tượng được sử dụng trong quan hệ tín dụng là tiền, do đó, nó không chịu sự giới hạn theo hàng hoá, vận động đa phương đa chiều. Đây chính là ưu điểm nổi bật và là đặc điểm khác biệt giữa tín dụng ngân hàng với các loại hình tín dụng khác. Các phương thức tín dụng ngân hàng Ở Việt Nam hiện nay, căn cứ theo thông tư 21/2017/TT-NHNN ban hành ngày 29/12/2018 về quy chế cho vay của tổ chức tín dụng đối với khách hàng, ngân hàng thương mại có thể cấp tín dụng cho khách hàng thông qua các phương thức sau: Nguồn: voer.vn 1 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 8 - Cho vay từng lần: Hình thức này được áp dụng đối với khách hàng có nhu cầu và đề nghị vay vốn từng lần. Đối tượng cho vay thường là các khách hàng có nhu cầu vay vốn không thường xuyên hoặc khách hàng mà ngân hàng xét thấy cần thiết phải áp dụng cho vay từng lần để giám sát, kiểm tra, quản lý việc sử dụng vốn vay chặt chẽ an toàn.

Trong mỗi lần vay vốn, khách hàng và ngân hàng sẽ phải làm các thủ tục vay vốn cần thiết và ký hợp đồng tín dụng cho từng lần. Mỗi hợp đồng tín dụng có thể giải ngân vốn vay một hay nhiều lần cho phù hợp với tiến độ và yêu cầu sử dụng vốn thực tế của khách hàng. Đối với hình thức vay vốn này, ngân hàng cho vay sẽ quản lý chặt chẽ doanh số cho vay nhằm đảm bảo tổng số tiền trên các giấy nhận nợ do khách hàng lập không vượt quá số tiền đã được cam kết trong hợp đồng tín dụng. - Cho vay theo hạn mức tín dụng: Đây là việc ngân hàng thương mại cho khách hàng vay căn cứ vào dự án, kế hoạch sản xuất kinh doanh của khách hàng, từ đó các ngân hàng thương mại sẽ tính toán và thoả thuận một hạn mức tín dụng được duy trì trong thời hạn nhất định hoặc theo chu kỳ sản xuất kinh doanh của khách hàng.

Việc thoả thuận này phải được thể hiện và được ký kết trong các hợp đồng tín dụng giữa khách hàng và ngân hàng. Sau khi xác lập mối quan hệ tín dụng, căn cứ vào nhu cầu vốn của phương án sản xuất kinh doanh,khách hàng sẽ được sử dụng vốn vay trong phạm vi hạn mức tín dụng cho phép với những thủ tục pháp lý đơn giản, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp. Hình thức tín dụng này thường được áp dụng cho các khách hàng có nhu cầu vay vốn thường xuyên, có hoạt động sản xuất kinh doanh tương đối ổn định hoặc các doanh nghiệp có uy tín trong quan hệ hợp tác kinh doanh với ngân hàng thương mại. - Cho vay theo dự án đầu tư: Với hình thức tín dụng này, ngân hàng thương mại cho khách hàng vay vốn để thực hiện các dự án đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh, dịch vụ hoặc các dự án đầu tư nhằm phục vụ đời sống của cộng TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 9 đồng dân cư.

Hình thức này thường áp dụng cho các trường hợp vay vốn trung và dài hạn. - Cho vay hợp vốn: Theo hình thức này, một nhóm các tổ chức tín dụng sẽ cùng cho vay đối với một dự án hoặc một phương án vay vốn của khách hàng, trong đó có một tổ chức tín dụng làm đầu mối để dàn xếp phối hợp với các tổ chức tín dụng khác. Cho vay hợp vốn thường được áp dụng đối với các dự án có nhu cầu vốn lớn, vượt quá khả năng cung ứng vốn của một ngân hàng hoặc có phạm vi qui mô rộng mà một ngân hàng khó có thể kiểm soát nổi. Hình thức tín dụng này giúp cho các ngân hàng giảm thiểu rủi ro, đồng thờibổ sung kinh nghiệm, kiến thức cho nhau trong hoạt động quản trị ngân hàng.

Ngoài các hình thức tín dụng kể trên, trong quá trình sản xuất, kinh doanh hiện nay của các doanh nghiệp, để gia tăng tính cạnh tranh trên thị trường, thu hút được nhiều khách hàng, các ngân hàng thương mại còn có thể áp dụng nhiều hình thức cho vay khác phù hợp với nhu cầu, nguyện vọng vay vốn của khách hàng. Tổng quan về tín dụng thương mại 2. Khái niệm về tín dụng thương mại: Theo Thư viện học liệu mở Việt Nam2, tín dụng thương mại là quan hệ tín dụng do các doanh nghiệp, tổ chức kinh tế, doanh nhân cấp cho nhau và không có sự tham gia của hệ thống ngân hàng. Hình thức phổ biến nhất của tín dụng thương mại là mua chịu hàng hóa.

Tín dụng “bán chịu hàng hóa” phát sinh do cómột khoảng cách giữa việc sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, từ đó dẫn tới một vấn đề là có một số doanh nghiệp có sản phẩm muốn bán sản phẩm của mình, trong khi đó đồng thời có Nguồn: voer.vn 2 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 10 một số doanh nghiệp khác muốn mua sản phẩm nhưng học chưa có đủ lượng tiền mặt để thanh toán. Trong tình huống này, vì các doanh nghiệp với tư cách là người bán muốn thực hiện nghiệp vụ bán sản phẩm của mình nên họ có thể sẽ bán chịu hàng hóa cho người mua. Hành vi mua bán chịu hàng hóa giữa hai bên sẽ được xem là hình thức tín dụng, bởi lẽ người bán sẽ chuyển giao cho người mua được sử dụng số lượng hàng hóa tạm thời trong một thời gian nhất định; tiếp đó khi đến thời hạn đã được thỏa thuận, người mua sẽ phải hoàn trả cả số tiền vốn (giá trị giao dịch hàng hóa đã thỏa thuận trước đó) cho người bán dưới hình thức tiền tệ và phần chi phí trả lãi cho người bán. Phân loại tín dụng thương mại: Theo Thư viện học liệu mở Việt Nam3, tín dụng thương mại bao gồm hai loại là tín dụng thương mại không sử dụng thương phiếu và tín dụng thương mại có sử dụng thương phiếu (commercial paper): - Tín dụng thương mại không sử dụng thương phiếu là việc người bán (người cho vay) bán sản phẩm cho người mua (người đi vay) bằng cách ghi số tiền bán chịu vào một tài khoản nhất định, còn người mua có nghĩa vụ hoàn trả cho người bán theo một cách nào đó, thường đó sẽ là các khoản thanh toán theo định kỳ.

Loại tín dụng này thường áp dụng đối với những quan hệ thương mại thân thiết, lâu dài hoặc các mối quan hệ tín dụng giữa công ty mẹ và công ty con. - Tín dụng thương mại có sử dụng thương phiếu đòi hỏi người bán chịu và người mua phải theo dõi và kết thúc công nợ do việc bán chịu sản phẩm có sự xuất hiện của thương phiếu. Đây là một dạng đặc biệt của khế ước dân sự nhằm xác định trái quyền của người bán và nghĩa vụ phải thanh toán nợ của người mua khi khoản nợ đáo hạn. Thương phiếu là một dạng chứng khoán cho phép người Nguồn: voer.vn 3 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 11 hưởng lợi quyền nhận được một số tiền (được ghi trên thương phiếu) vào một ngày nhất định trong tương lai đã được định trước ở hiện tại.

Đối với thương phiếu, có 3 tính chất cơ bản của thương phiếu sau đây: - Tính trừu tượng của thương phiếu thể hiện ở chỗ thương phiếu không nêu cụ thể nội dung nghiệp vụ gốc dẫn đến khoản nợ mà chỉ đưa ra số tiền nợ và kỳ hạn trả nợ.