CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VE CHIEN LƯỢC KINH DOANH 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu Liên quan đến đề tài hoàn thiện chiến lược kinh doanh trong các doanh nghiệp, đã có rất nhiều công trình nghiên cứu, ở nhiều góc độ, phạm vi rộng, hẹp khác nhau. Và trong các công trình nghiên cứu đó, các tác giả đều làm nổi bật được quản trị chiến lược kinh doanh là vấn đề sống còn của mỗi doanh nghiệp. Ở Việt Nam, các công trình nghiên cứu đã đề cập đến vấn đề chiến lược kinh doanh gồm: Tuyền tập báo cáo hội nghị sinh viên nghiên cứu khoa học lần thứ 7 đại học Đà Nẵng năm 2010, trong hội nghị này có đề tài đáng chú í như "Đề xuất chiến lược kinh doanh của tổng công ty xây dựng Sông Da". Trong bài báo cáo này nhóm tác giả đã đề xuất một số chiến lược kinh doanh của Tổng công ty Sông Đà theo mục tiêu hoạt động từ năm 2010-2015, trên cơ sở phân tích môi trường kinh doanh, vận dụng 2 mô hình phân tích chiến lược là BCG và SWOT cùng với kết quả đánh giá khái quát thực trạng công tác hoạch định chiến lược kinh doanh của Tổng công ty Sông Đà thời gian qua Bộ 3 cuốn sách: Chiến lược cạnh tranh, lợi thế cạnh tranh và lợi thế cạnh tranh quốc gia.
Tác phẩm tiên phong Chiến lược cạnh tranh của Michael E. Porter đã thay đôi cả lý thuyết, thực hành và việc giảng dạy chiến lược kinh doanh trên toàn thế giới. Hấp dẫn trong sự đơn giản, phân tích của Porter về các ngành công nghiệp đã thâu tóm toàn bộ sự phức tạp của cạnh tranh ngành vào năm yếu tô nền tảng. Ông giới thiệu một trong những công cụ cạnh tranh mạnh mẽ nhất: ba chiến lược cạnh tranh phố quát là chi phí thấp, khác biệt hóa và trọng tâm, những chiến lược đã biến định vị chiến lược trở thành một hoạt động có câu trúc.
Hội thảo "CEO & đa dạng hóa trong chiến lược kinh doanh" của GED Việt Nam. Hội thảo đã cung cấp giải pháp thiết thực và hợp lý để giải quyết các van đề thường gặp và đánh giá tầm quan trọngcủa các nhà CEO trong quá trình xây dựng chiến lược đa dạng hóa trong kinh doanh ở Việt Nam hiện nay. Nhìn chung, các nghiên cứu trên đã hệ thống hóa các lý luận về công tác như hoạch định phân tích xây dựng và hoàn thiện chiến lược kinh doanh, chỉ ra tầm quan trọng của công tác hoàn thiện chiến lược kinh doanh đối với sự tồn tại và phát triển của tổ chức, doanh nghiệp cũng như đã đưa ra những kiến nghị, giải pháp để hoàn thiện chiến lược kinh doanh với các doanh nghiệp Việt Nam trong giai đoạn hiện nay. Chiến lược kinh doanh và vai trò của chiến lược kinh doanh 1.
Chiến lược kinh doanh vàcác loại hình chiến lược kinh doanh 1. Khái niệm về Chiến lược kinh doanh: Nói đến chiến lược người ta thường nghĩ ngay đến những khái niệm mơ hồ, ko rõ rang, một cai gi đó rat trừu tượng ma cam giác như ai cũng hiểu nhưng không thé đúc kết nó thành 1 khái niệm cu thể, có sự nhầm lẫn trong cách sử dụng từ chiến lược. Thuật ngữ “chiến lược” đầu tiên được sử dụng trong lĩnh vực quân sự, chiến lược là cách chúng ta thực hiện dé đánh thắng quân thù. Ví dụ như chiến lược đánh tốc chiến tốc thắng, hay chiến lược đánh cầm cự kéo dai thời gian, chiến lược tiêu diệt tướng địch.
Dần dần, thuật ngữ “chiến lược” được sử dụng rộng rãi hơn ở nhiều lĩnh vực. Chiến lược là cách thức chúng ta thực hiện dé đạt tới một mục tiêu nao đó. Ví dụ như đối với các bạn sinh viên mới ra trường, dé xin được việc làm ở các công ty tốt các bạn có thé nộp hồ sơ thi tuyển xin việc, hoặc có thé dựa trên các môi quan hệ xã hội của gia đình bạn bè đê xin việc. Dé có một hình thé dep ta có thé lựa chon chơi một môn thé thảo nào đó, hoặc di tập gym, thể hình, thậm chí là đi phẫu thuật thâm mỹ.
Trong kinh doanh, chiến lược kinh doanh là một xâu chuỗi một loạt những hoạt động gom xac lap muc tiéu, tam nhìn dai hạn của doanh nghiệp, xây dựng các kế hoạch hành động tổng quát, triển khai phân bổ nguồn lực trên cơ sở lựa chọn kế hoạch hành động phù hợp nhăm để tạo ra lợi thế cạnh tranh lâu dai so với các đối thủ cạnh tranh.Trong môi trường hoạt động của một công ty, bao gồm cả thị trường và đối thủ, chiến lược vạch ra cho công ty một cách ứng xử nhất quán.Chiến lược thé hiện một sự chọn lựa, một sự đánh đối của công ty mà giới chuyên môn thường gọi là định vị chiến lược. Như vậy chúng ta có thể hiểu chiến lược kinh doanh là cách mà một doanh nghiệp một tô chức tạo ra lợi thế riêng biệt, khác biệt so với đối thủ cạnh tranh nhằm đạt được mục tiêu kinh doanh của mình.2 Các loại hình chiến lược kinh doanh Chiến lược kinh doanh có thé được phân chia theo nhiều tiêu thức khác nhau, việc xem xét phân chia này sẽ giúp chúng ta hiểu sâu sắc và toàn diện hơn về chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp. a) Căn cứ vào phạm vi chiến lược Trong kinh doanh căn cứ vào phạm vi của chiến lược người ta chia chiến lược ra làm hai loại cơ bản sau: - Chiến lược chung hay còn gọi là chiến lược kinh doanh tổng quát của doanh nghiệp thường đề cập những vấn đề quan trọng nhất, bao quát nhất và có ý nghĩa lâu đài, quyết định vấn đề sống còn của doanh nghiệp. Chiến lược này liên quan, hướng phát triển chủ yếu về hình ảnh tương lai của doanh nghiệp.
- Chiến lược bộ phận hay còn gọi là chiến lược kinh doanh từng đặc thù: nhằm giải quyết từng van đề trong sản xuất, trong kinh doanh dé thực hiện chiến lược tông quát, thông thường gồm có: + Chiến lược sản xuất + Chiến lược tài chính + Chiến lược thị trường + Chiến lược marketing + Chiến lược sản phẩm + Chiến lược phân phối + Chiến lược khuyến mãi + Chiến lược cạnh tranh + Chiên lược tô chức nhân sự + Chiến lược kinh doanh thị trường quốc tế. b) Căn cứ vào hướng tiếp cận thị trường Sự hình thành các loại chiến lược theo căn cứ nảy trong thực tế rất đa dạng và phong phú tuỳ theo trạng thái của mỗi doanh nghiệp mà triển khai chiến lược của mình. Tuy nhiên các chiến lược này thường được xây dựng và mô phỏng theo các chiến lược chuẩn. Hiện nay có các loại chiến lược chuẩn sau: Sản phẩm | Thị trường | Ngành sản Công nghệ xuất Hiện | Mới | Hiện | Mới | Hiện | Mới Hiện | Mới tại tại tại al tai 1.
Tăng trưởng tập trung - Thâm nhập thị trường - Phát triển thị trường - Phát triển sản phẩm 2. Phát triển hội nhập - Hội nhập dọc ngược chiều - Hội nhập dọc thuận chiều - Hội nhập ngang 3. Phát triển đa dạng hóa - Đa dạng hóa - Đa dạng hóa ngang - Đa dạng hóa hỗn hợp (Nguon: Tạp chi phát trién kinh tê) - Chiến lược tăng trưởng tập trung: là các chiến lược chủ đạo đặt trọng tâm vào việc cải thiện các sản phẩm, dịch vụ hoặc thị trường hiện có mà không thay đổi bat kỳ yếu tố nào khác. Khi theo đuôi chiến lược nay doanh nghiệp cần hết sức cố gang dé khai thác mọi cơ hội có được về các sản phẩm hiện đang sản xuất hoặc các thị trường hiện đang tiêu thụ băng cách thực hiện tốt hơn các công việc mà họ đang tiến hành.
Lợi thế của chiến lược tăng trưởng tập trung là cho phép doanh nghiệp tập hợp mọi nguồn lực vào các hoạt động sở trường và truyền thống của mình dé khai thác điểm mạnh. Chiến lược tăng trưởng tập trung có thé triển khai theo 3 hướng sau: + Chiến lược thâm nhập thị trường: là tìm cách tăng trưởng các sản phẩm hiện đang sản xuất trong khi vẫn giữ nguyên thị trường hiện đang tiêu thụ và công nghệ hiện đại. Chiến lược này đòi hỏi doanh nghiệp phải thông qua các nỗ lực mạnh mẽ về marketing như chính sách giá, chính sách phân phối, chính sách khuyến mãi nhằm tăng sức mua của khách hàng hiện có và tăng thêm khách hàng mới. Tuy nhiên, chiến lược này chỉ áp dụng đạt kết quả khi thị trường hiện tại chưa bão hoà, thị phần của các đối thủ cạnh tranh đang giảm sút và doanh nghiệp hiện đang có một lợi thế cạnh tranh, đồng thời tốc độ tăng của doanh thu phải cao hơn tốc độ tăng chi phí tối thiêu.
Với chiến lược này có thể giúp doanh nghiệp tăng sức mua sản phẩm của khách hàng hoặc lôi kéo khách hàng của các đối thủ cạnh tranh. + Chiến lược phát triển thị trường: là tìm cách tăng trưởng bằng con đường thâm nhập vao các thị trường mới dé tiêu thụ các sản phẩm hiện đang sản xuất tại doanh nghiệp. Hướng chiến lược này đòi hỏi doanh nghiệp phải có hệ thống kênh phân phối năng động và hiệu quả, đặc biệt là phải có đầy đủ nguồn lực để đây mạnh hoạt động này như vốn, nhân lực, đồng thời doanh nghiệp cũng phải có năng lực sản xuât đê đáp ứng nhu câu của thị trường mới. 10 + Chiến lược phát triển sản phẩm: là tìm cách tăng trưởng thông qua phát triển các sản phẩm mới dé tiêu thụ trong các thị trường mà doanh nghiệp dang hoạt động, các sản phẩm mới nay có thé do doanh nghiép tu san xuất hoặc sản xuất theo hợp đồng, hoặc doanh nghiệp nhập từ bên ngoài bằng cách sáp nhập hoặc mua lại mô hình của một hãng khác.Chiến lược này doi hỏi doanh nghiệp phải có khả năng mạnh về nghiên cứu và phát triển trong thời đại ngày nay, với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật, các sản phẩm thường có chu kỳ ngăn do sản phâm mới nhanh chóng xuất hiện, do vậy hướng chiến lược này cho phép doanh nghiệp tạo ra thị trường mới ngay trong thị trường hiện tại.
- Ưu và nhược điểm của chiến lược tăng trưởng tập trung: Lợi thé của chiến lược tăng trưởng tập trung là tập trung nguồn lực của doanh nghiệp vào các hoạt động sở trường của mình. Khai thác các điểm mạnh, phát triển quy mô trên nguyên tắc chuyên môn hóa tuyệt đối do đó rất có hiệu quả và cải thiện được vi thế cạnh tranh của doanh nghiệp đối với sản phẩm, dịch vụ của doanh nghiệp trên thị trường hiện có. Tuy nhiên, nếu chỉ sử dụng một cách đơn độc chiến lược này thì chưa tận dụng hết các cơ hội để phát triển toàn diện nếu còn nhiều nguồn lực về vốn và con người.