ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH NGUYỄN MINH DIỆP QUẢN LÝ QUỸ BẢO HIỂM XÃ HỘI TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI THỊ XÃ PHỔ YÊN, TỈNH THÁI NGUYÊN LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ THÁI NGUYÊN - 2020 ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH NGUYỄN MINH DIỆP QUẢN LÝ QUỸ BẢO HIỂM XÃ HỘI TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI THỊ XÃ PHỔ YÊN, TỈNH THÁI NGUYÊN Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8 34 04 10 LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG Người hướng dẫn khoa học: TS. PHẠM THỊ MAI YẾN THÁI NGUYÊN - 2020 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng, số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là hoàn toàn trung thực và chưa được sử dụng để bảo vệ một học vị nào tại Việt Nam. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và mọi thông tin trong luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc. Tác giả Nguyễn Minh Diệp ii LỜI CẢM ƠN Sau hai năm học tập, nghiên cứu chương trình Thạc sỹ Kinh tế tại Trường Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh Thái Nguyên. Tôi đã được nhà trường trang bị những kiến thức tổng hợp và hệ thống. Đến nay tôi đã kết thúc khóa học và hoàn thành bài luận văn tốt nghiệp của mình. Tôi xin chân thành bày tỏ lời cảm ơn đến tập thể giáo viên và cán bộ Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh Thái Nguyên. Và đặc biệt là TS Phạm Thị Mai Yến người đã hướng dẫn tôi trong quá trình làm luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn Lãnh đạo, các bộ phận nghiệp vụ tại cơ quan Bảo hiểm xã hội thị xã Phổ Yên. Các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và các Phòng, ban trong thị xã đã giúp đỡ tôi trong quá trình thu thập tài liệu thực hiện luận văn. Mặc dù có nhiều cố gắng nhưng do còn hạn chế về thời gian và nhận thức nên luận văn không tránh khỏi những khiếm khuyết, tôi mong nhận được sự phê bình, góp ý của độc giả, của các anh chị học viên trong trường và sự chỉ bảo, hướng dẫn của các thầy, các cô để bổ sung hoàn thiện trong quá trình nghiên cứu tiếp vấn đề này. Xin chân thành cảm ơn! Thái Nguyên, ngày 20 tháng 10 năm 2020 Tác giả luận văn Nguyễn Minh Diệp iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT. vi DANH MỤC BẢNG BIỂU. vii DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ. ix MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Ý nghĩa của đề tài. Đóng góp mới của đề tài. Bố cục của luận văn. 4 Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ QUỸ BẢO HIỂM XÃ HỘI. Cơ sở lý luận về quản lý quỹ bảo hiểm xã hội. Nhữngvấn đề cơ bản về bảo hiểm xã hội. Quỹ BHXH và quản lý quỹ BHXH. Nội dung quản lý quỹ BHXH. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý quỹ BHXH. Kinh nghiệm thực tiễn về quản lý quỹ BHXH. Kinh nghiệm của BHXH huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên. Kinh nghiệm của BHXH huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên. Kinh nghiệm của BHXH thành phố Hà Nội. Kinh nghiệm của BHXH thành phố Hồ Chí Minh. Bài học kinh nghiệm rút ra cho quản lý quỹ BHXH thị xã Phổ Yên.35 Chương 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Các câu hỏi đặt ra mà đề tài cần giải quyết. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập thông tin. Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu. Phương pháp so sánh. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu đánh giá công tác quản lý quỹ BHXH. Nhóm chỉ phản ánh tính khả thi, hiệu quả của công tác lập kế hoạch thu - chi . Nhóm chỉ tiêu phản ánh tỷ lệ thực tế thu quỹ BHXH. Nhóm chỉ tiêu đánh giá tỷ lệ thực tế sử dụng (chi) quỹ BHXH. Nhóm chỉ tiêu cân đối thu - chi BHXH. 43 Chương 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ QUỸ BẢO HIỂM XÃ HỘI TẠI BẢO HIỂM XÃ HỘI THỊ XÃ PHỔ YÊN. Khái quát về Bảo hiểm xã hội thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên. Đặc điểm kinh tế xã hội thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên. Quá trình hình thành và phát triển của Bảo hiểm xã hội thị xã Phổ Yên. Cơ cấu tổ chức bộ máy của cơ quan Bảo hiểm xã hội thị xã Phổ Yên. Thực trạng quản lý quỹ BHXH trên địa bàn thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên . Quy trình thực hiện quản lý quỹ BHXH tại thị xã Phổ Yên. Lập kế hoạch thu - chi. Quản lý thu quỹ BHXH. Quản lý chi quỹ BHXH. Quản lý cân đối thu - chi quỹ BHXH. Công tác kiểm tra, giám sát thu - chi quỹ BHXH. Phân tích các nhân tố ảnh hưởng tới quản lý quỹ BHXH tại BHXH thị xã Phổ Yên. Yếu tố khách quan. Yếu tố chủ quan. Đánh giá chung về công tác quản lý quỹ BHXH tại BHXH thị xã Phổ Yên Thái Nguyên. Nguyên nhân hạn chế. 95 v Chương 4: GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ QUỸ BHXH TẠI BHXH THỊ XÃ PHỔ YÊN, TỈNH THÁI NGUYÊN. Phương hướng phát triển trong thời gian tới của BHXH thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên. Mô hình tổ chức về Bảo hiễm xã hội.2 Thực hiện các nghiệp vụ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế.3 Mục tiêu, định hướng công tác quản lý quỹ của BHXH thị xã Phổ Yên.2 Giải pháp tăng cường quản lý quỹ BHXH tại BHXH thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên. Nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, giáo dục thực hiện Luật Bảo hiểm xã hội và các Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng về chính sách BHXH. Thực hiện tốt công tác lập lập kế hoạch thu - chi quỹ BHXH tại thị xã Phổ Yên. Tăng cường các biện pháp để quản lý và phát triển nguồn thu bảo hiểm xã hội. Quản lý chặt chẽ đối tượng và mở rộng phát triển đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội. Khắc phục nợ đọng, trốn đóng bảo hiểm xã hội. Hoàn thiện quá trình quản lý thu - chi quỹ BHXH. Tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra; gắn xử phạt với khen thưởng kịp 110 4. Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác quản lý quỹ BHXH tại BHXH thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên. Kiến nghị đối với Nhà nước. Kiến nghị với BHXH Việt Nam. Kiến nghị với BHXH thị xã Phổ Yên.116 TÀI LIỆU THAM KHẢO.119 vi DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT BHXH Bảo hiểm xã hội BHYT Bảo hiểm y tế NLĐ Người lao động NSDLĐ Người sử dụng lao động TNLĐ Tai nạn lao động TNLĐ-BNN Tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp vii DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2. Tổng hợp đối tượng khảo sát .1: Kết quả lập kế hoạch thu BHXH thị xã Phổ Yên các năm (2017-2019) .2: Kết quả lập kế hoạch chi BHXH của thị xã Phổ Yên từ năm 2017-2019 .3: Tình hình đối tượng tham gia BHXH bắt buộc tại thị xã Phổ Yên giai đoạn 2017- 2019 .4: Cơ cấu lao động tham gia BHXH bắt buộc theo khối cơ quan doanh nghiệp .5 Số lượng tham gia BHXH tự nguyện và nguồn thu từ đối tượng tham gia BHXH tự nguyên tại BHXH thị xã Phổ Yên giai đoạn 2017-2019 .6: Tình hình thu tại BHXH thị xã Phổ Yên giai đoạn 2017 - 2019 . Nợ đọng BHXH tại cơ quan BHXH thị xã Phổ Yên giai đoạn 2017-2019 .8: Tổng hợp số tiền nợ BHXH qua các năm 2017 - 2019 .9: Đánh giá công tác quản lý thu quỹ BHXH tại BHXH thị xã Phổ Yên giai đoạn 2017 - 2019 .10: Tổng hợp số người hưởng các chế độ BHXH trên địa bàn thị xã Phổ Yên .11: Bảng tổng hợp Kết quả chi trả lương hưu và trợ cấp hàng tháng theo đối tượng hưởng tại BHXH thị xã Phổ Yên giai đoạn 2017 - 2019.12: Kết quả chi trả trợ cấp 1 lần, trợ cấp khi nghỉ hưu và TNLĐ- BNN 1 lần từ nguồn quỹ BHXH chi trả .13: Kết quả chi trả trợ cấp tuất 1 lần, mai táng phí, khu vực 1 lần có nguồn từ NSNN và quỹ BHXH chi trả giai đoạn 2017 - 2019 .14: Tình hình chi trả chế độ trợ cấp ốm đau .15: Tình hình chi trả chế độ trợ cấp thai sản .16: Tình hình chi trả chế độ trợ cấp TNLĐ - BNN . 81 viii Bảng 3.17: Đánh giá hình thức chi trả BHXH tại BHXH thị xã Phổ Yên.18: Đánh giá công tác quản lý chi trả quỹ BHXH tại BHXH thị xã Phổ Yên giai đoạn 2017 - 2019 83 Bảng 3.19: Tình hình cân đối Thu - Chi quỹ BHXH thị xã Phổ Yên.20: Tổng hợp kết quả kiểm tra, hậu kiểm công tác chi trả các chế độ BHXH tại BHXH thị xã Phổ Yên giai đoạn 2017 - 2019 90 ix DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ Sơ đồ. Hệ thống tổ chức của Bảo hiểm xã hội thị xã Phổ Yên. Quy trình quản lý quỹ BHXH thị xã Phổ Yên. Quy trình lập kế hoạch thu quỹ BHXH thị xã Phổ Yên. Quy trình lập kế hoạch chi quỹ BHXH thị xã Phổ Yên. Quy trình quản lý đối tượng tham gia BHXH.6: Quy trình chi trả lương hưu và trợ cấp BHXH hàng tháng tại thị xã Phổ Yên 71 Sơ đồ 3.7: Sơ đồ quy trình chi trả trợ cấp một lần do BHXH thị xã Phổ Yên trực tiếp chi trả 75 Sơ đồ 3.8: Sơ đồ quy trình chi trả trợ cấp một lần do Bưu điện Thị xã chi trả. Tính cấp thiết của đề tài Bảo hiểm xã hội (BHXH) là một chính sách lớn của Đảng và Nhà nước đối với người lao động nhằm từng bước mở rộng và nâng cao đảm bảo vật chất, góp phần ổn định đời sống cho người lao động khi gặp rủi ro như bị ốm đau, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, sảy thai, hết tuổi lao động, qua đời. Cùng với sự đổi mới của nền kinh tế đất nước trong thời gian vừa qua, chính sách BHXH cũng được điều chỉnh, thay đổi để phối hợp với sự chuyển đổi của nền kinh tế đất nước, với nguyện vọng của người lao động. Quỹ BHXH là một bộ phận cốt lõi không thể thiếu được và có thể nói nó là vai trò quan trọng nhất trong hoạt động BHXH, là một bộ phận cấu thành quan trọng nhất trong chính sách an sinh xã hội của Đảng và Nhà nước ta, đã góp phần bảo đảm ổn định đời sống cho cán bộ, công chức, viên chức, quân nhân và người lao động, ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội, an sinh xã hội thúc đẩy sự nghiệp xây dựng đất nước, bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa.
