Luận văn thạc sĩ tác động của chính sách cổ tức đến biến động giá cổ phiếu của các công ty niêm yết tại việt nam

Luận văn thạc sĩ phân tích tác động của chính sách cổ tức đến biến động giá cổ phiếu của các công ty niêm yết tại việt nam, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Nguyễn Thị Phương Nhiên
• Người hướng dẫn: TS. Lê Thị Phương Vy
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Tác Động Của Chính Sách Cổ Tức Đến Biến Động Giá Cổ Phiếu Của Các Công Ty Niêm Yết Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 1.1. Giới thiệu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Cấu trúc của báo cáo
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI
• 2.1. Cổ tức và chính sách cổ tức
• 2.2. Cơ sở lý thuyết
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP LUẬN NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mô hình nghiên cứu
• 3.2. Đo lường các biến trong mô hình
• 3.3. Phương pháp phân tích số liệu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Mô tả số liệu
• 4.2. Phân tích ma trận tương quan
• 4.3. Kết quả hồi quy
• 4.3.1. Mô hình 1 - Tác động của tỷ suất cổ tức tới biến động giá cổ phiếu
• 4.3.2. Mô hình 2 - Tác động của tỷ lệ chi trả cổ tức tới biến động giá cổ phiếu
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của chính sách cổ tức đến giá cổ phiếu

Chính sách cổ tức là một yếu tố quan trọng trong tài chính doanh nghiệp, ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị cổ phiếu của các công ty niêm yết tại Việt Nam. Nghiên cứu này nhằm làm rõ mối quan hệ giữa chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu. Cổ tức không chỉ là nguồn thu nhập cho nhà đầu tư mà còn là một thông điệp về sức khỏe tài chính của công ty. Việc hiểu rõ tác động của chính sách này sẽ giúp các nhà đầu tư đưa ra quyết định đầu tư chính xác hơn.

1.1. Ảnh hưởng của chính sách cổ tức đến giá trị cổ phiếu

Chính sách cổ tức có thể tác động đến giá trị cổ phiếu thông qua việc tạo ra sự kỳ vọng từ phía nhà đầu tư. Khi một công ty công bố tăng cổ tức, điều này thường được xem như một dấu hiệu tích cực về tình hình tài chính của công ty, dẫn đến việc tăng giá cổ phiếu. Ngược lại, việc cắt giảm cổ tức có thể gây ra sự hoài nghi và giảm giá cổ phiếu.

1.2. Tầm quan trọng của nghiên cứu chính sách cổ tức tại Việt Nam

Việt Nam có một thị trường chứng khoán đang phát triển, và việc nghiên cứu tác động của chính sách cổ tức đến biến động giá cổ phiếu là cần thiết. Các nghiên cứu trước đây cho thấy rằng có sự khác biệt trong cách mà các nhà đầu tư phản ứng với cổ tức ở các nền kinh tế khác nhau. Do đó, việc tìm hiểu sâu hơn về vấn đề này sẽ giúp cải thiện hiểu biết về thị trường chứng khoán Việt Nam.

II. Vấn đề và thách thức trong nghiên cứu chính sách cổ tức

Mặc dù có nhiều nghiên cứu về chính sách cổ tức, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề chưa được giải quyết. Một trong những thách thức lớn là sự thiếu minh bạch trong thông tin tài chính của các công ty niêm yết tại Việt Nam. Điều này dẫn đến việc các nhà đầu tư khó khăn trong việc đánh giá chính xác tác động của chính sách cổ tức đến biến động giá cổ phiếu.

2.1. Thiếu minh bạch trong thông tin tài chính

Nhiều công ty niêm yết tại Việt Nam chưa cung cấp đầy đủ thông tin về chính sách cổ tức của họ. Điều này gây khó khăn cho các nhà đầu tư trong việc đưa ra quyết định đầu tư. Sự thiếu minh bạch này có thể dẫn đến những biến động không mong muốn trong giá cổ phiếu.

2.2. Sự khác biệt trong phản ứng của nhà đầu tư

Các nhà đầu tư tại Việt Nam có thể phản ứng khác nhau với các thông báo về cổ tức. Một số nhà đầu tư có thể coi cổ tức là một dấu hiệu tích cực, trong khi những người khác có thể không quan tâm đến chính sách này. Sự khác biệt này có thể dẫn đến những biến động không lường trước trong giá cổ phiếu.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động của chính sách cổ tức

Nghiên cứu này sử dụng các phương pháp phân tích định lượng để đánh giá tác động của chính sách cổ tức đến biến động giá cổ phiếu. Các mô hình hồi quy sẽ được áp dụng để xác định mối quan hệ giữa các biến số. Việc sử dụng dữ liệu từ các công ty niêm yết trên sàn HOSE và HNX trong khoảng thời gian từ 2008 đến 2017 sẽ giúp cung cấp cái nhìn sâu sắc hơn về vấn đề này.

3.1. Mô hình hồi quy OLS trong nghiên cứu

Mô hình hồi quy OLS (Ordinary Least Squares) sẽ được sử dụng để phân tích mối quan hệ giữa tỷ suất cổ tức và biến động giá cổ phiếu. Mô hình này cho phép đánh giá tác động của các biến độc lập đến biến phụ thuộc một cách chính xác.

3.2. Phân tích dữ liệu từ các công ty niêm yết

Dữ liệu sẽ được thu thập từ các báo cáo tài chính của các công ty niêm yết trên sàn HOSE và HNX. Việc phân tích dữ liệu này sẽ giúp xác định rõ hơn về tác động của chính sách cổ tức đến biến động giá cổ phiếu trong bối cảnh thị trường Việt Nam.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng chính sách cổ tức có tác động đáng kể đến biến động giá cổ phiếu của các công ty niêm yết tại Việt Nam. Các công ty có tỷ suất cổ tức cao thường có giá cổ phiếu ổn định hơn. Điều này cho thấy rằng việc xây dựng một chính sách cổ tức hợp lý có thể giúp nâng cao giá trị thị trường cổ phiếu của công ty.

4.1. Tác động của tỷ suất cổ tức đến giá cổ phiếu

Nghiên cứu cho thấy rằng tỷ suất cổ tức cao có thể dẫn đến sự tăng trưởng giá cổ phiếu. Các nhà đầu tư thường đánh giá cao các công ty có chính sách cổ tức ổn định, điều này tạo ra sự tin tưởng và ổn định trong giá cổ phiếu.

4.2. Ứng dụng chính sách cổ tức trong quản lý tài chính

Các công ty nên xem xét việc xây dựng một chính sách cổ tức hợp lý để thu hút nhà đầu tư. Việc này không chỉ giúp nâng cao giá trị cổ phiếu mà còn tạo ra sự tin tưởng từ phía nhà đầu tư, từ đó thúc đẩy sự phát triển bền vững của công ty.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu này đã chỉ ra rằng chính sách cổ tức có tác động quan trọng đến biến động giá cổ phiếu của các công ty niêm yết tại Việt Nam. Việc hiểu rõ mối quan hệ này sẽ giúp các nhà quản lý công ty đưa ra quyết định hợp lý hơn trong việc phân phối lợi nhuận. Tương lai, cần có thêm nhiều nghiên cứu để làm rõ hơn về tác động của các yếu tố khác đến giá cổ phiếu.

5.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu tiếp theo

Các nghiên cứu tiếp theo nên tập trung vào việc phân tích các yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến biến động giá cổ phiếu. Điều này sẽ giúp cung cấp cái nhìn toàn diện hơn về thị trường chứng khoán Việt Nam.

5.2. Đề xuất cho các nhà quản lý công ty

Các nhà quản lý công ty nên xem xét việc điều chỉnh chính sách cổ tức của mình để phù hợp với nhu cầu của nhà đầu tư. Việc này không chỉ giúp nâng cao giá trị cổ phiếu mà còn tạo ra sự ổn định trong hoạt động tài chính của công ty.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng với kinh tế thế giới, thị trường chứng khoán trở thành kênh huy động vốn quan trọng cho các doanh nghiệp. Tính đến năm 2017, có khoảng 566 công ty niêm yết trên hai sàn giao dịch chứng khoán lớn là HOSE và HNX, với sự đa dạng về quy mô và ngành nghề. Chính sách cổ tức, bao gồm tỷ suất cổ tức và tỷ lệ chi trả cổ tức, được xem là một trong những công cụ tài chính quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến giá cổ phiếu và giá trị thị trường của công ty. Tuy nhiên, tại Việt Nam, các nghiên cứu chuyên sâu về tác động của chính sách cổ tức đến biến động giá cổ phiếu vẫn còn hạn chế, đặc biệt là trong giai đoạn 2008-2017.

Mục tiêu của nghiên cứu là làm rõ mối quan hệ giữa chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu của các công ty niêm yết tại Việt Nam trong khoảng thời gian 10 năm (2008-2017). Nghiên cứu tập trung vào các công ty phi tài chính trên hai sàn HOSE và HNX, nhằm cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà quản lý công ty trong việc xây dựng chính sách cổ tức hợp lý, qua đó nâng cao giá trị thị trường cổ phiếu. Kết quả nghiên cứu cũng góp phần bổ sung vào kho tàng lý luận tài chính doanh nghiệp trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam còn non trẻ và có nhiều đặc thù riêng biệt.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết tài chính doanh nghiệp liên quan đến chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu, bao gồm:

• Lý thuyết Miller & Modigliani (1961): Đề xuất rằng trong điều kiện thị trường hoàn hảo, chính sách cổ tức không ảnh hưởng đến giá trị doanh nghiệp và biến động giá cổ phiếu. Tuy nhiên, giả định này khó áp dụng hoàn toàn tại các thị trường mới nổi như Việt Nam do bất cân xứng thông tin và chi phí giao dịch.

• Lý thuyết “Chim trong tay” (Bird-in-hand theory): Giải thích rằng nhà đầu tư ưa thích cổ tức hiện tại hơn là lợi nhuận vốn không chắc chắn trong tương lai, do đó chính sách cổ tức có thể ảnh hưởng đến giá cổ phiếu.

• Lý thuyết chi phí đại diện (Agency cost theory): Chi trả cổ tức được xem như một công cụ hạn chế hành vi không đúng của nhà quản lý, giảm chi phí đại diện giữa cổ đông và ban điều hành, từ đó ảnh hưởng đến biến động giá cổ phiếu.

• Lý thuyết tín hiệu (Signaling theory): Cổ tức được coi là tín hiệu về triển vọng tài chính của công ty, ảnh hưởng đến kỳ vọng của nhà đầu tư và biến động giá cổ phiếu.

• Lý thuyết ưu đãi thuế (Tax preferences theory): Thuế suất và chính sách thuế ảnh hưởng đến quyết định chi trả cổ tức và tác động gián tiếp đến biến động giá cổ phiếu.

Các khái niệm chính được sử dụng trong nghiên cứu gồm: biến động giá cổ phiếu (P-Vol), tỷ suất cổ tức (D-Yield), tỷ lệ chi trả cổ tức (Payout), quy mô công ty (Size), biến động thu nhập (Earnings Volatility), tỷ lệ nợ dài hạn (Debt), và tốc độ tăng trưởng tài sản (Growth).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng của 566 công ty niêm yết trên sàn HOSE và HNX trong giai đoạn 2008-2017, loại trừ các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực tài chính do đặc thù ngành nghề. Tổng số quan sát thu thập được khoảng 4.341 cho các biến chính.

Các biến được đo lường cụ thể như sau:

• Biến động giá cổ phiếu (P-Vol): Tỷ lệ thay đổi giá cổ phiếu trong năm, tính toán dựa trên giá đóng cửa điều chỉnh, giá cao nhất và thấp nhất trong năm.

• Tỷ suất cổ tức (D-Yield): Tổng cổ tức tiền mặt chia cho giá trị thị trường cổ phiếu tại thời điểm cuối năm.

• Tỷ lệ chi trả cổ tức (Payout): Tổng cổ tức tiền mặt chia cho lợi nhuận ròng sau thuế.

• Quy mô công ty (Size): Logarit cơ số 10 của giá trị thị trường (giá cổ phiếu nhân với số lượng cổ phiếu lưu hành).

• Biến động thu nhập (Earnings Volatility): Độ lệch chuẩn của EBIT trong 5 năm liền trước.

• Tỷ lệ nợ dài hạn (Debt): Nợ dài hạn chia cho tổng tài sản.

• Tốc độ tăng trưởng tài sản (Growth): Tỷ lệ thay đổi tổng tài sản năm hiện tại so với năm trước.

Phương pháp phân tích bao gồm thống kê mô tả, phân tích ma trận tương quan, và hồi quy dữ liệu bảng sử dụng các mô hình OLS, Fixed Effects (FE) và Random Effects (RE) trên phần mềm Stata. Kiểm định Hausman được áp dụng để lựa chọn mô hình phù hợp giữa FE và RE.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tác động của tỷ suất cổ tức đến biến động giá cổ phiếu:
   Hệ số hồi quy của tỷ suất cổ tức là âm (-0.00089) với mức ý nghĩa 10% trong mô hình FE, cho thấy tỷ suất cổ tức cao làm giảm biến động giá cổ phiếu. Kết quả này phù hợp với lý thuyết “chim trong tay” và các nghiên cứu trước đây như của Baskin (1989) và Habib (2012).

2. Tác động của tỷ lệ chi trả cổ tức đến biến động giá cổ phiếu:
   Tỷ lệ chi trả cổ tức cũng có tác động ngược chiều đến biến động giá cổ phiếu với hệ số tương quan khoảng -0.2424, cho thấy công ty chi trả cổ tức cao hơn thường có biến động giá thấp hơn.

3. Ảnh hưởng của các biến kiểm soát:

   • Quy mô công ty (Size) có tác động âm đáng kể đến biến động giá cổ phiếu (hệ số khoảng -0.03133), phản ánh các công ty lớn thường có giá cổ phiếu ổn định hơn do đa dạng hóa và thông tin minh bạch hơn.
   • Biến động thu nhập (Earnings Volatility) có tác động dương và có ý nghĩa thống kê, cho thấy thu nhập biến động cao làm tăng biến động giá cổ phiếu.
   • Tỷ lệ nợ dài hạn (Debt) cũng có tác động dương đến biến động giá cổ phiếu, cho thấy công ty vay nợ nhiều hơn thường chịu rủi ro giá cổ phiếu cao hơn.
   • Tốc độ tăng trưởng tài sản (Growth) có xu hướng ngược chiều với tỷ suất cổ tức và tỷ lệ chi trả cổ tức, phù hợp với giả thuyết rằng công ty tăng trưởng cao thường giữ lại lợi nhuận để tái đầu tư.

4. Mức độ giải thích mô hình:
   Mô hình hồi quy FE giải thích khoảng 27.5% biến động giá cổ phiếu, cho thấy các biến chính sách cổ tức và các biến kiểm soát có vai trò quan trọng nhưng vẫn còn nhiều yếu tố khác ảnh hưởng.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy chính sách cổ tức có tác động nghịch biến đến biến động giá cổ phiếu tại thị trường chứng khoán Việt Nam, phù hợp với các lý thuyết tài chính hiện đại và nhiều nghiên cứu thực nghiệm ở các thị trường mới nổi. Việc chi trả cổ tức ổn định và hợp lý giúp giảm rủi ro thông tin và chi phí đại diện, từ đó làm giảm biến động giá cổ phiếu.

So với các nghiên cứu quốc tế, kết quả này tương đồng với nghiên cứu của Hussainey và cộng sự (2011) tại Anh và Nazir et al. (2010) tại Pakistan, đồng thời khác biệt với một số nghiên cứu như Allen & Rachim (1996) cho thấy không có mối quan hệ hoặc cùng chiều giữa cổ tức và biến động giá.

Việc quy mô công ty ảnh hưởng tiêu cực đến biến động giá cổ phiếu cũng được giải thích bởi tính đa dạng hóa và khả năng tiếp cận thông tin tốt hơn của các doanh nghiệp lớn. Ngược lại, các công ty nhỏ thường có biến động giá cao hơn do tính thanh khoản thấp và thông tin hạn chế.

Biến động thu nhập và tỷ lệ nợ dài hạn làm tăng biến động giá cổ phiếu phản ánh rủi ro tài chính và hoạt động kinh doanh không ổn định, điều này cũng phù hợp với các lý thuyết về rủi ro doanh nghiệp.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân phối tỷ suất cổ tức và biến động giá cổ phiếu, bảng hồi quy chi tiết các mô hình OLS, FE, RE cùng ma trận tương quan các biến để minh họa mối quan hệ và mức độ ảnh hưởng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng chính sách cổ tức ổn định và hợp lý:
   Các công ty nên duy trì tỷ suất cổ tức và tỷ lệ chi trả cổ tức ở mức ổn định nhằm giảm biến động giá cổ phiếu, tạo niềm tin cho nhà đầu tư và nâng cao giá trị thị trường. Thời gian thực hiện: ngắn hạn đến trung hạn (1-3 năm). Chủ thể: Ban lãnh đạo công ty và Hội đồng quản trị.

2. Tăng cường minh bạch thông tin tài chính:
   Cải thiện chất lượng báo cáo tài chính và công bố thông tin để giảm bất cân xứng thông tin, giúp nhà đầu tư đánh giá chính xác hơn về triển vọng công ty, từ đó giảm biến động giá cổ phiếu. Thời gian: liên tục. Chủ thể: Ban kiểm soát, phòng tài chính kế toán, Ủy ban chứng khoán.

3. Quản lý rủi ro tài chính và nợ vay:
   Kiểm soát tỷ lệ nợ dài hạn hợp lý, tránh vay nợ quá mức làm tăng rủi ro tài chính và biến động giá cổ phiếu. Thời gian: trung hạn (2-5 năm). Chủ thể: Ban tài chính, Hội đồng quản trị.

4. Tăng cường đầu tư vào phát triển bền vững:
   Ưu tiên giữ lại lợi nhuận để tái đầu tư vào các dự án có hiệu quả nhằm tăng trưởng tài sản ổn định, giảm áp lực chi trả cổ tức quá cao, từ đó giảm biến động giá cổ phiếu. Thời gian: dài hạn (5 năm trở lên). Chủ thể: Ban điều hành, phòng kế hoạch đầu tư.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo và Hội đồng quản trị các công ty niêm yết:
   Giúp xây dựng và điều chỉnh chính sách cổ tức phù hợp với mục tiêu ổn định giá cổ phiếu và tăng giá trị doanh nghiệp.

2. Nhà đầu tư cá nhân và tổ chức:
   Cung cấp cơ sở để đánh giá rủi ro và tiềm năng đầu tư dựa trên chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu của công ty.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành tài chính - ngân hàng:
   Là tài liệu tham khảo bổ ích cho các nghiên cứu tiếp theo về chính sách cổ tức và thị trường chứng khoán Việt Nam.

4. Cơ quan quản lý thị trường chứng khoán và các tổ chức tài chính:
   Hỗ trợ trong việc xây dựng chính sách, quy định nhằm tăng cường minh bạch và ổn định thị trường chứng khoán.

Câu hỏi thường gặp

1. Chính sách cổ tức ảnh hưởng như thế nào đến giá cổ phiếu?
   Chính sách cổ tức ổn định và hợp lý giúp giảm biến động giá cổ phiếu bằng cách tạo niềm tin cho nhà đầu tư và giảm rủi ro thông tin. Ví dụ, công ty chi trả cổ tức đều đặn thường có giá cổ phiếu ổn định hơn.

2. Tỷ suất cổ tức và tỷ lệ chi trả cổ tức khác nhau thế nào?
   Tỷ suất cổ tức là tỷ lệ cổ tức trên giá cổ phiếu, phản ánh lợi tức nhà đầu tư nhận được; tỷ lệ chi trả cổ tức là phần trăm lợi nhuận công ty dùng để chi trả cổ tức. Cả hai đều ảnh hưởng đến biến động giá cổ phiếu nhưng theo cách khác nhau.

3. Tại sao công ty lớn thường có biến động giá cổ phiếu thấp hơn?
   Do quy mô lớn, các công ty này thường đa dạng hóa hoạt động, có thông tin minh bạch hơn và thanh khoản cao, giúp giá cổ phiếu ổn định hơn so với các công ty nhỏ.

4. Biến động thu nhập ảnh hưởng thế nào đến giá cổ phiếu?
   Thu nhập biến động cao làm tăng rủi ro và sự không chắc chắn, dẫn đến biến động giá cổ phiếu lớn hơn, khiến nhà đầu tư khó dự đoán và có thể phản ứng mạnh với thông tin mới.

5. Làm thế nào để doanh nghiệp cân bằng giữa chi trả cổ tức và tái đầu tư?
   Doanh nghiệp cần đánh giá kỹ lưỡng cơ hội đầu tư và nhu cầu thanh khoản của cổ đông để xác định tỷ lệ chi trả cổ tức hợp lý, vừa đảm bảo tăng trưởng bền vững vừa giữ được niềm tin nhà đầu tư.

Kết luận

• Chính sách cổ tức, đo bằng tỷ suất cổ tức và tỷ lệ chi trả cổ tức, có tác động nghịch biến đến biến động giá cổ phiếu của các công ty niêm yết tại Việt Nam trong giai đoạn 2008-2017.
• Quy mô công ty và biến động thu nhập là các yếu tố kiểm soát quan trọng ảnh hưởng đến biến động giá cổ phiếu, với quy mô lớn làm giảm biến động, thu nhập biến động làm tăng biến động.
• Tỷ lệ nợ dài hạn có tác động tích cực đến biến động giá cổ phiếu, phản ánh rủi ro tài chính gia tăng khi vay nợ nhiều.
• Mô hình hồi quy dữ liệu bảng với phương pháp FE được xác định là phù hợp nhất để phân tích mối quan hệ này tại thị trường Việt Nam.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho các doanh nghiệp và nhà quản lý trong việc xây dựng chính sách cổ tức nhằm ổn định giá cổ phiếu và nâng cao giá trị thị trường.

Các nghiên cứu tiếp theo nên mở rộng phạm vi ngành nghề, xem xét thêm các yếu tố định tính và tác động của chính sách cổ tức trong bối cảnh biến động kinh tế vĩ mô. Các doanh nghiệp cần áp dụng kết quả nghiên cứu để điều chỉnh chính sách cổ tức phù hợp với chiến lược phát triển dài hạn.

Các nhà quản lý doanh nghiệp và nhà đầu tư nên cân nhắc kỹ lưỡng chính sách cổ tức trong chiến lược tài chính để tối ưu hóa giá trị cổ phiếu và giảm thiểu rủi ro biến động trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan - Chương này giới thiệu đề tài nghiên cứu.  Chương 2 : Cơ sở lý luận - Chương này trình bày các lý luận có liên quan đến chính sách cổ tức, biến động giá cổ phiếu và ảnh hưởng của chính sách cổ tức tới giá cổ phiếu, các nghiên cứu đã từng viết về đề tài này.  Chương 3: Phương pháp luận nghiên cứu - Chương này trình bày các biến nghiên cứu, cách thức đo lường, phương pháp nghiên cứu, mẫu nghiên cứu, nguồn dữ liệu, cách thu thập dữ liệu cho đề tài. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 3  Chương 4: Kết quả nghiên cứu - Chương này trình bày thống kê mô tả dữ liệu nghiên cứu, kết quả kiểm định giả thuyết và đồng thời thảo luận kết quả nghiên cứu.

 Chương 5: Kết luận - Chương này trình bày kết quả chính của đề tài, trả lời câu hỏi nghiên cứu, ý nghĩa thực tiễn của đề tài này. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 4 Chương 2 : Cơ sở lý luận của đề tài Cổ tức là một trong những cách mà một công ty chuyển hướng thu nhập của mình cho các cổ đông. Cổ tức có thể được thanh toán dưới dạng trả tiền mặt hoặc phát hành thêm cổ phiếu mới. Trong trường hợp trả cổ tức bằng cổ phiếu, tổng số cổ phiếu lưu hành tăng và thường làm giảm giá trên mỗi cổ phiếu.

Vì vậy nghiên cứu này chỉ xét tới những cổ tức được chi trả bằng tiền mặt. Chính sách cổ tức đề cập đến việc một công ty xác định số tiền chi trả cổ tức và số tiền để tái đầu tư vào các dự án mới. Chính sách này quyết định phân phối thu nhập của công ty giữa thanh toán cho cổ đông và tái đầu tư vào các cơ hội mới. Trong tài chính doanh nghiệp, một trong những quyết định quan trọng nhất liên quan đến câu trả lời của câu hỏi này là lợi nhuận của công ty sẽ được phân phối bao nhiêu cho cổ đông và bao nhiêu dùng trong tái đầu tư vào cơ hội mới? Để trả lời câu hỏi này, các nhà quản lý phải xem xét chính sách cổ tức nào sẽ giúp tối đa hóa sự giàu có của cổ đông và họ không nên chỉ tập trung vào câu hỏi này là cần bao nhiêu thu nhập của công ty để đầu tư.

Thay vào đó, họ cũng phải xem xét tác động của quyết định của họ đối với việc làm biến động giá cổ phiếu. Chính sách cổ tức cũng có quan hệ đến cơ cấu vốn gián tiếp và các chính sách cổ tức khác nhau có thể yêu cầu các cơ cấu vốn khác nhau. Vì cả cơ cấu vốn và chính sách cổ tức đều có thể ảnh hưởng đến sự giàu có của cổ đông công ty và chính sách cổ tức có thể ảnh hưởng đến cơ cấu vốn. Trong tài chính doanh nghiệp sơ khai, chính sách cổ tức chỉ liên quan đến việc lựa chọn giữa các khoản thanh toán thu nhập cho cổ đông là cổ tức bằng tiền mặt hoặc giữ lại lợi nhuận để tái đầu tư vào các dự án mới.

Nó xác định tỷ lệ chi trả cổ tức và số tiền cổ tức. Tuy nhiên, trong tài chính doanh nghiệp hiện đại, chính sách cổ tức giải quyết nhiều vấn đề hơn như cách các công ty có thể thu TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 5 hút các nhà đầu tư trong các khung thuế khác nhau và cách các nhà quản lý công ty có thể tăng giá trị thị trường cổ phiếu của công ty,… 2. Cơ sở lý thuyết Tác động của chính sách cổ tức tới biến động giá cổ phiếu đã được nhiều tác giả nghiên cứu nhưng chưa có một kết quả thống nhất. Nhiều nghiên cứu cho rằng chính sách cổ tức không tác động đến giá trị doanh nghiệp, do đó không ảnh hưởng đến biến động giá cổ phiếu: Miller & Modigliani (1961) đề xuất lý thuyết cho rằng chính sách cổ tức không có tác động đến giá trị doanh nghiệp cho rằng trong điều kiện thị trường cạnh tranh hoàn hảo, tồn tại quy luật bảo tồn giá trị, việc mua bán chứng khoán là mua bán song hành thì chính sách cổ tức không tác động đến giá trị doanh nghiệp.

Mô hình của Miller và Modigliani (1961), giả định là không có chi phí giao dịch nào có liên quan và không có thuế hoặc thuế suất bằng nhau cho cả cổ tức và lợi nhuận vốn. Họ cũng giả định rằng một thị trường vốn hoàn hảo tồn tại, tại đó giá thị trường không thể bị ảnh hưởng bởi một người mua hoặc người bán duy nhất. Thông tin về thị trường có sẵn cho tất cả mọi người, không có vấn đề gì về chi phí đại diện. Họ lập luận rằng cổ tức và lợi nhuận vốn được tính cho cổ đông.

Khi một công ty chọn phân phối lợi nhuận bằng cách chi cổ tức cho các cổ đông của mình, thì vào ngày trả cổ tức giá cổ phiếu sẽ được giảm tự động bằng tỷ lệ cổ tức trên mỗi cổ phiếu. Vì vậy, họ đề xuất rằng trong một thị trường hoàn hảo, chính sách cổ tức không ảnh hưởng đến lợi tức của cổ đông. Lý thuyết này dùng nhiều giả định của thị trường hoàn hảo mà thực tế nhiều quốc gia khó có thể đáp ứng được như không có thuế thu nhập cá nhân, không có chi phí giao dịch , không có chi phí phát hành cổ phần mới, không có bất đối xứng thông tin,… TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 6 Việt Nam cũng nằm trong số những quốc gia có nền kinh tế đang phát triển, chưa theo kịp các nước có nền kinh tế hiện đại, tiên tiến; thị trường chứng khoán nước ta vẫn còn non trẻ, các hoạt động trong thị trường không hoàn toàn minh bạch, việc tiếp cận thông tin không phải dễ. Việc các nhà đầu tư đổ xô đi mua hoặc bán một số lượng lớn chứng khoán cũng gây ảnh hưởng lớn tới hoạt động thị trường vẫn thường xảy ra.

Hay nhiều nhà đầu tư không có kiến thức trong việc đầu tư chứng khoán dẫn đến việc thông tin phản ánh vào giá cổ phiếu không chính xác, thị trường không hoàn hảo. Một loạt các quan điểm khác cho rằng chính sách cổ tức ít nhiều cũng tác động đến giá trị doanh nghiệp và phản ánh vào giá cổ phiếu của công ty dẫn đến biến động giá cổ phiếu của công ty: Trường phái hữu khuynh bảo thủ, đứng đầu là MJ Gordon, J lintner, … cho rằng một sự gia tăng trong tỷ lệ chi trả cổ tức sẽ làm tăng giá trị doanh nghiệp. Gordon (1962) đã tìm ra các bằng chứng thực nghiệm rằng những nhà đầu tư không ưa thích rủi ro sẽ ưa thích cổ tức hơn là lãi vốn. Khi gia tăng cổ tức, tăng kỳ vọng đầu tư về công ty, giá cổ phiếu công ty sẽ tăng.

Gordon đã đề xuất một mô hình định giá liên quan giá trị thị trường của cổ phiếu với chính sách cổ tức. Gordon đã nghiên cứu chính sách cổ tức và giá thị trường của cổ phiếu và đề xuất rằng chính sách cổ tức của các công ty ảnh hưởng đến giá trị thị trường của các cổ phiếu ngay cả trong thị trường vốn hoàn hảo. Ông nói rằng các nhà đầu tư có thể thích cổ tức hiện tại thay vì tăng vốn trong tương lai vì tình hình trong tương lai là không chắc chắn ngay cả khi ở thị trường vốn hoàn hảo. Thật vậy, ông giải thích rằng nhiều nhà đầu tư có thể thích cổ tức trong tay để tránh rủi ro liên quan đến tăng vốn trong tương lai.

Ông cũng cho rằng có một mối liên hệ trực tiếp giữa chính sách cổ tức và giá trị thị trường của cổ phiếu ngay cả khi tỷ suất hoàn vốn nội bộ và tỷ suất lợi nhuận bắt buộc sẽ là như nhau. Trong mô TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 7 hình tăng trưởng liên tục Gordon (1962), giá cổ phiếu của công ty phụ thuộc vào dòng chiết khấu của cổ tức trong tương lai. Trường phái tả khuynh cấp tiến : Đại diện là John A britain, Brenan cho rằng một sự gia tăng trong tỷ lệ chi trả cổ tức sẽ làm giảm giá trị doanh nghiệp do cổ động ưa thích chi trả cổ tức thấp giúp cổ đông tiết kiểm được một khoản thuế phải nộp dẫn đến sự gia tăng thu nhập sau thuế của cổ đông, và họ cũng muốn ưu tiên giữ lại lợi nhuận để tái đầu tư thay vì phải tốn chi phí phát hành thêm cổ phiếu để huy động vốn. Lý thuyết “chim trong tay” (Bird-in-hand theory) : Giải thích lý do tại sao các nhà đầu tư có thể thích cổ tức hơn là lợi nhuận vốn do sự chắc chắn của cổ tức, so với lợi nhuận vốn không chắc chắn.

Điều này ít nhiều sẽ ảnh hưởng đến các cổ đông khi đưa ra các phương án đầu tư dài hạn. Trong nền giai đoạn kinh tế không chắc chắn và bất đối xứng thông tin, cổ đông sẽ thích cổ tức hơn là lãi vốn, cổ tức được định giá khác với thu nhập còn lại (Husam-Aldin, 2007); khi lãi suất tăng lên dẫn đến giá trị hiện tại của lợi nhuận giữ lại kém thu hút hơn chia cổ tức. Giả định được đưa ra rằng các nhà đầu tư bên ngoài được tiếp xúc với thông tin không hoàn hảo về lợi nhuận của công ty và cổ tức tiền mặt bị đánh thuế ở mức cao hơn so với lợi nhuận vốn. Từ những hạn chế này, (Bhattacharya, 1979) cho rằng cổ tức có chức năng như một tín hiệu của dòng tiền dự kiến.

Tín hiệu này được gửi tới các cổ đông làm biến động giá cổ phiếu. Lý thuyết chi phí đại diện - Agency cost theory: Vấn đề giữa chủ sở hữu và người quản lý nảy sinh do có sự xung đột lợi ích tồn tại giữa quản lý và cổ đông, và do sự tách biệt giữa quyền sở hữu và quyền điều hành trong điều kiện thông tin không hoàn hảo và bất cân xứng. Tuy rằng, sự tách biệt này tạo ra chi phí đại diện nhưng lại thực sự rất cần thiết, bởi: TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 8  Thứ nhất, các công ty cổ phần càng lớn sẽ càng có nhiều cổ đông, cổ đông của các doanh nghiệp lớn ngày nay rất phân tán, vì vậy để tất cả các cổ đông cùng tham gia quản lý một doanh nghiệp hay quyết định một vấn đề nào đó sẽ gây ra nhiều khó khăn. Việc này dẫn đến quyết định rằng các cổ đông cần một nhà quản lý để thay mặt các cổ đông điều hành và quản lý dưới quyền của họ.

 Thứ hai, việc điều hành trực tiếp của các chủ doanh nghiệp trở nên khó khăn và không hiệu quả do nhiều nhà đầu tư cùng sở hữu công ty.