phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo, kết cấu luận văn đƣợc chia thành 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu; Chƣơng 2: Thực trạng công tác quản lý trong xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu tại xã Hòa Bình, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng giai đoạn 2018-2022; Chƣơng 3: Một số biện pháp tăng cƣờng quản lý trong xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu tại xã Hòa Bình, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng. 6 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI KIỂU MẪU 1. Một số khái niệm cơ bản 1. Khái niệm quản lý 1.
Quản lý Quản lý là một tiến trình bao gồm tất cả các khâu: Lập kế hoạch, tổ chức, phân công, điều khiển và kiểm soát các nỗ lực của cá nhân, bộ phận và sử dụng có hiệu quả nguồn lực vật chất khác của tổ chức để đạt đƣợc mục tiêu đề ra. Stephan Robbins quan niệm: Quản lý là tiến trình hoạch định tổ chức, lãnh đạo và kiểm soát những hành động của các thành viên trong tổ chức và sử dụng tất cả nguồn lực khác của tổ chức nhằm đạt mục tiêu đã đề ra.7] Mục tiêu chính của quản lý là tạo ra sự tổ chức, chỉ đạo và điều hành các nguồn lực và hoạt động của tổ chức để đạt đƣợc mục tiêu và kết quả mong muốn. Quản lý trong một tổ chức bao gồm nhiều khía cạnh và hoạt động: Lập kế hoạch, xác định mục tiêu và đặt ra chiến lƣợc để đạt đƣợc mục tiêu đó; Xây dựng cấu trúc tổ chức, phân công nhiệm vụ và trách nhiệm cho từng thành viên trong tổ chức; Định hƣớng và tạo động lực cho nhân viên, tạo ra môi trƣờng làm việc tích cực và thúc đẩy sự phát triển cá nhân và động viên nhân viên đạt đƣợc mục tiêu của tổ chức. Tuy nhiên, quản lý trong từng loại tổ chức có thể có những yếu tố và quy định đặc thù, nhƣ các yếu tố thƣơng mại trong quản lý doanh nghiệp hoặc các yếu tố xã hội trong quản lý tổ chức phi lợi nhuận và cơ quan chính phủ.
Quản lý Nhà nước về xây dựng NTM kiểu mẫu QLNN là một hoạt động thực hiện quyền lực Nhà nước của các cơ quan trong bộ máy Nhà nước nhằm thực hiện các chức năng đối nội, đối ngoại của Nhà nước, trên cơ sở các quy luật phát triển xã hội, nhằm mục đích ổn định và phát triển đất nước.8] 7 Quản lý tác động lên các đối tƣợng và lĩnh vực thuộc sự quản lý của chính phủ hoặc các cơ quan Nhà nƣớc. Nó bao gồm việc xây dựng, triển khai và giám sát các chính sách, quy định và quy trình của chính phủ nhằm đảm bảo quản lý hiệu quả các nguồn lực, dịch vụ và hoạt động của quốc gia. QLNN tác động lên đối tƣợng để đảm bảo hoạt động của quốc gia đƣợc điều hành một cách hiệu quả, mang lại lợi ích cho toàn bộ xã hội và phát triển bền vững. QLNN tác động lên nhiều đối tƣợng khác nhau, thuộc các lĩnh vực khác nhau: quản lý tài chính, quản lý cơ sở hạ tầng, quản lý dịch vụ công, quản lý hành chính công, quản lý phát triển kinh tế.
Từ những lý luận trên ta thể khái niệm:“ QLNN về xây dựng NTM kiểu mẫu là một trong những nội dung có trong công tác QLNN về phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương. Đối tượng chịu tác động của công tác này là các vấn đề về kinh tế, xã hội, an ninh tại khu vực nông thôn. Mục tiêu của chương trình là là hướng tới xây dựng và phát triển kinh tế, xã hội khu vực nông thôn một cách toàn diện và lâu dài”. Khái niệm về NTM kiểu mẫu Nông thôn Việt Nam là danh từ để chỉ những vùng đất trên lãnh thổ Việt Nam ở đó, ngƣời dân sinh sống chủ yếu bằng nông nghiệp.
Cũng nhƣ mang đến lƣơng thực, thực phẩm, nguyên liệu cho nhiều ngành công nghiệp. Ngƣời dân nông thôn phần lớn chƣa đƣợc trang bị cơ hội, tiềm năng để phát triển các ngành công nghiệp lớn. Nghị định số 41/2010/NĐ-CP về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn, giải thích: “Nông thôn là phần lãnh thổ không thuộc nội thành, nội thị các thành phố, thị xã, thị trấn, được quản lý bởi cấp hành chính là Ủy ban nhân dân xã”.4] Vậy xây dựng NTM mới kiểu mẫu theo Nghị quyết 26-NQ/TW là: “Xây dựng NTM có kết cấu hạ tầng - xã hội hiện đại ,cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý , gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp dịch vụ, đô thị theo quy hoạch; xã hội nông thôn ổn định giàu bản sắc 8 văn hóa dân tộc; dân trí được nâng cao, môi trường sinh thái được bảo vệ, hệ thống chính trị ở nông thôn dưới sự lãnh đạo của Đảng được tăng cường” Theo quá trình hƣớng tới chuẩn xã NTM nhiều địa phƣơng đang tiếp tục triển khai xây dựng NTM kiểu mẫu. Trung ƣơng đƣa ra quan điểm rằng quá trình xây dựng NTM là một quá trình liên tục và dài hạn, không có điểm kết thúc, mà chỉ có một điểm khởi đầu.
Đạt chuẩn NTM chỉ là "cột mốc xuất phát" cho quãng đƣờng tiếp theo. Để tăng cƣờng chất lƣợng và bền vững của chƣơng trình, cần hiểu rõ điều này. Những xã đã hoàn thành nông thôn mới tiếp tục thực hiện mô hình xây dựng NTM kiểu mẫu là việc tiếp tục tuân thủ quan điểm chỉ đạo trên.Vậy ta có thể hiểu: Xây dựng NTM kiểu mẫu là tập trung vào việc cải thiện chất lƣợng sâu sắc để đảm bảo tính bền vững và hiệu quả của nông thôn mới. Trƣớc đó, các xã đã hoàn thành việc xây dựng NTM (dựa trên 5 nhóm, 19 tiêu chí và 49 chỉ tiêu) chỉ dừng lại ở mức độ tổng quát, áp dụng cho cả khu vực xã mà chƣa đi vào chi tiết và cụ thể hóa đến cấp độ cụm dân cƣ và hộ gia đình.
Theo Quyết định số 691/QĐ-TTg của Thủ tƣớng Chính phủ ban hành bộ Tiêu chí xã NTM kiểu mẫu giai đoạn 2018-2020 xã đƣợc công nhận xã NTM kiểu mẫu là xã đạt chuẩn NTM nâng cao theo quy định và đạt đƣợc đủ các tiêu chí: Sản xuất, thu nhập, hộ nghèo; giáo dục, y tế, văn hóa; môi trƣờng, an ninh trật tự và hành chính công. Việc xây dựng NTM kiểu mẫu không có yêu cầu cao về quy hoạch và xây dựng hạ tầng vì để thực hiện về quy hoạch và xây dựng hạ tầng bắt buộc phải hoàn thành khi địa phƣơng xây dựng NTM, mục tiêu chính của NTM kiểu mẫu là đi vào chiều sâu chất lƣợng tiếp tục phát huy giá trị của NTM. Bộ Tiêu chí NTM kiểu mẫu cũng đầy đủ hơn, cụ thể hơn so với bộ tiêu chí ban hành trƣớc đây. Vai trò của mô hình Xây dựng NTM kiểu mẫu đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lƣợng cuộc sống, phát triển kinh tế, bảo vệ môi trƣờng, xây dựng cộng đồng và đảm bảo an ninh cho cộng đồng nông thôn.
Đồng thời xây dựng NTM kiểu mẫu mang lại nhiều lợi ích đáng kể cho phát triển bền vững của nông thôn. Xây dựng một mô hình NTM kiểu mẫu nhằm cải thiện chất lƣợng cuộc sống của cộng đồng nông thôn bao gồm việc nâng cao điều kiện sống, cung cấp dịch vụ công cộng, cải thiện giáo dục và y tế, nâng cấp hạ tầng giao thông và viễn thông, và tạo môi trƣờng sống bền vững cho ngƣời dân nông thôn. Xây dựng một mô hình NTM kiểu mẫu có thể góp phần vào phát triển kinh tế nông thôn thông qua việc tạo ra điều kiện thuận lợi cho các hoạt động nông nghiệp, nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp công cộng, du lịch nông thôn và các ngành kinh tế khác. Xây dựng các hợp tác xã, nhóm nông dân và tổ chức cộng đồng, nhằm thúc đẩy hợp tác trong sản xuất nông nghiệp Đồng thời mô hình thúc đẩy sử dụng tài nguyên tái tạo và hƣớng tới sự phát triển bền vững.
Xây dựng mô hình NTM kiểu mẫu đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an ninh và ổn định cho cộng đồng nông thôn thông qua các biện pháp tăng cƣờng an ninh, đa dạng hóa kinh tế, quản lý tài nguyên và sử dụng đất đai bền vững. Việc xây dựng và nâng cao hệ thống an ninh, bảo vệ tài sản và nguồn lực của cộng đồng. Sẽ thiết lập các biện pháp phòng chống tội phạm và bảo vệ môi trƣờng, nhằm đảm bảo an toàn cho cộng đồng và tài nguyên tự nhiên. Mô hình NTM kiểu mẫu cũng sẽ tạo ra môi trƣờng kinh doanh và đầu tƣ ổn định, khuyến khích sự phát triển kinh tế và sự đa dạng hóa nguồn thu nhập trong cộng đồng nông thôn 10 1.
Nội dung quản lý về xây dựng NTM kiểu mẫu 1. Khái niệm quản lý về xây dựng NTM kiểu mẫu Quản lý về xây dựng NTM kiểu mẫu là việc sử dụng các công cụ và biện pháp quản lý để điều hành, kiểm soát và thúc đẩy quá trình xây dựng NTM kiểu mẫu. Quản lý trong xây dựng NTM kiểu mẫu tập trung vào việc tạo ra các chính sách, quy định và cơ chế quản lý để thúc đẩy sự phát triển bền vững và hiệu quả của nông thôn. Vai trò của quản lý trong xây dựng NTM kiểu mẫu là định hƣớng, điều chỉnh và hỗ trợ các hoạt động xây dựng NTM kiểu mẫu tại cấp địa phƣơng.
Mục tiêu của là thúc đẩy sự phát triển bền vững của nông thôn, nâng cao chất lƣợng cuộc sống của cộng đồng nông dân và bảo vệ tài nguyên tự nhiên. Quy hoạch NTM kiểu mẫu bao gồm việc xác định hƣớng phát triển dựa trên đặc thù và tiềm năng của từng vùng nông thôn. Chính sách liên quan đến xây dựng NTM kiểu mẫu bao gồm các biện pháp hỗ trợ tài nguyên, kỹ thuật và tài chính cho các nông dân và doanh nghiệp nông nghiệp, nhằm nâng cao năng suất và chất lƣợng sản phẩm nông nghiệp. Ngoài ra, chính sách cũng khuyến khích sử dụng công nghệ và phƣơng pháp nông nghiệp hiện đại để tăng cƣờng hiệu suất và giảm rủi ro trong sản xuất nông nghiệp.
Các tiêu chí đối với xây dựng NTM kiểu mẫu Có nhiều tiêu chí đƣợc sử dụng để đánh giá công tác quản lý xây dựng NTM kiểu mẫu trong phạm vi luận văn sẽ xét trên các tiêu chí kinh tế- xã hội, tiêu chí môi trƣờng, tiêu chí quản lý: 1. Tiêu chí kinh tế - xã hội : Đánh giá dựa trên tăng trƣởng GDP, sản lƣợng nông nghiệp, giá trị xuất khẩu nông sản và năng suất lao động nông thôn.