lời mở đầu và kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, kết cấu luận văn gồm 4 chương: Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý nhân lực tại ngân hàng thương mại Chƣơng 2: Phương pháp nghiên cứu Chƣơng 3: Thực trạng công tác quản lý nhân lực tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Vietcombank chi nhánh Thành Công Chƣơng 4: Định hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý nhân lực tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Vietcombank chi nhánh Thành Công 4 CHƢƠNG 1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NHÂN LỰC TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu 1. Tổng quan các tài liệu nghiên cứu Vấn đề quản lý nhân lực từ lâu là chủ đề được rất nhiều nhà khoa học trong và ngoài nước nghiên cứu tại những thời điểm khác nhau và trong những lĩnh vực khác nhau.
Đã có nhiều công trình nghiên cứu khoa học được công bố trên các sách, báo, tạp chí, luận văn, luận án. Trong các nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn, nổi bật có một số công trình nghiên cứu như: Mai Văn Luông (2019) với công trình “Quản lý nguồn nhân lực tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam” đã tổng hợp, hệ thống hóa lý thuyết về quản lý nguồn nhân lực trong tổ chức nói chung. Từ đó đưa ra quan điểm riêng về nội dung quản lý nguồn nhân lực cũng như các yếu tố tác động trong một tổ chức thuộc ngành tài chính ngân hàng giai đoạn hiện nay. Theo tác giả thì ngoài các nội dung đánh giá thực trạng nguồn nhân lực, hoạch định và phát triển nguồn nhân lực thì hoàn thiện công tác tổ chức quản lý là một nội dung quan trọng; trong công tác hoạch định, việc đảm bảo cơ cấu nguồn nhân lực hợp lý là một mục tiêu cần ưu tiên.
Do vậy, trong các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển và quản lý nguồn nhân lực của tổ chức này thì chiến lược, kế hoạch phát triển kinh doanh và mô hình tổ chức có vai trò quyết định. Ngoài ra, tác giả còn xây dựng được mô hình phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý nguồn nhân lực tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam, đồng thời phân tích và đánh giá được thực trạng hoạt động quản lý nguồn nhân lực tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam thời gian qua. Từ đó đưa ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện hơn nữa công tác quản lý nguồn nhân lực tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam trong thời gian tới. 5 Luận văn thạc sĩ “Hoàn thiện công tác quản lý nhân sự tại Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam – chi nhánh Thanh Hóa” của Lê Anh Tuấn (2020) đã hệ thống hóa những vấn đề lý luận về nhân sự và quản lý nhân sự trong ngân hàng thương mại nói chung.
Từ đó phân tích, đánh giá thực trạng công tác quản lý nhân sự tại Ngân hàng hợp tác xã Việt Nam - chi nhánh Thanh Hóa qua các năm 2016 - 2018; từ đó đánh giá những kết quả đạt được và những tồn tại trong công tác quản lý nhân sự của Ngân hàng hợp tác xã Việt Nam - chi nhánh Thanh Hóa làm cơ sở đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý nhân sự cho Ngân hàng hợp tác xã chi nhánh Thanh Hóa trong thời gian tới năm 2025. Lê Duy Khánh (2013) với nghiên cứu “Quản trị nguồn nhân lực tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – chi nhánh Sơn La” đã phân tích nguyên nhân, thực trạng và đưa ra các giải pháp nhằm giúp Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam thực hiện tốt công tác quản trị nguồn nhân lực hiện có, phù hợp với đặc điểm tình hình trên địa bàn chi nhánh Sơn La. Tuy nhiên, giải pháp tác giả đưa ra tập trung vào công tác quản trị nguồn nhân lực hiện hữu, cụ thể, chưa hướng đến các giải pháp quản lý tổng thể nguồn lực hiện hữu và nguồn lực hướng đến để đáp ứng cho nhu cầu phát triển của Ngân hàng và phát triển nguồn lực chất lượng cao cho Ngân hàng. Hội thảo khu vực “Phát triển vốn nhân lực ngành Ngân hàng - Tài chính” do Viện nhân lực Ngân hàng tài chính phối hợp với Trung tâm nhân lực quốc tế tổ chức tại Hà Nội ngày 10/10/2012 đã đưa ra một số vấn đề thực trạng hiện nay về tình hình nhân lực ngành ngân hàng tài chính, những bất cập, khó khăn sắp tới mà ngành Ngân hàng tài chính sẽ phải đối mặt về vấn đề nhân lực là gì: đó là vấn đề về chất lượng nguồn nhân lực, xu thế chọn ngành, nghề của nhân lực tương lai, những khó khăn, áp lực, cơ hội và thách thức của nhân lực ngành là gì để từ đó giúp các nhà quản trị, chủ các tổ chức tín dụng ngân hàng có cách nhìn tổng thể về quản lý nhân lực phù hợp với tình hình xã hội chung, phù hợp với điều kiện tình hình thực tế của từng ngân hàng.
Khoảng trống nghiên cứu 6 Như vậy, có thể nói các tài liệu, công trình nghiên cứu trên đã phân tích, đánh giá thực trạng, hệ thống khái quát cơ sở lý luận về quản lý nhân lực, làm rõ các nhân tố ảnh hưởng, vai trò và phương thức quản lý nhân lực trong các tổ chức tín dụng, đặc biệt tại các Ngân hàng TMCP. Đồng thời, nêu ra những thuận lợi, khó khăn, những bất cập của quản lý nhân lực, đặc biệt là dự báo xu hướng, những giải pháp quản lý nhân lực nói chung. Quá trình nghiên cứu tổng quan lý luận và thực tiễn quản lý nhân lực, giúp tác giả có một cái nhìn khách quan, toàn diện, cơ sở lý luận và thực tiễn, để tìm hiểu, phân tích nghiên cứu đánh giá thực trạng quản lý nhân lực ở Vietcombank - chi nhánh Thành Công. Xuất phát từ những phân tích thực tế nêu trên, có thể khẳng định rằng: Nghiên cứu về quản lý nhân lực tại các Ngân hàng TMCP nói chung là vấn đề không mới, nhưng mang tính riêng biệt của đơn vị, các công trình nghiên cứu đã đưa những nội dung có tính khái quát chung, riêng, những bài học kinh nghiệm, có thể trở thành những vấn đề mang tính nguyên lý cơ sở trong công tác quản lý nhân lực.
Nhưng tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam, đặc biệt tại Vietcombank chi nhánh Thành Công, trong điều kiện cụ thể, lĩnh vực kinh doanh cụ thể thì những vấn đề có tính nguyên lý trong quản lý nhân lực là một trong những vấn đề hoàn toàn không mới mẻ đối với các nhà lãnh đạo quản trị Ngân hàng, song trong quá trình thực hiện, áp dụng thực tế cũng như không nên dập khuôn phương pháp quản lý nhân lực của ngân hàng này đang có hiệu quả mà bê nguyên vào cách quản lý nhân lực của một Ngân hàng khác chưa hẳn đã mang lại hiệu quả, cho dù cả hai Ngân hàng có sự tương đồng. Trong quá trình nghiên cứu về quản lý nhân lực tại các Ngân hàng thương mại cổ phần là một trong những đề tài không phải là mới mẻ, nhưng đối với công tác quản lý nhân lực tại VietcomBank nói chung - Vietcombank chi nhánh Thành Công nói riêng là một sự hoàn toàn mới mẻ, không có sự trùng lặp trong đề tài nghiên cứu bởi sự hình thành và phát triển của Vietcombank trên thị trường tại chính ngân hàng TMCP. Vì vậy, việc nghiên cứu đề tài “Quản lý nhân 7 lực tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – chi nhánh Thành Công” là rất cần thiết và không trùng lặp với các công trình đã công bố trước đây về quản lý nhân lực. Cơ sở lý luận về quản lý nhân lực tại Ngân hàng thƣơng mại 1.
Ngân hàng thương mại và đặc điểm của Ngân hàng thương mại Ngân hàng thương mại (NHTM) là loại hình ngân hàng được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật các tổ chức tín dụng nhằm mục tiêu lợi nhuận. Có thể hiểu, NHTM là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực chính là kinh doanh tiền tệ. Nó được xem là một tổ chức kinh tế đặc biệt với mức độ rủi ro cao, cùng sức ảnh hưởng dây chuyền tới sức khoẻ nhiều doanh nghiệp khác cũng như tới sức khoẻ nền kinh tế. Do đó, hoạt động NHTM luôn chịu sự giám sát chặt chẽ nhất từ các thiết chế quản lý.
Đồng thời, tự bản thân nó cũng đòi hỏi những bộ máy tổ chức quản lý vận hành hiệu quả nhất và liên tục được hoàn thiện. Nhân lực trong NHTM, vì vậy, cần đáp ứng được những tiêu chuẩn nhất định. Khái niệm, đặc điểm của nhân lực trong ngân hàng thương mại 1. Nhân lực và nhân lực trong ngân hàng thương mại a.
Khái niệm nhân lực “Nhân lực là nguồn lực của mỗi con người mà nguồn lực này bao gồm thể lực và trí lực. Thể lực chỉ sức khoẻ của thân thể nó phụ thuộc vào sức vóc, tình trạng sức khoẻ của từng con người, mức sống, thu nhập, chế độ ăn uống, chế độ làm việc và nghỉ ngơi, chế độ y tế. Thể lực con người còn phụ thuộc vào tuổi tác, thời gian hoạt động, giới tính. Trí lực chỉ sức suy nghĩ, sự hiểu biết, sự tiếp thu kiến thức, tài năng, năng khiếu cũng như quan điểm, lòng tin, nhân cách.của từng con người.
Sự khai thác các tiềm năng về trí lực của con người còn ở mức mới mẻ, chưa bao giờ cạn kiệt, vì đây là một kho tàng còn nhiều bí ẩn của mỗi con người”. Theo một khía cạnh khác: Xét tại bất cứ một tổ chức, doanh nghiệp nào 8 thì nhân lực là toàn bộ nhân lực của tổ chức, doanh nghiệp đó. Do đó, có thể nói nhân lực của một tổ chức bao gồm tất cả những người lao động làm việc trong tổ chức đó. Nhân lực còn được hiểu như là một yếu tố tham gia trực tiếp vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội, là tổng thể những con người cụ thể tham gia vào quá trình lao động.
Thuật ngữ “nhân lực” hay "nhân lực" đã không còn xa lạ ở Việt Nam trong những năm gần đây. Đó cũng chính là bởi vai trò của nó đối với tất cả các ngành.