Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý xây dựng trường mầm non đạt chuẩn quốc gia; Chương 2: Thực trạng quản lý xây dựng trường mầm non đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn huyện Đăk Glong, tỉnh Đăk Nông; Chương 3: B iện pháp quản lý xây dựng trường mầm non đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn huyện Đăk Glong, tỉnh Đăk Nông. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ XÂY DỰNG TRƯỜNG MẦM NON ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA 1. KHÁI QUÁT LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ Bất cứ ở giai đoạn lịch sử nào, GD&ĐT luôn có vai trò hết sức quan trọng đối với sự phát triển của mỗi cá nhân, tập thể, cộng đồng, dân tộc và cả nhân loại. Do đó, từ trước đến nay sự nghiệp giáo dục thế hệ trẻ luôn được sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội.
Với quan điểm, giáo dục là quốc sách hàng đầu, Đảng và Nhà nước có nhiều Nghị quyết về phát triển giáo dục mầm non trong thời kỳ CNH-HĐH đất nước “là phát triển bậc mầm non phù hợp với điều kiện và yêu cầu của từng nơi, đảm bảo hầu hết trẻ 5 tuổi được học chương trình mẫu giáo lớn, chuẩn bị vào lớp 1”, “ban hành chuẩn quốc gia về trường học”, “Đối với GDMN giúp trẻ phát triển thể chất, tình cảm, hiểu biết, thẩm mỹ; hình thành các yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1”.[4] Điều đó được cụ thể hóa trong chiến lược phát triển giáo dục 2011 – 2020: “ Đến năm 2020, nền giáo dục nước ta được đổi mới căn bản và toàn diện theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế; chất lượng giáo dục được nâng cao một cách toàn diện, gồm: giáo dục đạo đức, kĩ năng sống, năng lực sáng tạo, năng lực thực hành, năng lực ngoại ngữ và tin học; đáp ứng nhu cầu nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và xây dựng nền kinh tế tri thức; đảm bảo công bằng xã hội trong giáo dục và cơ hội học tập suốt đời cho mỗi người dân, từng bước hình thành xã hội học tập”[9, tr.8], “Hoàn thành mục tiêu PCGDMN cho trẻ 5 tuổi vào năm 2015; đến năm 2020, có ít nhất 30% trẻ trong độ tuổi nhà trẻ và 80% trẻ trong độ tuổi mẫu giáo được chăm sóc, giáo e 6 dục tại cơ sở GDMN, tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng giảm xuống dưới 10%” Từ năm 2008 Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Quyết định số 36/2001/QĐ-BGDĐT ngày 16 tháng 7 năm 2008 kèm theo Quy chế công nhận trường mầm non đạt chuẩn quốc gia; quyết định này thay thế cho Quyết định số 45/2001/QĐ-BGD&ĐT ngày 26 tháng 12 năm 2001 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc ban hành Quy chế công nhận trường mầm non đạt chuẩn quốc gia giai đoạn từ năm 2002 – 2005. Đến năm 2014, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư số 02/2014/TT- BGDĐT ngày 08 tháng 2 năm 2014 Ban hành Quy chế công nhận trường mầm non đạt chuẩn quốc gia thay thế Quyết định 36/2001/QĐ-BGDĐT ngày 16/7/2008; và tiếp tục ban hành Thông tư 19/TT- GDĐT ngày 22 tháng 8 năm 2018 Ban hành Quy định về kiểm định chất lượng giáo dục và đạt chuẩn quốc gia đối với trường mầm non. Theo quy định chung, một trường đạt chuẩn quốc gia phải đạt 5 tiêu chuẩn, đó là: Tổ chức và quản lý nhà trường; Cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên; Cơ sơ vật chất và thiết bị dạy học; Quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội; Hoạt động và kết quả nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ. Từ đó các địa phương, các cấp quản lý giáo dục trong phạm vi cả nước đã khẩn trương thực hiện và thu được kết quả nhất định ở các trường mầm non trong những năm gần đây.
Đã có những hội nghị, hội thảo, công trình khoa học nghiên cứu vấn đề này và rút ra nhiều bài học kinh nghiệm về xây dựng trường mầm non đạt chuẩn quốc gia, được thể hiện ở các bài nghiên cứu, đề tài luận văn sau: - Những biện pháp quản lý nhằm xây dựng trường mầm non thành phố Hải Phòng đạt chuẩn quốc gia của tác giả Phạm Thị Loan (2004) - Thực trạng và giải pháp tăng cường cơ sở vật chất xây dựng trường mầm non đạt chuẩn quốc gia ở thành phố Hải Phòng của tác giả Phạm Thị Loan, đăng trên tạp chí phát triển giáo dục số 2- tháng 02/2005. - Luận văn Thạc sĩ của Đỗ Hữu Quỳnh, trường Đại học Sư Phạm - Đại e 7 học Huế, đã viết về: “Biện pháp quản lý xây dựng trường mầm non đạt chuẩn quốc gia của phòng Giáo dục và đào tạo huyện Cam Lâm, tỉnh Khánh Hòa” năm 2014. Tuy nhiên, các hội nghị, hội thảo, công trình khoa học nghiên cứu hiện nay chỉ đề cập đến vấn đề về cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn xây dựng trường mầm non đạt chuẩn quốc gia như thực trạng về trình độ đào tạo và năng lực của cán bộ quản lý, giáo viên, cơ sơ vật chất của các trường. Từ đó, đưa ra các biện pháp như tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của việc xây dựng truờng mầm non đạt chuẩn quốc gia; tăng cường quỹ đất cho các truờng, xây dựng phòng học, các phòng chức năng, và đầu tư trang thiết bị, ĐDĐC theo chuẩn, huy động các nguồn lực tài chính nhưng chưa bàn sâu đến quản lý xây dựng trường mầm non đạt chuẩn quốc gia, đặc biệt ở địa bàn nghiên cứu, chưa có công trình nào nghiên cứu về vấn đề này.
Qua tìm hiểu, việc nghiên cứu về công tác quản lý xây dựng trường mầm non đạt chuẩn quốc gia tại huyện Đăk Glong, tỉnh Đăk Nông chưa có đề tài nào nghiên cứu về vấn đề này. Trên cơ sở tiếp thi, hệ thống hóa lý luận, thực tiễn, chúng tôi đã nghiên cứu đề tài: “Quản lý xây dựng trường mầm non đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn huyện Đăk Glong, tỉnh Đăk Nông”. Nhằm đi sâu nghiên cứu thực trạng của việc xây dựng trường mầm non đạt chuẩn quốc gia, từ đó đề xuất các biện pháp quản lý xây dựng trường mầm non đạt chuẩn quốc gia trên địa bàn huyện Đăk Glong, tỉnh Đăk Nông. MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN 1.
Khái niệm chuẩn, chuẩn quốc gia 1. Khái niệm chuẩn Theo Bách khoa thư giáo dục quốc tế định nghĩa: Chuẩn là mức độ ưu việt cần phải có để đạt được những mục đích đặc biệt, là cái đo xem điều gì là phù hợp, là trình độ thực hiện mong muốn trên thực tế hoặc mang tính xã hội. e 8 Chuẩn là cái được xác lập bởi quyền lực, tập quán hoặc sự thoả thuận chung để làm mẫu hoặc vật so sánh. Chuẩn là cái được đặt ra và xác lập bởi quyền lực để làm luật lệ (qui tắc) đo lường số lượng, trọng lượng, giá trị hoặc chất lượng.
“Chuẩn là mẫu lý thuyết có tính chất nguyên tắc, tính công khai và tính XHH, được đặt ra bằng quyền lực hành chính hoặc chuyên môn, bao gồm những yêu cầu, tiêu chí, qui định kết hợp lôgic với nhau một cách xác định, được dùng làm công cụ xác minh sự vật, làm thước đo đánh giá hoặc so sánh các hoạt động, công việc, sản phẩm, dịch vụ.trong lĩnh vực nào đó và có khuynh hướng điều chỉnh những sự vật này theo nhu cầu, mục tiêu mong muốn của chủ thể quản lý hoặc chủ thể sử dụng công việc, sản phẩm, dịch vụ”[19]. Khái niệm chuẩn quốc gia “Chuẩn quốc gia là chuẩn bắt buộc hoặc khuyến nghị có hiệu lực và phạm vi áp dụng trong nước, có tính toàn quốc, do Nhà nước hoặc các tổ chức quốc gia ban hành. Trường chuẩn quốc gia, chuẩn hiệu trưởng, chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non, chuẩn xét phong chức danh giáo sư, phó giáo sư…là các chuẩn quốc gia”[18]. Chuẩn quốc gia nói chung được phát triển sao cho cả nước thực hiện được trên cơ sở khả năng và nỗ lực thực tế hiện có.
Chính vì vậy, chức năng chủ yếu của chuẩn quốc gia là giúp Nhà nước đưa các sự vật cần điều chỉnh vào một trật tự nhất định, tức là thiết lập trật tự trong một lĩnh vực nhất định ở qui mô quốc gia. Khái niệm xây dựng trường mầm non đạt chuẩn quốc gia Xây dựng là làm theo một bản vẽ kỹ thuật, một vật có kích thước lớn bằng nhiều thứ vật liệu đã được tính toán về mọi mặt ( số lượng, trọng lượng, thể tích, sức bền…): xây dựng nhà văn hóa; xây dựng cầu xe hỏa ; xây dựng đô thị… Xây dựng là tạo bằng trí tuệ, những yếu tố mà trí tuệ sắp xếp trên cở sở e 9 thực tiễn, lý luận hay thẩm mỹ thành một thể thống nhất: xây dựng luận cương về vấn đề dân tộc và thuộc địa; xây dựng một truyện phim; xây dựng kế hoạch ngân sách Nhà nước… Xây dựng là tạo hoàn cảnh sống vật chất hay tinh thần hoặc cho một cộng đồng trên cơ sở một đường lối chủ trương nhất định, một hệ thống tư tưởng,. hoặc cho cá nhân theo một ý định có suy nghĩ, cân nhắc: xây dựng nền công nghiệp xã hội chủ nghĩa; xây dựng một nền đạo đức mới; xây dựng uy tín bằng tri thức khoa học thể hiện qua các công trình nghiên cứu. [28] Xây dựng trường mầm non đạt chuẩn quốc gia là xây dựng trường mầm non đạt 5 tiêu chuẩn được khái quát ở trên do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định, góp phần thực hiện tốt chủ trương của Đảng và Nhà nước.
Quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường 1. Quản lý Hoạt động quản lý đã có từ xã xưa khi con người biết lao động theo từng nhóm, đòi hỏi có sự tổ chức, điều khiển và phối hợp hành động. Quản lý là đối tượng nghiên cứu của nhiều ngành quản lý , mỗi ngành khoa học nghiên cứu quản lý từ góc độ riêng của mình và đưa ra nhiều định nghĩa khác nhau. Theo Harold Koontz: Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo sự phối hợp những nỗ lực của cá nhân nhằm đạt đuợc mục đích của cả nhóm.
Mục tiêu của mọi nhà quản lý là nhằm hình thành một môi trường mà trong đó con người có thể đạt được các mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn cá nhân ít nhất. Với tư cách thực hành thì quản lý là một nghệ thuật, còn kiến thức có thể tổ chức về quản lý là một khoa học.