Luận văn về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại Đài Truyền hình Việt Nam

Khám phá luận văn về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại ban biên tập truyền hình cáp Đài Truyền hình Việt Nam, góp phần phát triển ngành truyền thông.

• Trường học: Đài Truyền Hình Việt Nam
• Chuyên ngành: Nâng Cao Chất Lượng Nguồn Nhân Lực
• Đề tài: Nâng Cao Chất Lượng Nguồn Nhân Lực Tại Đài Truyền Hình Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn cao học
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG NGUỒN NHÂN LỰC TRONG TỔ CHỨC
• 1.1. Một số khái niệm có liên quan
• 1.1.1. Nguồn nhân lực
• 1.1.2. Chất lượng nguồn nhân lực
• 1.1.3. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong tổ chức
• 1.1.4. Nội dung nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong tổ chức
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực

Việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại Đài Truyền hình Việt Nam đã trở thành một nhiệm vụ quan trọng trong bối cảnh hội nhập quốc tế và phát triển bền vững. Nhiều quốc gia đã nhận thức rõ rằng sự phát triển kinh tế - xã hội gắn liền với việc phát triển con người. Đảng và Nhà nước Việt Nam đã xác định con người là trung tâm của sự phát triển, nhấn mạnh vai trò của chiến lược phát triển nguồn nhân lực trong các văn kiện quan trọng. Đặc biệt, tại Đại hội Đảng lần thứ XI, Đảng đã khẳng định rằng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là một trong ba khâu đột phá chiến lược. Trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, nâng cao năng lực của đội ngũ nhân viên là yếu tố quyết định để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường và công nghệ. Sự phát triển của công nghệ thông tin và truyền thông đã tạo ra áp lực cạnh tranh lớn đối với các cơ quan truyền thông, trong đó có Đài Truyền hình Việt Nam. Do đó, việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực không chỉ là yêu cầu cấp thiết mà còn là yếu tố sống còn để đảm bảo sự phát triển bền vững của tổ chức.

II. Thực trạng chất lượng nguồn nhân lực tại Đài Truyền hình Việt Nam

Thực trạng chất lượng nguồn nhân lực tại Đài Truyền hình Việt Nam hiện nay cho thấy nhiều vấn đề cần được giải quyết. Đội ngũ nhân viên tại đây chưa đáp ứng đủ yêu cầu về trình độ chuyên môn, kỹ năng làm việc và khả năng thích ứng với công nghệ mới. Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc đào tạo nhân viên, nhưng kết quả vẫn chưa đạt được như mong đợi. Theo các báo cáo, tỷ lệ nhân viên có trình độ cao còn thấp, trong khi yêu cầu công việc ngày càng cao. Điều này dẫn đến việc quản lý nhân sự gặp nhiều khó khăn, ảnh hưởng đến hiệu quả công việc và chất lượng chương trình phát sóng. Hơn nữa, sự cạnh tranh từ các đài truyền hình nước ngoài với công nghệ tiên tiến hơn cũng tạo ra áp lực lớn. Để cải thiện tình hình, cần có những giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao kỹ năng làm việc và năng lực cho đội ngũ nhân viên, từ đó đáp ứng tốt hơn yêu cầu của công việc và thị trường.

III. Giải pháp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại Đài Truyền hình Việt Nam

Để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại Đài Truyền hình Việt Nam, cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Đầu tiên, cần xây dựng một chiến lược đào tạo nhân viên bài bản, tập trung vào việc phát triển kỹ năng làm việc và năng lực chuyên môn. Các chương trình đào tạo cần được thiết kế phù hợp với yêu cầu thực tế của công việc và xu hướng phát triển công nghệ. Thứ hai, cần tăng cường quản lý nhân sự thông qua việc đánh giá định kỳ và xây dựng các tiêu chí rõ ràng cho từng vị trí công việc. Điều này sẽ giúp phát hiện sớm những hạn chế và có biện pháp khắc phục kịp thời. Cuối cùng, cần tạo ra môi trường làm việc thân thiện, khuyến khích sự sáng tạo và phát triển cá nhân của nhân viên. Việc này không chỉ giúp nâng cao hiệu suất làm việc mà còn tạo động lực cho nhân viên cống hiến và gắn bó lâu dài với tổ chức.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đã trở thành nhiệm vụ trọng yếu của các tổ chức, doanh nghiệp và quốc gia trên toàn cầu. Theo ước tính, lực lượng lao động có trình độ cao và kỹ năng chuyên môn ngày càng được coi là yếu tố quyết định sự phát triển bền vững của nền kinh tế. Tại Việt Nam, trong bối cảnh đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, nhu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao càng trở nên cấp thiết. Đảng và Nhà nước đã xác định con người là trung tâm của sự phát triển, đồng thời đề ra các chiến lược phát triển nguồn nhân lực nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn hiện nay.

Luận văn tập trung nghiên cứu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại Ban Biên tập truyền hình cáp, Đài Truyền hình Việt Nam trong giai đoạn 2010-2014. Đây là đơn vị chịu sức ép cạnh tranh gay gắt từ các tổ chức truyền thông trong và ngoài nước, đòi hỏi đội ngũ nhân lực phải có trình độ tin học, ngoại ngữ, hiểu biết pháp luật quốc tế và kỹ năng chuyên môn cao. Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm rõ cơ sở lý luận, thực trạng và đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại Ban Biên tập truyền hình cáp, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động và đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế.

Phạm vi nghiên cứu bao gồm công chức, viên chức và người lao động của Ban trong giai đoạn 2010-2014. Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để Ban Biên tập truyền hình cáp nâng cao năng lực cạnh tranh, phát triển bền vững trong môi trường truyền hình trả tiền ngày càng khốc liệt.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về nguồn nhân lực và chất lượng nguồn nhân lực trong tổ chức. Hai lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết nguồn nhân lực: Nguồn nhân lực được hiểu là tổng thể các yếu tố thể lực, trí lực và tâm lực của con người, bao gồm trình độ học vấn, kỹ năng nghề nghiệp, kinh nghiệm làm việc và phẩm chất đạo đức. Theo Liên Hợp Quốc và Ngân hàng Thế giới, nguồn nhân lực là vốn con người có khả năng sáng tạo và đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội.

2. Lý thuyết chất lượng nguồn nhân lực: Chất lượng nguồn nhân lực là trạng thái thể hiện mối quan hệ giữa các yếu tố cấu thành như trí lực, thể lực và tâm lực, phản ánh trình độ phát triển kinh tế - xã hội và mức sống. Chất lượng này được nâng cao thông qua các chính sách đào tạo, chăm sóc sức khỏe, phát triển phẩm chất đạo đức và kỹ năng nghề nghiệp.

Các khái niệm chính bao gồm: nguồn nhân lực, chất lượng nguồn nhân lực, nâng cao trí lực, nâng cao thể lực, nâng cao tâm lực, và các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng nguồn nhân lực như chính sách đào tạo, văn hóa doanh nghiệp, chính sách tuyển dụng và đãi ngộ.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp định tính và định lượng, bao gồm:

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thống kê về số lượng, cơ cấu, trình độ đào tạo, giới tính, tuổi tác của công chức, viên chức và người lao động tại Ban Biên tập truyền hình cáp giai đoạn 2010-2014; các báo cáo hoạt động, tài liệu pháp lý liên quan; khảo sát và phỏng vấn cán bộ, nhân viên Ban.

• Phương pháp phân tích: Phân tích thống kê số liệu, so sánh các chỉ tiêu qua các năm để đánh giá thực trạng; phân tích định tính các chính sách, quy trình quản lý nguồn nhân lực; tổng hợp và đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng nguồn nhân lực.

• Phương pháp chọn mẫu: Lựa chọn toàn bộ công chức, viên chức và người lao động của Ban trong giai đoạn nghiên cứu làm đối tượng khảo sát nhằm đảm bảo tính đại diện và toàn diện.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2010-2014, với việc thu thập và phân tích dữ liệu trong khoảng thời gian này để đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp phù hợp cho giai đoạn tiếp theo đến năm 2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng số lượng nguồn nhân lực: Từ năm 2010 đến 2014, số lượng lao động tại Ban Biên tập truyền hình cáp tăng từ 173 lên 185 người, tương đương mức tăng khoảng 7%. Lao động trực tiếp chiếm khoảng 90%, lao động gián tiếp chiếm gần 10%. Số lượng lao động nữ chiếm tỷ trọng cao hơn, khoảng 58-60% qua các năm.

2. Cơ cấu trình độ và chức danh: Tỷ lệ cán bộ có trình độ đại học và trên đại học chiếm phần lớn trong đội ngũ biên tập viên và phóng viên, chiếm khoảng 37% tổng số lao động trực tiếp. Trong khi đó, các vị trí đạo diễn, quay phim và kỹ thuật chủ yếu là lao động nam, chiếm tỷ lệ từ 70-100%, do yêu cầu về thể lực và kỹ năng chuyên môn.

3. Chất lượng nguồn nhân lực còn hạn chế: Mặc dù số lượng tăng, nhưng chất lượng nguồn nhân lực chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu phát triển trong bối cảnh hội nhập và cạnh tranh ngày càng gay gắt. Trình độ ngoại ngữ, tin học và kỹ năng chuyên môn chưa đồng đều, ảnh hưởng đến hiệu quả công việc và khả năng thích ứng với công nghệ mới.

4. Ảnh hưởng của các nhân tố bên ngoài và bên trong: Xu thế hội nhập quốc tế, chính sách giáo dục đào tạo, thị trường lao động và đối thủ cạnh tranh là những nhân tố bên ngoài tác động mạnh mẽ đến chất lượng nguồn nhân lực. Bên trong, văn hóa doanh nghiệp, chính sách tuyển dụng, đào tạo và đãi ngộ đóng vai trò quyết định trong việc giữ chân và phát triển nhân tài.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy sự gia tăng về số lượng nguồn nhân lực tại Ban Biên tập truyền hình cáp là phù hợp với sự phát triển của các kênh truyền hình trả tiền và nhu cầu thị trường. Tuy nhiên, chất lượng nguồn nhân lực chưa thực sự đồng bộ với yêu cầu công việc, đặc biệt trong bối cảnh công nghệ truyền hình hiện đại và cạnh tranh quốc tế ngày càng khốc liệt.

So sánh với các nghiên cứu trong ngành truyền thông và các tổ chức tương tự trong nước, Ban Biên tập truyền hình cáp cần chú trọng hơn đến đào tạo nâng cao trình độ ngoại ngữ, tin học và kỹ năng chuyên môn. Việc phân tích dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng số lượng lao động theo năm, bảng phân bố cơ cấu lao động theo giới tính và chức danh, cũng như biểu đồ đánh giá trình độ chuyên môn qua các năm.

Ngoài ra, các nhân tố ảnh hưởng bên ngoài như xu thế hội nhập và cạnh tranh từ các doanh nghiệp truyền hình trả tiền khác đòi hỏi Ban phải có chiến lược phát triển nguồn nhân lực linh hoạt, đồng thời xây dựng văn hóa doanh nghiệp tích cực để giữ chân nhân tài. Các chính sách tuyển dụng, đào tạo và đãi ngộ cần được cải tiến để nâng cao động lực làm việc và phát triển năng lực cá nhân.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo và bồi dưỡng chuyên môn: Ban cần xây dựng kế hoạch đào tạo định kỳ, tập trung nâng cao trình độ ngoại ngữ, tin học và kỹ năng nghề nghiệp cho cán bộ, viên chức. Mục tiêu đạt tỷ lệ 80% nhân viên được đào tạo nâng cao kỹ năng trong vòng 2 năm tới. Chủ thể thực hiện là Ban Tổ chức cán bộ phối hợp với các trung tâm đào tạo chuyên ngành.

2. Xây dựng chính sách tuyển dụng và sử dụng nhân lực hiệu quả: Áp dụng tiêu chuẩn vị trí việc làm rõ ràng, ưu tiên tuyển dụng nhân sự có trình độ cao và phù hợp với yêu cầu công việc. Thực hiện quy trình tuyển dụng minh bạch, công bằng nhằm thu hút nhân tài trong vòng 1 năm. Ban Lãnh đạo và phòng Nhân sự chịu trách nhiệm triển khai.

3. Phát triển văn hóa doanh nghiệp tích cực: Tăng cường các hoạt động xây dựng môi trường làm việc thân thiện, khuyến khích hợp tác và sáng tạo. Tổ chức các chương trình giao lưu, thi đua và khen thưởng nhằm nâng cao tinh thần làm việc. Mục tiêu cải thiện chỉ số hài lòng nhân viên lên 15% trong 3 năm. Ban Lãnh đạo và phòng Hành chính – Tổng hợp phối hợp thực hiện.

4. Cải thiện chế độ đãi ngộ và phúc lợi: Xây dựng chính sách tiền lương, thưởng và phúc lợi hấp dẫn, phù hợp với năng lực và đóng góp của người lao động. Đảm bảo mức lương cạnh tranh so với thị trường lao động trong ngành truyền hình. Thực hiện trong vòng 2 năm, do Ban Tài vụ và Ban Lãnh đạo quản lý.

5. Đẩy mạnh công tác đánh giá và quy hoạch nguồn nhân lực: Thiết lập hệ thống đánh giá hiệu quả công việc định kỳ, làm cơ sở cho việc đào tạo, bổ nhiệm và khen thưởng. Xây dựng kế hoạch quy hoạch cán bộ lãnh đạo và chuyên môn nhằm phát triển đội ngũ kế cận chất lượng cao. Thực hiện liên tục, do Ban Tổ chức cán bộ chủ trì.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Lãnh đạo và quản lý các đơn vị truyền hình: Giúp hiểu rõ thực trạng và các giải pháp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, từ đó xây dựng chiến lược phát triển nhân sự phù hợp với yêu cầu hội nhập và cạnh tranh.

2. Chuyên viên nhân sự và đào tạo: Cung cấp cơ sở khoa học để thiết kế các chương trình đào tạo, tuyển dụng và chính sách đãi ngộ nhằm nâng cao năng lực và động lực làm việc của nhân viên.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành quản trị nhân lực, truyền thông: Là tài liệu tham khảo quý giá về lý thuyết và thực tiễn quản lý nguồn nhân lực trong lĩnh vực truyền hình, góp phần phát triển nghiên cứu chuyên sâu.

4. Các tổ chức, doanh nghiệp trong lĩnh vực truyền thông và công nghệ: Học hỏi kinh nghiệm và áp dụng các giải pháp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nhằm tăng cường năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao nâng cao chất lượng nguồn nhân lực lại quan trọng đối với Ban Biên tập truyền hình cáp?
   Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực giúp Ban đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về trình độ chuyên môn, kỹ năng công nghệ và khả năng thích ứng với môi trường cạnh tranh khốc liệt, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất chương trình và giữ vững vị thế trên thị trường.

2. Phương pháp nghiên cứu nào được sử dụng trong luận văn?
   Luận văn sử dụng kết hợp phương pháp định tính và định lượng, bao gồm phân tích thống kê số liệu, khảo sát, phỏng vấn và so sánh các chỉ tiêu qua các năm nhằm đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp phù hợp.

3. Những yếu tố nào ảnh hưởng đến chất lượng nguồn nhân lực tại Ban?
   Các yếu tố bao gồm xu thế hội nhập quốc tế, chính sách giáo dục đào tạo, thị trường lao động, văn hóa doanh nghiệp, chính sách tuyển dụng, đào tạo và đãi ngộ, cũng như môi trường làm việc và động lực cá nhân.

4. Giải pháp nào được đề xuất để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực?
   Các giải pháp chính gồm tăng cường đào tạo, xây dựng chính sách tuyển dụng hiệu quả, phát triển văn hóa doanh nghiệp tích cực, cải thiện chế độ đãi ngộ và đẩy mạnh công tác đánh giá, quy hoạch nguồn nhân lực.

5. Ai là đối tượng chính nên áp dụng kết quả nghiên cứu này?
   Lãnh đạo, quản lý đơn vị truyền hình, chuyên viên nhân sự, nhà nghiên cứu ngành quản trị nhân lực và các tổ chức truyền thông, công nghệ có thể áp dụng kết quả để nâng cao năng lực và phát triển nguồn nhân lực.

Kết luận

• Nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố then chốt quyết định sự phát triển bền vững của Ban Biên tập truyền hình cáp trong bối cảnh hội nhập quốc tế và cạnh tranh ngày càng gay gắt.
• Thực trạng nguồn nhân lực giai đoạn 2010-2014 cho thấy sự tăng trưởng về số lượng nhưng còn nhiều hạn chế về chất lượng, đặc biệt về trình độ chuyên môn, kỹ năng và động lực làm việc.
• Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận, phân tích thực trạng và đề xuất các giải pháp thiết thực nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại Ban.
• Các giải pháp tập trung vào đào tạo, tuyển dụng, phát triển văn hóa doanh nghiệp, cải thiện chế độ đãi ngộ và công tác đánh giá, quy hoạch nhân sự.
• Đề nghị Ban Biên tập truyền hình cáp triển khai các giải pháp trong giai đoạn tiếp theo để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững; đồng thời khuyến khích các tổ chức truyền thông khác tham khảo và áp dụng.

Hãy bắt đầu hành trình nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ngay hôm nay để tạo dựng tương lai phát triển vững mạnh cho Ban Biên tập truyền hình cáp và Đài Truyền hình Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG NGUỒN NHÂN LỰC TRONG TỔ CHỨC 1. Một số khái niệm có liên quan 1. Nguồn nhân lực Trước đây, nghiên cứu về nguồn lực con người thường nhấn mạnh đến chất lượng và vai trò của nó trong phát triển kinh tế xã hội. Trong lý thuyết về tăng trưởng kinh tế, con người được coi là một phương tiện hữu hiệu cho việc đảm bảo tốc độ tăng trưởng kinh tế bền vững thậm chí con người được coi là nguồn vốn đặc biệt cho sự phát triển – vốn nhân lực.

Từ thập niên 80 của thế kỷ XX với sự thay đổi căn bản về phương thức quản lý hiện đại, lấy con người làm trung tâm thì thuật ngữ “nguồn nhân lực“ bắt đầu được sử dụng rộng rãi, với ý nghĩa là nguồn lực con người, thể hiện một sự nhìn nhận lại vai trò yếu tố con người trong quá trình phát triển. Nội hàm nguồn nhân lực không chỉ bao hàm những người trong độ tuổi lao động có khả năng lao động, cũng không chỉ bao hàm về mặt chất lượng mà còn chứa đựng hàm ý rộng hơn. Hiện nay có nhiều quan điểm khác nhau về nguồn nhân lực. Theo Liên Hợp Quốc thì “Nguồn nhân lực là tất cả những kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm, năng lực và tính sáng tạo của con người có quan hệ tới sự phát triển của mỗi cá nhân và của đất nước”.

Ngân hàng thế giới (WB) cho rằng: nguồn nhân lực là toàn bộ vốn con người bao gồm thể lực, trí lực, kỹ năng nghề nghiệp… của mỗi cá nhân. Như vậy, nguồn lực con người được coi như một nguồn vốn bên cạnh các loại vốn vật chất khác là vồn tiền tệ, công nghệ, tài nguyên thiên nhiên. Tuy nhiên, sự 9 tham gia của nguồn vốn này trong quá trình sản xuất lại không giống như vốn bằng tiền, vốn công nghệ, tài nguyên. Nguồn vốn đặc biệt này được đặt bên cạnh các loại vốn kia nhưng để khai thác, duy trì và sử dụng các loại vốn vật chất đó.

Theo tổ chức lao động quốc tế (ILO) thì nguồn nhân lực của một quốc gia là toàn bộ những người trong độ tuổi có khả năng tham gia lao động. Khái niệm này chỉ ra quy mô và tiềm lực của một quốc gia và đánh giá về khả năng tham gia hoạt động kinh tế để tạo ra tài sản cho xã hội của nguồn nhân lực trong quá trình sinh sống và xây dựng đất nước. Theo giáo trình nguồn nhân lực của trường Đại học Lao động - Xã hội do PGS. Nguyễn Tiệp chủ biên, in năm 2005 : Đứng theo góc độ vĩ mô, nguồn nhân lực của một quốc gia thì nguồn nhân lực được hiểu với tư cách là nguồn cung cấp sức lao động cho xã hội thì “Nguồn nhân lực bao gồm toàn bộ dân cư có khả năng lao động” [ 20 ,tr 7] “Nguồn nhân lực được hiểu theo nghĩa hẹp hơn, bao gồm nhóm dân cư trong độ tuổi lao động có khả năng lao động” [ 20 ,tr 8].

Khái niệm này chỉ khả năng đảm đương lao động chính của xã hội. Theo giáo trình kinh tế nguồn nhân lực của trường Đại học Kinh tế Quốc dân do PGS. Trần Xuân Cầu, PGS. Mai Quốc Chánh chủ biên, in năm 2008: “Nguồn nhân lực là nguồn lực con người có khả năng sáng tạo ra của cải vật chất và tinh thần cho xã hội được biểu hiện ra là số lượng và chất lượng nhất định tại một thời điểm nhất định” [ 3, tr 12].

Theo David Begg, Stanley Fischer và Rudiger Dornbush thì nguồn nhân lực được hiểu là toàn bộ trình độ chuyên môn mà con người tích lũy được, nó được đánh giá cao vì tiềm năng đem lại thu nhập trong tương lai. Các tác giả này cho rằng kiến thức mà con người tích lũy được trong quá 10 trình lao động sản xuất là mấu chốt vì chính kiến thức đó giúp họ tạo ra của cải, tài sản cho cuộc sống hiện tại và tương lai của chính họ. Theo GS Phạm Minh Hạc: nguồn nhân lực là tổng thể những tiềm năng của con người, trước hết là tiềm năng lao động, bao gồm: thể lực, trí lực, phẩm chất và nhân cách của con người nhằm đáp ứng yêu cầu của một cơ cấu kinh tế xã hội nhất định, có thể là một quốc gia, một vùng, một ngành hoặc một tổ chức nhất định trong hiện tại và tương lai [11]. Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội cho rằng: “Nguồn nhân lực là tiềm năng về lao động trong một thời kỳ xác định của một quốc gia, suy rộng ra có thể được xác định trên một địa phương, một ngành hay một vùng.

Đây là nguồn lực quan trọng nhất để phát triển kinh tế xã hội” [1, tr. Từ các quan niệm trên, nguồn nhân lực được hiểu theo hai nghĩa: Theo nghĩa rộng, là nguồn cung cấp sức lao động cho xã hội, cung cấp nguồn lực cho sự phát triển. Do đó, nguồn nhân lực bao gồm toàn bộ dân cư có thể phát triển bình thường. Theo nghĩa hẹp thì nguồn nhân lực là khả năng lao động của xã hội, là nguồn lực cho sự phát triển kinh tế xã hội, bao gồm các nhóm dân cư trong độ tuổi lao động, có khả năng tham gia vào lao động, là tổng thể các yếu tố về thể lực, trí lực và tâm lực của họ được huy động vào quá trình lao động.

Chất lượng nguồn nhân lực Theo tổ chức tiêu chuẩn quốc tế (ISO) thì định nghĩa “chất lượng là toàn bộ những tính năng và đặc điểm của một sản phẩm hoặc một dịch vụ thỏa mãn những nhu cầu đã nêu ra và tiềm ẩn”. Và người tạo nên chất lượng của sản phẩm, dịch vụ đó, xét trong phạm vi hẹp một tổ chức thì là tất cả lực lượng lao động của tổ chức đó. Welch, chủ tịch của Tập đoàn General Eleric cho rằng: “Chất lượng là một sự bảo đảm vững chắc nhất sự trung thành của khách hàng, vũ 11 khí tự vệ mạnh mẽ nhất của chúng ta trước sự cạnh tranh của nước ngoài, và là con đường duy nhất để phát triển vững chắc và kiếm tiền”. Theo sự phân tích của Tạ Ngọc Hải, Viện Khoa học tổ chức Nhà nước, dựa trên khái niệm Nguồn nhân lực là tổng thể các yếu tố bên trong và bên ngoài của mỗi cá nhân bảo đảm nguồn sáng tạo cùng các nội dung khác cho sự thành công đạt được của mỗi tổ chức, thì chất lượng nhân lực là yếu tố tổng hợp của nhiều yếu tố bộ phận như trí tuệ, sự hiểu biết, trình độ, đạo đức, kỹ năng, sức khỏe, thẩm mỹ v.v… của người lao động.

Trong các yếu tố trên thì trí lực và thể lực là hai yếu tố quan trọng để xem xét và đánh giá chất lượng nguồn nhân lực.TS Bùi Văn Nhơn giải thích thì: Chất lượng nguồn nhân lực gồm trí tuệ, thể chất và phẩm chất tâm lý xã hội trong đó: “Thể lực của nguồn nhân lực: sức khỏe cơ thể và sức khỏe tinh thần” “Trí lực của nguồn nhân lực: trình độ học vấn, chuyên môn kỹ thuật và kỹ năng lao động thực hành của người lao động” “Phẩm chất tâm lý xã hội: kỷ luật, tự giác, có tinh thần hợp tác và tác phong công nghiêp, có tinh thần trách nhiệm cao v.v…” Từ những quan điểm trên, có thể hiểu khái niệm chất lượng nguồn nhân lực như sau: Chất lượng nguồn nhân lực là trạng thái nhất định của nguồn nhân lực thể hiện mối quan hệ giữa các yếu tố cấu thành nên bản chất bên trong của nguồn nhân lực, phản ánh trình độ phát triển kinh tế - xã hội cũng như mức sống, trình độ dân trí. Chất lượng nguồn nhân lực là toàn bộ những phẩm chất đạo đức, thể chất, thẩm mỹ và năng lực của con người có ảnh hưởng quyết định đến việc hoàn thành những mục tiêu hiện tại và tương lai của mỗi tổ chức. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong tổ chức Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là tổng thể các hình thức, phương pháp, chính sách và biện pháp nhằm hoàn thiện và nâng cao chất lượng từng 12 người lao động (trí tuệ, thể chất và phẩm chất tâm lý xã hội) nhằm đáp ứng đòi hỏi về nguồn nhân lực cho sự phát triển kinh tế - xã hội trong từng giai đoạn phát triển. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là một nội dung quan trọng của phát triển nguồn nhân lực, đó là hoạt động nâng cao về thể lực trí tuệ, đạo đức, năng lực, kỹ năng, thẩm mỹ, … của người lao động và sự phát triển chất lượng nguồn nhân lực được tác động, chi phối bởi những yếu tố sức khỏe và dinh dưỡng, giáo dục – đào tạo, giá trị văn hóa truyền thống và môi trường sống.

Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực về cơ bản được hiểu là tăng giá trị cho con người trên các mặt phẩm chất đạo đức, thể chất, năng lực, thẩm mỹ, thông qua các chính sách phát triển nguồn nhân lực giúp con người có những năng lực, phẩm chất mới, cao hơn để có thể hoàn thành tốt hơn mục tiêu của tổ chức và của chính bản thân họ. Ngày nay, với xu thế quốc tế hội nhập ngày một sâu rộng cùng với đó là sự ra đời của nhiều công ty, tổ chức cùng kinh doanh, sản xuất trong mỗi lĩnh vực khiến các tổ chức phải đối mặt với một môi trường cạnh tranh trong và ngoài nước ngày càng trở lên khốc liệt. Để tồn tại và phát triển bền vững trong điều kiện này, các tổ chức cần tạo ra sự khác biệt, nâng cao năng lực cạnh tranh, khai thác và sử dụng các nguồn vốn hiện có một cách triệt để và hiệu quả nhất. Và một trong những nguồn vốn có khả năng giúp tổ chức đạt được lợi thế lớn nhất đó là vốn con người – nguồn nhân lực có chất lượng.

Vì vậy việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ở mỗi tổ chức, doanh nghiệp hiện nay là vấn đề cần kíp và rất được quan tâm. Bởi nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cũng là nâng cao chất lượng dịch vụ, sản phẩm mà doanh nghiệp đang cung ứng cho thị trường. Nội dung nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong tổ chức Các lý thuyết kinh tế học hiện đại đã chỉ ra rằng nhân lực là nguồn nhân lực quan trọng nhất của một quốc gia, đặc biệt là trong một tổ chức. Nhân lực là một tài sản quan trọng nhất của một tổ chức, nhân lực vừa là mục tiêu vừa là động lực cho hoạt động của tổ chức.

Nhân lực là yếu tố cơ bản cấu thành nên tổ chức, là điều kiện cho tổ chức tồn tại và phát triển đi lên.