ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH ĐÀO THỊ NHUNG QUẢN LÝ ĐẦU TƯ CÔNG TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN MƯỜNG ẢNG, TỈNH ĐIỆN BIÊN LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ THÁI NGUYÊN - 2020 ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH ĐÀO THỊ NHUNG QUẢN LÝ ĐẦU TƯ CÔNG TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN MƯỜNG ẢNG, TỈNH ĐIỆN BIÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ Mã số: 8.10 LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG Người hướng dẫn: TS. PHẠM THỊ MAI YẾN THÁI NGUYÊN - 2020 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng: Số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là hoàn toàn trung thực và chưa từng được sử dụng hoặc công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được ghi rõ nguồn gốc. Tác giả luận văn Đào Thị Nhung ii LỜI CẢM ƠN Trong quá trình học tập và nghiên cứu tại trường, tôi xin gửi lời cảm ơn đến Ban Giám hiệu, Phòng Đào tạo của Trường Đại học kinh tế & QTKD Thái Nguyên đã tạo điều kiện thuận lợi giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu để hoàn thành luận văn. Tôi bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến cô giáo TS. Phạm Thị Mai Yến, người đã tận tình chỉ bảo, hướng dẫn và góp ý để có những định hướng đúng đắn trong suốt quá trình tôi thực hiện luận văn này. Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành tới Lãnh đạo Ủy ban Nhân dân huyện Mường Ảng - Tỉnh Điện Biên cùng cán bộ và nhân viên các phòng ban đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi nghiên cứu thực tế vấn đề, nhiệt tình chia sẻ các ý kiến, số liệu nghiên cứu và kinh nghiệm trong quá trình tôi thực hiện và hoàn thành luận văn. Cuối cùng, tôi xin gửi những tình cảm và lòng biết ơn sâu sắc nhất đến gia đình, những người đã luôn bên cạnh, cổ vũ, động viên tôi trong suốt quá trình tôi nghiên cứu và hoàn thành luận văn của mình. Điện Biên, ngày … tháng …… năm 2020 Tác giả luận văn Đào Thị Nhung iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC . iii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT . vi DANH MỤC BẢNG BIỂU. vii MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài . Mục tiêu nghiên cứu. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu. Ý nghĩa của luận văn . Cấu trúc của luận văn . 3 CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ ĐẦU TƯ CÔNG CẤP HUYỆN. Cơ sở lý luận về quản lý đầu tư công. Khái niệm, vai trò và đặc điểm đầu tư công . Phân loại đầu tư công . Mục tiêu và nguyên tắc quản lý đầu tư công .4 Nội dung quản lý đầu tư công cấp huyện . Phân cấp quản lý đầu tư công. Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý đầu tư công. Kinh nghiệm thực tiễn quản lý đầu tư công . Kinh nghiệm quản lý đầu tư công tại huyện Mai Châu, tỉnh Hòa Bình 22 1. Kinh nghiệm quản lý đầu tư công tại huyện Văn Quan, tỉnh Lạng Sơn . Bài học rút ra cho công tác quản lý đầu tư công trên địa bàn huyện Mường Ảng, tỉnh Điện Biên . 25 CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Câu hỏi nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu . Phương pháp thu thập thông tin. Phương pháp tổng hợp và phân tích thông tin . Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu . 32 CHƯƠNG 3 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ ĐẦU TƯ CÔNG TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN MƯỜNG ẢNG, TỈNH ĐIỆN BIÊN . Khái quát địa bàn huyện Mường Ảng, tỉnh Điện Biên . Điều kiện tự nhiên và đơn vị hành chính. Điều kiện kinh tế . Điều kiện xã hội . Thực trạng quản lý đầu tư công tại huyện Mường Ảng. Căn cứ pháp lý quản lý hoạt động đầu tư công . Thực trạng công tác lập quy hoạch, kế hoạch đầu tư công . Thực trạng triển khai thực hiện các dự án, chương trình, kế hoạch đầu tư công được duyệt . Bàn giao và đưa công trình sử dụng vốn đầu tư công . Kiểm tra, giám sát thực hiện hoạt động đầu tư công . Thực hiện chính sách cán bộ về đầu tư công . Các yếu tố ảnh hưởng và đánh giá về công tác quản lý đầu tư công . Đánh giá kết quả đạt được, mặt hạn chế trong quản lý đầu tư công tại huyện Mường Ảng . Thành tích và kết quả đạt được. Những tồn tại, hạn chế . Nguyên nhân của hạn chế . 64 CHƯƠNG 4 GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ ĐẦU TƯ CÔNG TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN MƯỜNG ẢNG, TỈNH ĐIỆN BIÊN. Quan điểm, phương hướng và mục tiêu quản lý đầu tư công tại huyện Mường Ảng . Quan điểm, phương hướng . Các giải pháp tăng cường quản lý đầu tư công tại huyện Mường Ảng . Hoàn thiện công tác tổ chức thực hiện quản lý đầu tư công. Tăng cường việc hoạch định đầu tư công tại huyện Mường Ảng. Nâng cao chất lượng công tác lập, thẩm định và phê duyệt dự án đầu tư công . Hoàn thiện công tác thanh, quyết toán đầu tư công. Các giải pháp hỗ trợ khác. Đối với Chính phủ, các Bộ, Ngành Trung ương . Đối với UBND tỉnh Điện Biên . Đối với các cơ quan quản lý đầu tư công nói chung . 80 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 84 vi DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TỪ VIẾT TẮT GIẢI THÍCH BQLDA Ban quản lý dự án DAĐT Dự án đầu tư ĐTPT Đầu tư phát triển HĐND Hội đồng Nhân dân NSĐP Ngân sách địa phương NSTƯ Ngân sách Trung ương NSNN Ngân sách nhà nước MTTQVN Mặt trận tổ quốc Việt Nam ODA Vốn Hỗ trợ Phát triển Chính thức TPCP Trái phiếu Chính phủ UBND Ủy ban Nhân dân WTO Tổ chức Thương mại Thế giới vii DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2. Số lượng cán bộ điều tra phục vụ nghiên cứu. Diện tích và dân số các đơn vị hành chính huyện Mường Ảng (tính đến 31/12/2019) . Doanh thu thuần sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp trên địa bàn huyện Mường Ảng so với một số huyện khác . Dân số và lao động trên địa bàn huyện Mường Ảng (tính đến 31/12/2019) . Tổng mức vốn NSNN kế hoạch đầu tư công trung hạn 5 năm 2016- 2020 giao cho huyện Mường Ảng . Dự kiến kế hoạch vốn đầu tư công giai đoạn 2016-2019 của huyện Mường Ảng. Tổng hợp số lượng dự án cắt, giảm quy mô đầu tư . Tình hình thực hiện, giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công theo từng nguồn vốn của huyện Mường Ảng năm 2018 . Công tác quyết toán dự án hoàn thành . Kết quả khảo sát về đánh giá của các bên liên quan về các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý đầu tư công. Tính cấp thiết của đề tài Đầu tư công là đầu tư của Nhà nước vào cơ sở hạ tầng kinh tế, xã hội, sản xuất, cung ứng sản phẩm, dịch vụ công ích, cải thiện môi trường sinh thái, tài nguyên thiên nhiên, an ninh quốc phòng. Đầu tư công có ý nghĩa quan trọng, là đòn bẩy đối với một số ngành và vùng trọng điểm đồng thời thực hiện các chính sách phúc lợi xã hội, đảm bảo an ninh, quốc phòng. Là một tỉnh biên giới miền núi thuộc vùng Tây Bắc của Việt Nam, Điện Biên chung đường biên giới với hai quốc gia Lào và Trung Quốc. Điện Biên có vị trí quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội vùng Tây Bắc, đẩy mạnh thương mại quốc tế. Trong những năm qua, đầu tư cho phái triển kinh tế xã hội luôn là mối quan tâm hàng đầu của chính quyền địa phương. Dựa vào tiềm năng và thế mạnh của tỉnh, dựa trên kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016-2020, Điện Biên được phân bổ tổng vốn đầu tư phát triển nguồn ngân sách nhà nước với lượng vốn trên 10,032 nghìn tỷ đồng để thực hiện các dự án đầu tư công. Trong đó, huyện Mường Ảng được phân bổ 126,365 tỷ đồng, chỉ chiếm tỷ lệ 4,4% so với tổng vốn cân đối ngân sách từ địa phương. Cũng như nhiều địa phương khác trong cả nước, các dự án đầu tư công tại huyện Mường Ảng còn gặp nhiều khó khăn và bất cập trong quá trình triển khai và thực hiện, như thể chế pháp luật về đầu tư công chưa đồng bộ, chất lượng các dự án chưa tốt, các bước thực hiện đầu tư xây dựng còn mang tính hình thức. Bên cạnh đó phương pháp quản lý nhà nước chưa quyết liệt; khâu kiểm tra giám sát chưa được quan tâm đúng mức dẫn đến một số công trình mới đưa vào sử dụng đã có dấu hiệu xuống cấp, chưa đáp ứng được nhu cầu. Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng đã có nhiều cố gắng song nhìn chung vẫn còn chậm so với kế hoạch; vốn đầu tư còn rất hạn hẹp so với nhu cầu do đó yêu cầu tăng cường quản lý đầu tư công bằng nguồn vốn NSNN là 2 rất cần thiết. Đặc biệt là đối với những dự án sử dụng vốn ngân sách Nhà nước không mang lại lợi nhuận và có mục đích phục vụ cộng đồng. Việc tăn cường quản lý trong đầu tư công cũng không nằm ngoài mục đích tiết kiệm tài sản, tài nguyên quốc gia, mang lại lợi ích lớn nhất cho cộng đồng và phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế xã hội, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân. Với lượng vốn đầu tư công và thực trạng tình hình đầu tư công trên địa bàn như vậy, vấn đề đặt ra là làm thế nào quản lý và sử dụng nguồn vốn đầu tư công này một cách có hiệu quả. Trước yêu cầu thực tiễn đó, tác giả đã chọn đề tài “Quản lý đầu tư công trên địa bàn huyện Mường Ảng – tỉnh Điện Biên” làm đề tài luận văn thạc sỹ. Mục tiêu nghiên cứu 2. Mục tiêu chung Luận văn nhằm phân tích thực trạng quản lý đầu tư công trên địa bàn huyện Mường Ảng – tỉnh Điện Biên, từ đó đề xuất giải pháp tăng cường công tác quản lý nhà nước về đầu tư công trên địa bàn huyện. Mục tiêu cụ thể - Hệ thống hóa các vấn đề lý luận và thực tiễn về quản lý đầu tư công - Phân tích thực trạng quản lý đầu tư công, những kết quả đạt được, những hạn chế, nguyên nhân. - Đánh giá các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý đầu tư công trên địa bàn huyện Mường Ảng, tỉnh Điện Biên. - Đề xuất các giải pháp, kiến nghị nhằm tăng cường công tác quản lý đầu công trên địa bàn huyện Mường Ảng, tỉnh Điện Biên. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu 3.