Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ XÂY DỰNG "VĂN HÓA NHÀ TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 1. Văn hóa nhà trường. Các Khái niệm cơ bản = Khải niệm văn hoi “heo UNESCO (2003) cho rằng: "Văn ồa tổ hợp các dặc điểm nh tiên, vật chất tí tuệ, tinh cảm nổi bật của xã li hay nhôm xã hội, bao bảm cả nghệ thuật, văn ‘nc, Ii sing, cing wi dug di be gi tuyễn thẳng và niễm tá" [S] Theo tác giá Thái Duy Tuyên: Văn hóa là những giá tị vật chất và tình thẳn “is nhân loi, là kinh nghiệm của lịch sử xã hội loi người đã được bể thẳng hôa tích ly lại qua nhiễu thể kỹ và có thể ruyễn lại cho các th hệ sau [17] "Từ cắc khái trên, rong luận văn này cổ thể xá định khẩi niệm văn hộa như su: ân hỏa là toàn bộ những giá ơi vất chất vả tình thắn đã được hệ Hồng -da tích lồ lại qua thin gian và có ti tay lại củo các th hệ sau Từ khải niệm này cho thấy văn hóa gồm hai thành ổ cơ hân các giá trì vật chất (văn hố vật chất ~ văn hóa vật th) và các gi tri nh thẫn (văn a tin thin~ ‘in a phi vt th) Đối với mỗi nên văn hóa khá nhan, mỗi dân tốc và quốc gia khác nhau cổ ‘ie giả t văn hôa khác nhau, Cc giá tì vn hô được hình hình tong khoảng thời gian nhất định, được bổ sung, được chọn lọc vi phit iễn để nó phủ hợp với diều kiện và mỗi rường sống. Có những gá tr văn hỏa được bảo lưu rong thời an di, tổn ai với lịch sử dân tộc, Có những giá ị mới xuất hiện đã mắt dĩ dỡ không phù hợp với xãhội, có những giá tả mới xuất hiện bổ sung vào hệ giáị của ‘vin hoa din te, que gia Trong quả trình hồi nhập văn hóa, đặc bit rong bối cảnh toàn cầu hồa iện nay sự hỏa nhập giữa cc nên văn hồn ngày cảng lớn Một nên văn hỏa vùa tấp nhận các giá tỉ của các nền văn hóa khác, vừa bảo lưu các ồi tị truyén tng ut dep a ầm phong phú thêm bệ giá tị của minh, Ce gi văn ha 4q báo lựa nhờ sự muyỄn dat hee nay ang thé Re Khe, Ching id mde tong sắc tiêu chí đề giáo đục con người, xây dơng và phát tiễn dt nước.
~ Khải miện nà trường ‘Tie gi Trấn Kiểm, Bùi Minh Hiễn (2015), ong Giáo ình Quản lý và lãnh đạo nhà trưởng chỉ rkhá niệm nhà trường tử nhiễu góc đồ ~ Theo Giáo đục học: Nhà tường là ơi chuyển giao và tếp nhận kính "nghiêm xã hội ~ Thạo Tâm lý học Nhà tưởng là ơi hình thnh và phát iển các tổ chất Là nơi hình thành và phát iễn toàn điện nhân cách, Trongđể tải luận văn chẳng tôi đồng nh với quan niệm Nhà trường là nơi chuyển giao và tấp nhận kính nghiệm sã hội là nơi hình "hành và phát triển các tổ chấn hình thành và phát trấn toàn điện nhãn cách cơn xgười [I4] = Kh niện vấn hóu nhà tường: “Theo tic wid Kent D. Peterson and Tếơrence E, De, văn hoá nhà trường được hiểu như sau: Văn hoá nhà tường là một đồng chảy ngằm của những chuẳn mục, giá, niềm ti, truyễn thống và nghỉ lễ được in thành theo thời gian đọ con người làm việc cũng nhau, gái uyết các vẫn để và đội mặt với các thách thức, ảnh hình suy ng, cảm xúc và hành động của con người ong nhà tường. ao sho nhà trường sự khác biệt. [Dẫn tho 5] `Vấn hóa nhà tường được nhìn nhận ừ nhiễu góc độ khác nhau.
Văn bóa nhà trường là tổng hỏa của nhiều yế tổ hữu hình và vô bình nhưng chứng quy sắc xêu ổ này đều thuộc hai thành tổ, Độ là ác gi ị vật chất và các giá tỉ nh thần, Từ những cách tiếp cần về các khát niêm tên, tung luận văn nây chủng tôi dịnh văn hôa nhà tưởng nữ sau ăn hóa nhà trường là các gi vated ie giá tị nh tiễn của nhà "trường được các thể hệ xây đụng, ích ly lai qua dời gian và cổ thể th lại cho ác ti hệ sau `Với khi niêm ny ta thấy một số vẫn đề cần chủ ý sm Vin hóa nhà trường gồm hai thành tổ cấu thành cơ bản: các gi tị vật chất ‘ce id nh thẫn của nhà trường 10 - Các giả bi này được các thể hệ thấy và trồ của nhà trưởng xãy đựng và ích lũy, qua thời gian và được giáo dục cho các th he git gin vi pit huy, phát trin rong điều kiến mới 11. Ohice năng của vấn hoá nhà trường (Co thể nhận thấy ring, ầu hỗi các nhà nghiền cứu khỉ bản luận vể chức năng của văn hoá nhà tưởng đều có xu hướng nhẫn man rng, văn ho là mộ ải a này có nghĩ văn hoi nhà tường cổ nhiều chức năng. Tác gì Hampden, Tumer (1990), cho ring: vin hod của một tổ chú định ra hành vi, những mỗi quan hệ thích hợp và thúc đấy các cả nhân, khuyến khích đưa ra giả pháp cho vấn đỄ chưa được gi tuyết Nỗ chỉ phối cách thức nhà trường sở hữu thông tin, những mỗi quanhệ nội bộ và những gi tị "Nhiều nhà nghiên cứu như Schein đã khẳng định, văn hoá nhà trưởng cô sắc chức nãng cơ bản đó là giảm xung độc phốt hợp kiểm soi; động cơ lợi thé cạnh anh, (Dẫn theo 5] "Nhữ vậy, cô thể nhận thấy rẳng các nhà khoa học đã khẳng định văn boá “hà trường cổ nhiều chức năng khác nhau, Tuy nhiền tong lần văn này chúng tôi Xác định văn hoá nhà trường có các chức năng cơ bản như tác giá Schein đã khẳng định, Cụ thể như se 1) Giảm xung đột rong nhà trường: Khi bản về chức năng giảm xang đột nhiễu nhà lý uyết văn hoá đã nhắn mạnh vai tò quan trọng củ văn ho rong việc khuyến khích liền kết xã hộ. Văn hoá được miu tả như là chất gắn kết hay chit keo gẵn kết một tổ chức ạ với nhau.
Một văn hoá chung sẽ thúc đây ính nhất quản của nhận thức, xá định, đnh giá các vẫn dễ lựa chọn và hành động ưu tiên. Ở những chức có xu hướng mâu thuẫn và đối kháng ca thì văn hoá là một động lực "hữu hiệu để hoà nhập và nhấ tr. 2) Phat hop vi liền soái: Có th nồi rin, vin os số chúc năng thúc đấy tinh nhất quản về quan điểm nến nó cũng thúc đẫy quả trình phối hợp và kiêm soát của tổ chức. Văn hoá chính là cơ sở đễ tạo nên những chuỗn mục đã được nhất i về hành vi ay sé tạo nên những chân mực đã được nhất ui về cách tổ chức nối chung vi thông qua đồ có hỂr được quyết định cụ th cũ tổ chức Văn ho của nhà trường không chỉ có chức năng phối hợp mà dưới các hình thức gi tị, tái độ " vã đặc biết à những thữa nhân cơ ản, văn hoá cũng là một phương tiên iễm soắt đầy hữu hiệu rong tổ chức 3) Động cơ: Văn hoä nhà trường cô thể à một loại động cơ thúc đẩy quan trọng dỗi với người lo động và vi ây có ảnh hưởng đăng kể tới ính hiệu quả và Siệu năng của nhà trường, Nh đền, giáo viên, cần bộ nhà uường sẽ duge thie diy Khi bọ thấy công việ của họ cổý nghĩa và bứng thú khi họ xác định được mục tiêu ‘ca rgng ho trong mc iêu chúng của tổ chúc và hy Ấy mình có gi tr vàn toàn 39 Lợi tế cạnh tranh: Có thể thấy tằng, một văn hoá nhà trường mạnh tích cực sẽ à một nhân tổ cổ lợi cho sự cạnh tranh lãnh mạnh.
Bởi vì, một rên văn “hoá mạnh, ích cục sẽ thúc đấy sự nhất quần, phối ọp và kiểm soát, giảm bớt sự bit thường và tăng cường động cơ thúc đấy. Do đồ, văn hoá nhà tưởng khuyên khích ữnh biểu quảcủa tổ chức và lâm tăng thêm cơ hội thẳnh công của nhà tưởng và các thành viên của nhà tường 1. Cie thành tổ cu thành vẫn ha nhà trường Có nhiều cách iếpcận về văn hóa nhà trường và các thành tổ cấu tảnh văn hãa nhà tường, Có th đưa ra một số quan điểm san: ‘Te aid Pdgar H. Schein 2004), cho ring vin hỏa nhà trường gồm các thànhtổ cấu thành, Đồ i: a) Những quả ình và cấu trúc hữu hình; b) Hệ thông, trị được uyên bổ, e) Những quan niềm chung.
Các thành tổ này nằm tong môi cưan hệ hữu cơ, tạo nên văn hỏa nhà tường như một tổng th. Văn hóa nhà trường theo tie gid FdgarH, Schein c6 th chỉ ra lâm hai thành tổ eo bản: Tiểnh rổ st chắvà tành tổ nh dân J23) “Theo tie wid Kent D. Peterson and Terrence E. Deal, vin hia bye dung ôm các thảnh tổ sau: Nội quy của nhà trường kỹ luật của nhà ing) Git iế lý quan điềm giáo đục của nhà trường, Những nghỉ lễ khánh t dặc rụng của hả tưởng; iễ tượng đặc rưng ng ca hả tưng uy iu), Những ấm gương đi điện dạy ốt và họ tỐc Những cu chuyện về thé man Và (09 r Ấn tượng tốt về tường (de gil thai; Gi tị ng củe tườngđể họ sinh tự hảo về suông mình, [3S] Van ha nha tring theo quan điểm của n giáo đọc Singapore gằm các thin 18 sau: 12 Sit ménh: Sit ménh nén giáo dụ là phục vụ người bọc, cung cấp cho người học một nền giáo dục ton diện, cân đồi, phát iển ỗt các tểm năng, giáo dục thể hệ rẻ (ảnh cổng dân tốt cổÿ thúc với ga định, xã hộ v đắt nước "Tim nh: Xây dựng quốc gia học ấp, gớp phần xây dụng đất nude kin mạnh, tịnh vượng "Hệ gi tị: 1) Chính rực cô tỉnh thần đăng cảm, đạo đức, thẳng tần, nồi làm đồng đẫn, 2), Con người — y con người làm tâm điểm, phất huy fi ttớ ea sơn người, 3), Học (ấy - dam mê học tập, lấy học tập làm dường đồi, 4).
Chất lượng theo đuổi chỗ lượng “Tác giả Lê Hiển Dương (2009) cho rằng: Văn hóa nhà trường gồm các yếu. tổ ấn bản sau. Yêu tổ ăn hóa mang giá tị hãu hình, Yếu ỗ văn ha mang giá ti định hướng trãch nhiệm, Yếu tổ hữu hình là vi địa lý, kiến trú, cơ ở ha ng công nghệ, phòng th nghiệm, ý túc xã inh viên, ác phẩm nghệtuậc biểu tượng, tang phục. Yêu tổ giá uịđịnh hướng gồm: chiến lược, mục tiêu, viết lý đảo tạo .