Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận, thực tiễn về quản lý tài chính doanh nghiệp Chương 2: Phương pháp nghiên cứu Chương 3: Thực trạng quản lý tài chính tại công ty CP 36.55 Chương 4: Giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại công ty Cổ phần 36.55 2 z CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu về quản lý tài chính doanh nghiệp 1. Tình hình nghiên cứu nƣớc ngoài Về quản lý tài chính trong các doanh nghiệp, cho đến hiện nay đã có nhiều công trình nghiên cứu nước ngoài, có thể kể đến một vài nghiên cứu tiêu biểu sau: Nghiên cứu về c c lĩnh vực trong quản lý tài chính, theo McMahon (1993) cho rằng vấn đề quản lý tài chính luôn quan tâm đến quyết định tìm nguồn vốn cần thiết cho việc mua tài sản và hoạt động của doanh nghiệp, quyết định phân bổ nguồn vốn có giới hạn cho những mục đ ch sử dụng khác nhau, từ đó bảo đảm cho các nguồn vốn đư c sử dụng một cách hiệu quả để đạt đư c mục tiêu doanh nghiệp đã đề ra. Đặc biệt, các vấn đề về huy động vốn đầu tư hay quản lý nguồn vốn lưu động đều đư c đề cập đến trong c c lĩnh vực cụ thể của quản l tài ch nh Trong đó nhấn mạnh đến nguồn vốn cho các dự n đầu tư việc n m giữ tiền mặt, tín dụng cho khách hàng, sự phân bổ hay sử dụng dòng tiền (theo Ross và cộng sự, 2008; McGuigan và cộng sự, 2009).
Tập trung nghiên cứu về vai trò của quản lý tài chính trong doanh nghiệp, theo Van Horn và Wachowicz (2001) quản lý tài chính là sự kết h p cả lĩnh vực tài chính và lĩnh vực kế toán. Các tác giả nhấn mạnh vai tr đặc biệt quan trọng của quản lý tài chính. Quản lý tài chính tức là quản trị và kiểm soát sự vận động của tiền tệ của doanh nghiệp đang trong trạng thái động điều này đặc biệt quan trọng đối với một doanh nghiệp. Bên cạnh đó, ngoài những công trình nghiên cứu chung cũng có nhiều công trình nghiên cứu thực nghiệm nhằm đ nh gi t c động và vai trò của quản lý tài ch nh đến hiệu quả hoạt động của tổ chức, doanh nghiệp, cụ thể như: Tập trung nghiên cứu sâu về ảnh hưởng của quản l tài ch nh đến các hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp có niêm yết trên thị trường chứng khoán Karachi - 3 z Indonesia, Babar Zaheer Butt và cộng sự (2010) đã cho thấy quyết định nguồn vốn, đặc biệt là chính sách cổ tức có ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.
Ngoài ra, Công trình của Bambang Sudiyatno và cộng sự (2012) cho thấy rõ qua định lư ng tỷ lệ số n trên tổng nguồn vốn của doanh nghiệp có t c động ngư c đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Mặt khác, tỷ lệ cho việc đầu tư mua s m tài sản cố định lại có t c động thuận đối với hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp. Theo Kim, 1982, Việc x c định ngân sách vốn của doanh nghiệp là quyết định quan trọng mà nhà quản lý tài chính phải t nh đến hi đ nh gi dự n đầu tư Những dự n đầu tư đem lại l i ch vư t quá chi phí sẽ đư c lựa chọn. Việc lựa chọn phư ng ph p lập ngân sách vốn là vấn đề quan trọng trong quyết định nguồn vốn.
Nghiên cứu của Durnev và cộng sự, 2001 và Pike, 1986 đã cho thấy những t c động rất tích cực của các kỹ thuật trong việc sự dụng nguồn vốn, lập ngân sách đến hiệu quả hoạt động doanh nghiệp. Tình hình nghiên cứu trong nƣớc Tại Việt Nam cũng đã có nhiều công trình nghiên cứu về quản lý tài chính doanh nghiệp, một số nghiên cứu theo ngành tuy nhiên đa số các tác giả đi sâu nghiên cứu trong phạm vi nhóm hoặc một vài doanh nghiệp cụ thể: Khi nghiên cứu về các doanh nghiệp trong ngành sản xuất thủy tinh, gốm sứ mỹ nghệ B c Ninh, tác giả Ngô Thị Thu Huyền, 2016 đã tập trung nghiên cứu về tình hình quản lý nguồn vốn, quản lý tài sản, tác giả phân tích thực trạng cùng với việc đ nh gi hiệu quả quản l tài ch nh đồng thời đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài chính trong các doanh nghiệp này. Tuy nhiên tác giả chưa đề cập đến vấn đề quản lý chi phí và phân phối l i nhuận của doanh nghiệp, cũng như chưa lư ng hóa đư c c c t c động một cách cụ thể Đây là 2 vấn đề quan trọng trong quản trị tài chính doanh nghiệp. Nghiên cứu vai trò của việc kiểm tra báo cáo tài chính, phân tích báo cáo tài chính và mối quan hệ giữa các vấn đề này trong các doanh nghiệp nh và vừa, Phạm 4 z Thành Long, 2008, đã làm rõ vai tr của quản lý tài chính, tuy nhiên tác giả đã hông đi sâu vào các nội dung quản lý tài chính mà chủ yếu tập trung đến vấn đề như kiểm soát, phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp.
Một số luận văn thạc sỹ kinh tế cũng đã đề cập đến quản lý tài chính doanh nghiệp. Cụ thể có các nghiên cứu của tác giả Nguyễn Trí Hiếu, 2012; Nguyễn Quỳnh Sang, 2008 đã đề cập tới công tác quản lý tài chính của một doanh nghiệp trong lĩnh vực ngành nghề cụ thể, tập trung vào một số nội dung cụ thể của quản lý tài ch nh như: hoạt động huy động vốn, sử dụng vốn, quản lý, mua s m tài sản. Nghiên cứu về vấn đề quản lý tài sản có công trình của tác giả Phan Hồng Mai, 2012, tập trung nghiên cứu nhân tố ảnh hưởng và thực trạng quản lý tài sản của các công ty cổ phần thuộc ngành xây dựng ở Việt Nam. Vấn đề sử dụng vốn tại doanh nghiệp giao thông đư c Lưu Thị Vân, 2011, nghiên cứu, phân t ch tình hình huy động vốn, sử dụng vốn từ đó x c định nguyên nhân dẫn tới hạn chế và kém hiệu quả trong sử dụng vốn đầu tư làm ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng vốn của DNXD ngành giao thông.
Khoảng trống nghiên cứu - Về mặt phạm vi nghiên cứu: c c công trình đã công bố hầu như chỉ tập trung nghiên cứu về quản lý tài chính của một hoặc một nhóm doanh nghiệp thuộc một ngành trong một giai đoạn nhất định qua 3-5 năm Tuy nhiên chưa có công trình nào nghiên cứu sâu, toàn diện về quản lý tài ch nh đối với các công ty cụ thể thuộc ngành xây dựng ở Việt Nam giai đoạn 2015 – 2017 Trong giai đoạn này, việc nghiên cứu sâu về quản lý tài chính của doanh nghiệp, cụ thể là các doanh nghiệp ngành xây dựng là hết sức cần thiết do đặc thù phát triển ngành xây dựng tại Việt Nam, t c động của cuộc suy thoái kinh tế toàn cầu cũng như những hó hăn của cả nền kinh tế. - Về mặt nội dung nghiên cứu: đã có những công trình nghiên cứu sâu về từng khía cạnh của quản lý tài chính tại các công ty thuộc ngành xây dựng. Tuy nhiên chưa có công trình nào nghiên cứu đầy đủ các nội dung của quản l tài ch nh chưa 5 z có công trình nào nghiên cứu về tổ chức bộ máy quản lý tài chính của doanh nghiệp ngành xây dựng, cụ thể là Công ty Cổ phần 36.55 - Tổng công ty 36. Tổ chức bộ máy quản l tài ch nh luôn đư c x c định là vấn đề quan trọng trong tổ chức của mọi doanh nghiệp vì nó không chỉ ảnh hưởng lớn đến hoạt động và kết quả quản lý tài chính mà còn ảnh hưởng đến toàn bộ hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
Như vậy đề tài Quản lý tài chính tại công ty Cổ phần 36.55 mà tác giả lựa chọn không trùng lặp về nội dung nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu, cách tiếp cận so với c c công trình đã công bố trước đây mà tác giả đư c biết. Cơ sở lý luận về quản lý tài chính doanh nghiệp 1. Khái niệm quản lý tài chính doanh nghiệp 1. Khái niệm tài chính doanh nghiệp Bất cứ doanh nghiệp, tổ chức thuộc lĩnh vực nào cũng cần phải có một lư ng vốn nhất định để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh.
Hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp chính là quá trình kết h p các yếu tố đầu vào để tạo thành yếu tố đầu ra là sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ và thông qua thị trường để bán sản phẩm hàng hóa dịch vụ đó nhằm thu l i nhuận. Từng công đoạn trong tiến trình hoạt động của doanh nghiệp cũng ch nh là qu trình tạo lập, phân phối và sử dụng các nguồn vốn, quỹ tiền tệ của doanh nghiệp, tất cả các yếu tố về tài ch nh đó h p thành hoạt động tài chính của doanh nghiệp Trong đó đã ph t sinh c c d ng tiền đến và đi tạo thành sự vận động liên tục của các dòng tài chính trong doanh nghiệp đang hoạt động. G n liền với các hoạt động tài chính nội bộ trong doanh nghiệp còn có các quan hệ kinh tế biểu hiện dưới hình thức giá trị gọi là các quan hệ tài chính ngoài doanh nghiệp, chủ yếu bao gồm: “Quan hệ giữa doanh nghiêp với Nhà nước: mối quan hê này ph t sinh hi c c doanh nghiêp thưc hiên nghĩa vu tài ch nh với Nhà nước như nôp c c hoản thuế lê ph vào ngân s ch 6 z Quan hệ giữa doanh nghiêp với các chủ thể kinh tế h c: là mối quan hê giữa doanh nghiêp với c c doanh nghiêp h c nhà cung cấp, khách hàng), các trung gian tài ch nh nảy sinh trong quan hê thanh to n về việc vay hoặc cho vay vốn đầu tư chứ ng ho n góp vốn, mua b n tài sản mua b n vật tư hàng ho Quan hệ trong nội bộ doanh nghiêp: là quan hê giữa c c bô phân nội bộ doanh nghiệp hay doanh nghiệp thanh toán tiền lư ng tiền công thưởng phạt với người lao động. Quan hệ giữa doanh nghiêp với chủ sở hữu doanh nghiệp: mối quan hệ này thể hiện trong hoạt động đầu tư hay r t vốn của chủ sở hữu đối với doanh nghiệp và trong việc phân chia l i nhuận của DN.