Luận Văn Thạc Sĩ Quản Lý Giáo Dục: Phát Triển Năng Lực Tiếng Anh THPT Cầu Giấy Hà Nội

Luận văn thạc sĩ quản lý giáo dục nghiên cứu tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh tại trường THPT công lập quận Cầu Giấy theo hướng phát triển năng lực.

• Tác giả: Nguyễn Thị Sen
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Thị Thanh Hải
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội - Trường Đại học Giáo dục
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh tại các trường trung học phổ thông công lập quận Cầu Giấy - Hà Nội theo tiếp cận phát triển năng lực người học
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC MÔI TRƯỜNG THỰC HÀNH TIẾNG ANH TẠI TRƯỜNG THPT THEO CÁCH TIẾP CẬN PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGƯỜI HỌC
• 1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
• 1.1.1. Hoạt động dạy học tiếng Anh tại trường THPT
• 1.1.2. Quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh tại trường THPT
• 1.1.3. Tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh tại trường THPT theo tiếp cận phát triển năng lực người học
• 1.2. Một số khái niệm cơ bản
• 1.2.1. Môi trường học tập
• 1.2.2. Môi trường thực hành tiếng Anh
• 1.2.3. Dạy học tiếng Anh theo hướng tiếp cận phát triển năng lực
• 1.3. Yêu cầu tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh theo tiếp cận phát triển năng lực người học ở trường THPT
• 1.4. Đặc điểm hoạt động dạy học tiếng Anh theo tiếp cận phát triển năng lực người học
• 1.5. Chủ thể của tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh
• 1.6. Tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh theo tiếp cận phát triển năng lực người học ở trường THPT
• 1.6.1. Xây dựng kế hoạch tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh theo tiếp cận phát triển năng lực người học ở trường THPT
• 1.6.2. Xây dựng mục tiêu, chương trình, nội dung tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh theo tiếp cận phát triển năng lực người học ở trường THPT
• 1.6.3. Đổi mới phương pháp dạy học theo tiếp cận phát triển năng lực người học ở trường THPT
• 1.6.4. Trang bị CSVC, TBDH phục vụ hoạt động dạy môn Tiếng Anh theo tiếp cận phát triển năng lực
• 1.6.5. Kiểm tra, đánh giá môn Tiếng Anh theo tiếp cận phát triển năng lực
• 1.7. Những yếu tố tác động đến việc tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh theo hướng tiếp cận phát triển năng lực người học ở trường THPT
• 1.7.1. Vai trò của Ban giám hiệu đối với tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh theo hướng tiếp cận phát triển năng lực người học ở trường THPT
• 1.7.2. Trình độ, năng lực, phẩm chất của đội ngũ giáo viên dạy học môn Tiếng Anh trường trung học phổ thông
• 1.7.3. Công tác phối hợp giữa nhà trường – gia đình – xã hội trong việc xây dựng môi trường thực hành tiếng Anh
• 1.7.4. Về phẩm chất, năng lực của học sinh
• 1.8. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC MÔI TRƯỜNG THỰC HÀNH TIẾNG ANH TẠI CÁC TRƯỜNG THPT CÔNG LẬP TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN CẦU GIẤY - HÀ NỘI THEO TIẾP CẬN PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGƯỜI HỌC
• 2.1. Khái quát về giáo dục trung học phổ thông quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội
• 2.1.1. Quy mô phát triển giáo dục
• 2.1.2. Chất lượng giáo dục
• 2.1.3. Công tác xây dựng đội ngũ giáo viên tiếng Anh
• 2.2. Khái quát về khảo sát thực trạng tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh tại các trường THPT công lập trên địa bàn quận Cầu Giấy - Hà Nội theo tiếp cận phát triển năng lực người học
• 2.2.1. Mục đích của khảo sát
• 2.2.2. Đối tượng khảo sát
• 2.2.3. Nội dung khảo sát
• 2.2.4. Phương pháp khảo sát
• 2.3. Thực trạng tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh theo tiếp cận phát triển năng lực người học ở các trường THPT công lập trên địa bàn quận Cầu Giấy – Hà Nội
• 2.3.1. Thực trạng nhận thức về sự cần thiết tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh theo tiếp cận phát triển năng lực người học ở trường THPT
• 2.3.2. Thực trạng xây dựng kế hoạch tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh theo tiếp cận phát triển năng lực người học
• 2.3.3. Thực trạng xây dựng mục tiêu, chương trình, nội dung tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh theo tiếp cận phát triển năng lực người học
• 2.3.4. Thực trạng đổi mới phương pháp dạy học theo tiếp cận phát triển năng lực
• 2.3.5. Thực trạng CSVC, TBDH phục vụ hoạt động tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh theo tiếp cận phát triển năng lực người học
• 2.3.6. Thực trạng kiểm tra, đánh giá môn Tiếng Anh theo tiếp cận phát triển năng lực người học
• 2.3.7. Chủ thể tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh
• 2.3.8. Yếu tố tác động đến việc tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh theo hướng tiếp cận phát triển năng lực người học ở trường THPT
• 2.4. Đánh giá chung về thực trạng tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh theo tiếp cận phát triển năng lực người học
• 2.4.1. Điểm hạn chế
• 2.5. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP TỔ CHỨC MÔI TRƯỜNG THỰC HÀNH TIẾNG ANH TẠI CÁC TRƯỜNG THPT CÔNG LẬP QUẬN CẦU GIẤY- HÀ NỘI THEO TIẾP CẬN PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGƯỜI HỌC
• 3.1. Nguyên tắc đề xuất các biện pháp
• 3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả
• 3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi
• 3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ
• 3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa
• 3.2. Một số biện pháp tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh tại các trường THPT công lập quận Cầu Giấy, Hà Nội theo tiếp cận phát triển năng lực người học
• 3.2.1. Tổ chức hoạt động nâng cao nhận thức về vai trò quan trọng của môi trường thực hành tiếng Anh theo tiếp cận phát triển năng lực người học
• 3.2.2. Lập kế hoạch bồi dưỡng năng lực chuyên môn và phương pháp dạy học tích cực trong tổ chức dạy học cho giáo viên tiếng Anh theo tiếp cận phát triển năng lực người học
• 3.2.3. Chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học tích cực đối với giáo viên theo quan điểm tiếp cận năng lực
• 3.2.4. Huy động các nguồn lực cần thiết từ hợp tác quốc tế và xã hội hóa để tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh theo tiếp cận phát triển năng lực người học
• 3.2.5. Đầu tư cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học tiếng Anh theo tiếp cận phát triển năng lực người học
• 3.2.6. Kiểm tra và đánh giá môn Tiếng Anh theo tiếp cận phát triển năng lực người học
• 3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.4. Khảo nghiệm về tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp
• 3.4.1. Mục đích khảo nghiệm
• 3.4.2. Nội dung khảo nghiệm
• 3.4.3. Phân tích kết quả khảo nghiệm
• 3.5. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu và cơ sở lý luận

Luận văn thạc sĩ quản lý giáo dục tập trung vào việc tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh tại các trường THPT Cầu Giấy, Hà Nội. Nghiên cứu này nhằm đánh giá thực trạng và đề xuất các biện pháp hiệu quả để nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Anh. Quản lý giáo dục hiện đại đòi hỏi sự đổi mới trong phương pháp giảng dạy và môi trường học tập, đặc biệt là trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Giáo dục phổ thông cần chú trọng phát triển kỹ năng ngôn ngữ cho học sinh, đặc biệt là kỹ năng giao tiếp tiếng Anh.

1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu

Nghiên cứu này bắt đầu từ việc phân tích các vấn đề liên quan đến tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh trong giáo dục phổ thông. THPT Cầu Giấy là địa bàn trọng điểm với nhiều thách thức trong việc nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Anh. Quản lý trường học cần có chiến lược cụ thể để tạo ra môi trường học tập hiệu quả, giúp học sinh phát triển toàn diện các kỹ năng ngôn ngữ.

1.2. Cơ sở lý luận về tổ chức môi trường thực hành

Môi trường thực hành tiếng Anh được xem là yếu tố then chốt trong việc hình thành năng lực ngôn ngữ của học sinh. Phương pháp giảng dạy hiện đại cần tập trung vào việc tạo ra các hoạt động thực hành, giúp học sinh áp dụng kiến thức vào thực tế. Quản lý giáo dục cần đảm bảo các điều kiện về cơ sở vật chất và thiết bị dạy học để hỗ trợ quá trình này.

II. Thực trạng tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh

Nghiên cứu đã khảo sát thực trạng tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh tại các trường THPT Cầu Giấy, Hà Nội. Kết quả cho thấy, mặc dù có nhiều nỗ lực trong việc đổi mới phương pháp giảng dạy, nhưng hiệu quả thực hành tiếng Anh vẫn còn hạn chế. Học sinh THPT thường gặp khó khăn trong việc phát triển kỹ năng ngôn ngữ, đặc biệt là kỹ năng nói và nghe.

2.1. Nhận thức về sự cần thiết của môi trường thực hành

Khảo sát cho thấy, nhận thức của giáo viên và cán bộ quản lý về tầm quan trọng của môi trường thực hành tiếng Anh là khá cao. Tuy nhiên, việc triển khai các hoạt động thực hành vẫn còn nhiều bất cập, đặc biệt là trong việc quản lý lớp học và huy động nguồn lực.

2.2. Đánh giá thực trạng cơ sở vật chất và phương pháp dạy học

Cơ sở vật chất và thiết bị dạy học tại các trường THPT Cầu Giấy còn thiếu đồng bộ, chưa đáp ứng được yêu cầu của giáo dục hiện đại. Phương pháp giảng dạy vẫn chủ yếu tập trung vào lý thuyết, chưa chú trọng đến việc phát triển kỹ năng thực hành cho học sinh.

III. Đề xuất biện pháp tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh

Dựa trên kết quả nghiên cứu, luận văn đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh tại các trường THPT Cầu Giấy, Hà Nội. Các biện pháp này tập trung vào việc đổi mới phương pháp giảng dạy, nâng cao kỹ năng ngôn ngữ và cải thiện môi trường học tập.

3.1. Đổi mới phương pháp dạy học

Đề xuất áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực, tập trung vào việc phát triển kỹ năng ngôn ngữ thông qua các hoạt động thực hành. Quản lý giáo dục cần hỗ trợ giáo viên trong việc đổi mới phương pháp, đồng thời tạo điều kiện để học sinh tham gia các hoạt động thực hành một cách hiệu quả.

3.2. Cải thiện cơ sở vật chất và thiết bị dạy học

Cần đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất và thiết bị dạy học để hỗ trợ quá trình thực hành tiếng Anh. Quản lý trường học cần có kế hoạch cụ thể để huy động nguồn lực từ các bên liên quan, đảm bảo các điều kiện cần thiết cho việc tổ chức môi trường học tập hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Theo các báo cáo đánh giá chất lượng đào tạo ngoại ngữ, điểm bình quân chứng chỉ quốc tế của học sinh và sinh viên năm thứ nhất tại nhiều đơn vị chỉ dao động trong khoảng 220 đến 245 trên 900 điểm TOEIC. Thực trạng này phản ánh sự thiếu hụt nghiêm trọng về năng lực giao tiếp thực tế sau 3 năm học bậc trung học phổ thông. Trên bình diện quốc tế, khảo sát của các chuyên gia ngôn ngữ tại 480 trường trung học cho thấy có tới 29,2% học sinh đạt điểm 0 ở kỹ năng viết và 13,3% đạt điểm 0 ở kỹ năng nói. Tại Việt Nam, phương pháp dạy học truyền thống vẫn nặng về truyền thụ ngữ pháp một chiều, khiến người học thuộc lòng hàng trăm cấu trúc nhưng lúng túng khi phản xạ thực tế.

Nghiên cứu tập trung giải quyết vấn đề bất cập trong công tác quản trị và xây dựng môi trường thực hành tiếng Anh theo định hướng tiếp cận năng lực người học. Mục tiêu cụ thể là hệ thống hóa cơ sở lý luận quản lý giáo dục, khảo sát và phân tích toàn diện thực trạng tại các trường trung học phổ thông công lập trên địa bàn quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội, từ đó đề xuất 6 nhóm biện pháp tổ chức mang tính khả thi cao.

Phạm vi nghiên cứu được triển khai thực tế tại các trường trung học phổ thông công lập trên địa bàn quận Cầu Giấy (điển hình như trường THPT Cầu Giấy và trường THPT Yên Hòa) trong giai đoạn thu thập dữ liệu từ năm 2017 đến năm 2019. Đóng góp của luận văn mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc khi cung cấp mô hình quản trị giúp tối ưu hóa 100% các tiết thực hành bộ môn, nâng tỷ lệ học sinh tham gia câu lạc bộ tiếng Anh lên trên 85% và cải thiện rõ rệt chỉ số tự tin giao tiếp ngoại ngữ của học sinh phổ thông.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng Thuyết Đa trí tuệ của Howard Gardner nhằm khẳng định môi trường học tập tương tác giúp người học ghi nhớ hơn 80% kiến thức sau 1 năm trải nghiệm thông qua tranh luận, thảo luận và hoạt động nhóm. Đồng thời, nghiên cứu tích hợp Lý thuyết sư phạm tương tác của Jean Marc Denomme và Madeleine Roy với nguyên lý "môi trường tham gia trực tiếp vào quá trình thích nghi dạy học". Về mặt quản trị, tác giả vận dụng mô hình dạy học phát triển năng lực của Bernd Meier và Nguyễn Văn Cường, kết hợp quy trình quản lý tổ chức 5 bước của Ernest Dale để phân chia và điều phối nguồn lực sư phạm.

Khung lý thuyết làm sáng tỏ 4 khái niệm cốt lõi:

• Môi trường thực hành tiếng Anh: Không gian đa giác quan kết hợp âm thanh, hình ảnh và hoạt động ngoại khóa, nơi người dạy và người học sử dụng 100% tiếng Anh để rèn luyện phản xạ thực tế.
• Dạy học tiếp cận năng lực: Phương thức giáo dục lấy chuẩn đầu ra làm thước đo, chú trọng khả năng vận dụng kiến thức linh hoạt thay vì chỉ tái hiện lý thuyết.
• Năng lực giao tiếp tiếng Anh: Sự phát triển cân bằng giữa năng lực tiếp nhận (kỹ năng nghe, đọc) và năng lực sản sinh (kỹ năng nói, viết).
• Quản lý tổ chức môi trường học tập: Quá trình tác động có mục đích của chủ thể quản lý nhằm kết nối cơ sở vật chất, đội ngũ và chương trình đào tạo để đạt hiệu quả sư phạm tối ưu.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu sơ cấp từ phiếu khảo sát điều tra gồm hệ thống câu hỏi đóng và mở, kết hợp dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo năm học 2016 – 2019 của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội và các văn bản chỉ đạo thuộc Đề án Ngoại ngữ Quốc gia.

Cỡ mẫu khảo sát gồm 145 cán bộ quản lý và giáo viên tiếng Anh đang công tác tại các trường THPT công lập quận Cầu Giấy. Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên kết hợp chọn mẫu thuận tiện được áp dụng nhằm đảm bảo tính đại diện cho 100% tổ chuyên môn ngoại ngữ trên địa bàn, giữ sai số biên dưới 5%.

Phương pháp phân tích số liệu dựa trên thống kê toán học mô tả và kiểm định tương quan. Việc lựa chọn phương pháp này giúp tính toán chính xác giá trị trung bình, độ lệch chuẩn và đánh giá mức độ tương quan tuyến tính giữa tính cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp. Toàn bộ quy trình nghiên cứu, thu thập và xử lý dữ liệu được tiến hành nghiêm ngặt trong timeline từ năm 2017 đến tháng 11 năm 2019.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực trạng tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh tại các trường THPT công lập quận Cầu Giấy giai đoạn 2017 – 2019 mang lại 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, có sự chênh lệch lớn giữa nhận thức và hành động. Khoảng 92,5% cán bộ quản lý và giáo viên đánh giá việc xây dựng môi trường thực hành là rất cần thiết, tuy nhiên tỷ lệ giáo viên thường xuyên áp dụng các phương pháp dạy học tích cực như đóng vai, thảo luận nhóm sâu hay dạy học theo dự án chỉ đạt 34,8%.

Thứ hai, điều kiện cơ sở vật chất chưa đồng bộ. Dù 78,2% phòng học được trang bị máy chiếu hoặc tivi phục vụ trình chiếu cơ bản, nhưng tỷ lệ phòng học bộ môn chuyên dụng có thiết bị tương tác hiện đại như bảng Active Board chỉ đạt mức khiêm tốn 21,5%, gây khó khăn cho việc tổ chức các hoạt động đa phương tiện.

Thứ ba, khâu kiểm tra đánh giá còn nặng tính truyền thống. Các bài kiểm tra trắc nghiệm khách quan trên giấy chiếm tới 81,4% tổng số lần đánh giá định kỳ và thường xuyên. Trong khi đó, tỷ trọng đánh giá kỹ năng nói và thuyết trình chỉ chiếm dưới 15% trong tổng cơ cấu điểm số môn học.

Thứ tư, khảo nghiệm 6 biện pháp quản lý cho thấy mức độ tương đồng cao giữa tính cấp thiết (điểm trung bình đạt 4,35 trên thang điểm 5) và tính khả thi (điểm trung bình đạt 4,12 trên thang điểm 5), với hệ số tương quan thuận r = 0,86.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của thực trạng trên bắt nguồn từ áp lực của kỳ thi THPT Quốc gia vốn chủ yếu kiểm tra kiến thức ngôn ngữ qua trắc nghiệm giấy. Bên cạnh đó, sĩ số bình quân từ 40 đến 45 học sinh trong một lớp học truyền thống khiến giáo viên gặp trở ngại lớn trong việc phân bổ thời gian luyện nói cho từng cá nhân.

Kết quả này hoàn toàn tương thích với nhận định của chuyên gia David Nunan khi chỉ ra khoảng cách rất lớn giữa chính sách đổi mới ngoại ngữ và thực tiễn triển khai tại các quốc gia đang phát triển. Khi so sánh với yêu cầu đổi mới tại Điều 28 Luật Giáo dục, hoạt động dạy học hiện nay vẫn chưa phát huy tối đa tính chủ động của người học.

Dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ cột so sánh tương quan giữa mức độ cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp, kết hợp bảng cơ cấu tỷ lệ phân bổ các hình thức kiểm tra đánh giá 4 kỹ năng nghe, nói, đọc, viết. Những minh chứng định lượng này khẳng định việc tái cấu trúc môi trường thực hành là điều kiện tiên quyết để chuyển từ cách dạy truyền thụ một chiều sang phát triển toàn diện năng lực giao tiếp.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả khảo sát và nguyên tắc quản trị trường học, tác giả đề xuất 6 biện pháp tổ chức đồng bộ:

1. Nâng cao nhận thức cho đội ngũ: Ban giám hiệu tổ chức 100% các đợt tập huấn đầu năm học, đảm bảo ít nhất 95% cán bộ quản lý và giáo viên tham gia quán triệt mục tiêu đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh theo chuẩn năng lực trong vòng 3 tháng đầu kỳ.

2. Lập kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn định kỳ: Tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch bồi dưỡng kỹ năng sư phạm tương tác, đặt mục tiêu tối thiểu 45% thời lượng mỗi tiết học trên lớp phải dành trọn vẹn cho học sinh thực hành giao tiếp theo nhóm hoặc dự án thực tế.

3. Đẩy mạnh đổi mới phương pháp dạy học tích cực: Giáo viên bộ môn chủ động áp dụng các phương pháp đóng vai, thuyết trình và giải quyết tình huống thực tiễn, duy trì tối thiểu 2 hoạt động trải nghiệm ngôn ngữ ngoài giờ lên lớp trong mỗi học kỳ.

4. Huy động nguồn lực hợp tác quốc tế và xã hội hóa: Hiệu trưởng chỉ đạo kết nối với các trung tâm ngoại ngữ và tổ chức quốc tế uy tín, phấn đấu 100% học sinh được giao lưu trực tiếp với giáo viên bản ngữ ít nhất 1 lần mỗi tháng trong năm học.

5. Hiện đại hóa cơ sở vật chất và thiết bị dạy học: Nhà trường dành tối thiểu 15% kinh phí hoạt động chuyên môn hàng năm để nâng cấp hệ thống âm thanh, bổ sung phòng học bộ môn và nâng tỷ lệ thiết bị tương tác thông minh lên mức 75% trong lộ trình 2 năm.

6. Đổi mới toàn diện hình thức kiểm tra và đánh giá: Ban giám hiệu và tổ chuyên môn tái cấu trúc đề kiểm tra, nâng tỷ trọng đánh giá kỹ năng nói và sản sinh văn bản lên mức 30% đến 40% trong cơ cấu điểm kiểm tra thường xuyên và định kỳ ngay từ năm học tiếp theo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý và Hiệu trưởng các trường phổ thông: Nắm vững quy trình 5 bước tổ chức nguồn lực sư phạm, biết cách phân bổ ngân sách hợp lý và chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học ngoại ngữ đồng bộ trong toàn trường.

2. Giáo viên tiếng Anh cấp THPT: Tiếp cận các kỹ thuật thiết kế bài giảng tương tác, phương pháp tổ chức câu lạc bộ tiếng Anh theo cụm trường và công cụ đánh giá năng lực giao tiếp thực tế cho học sinh.

3. Học viên cao học và nhà nghiên cứu chuyên ngành Quản lý giáo dục: Khai thác khung lý thuyết chuẩn, bảng hỏi khảo sát thực trạng và phương pháp kiểm định thống kê toán học để làm tài liệu tham khảo cho các công trình nghiên cứu tương đương.

4. Chuyên viên quản lý tại các Sở và Phòng Giáo dục và Đào tạo: Vận dụng dữ liệu thực chứng tại địa bàn quận Cầu Giấy để tham mưu chính sách bồi dưỡng giáo viên và xây dựng tiêu chuẩn đầu tư thiết bị dạy học ngoại ngữ cho các trường công lập.

Câu hỏi thường gặp

1. Rào cản lớn nhất khi xây dựng môi trường thực hành tiếng Anh tại trường công lập là gì? Rào cản lớn nhất là áp lực thi cử theo định dạng trắc nghiệm ngữ pháp và sĩ số lớp đông từ 40 đến 45 học sinh. Thực trạng này khiến hơn 80% giáo viên tập trung luyện đề thi thay vì tổ chức các hoạt động rèn luyện phản xạ giao tiếp đa chiều.

2. Luận văn dựa trên cơ sở khoa học nào để chứng minh tầm quan trọng của môi trường thực hành? Nghiên cứu dựa trên Thuyết Đa trí tuệ của Howard Gardner và Lý thuyết sư phạm tương tác. Các nghiên cứu này chỉ ra rằng việc tương tác đa giác quan giúp người học ghi nhớ hơn 80% kiến thức sau 1 năm, cao gấp nhiều lần so với cách học thụ động.

3. Làm thế nào để cân đối giữa việc luyện thi THPT và rèn luyện kỹ năng giao tiếp? Giải pháp then chốt là đổi mới kiểm tra đánh giá thường xuyên. Nhà trường cần đưa kỹ năng nói vào kiểm tra miệng và 15 phút với tỷ trọng từ 30% đến 40%, kết hợp tổ chức sinh hoạt câu lạc bộ tiếng Anh định kỳ hàng tuần ngoài giờ học chính khóa.

4. Cỡ mẫu và phạm vi khảo sát của luận văn có đảm bảo độ tin cậy khoa học không? Luận văn khảo sát trực tiếp 145 cán bộ quản lý và giáo viên tiếng Anh tại các trường THPT công lập trên địa bàn quận Cầu Giấy giai đoạn 2017 – 2019. Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên đảm bảo sai số thống kê dưới 5% và có tính đại diện cao.

5. Mối tương quan giữa tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất ra sao? Kết quả kiểm định định lượng cho thấy tính cấp thiết đạt điểm trung bình 4,35 trên 5 và tính khả thi đạt 4,12 trên 5. Hệ số tương quan thuận r = 0,86 chứng minh các giải pháp có tính ứng dụng cao, hoàn toàn tương thích với điều kiện thực tế của trường công lập.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý môi trường thực hành tiếng Anh theo định hướng phát triển năng lực tại trường trung học phổ thông.
• Phân tích chân thực thực trạng giáo dục ngoại ngữ tại quận Cầu Giấy với dữ liệu khảo sát từ 145 cán bộ quản lý và giáo viên.
• Đề xuất 6 biện pháp quản trị đồng bộ với hệ số tương quan khả thi đạt mức 0,86, khẳng định tính khoa học và thực tiễn của đề tài.
• Đưa ra giải pháp nâng thời lượng thực hành ngôn ngữ trên lớp lên tối thiểu 45% và đổi mới tỷ trọng đánh giá kỹ năng nói lên 30% đến 40%.
• Xác lập lộ trình chuyển đổi sư phạm từ 2 đến 3 năm, gắn liền công tác xã hội hóa giáo dục với hiện đại hóa thiết bị công nghệ.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là cung cấp giải pháp quản trị nhà trường thực tế, giúp thu hẹp khoảng cách giữa lý thuyết và kỹ năng giao tiếp thực tiễn của học sinh. Các cơ sở giáo dục phổ thông hãy tham khảo và áp dụng ngay khung biện pháp này để kiến tạo môi trường học ngoại ngữ năng động, tự tin và hội nhập.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn được trình bày theo 3 chương: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh theo tiếp cận phát triển năng lực người học ở trường trung học phổ thông. Chƣơng 2: Thực trạng tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh tại các trường THPT công lập trên địa bàn quận Cầu Giấy- Hà Nội theo tiếp cận phát triển năng lực người học. Chƣơng 3: Biện pháp tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh tại các trường THPT công lập trên địa bàn quận Cầu Giấy- Hà Nội theo tiếp cận phát triển năng lực người học. 6 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC MÔI TRƢỜNG THỰC HÀNH TIẾNG ANH TẠI TRƢỜNG THPT THEO CÁCH TIẾP CẬN PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC NGƢỜI HỌC 1.

Tổng quan vấn đề nghiên cứu 1.1 Hoạt động dạy học tiếng Anh tại trường THPT Với mục tiêu “đổi mới toàn diện việc dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân, nhằm đưa các chương trình mới vào việc dạy và học NN ở các bậc học và các cấp độ khác nhau, “ hướng tới tăng cường khả năng sử dụng tiếng nước ngoài của người Việt, phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước”[1], Dự án Ngoại ngữ Quốc gia 2020 đã được triển khai. Có thể nói đây là một cột mốc quan trọng trong lịch sử dạy học ngoại ngữ tại Việt Nam [3]. Trên thế giới, việc dạy NN nói chung và giảng dạy tiếng Anh nói riêng được đề cập rất nhiều. Richards, JC và Rogers cho rằng “dạy tiếng Anh với cùng một cách tiếp cận và các phương pháp hiện đại khác nhau rất hiệu quả trong quá trình thăng tiến.

Killen, Roy cũng đưa ra quan điểm của mình về việc dạy tiếng Anh trong các trường học dựa trên nghiên cứu giảng dạy hiệu quả có thể được sử dụng như một nền tảng vững chắc để phát triển các chương trình học thuật và đánh giá thực tế nhằm nhấn mạnh chất lượng giảng dạy và học tập [33]. Nhật Bản đánh giá trình độ tiếng Anh của 480 trường trung học công lập được chọn ngẫu nhiên. Kết quả cho thấy 29,2% học sinh đạt 0,0 trên kỹ năng viết và 13,3% (trong số 20,0% trong bài kiểm tra) đạt 0,0 điểm về kỹ năng nói. Do đó, các quốc gia như Bangladesh, Hàn Quốc, Indonesia, Malaysia, Nhật Bản, Thái Lan và Việt Nam đang chịu áp lực cải thiện dân số thành thạo ngôn ngữ tiếng Anh (Nunan, 2003) [34].

Một trong những trọng tâm chính của việc dạy và học tiếng Anh ở các quốc gia khác là đổi mới chương trình, 7 áp dụng các phương pháp giảng dạy theo hướng giao tiếp. Tuy nhiên, cho đến nay không có quốc gia nào áp dụng thành công các phương pháp giảng dạy này. Nunan (2003) chỉ ra rằng khoảng cách giữa chính sách đổi mới và giảng dạy thực tế là rất lớn. Marcellino cung cấp một số biện pháp để quản lý việc dạy tiếng Anh trong trường học, đặc biệt chú ý đến các khía cạnh liên quan đến hiệu suất của giáo viên và sự chuẩn bị của giáo viên [34].

Chương trình giáo dục phổ thông môn Tiếng Anh [8] không chỉ tiếp tục hình thành và phát triển kiến thức cơ bản ngôn ngữ tiếng Anh thông qua những bài giảng mà học sinh còn có được những hiểu biết sâu rộng hơn đất nước học đồng thời nâng cao năng lực tư duy của họ. Sau khi hoàn thành chương trình môn Tiếng Anh cấp THPT học sinh có thể sử dụng tiếng Anh như một công cụ giao tiếp thông qua bốn kỹ năng nghe, nói, đọc , viết nhằm đáp ứng nhu cầu giao tiếp bằng tiếng nước ngoài trong các tình huống hàng ngày, sử dụng tiếng Anh để đeo đuổi mục tiêu học tập cao hơn. Ở cấp THPT, tiếng Anh được qui định trong chương trình giáo dục là ngôn ngữ sử dụng phổ biến trong giao dịch quốc tế [16]. Việc tổ chức dạy tiếng Anh tại các trường THPT phải đảm bảo tính liên thông và tiếp nối của việc dạy học tiếng Anh giữa các cấp học, “trang bị cho học sinh kỹ năng học tập suốt đời để không ngừng học tập và phát triển năng lực làm việc trong tương lai.” [8] Đây chính là chìa khóa để các em bước vào cuộc sống tự tin, hòa nhập và phát triển.

Quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh tại trường THPT Quản lý là một hoạt động liên tục và cần thiết khi con người kết hợp với nhau trong một tổ chức. Đó là quá trình tạo nên sức mạnh gắn liền các hoạt động của các cá nhân với nhau trong một tổ chức nhằm đạt được mục tiêu chung. Trong nhà trường đó là “hoạt động lôi cuốn tất cả các thành viên trong nhà trường cùng tham gia” [18, tr12] từ CBQL đến tập thể GV, HS và các lực lượng giáo dục khác nhằm đạt tới mục tiêu giáo dục đã xác định. 8 Theo tác giả Nguyễn Phúc Châu “ quản lí giáo dục được hiểu là những tác động tự giác (có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống và hợp quy luật,.) của chủ thể quản lí giáo dục đến tất các mắt xích của hệ thống giáo dục nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả việc tổ chức, huy động, điều phối, giám sát và điều chỉnh,.

các nguồn lực ( nhân lực, vật lực, tài lực và thông tin) để hệ thống giáo dục vận hành đạt được mục tiêu phát triển giáo dục. Theo tác giả Đặng Vũ Hoạt: "Hoạt động của thầy là hoạt động điều khiển, hoạt động của trò là đối tượng của quá trình dạy học ” [12]. Quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh bao gồm: Quản lý mục tiêu và nội dung, quản lý hoạt động dạy của thầy và hoạt động học của trò, quản lý việc thực hiện chương trình và việc đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh,…. Nhiều công trình nghiên cứu về lĩnh vực quản lý giáo dục đã đề cập đến các biện pháp quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh trong nhà trường THPT như : " Quản lý hoạt động dạy học Tiếng Anh THPT theo định hướng phát triển năng lực thực hành của người học” [15]; “Quản lý hoạt động dạy học Tiếng Anh tại trường trung học phổ thông tân trào thành phố Tuyên Quang theo tiếp cận phát triển năng lực người học” [13].

Các công trình nghiên cứu trên đều đạt được những kết quả đáng ghi nhận về lý luận và thực tiễn. Tuy nhiên việc đưa các kết quả nghiên cứu đó ứng dụng vào thực tế còn phụ thuộc rất nhiều vào điều kiện thực tiễn của các nhà trường. Tổ chức môi trường thực hành tiếng Anh tại trường THPT theo tiếp cận phát triển năng lực người học Hình thức tổ chức dạy học thực hành và quản lí hoạt động dạy học thực hành đã được nhiều trường đại học ở các nước tiên tiến trên thế giới và khu vực nghiên cứu, áp dụng, coi đó là yếu tố, là khâu có ý nghĩa quyết định đối với đào tạo nghề nghiệp. Ở Việt Nam, thực hành cũng được xác định rõ là một hình thức tổ chức dạy học căn bản.

Đã có nhiều nghiên cứu về hình thức 9 tổ chức dạy học thực hành ở các dạng thức khác nhau: Bài tập thực hành, thực hành sư phạm, thực tập. Đề cập đến kỹ năng nói, tác giả Khamkhien đánh giá: Nói là một trong bốn kỹ năng quan trọng khi học một ngoại ngữ, trong đó có tiếng Anh. Tác giả cũng cho rằng sử dụng tiếng Anh để tương tác trong lớp học là con đường thực hành ngôn ngữ hiệu quả nhất [32]. Theo Bygate, kỹ năng nói mang tính phản xạ giúp người học sử dụng được ngoại ngữ để đưa ra ý kiến, trình bày suy nghĩ và biểu đạt cảm xúc với người nghe [28].

Như vậy, có thể kết luận rằng chính kỹ năng nói đóng vai trò cốt yếu giúp ngôn ngữ tiếng Anh thực hiện được chức năng giao tiếp. Ngoài ra kỹ năng nói cũng hỗ trợ đắc lực cho kỹ năng nghe của HS, giúp làm giàu vốn từ vựng và luyện tập các kỹ năng có liên quan. Để đạt được thành công trong các vấn đề học tập, bên cạnh các yếu tố ảnh hưởng đến việc học ngôn ngữ như: yếu tố tình cảm, yếu tố tính cách, yếu tố nhận thức, yếu tố năng khiếu, yếu tố xã hội; vai trò và trách nhiệm của giáo viên mang tính quyết định. Harmer (1991) [30] cho rằng trong đường hướng dạy ngôn ngữ giao tiếp, giáo viên đảm nhiệm một số vai trò nổi bật như sau: Trong vai trò như người dạy học và nhà giáo dục giúp HS học kiến thức và phát triển kỹ năng giao tiếp bằng tiếng Anh; Với vai trò là người tham gia vào quá trình học tập, GV hoạt động như một thành viên tham gia vào quá trình hoạt động học tập ở trên lớp; trong vai là người học và người nghiên cứu, giáo viên có thể đóng góp trí tuệ và tài năng của mình giúp HS lựa chọn các phương pháp học tập phù hợp, có quan niệm toàn diện về thế nào là biết một ngoại ngữ.

Nhóm tác giả Nguyễn Văn Vân (chủ biên), Nguyễn Thị Chi, Hoàng Xuân Hoa trong cuốn “Đổi mới phương pháp dạy tiếng Anh ở THPT Việt Nam” [27, tr.64 ] đã đề cập đến vấn đề bản chất của việc học một ngoại ngữ và các yếu tố cần thiết phải thay đổi như mục tiêu, nội dung, phương pháp, đồ 10 dùng dạy học, môi trường thực hành tiếng theo xu thế phát triển và hội nhập hiện nay ở các nước đang phát triển, trong đó Việt Nam với những chuyển biến đáng kể về việc nhận thức thay đổi qui trình giáo dục và đào tạo. Đẩy mạnh đổi mới nội dung, hình thức dạy học tiếng Anh theo tiếp cận năng lực người học đã được đề cập đến trong cuốn “Những vấn đề chung về đổi mới giáo dục môn Tiếng Anh” [4] của nhóm tác giả Nguyễn Hải Châu, Nguyễn Thanh Hà và Vũ Thị Lợi. Những thách thức, khó khăn trong việc triển khai chương trình sách giáo khoa thí điểm đã được giải đáp. Những định hướng mục tiêu, chương trình dạy học tiếng Anh cấp THPT sao cho thứ tiếng này thực sự trở thành một công cụ giao tiếp mới, hình thành và phát triển năng lực giao tiếp bằng tiếng Anh của HS cũng được các tác giả đề cập đến.

Từ đó cho thấy tổ chức môi trường thực hành giao tiếp tiếng Anh theo tiếp cận phát triển năng lực người học có vai trò quan trọng đối với hoạt động học tập của học sinh.Trước tiên, học tập trong một môi trường thực hành tiếng tích cực sẽ giúp học sinh tự tin trong giao tiếp và duy trì thái độ tập trung.