Luận văn thạc sĩ phát triển ý thức chính trị của sinh viên học viện công nghệ bưu chính viễn thông hiện nay

Luận văn thạc sĩ phân tích sự phát triển ý thức chính trị của sinh viên Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông trong bối cảnh hiện nay.

• Người hướng dẫn: GS.TS Trần Phúc Thăng
• Trường học: Học viện Công nghệ Bưu chính - Viễn thông
• Chuyên ngành: Triết học
• Đề tài: Phát triển ý thức chính trị của sinh viên Học viện Công nghệ Bưu chính - Viễn thông hiện nay
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển ý thức chính trị của sinh viên Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông

Phát triển ý thức chính trị của sinh viên tại Học viện Công nghệ Bưu chính - Viễn thông là một nhiệm vụ quan trọng trong bối cảnh hiện nay. Ý thức chính trị không chỉ giúp sinh viên hiểu rõ hơn về vai trò của mình trong xã hội mà còn định hướng hành động và tư duy của họ. Việc nâng cao ý thức chính trị sẽ góp phần tạo ra những công dân có trách nhiệm, có khả năng tham gia vào các hoạt động chính trị và xã hội một cách tích cực.

1.1. Ý thức chính trị và vai trò của nó trong giáo dục

Ý thức chính trị là một phần không thể thiếu trong giáo dục hiện đại. Nó giúp sinh viên nhận thức rõ hơn về quyền lợi và nghĩa vụ của mình đối với xã hội. Việc giáo dục ý thức chính trị không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà còn cần được thực hiện qua các hoạt động thực tiễn.

1.2. Tình hình phát triển ý thức chính trị hiện nay

Hiện nay, tình hình phát triển ý thức chính trị của sinh viên tại Học viện Công nghệ Bưu chính - Viễn thông đang gặp nhiều thách thức. Nhiều sinh viên vẫn chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của ý thức chính trị trong việc định hình tương lai của họ.

II. Những thách thức trong phát triển ý thức chính trị của sinh viên

Mặc dù có nhiều nỗ lực trong việc phát triển ý thức chính trị, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức. Các yếu tố như sự thiếu hụt thông tin, áp lực từ môi trường xã hội và sự tác động của các yếu tố bên ngoài đã ảnh hưởng đến quá trình này. Cần có những giải pháp cụ thể để khắc phục những thách thức này.

2.1. Thiếu thông tin và kiến thức chính trị

Nhiều sinh viên không có đủ thông tin về các vấn đề chính trị hiện tại. Điều này dẫn đến việc họ không thể tham gia vào các hoạt động chính trị một cách hiệu quả. Cần có các chương trình giáo dục và truyền thông để nâng cao nhận thức của sinh viên về ý thức chính trị.

2.2. Áp lực từ môi trường xã hội

Môi trường xã hội có thể tạo ra áp lực lớn đối với sinh viên, khiến họ không dám thể hiện quan điểm chính trị của mình. Việc tạo ra một không gian an toàn để sinh viên có thể thảo luận và chia sẻ ý kiến là rất cần thiết.

III. Phương pháp phát triển ý thức chính trị cho sinh viên

Để phát triển ý thức chính trị cho sinh viên, cần áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Các phương pháp này không chỉ bao gồm giảng dạy lý thuyết mà còn cần kết hợp với các hoạt động thực tiễn, giúp sinh viên có cơ hội trải nghiệm và thực hành.

3.1. Tích hợp giáo dục chính trị vào chương trình học

Giáo dục chính trị cần được tích hợp vào chương trình học của các môn học khác nhau. Điều này giúp sinh viên có cái nhìn tổng quát và sâu sắc hơn về ý thức chính trị.

3.2. Tổ chức các hoạt động ngoại khóa

Các hoạt động ngoại khóa như hội thảo, diễn đàn và các buổi tọa đàm về chính trị sẽ giúp sinh viên có cơ hội trao đổi và thảo luận về các vấn đề chính trị. Đây là cách hiệu quả để nâng cao ý thức chính trị của sinh viên.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về ý thức chính trị

Việc phát triển ý thức chính trị không chỉ là lý thuyết mà còn cần được áp dụng vào thực tiễn. Các nghiên cứu cho thấy rằng sinh viên có ý thức chính trị cao thường tham gia tích cực vào các hoạt động xã hội và chính trị, từ đó góp phần vào sự phát triển của xã hội.

4.1. Kết quả từ các nghiên cứu thực tiễn

Nghiên cứu cho thấy rằng sinh viên có ý thức chính trị cao thường có khả năng lãnh đạo tốt và tham gia tích cực vào các hoạt động cộng đồng. Điều này chứng tỏ rằng việc phát triển ý thức chính trị là cần thiết và có tác động tích cực đến xã hội.

4.2. Các mô hình thành công trong giáo dục chính trị

Một số mô hình giáo dục chính trị thành công đã được áp dụng tại các trường đại học khác. Những mô hình này có thể được tham khảo và áp dụng tại Học viện Công nghệ Bưu chính - Viễn thông để nâng cao ý thức chính trị cho sinh viên.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho phát triển ý thức chính trị

Phát triển ý thức chính trị cho sinh viên Học viện Công nghệ Bưu chính - Viễn thông là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả để nâng cao ý thức chính trị cho sinh viên, từ đó góp phần vào sự phát triển bền vững của xã hội.

5.1. Tầm quan trọng của việc phát triển ý thức chính trị

Việc phát triển ý thức chính trị không chỉ giúp sinh viên có trách nhiệm hơn với xã hội mà còn tạo ra những công dân có khả năng tham gia vào các hoạt động chính trị một cách tích cực.

5.2. Định hướng tương lai cho giáo dục chính trị

Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các phương pháp giáo dục chính trị hiệu quả hơn, nhằm nâng cao ý thức chính trị cho sinh viên, đáp ứng yêu cầu của xã hội hiện đại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 THỰC CHẤT VÀ NHỮNG NHÂN TỐ QUY ĐỊNH SỰ PHÁT TRIỂN Ý THỨC CHÍNH TRỊ CỦA SINH VIÊN HỌC VIỆN CÔNG NGHỆ BƯU CHÍNH- VIỄN THÔNG 1.Thực chất sự phát triển ý thức chính trị của sinh viên học viện Công nghệ Bưu chính- Viễn thông 1.Ý thức chính trị. Khái niệm ý thức chính trị Chính trị là một trong bốn lĩnh vực cơ bản cấu thành xã hội: lĩnh vực kinh tế, lĩnh vực chính trị, lĩnh vực tinh thần, lĩnh vực xã hội. Chính trị phản ánh mối quan hệ giữa các giai cấp, các dân tộc và các quốc gia. Về bản chất các mối quan hệ đó là các vấn đề về nhà nước.

Chính trị, theo Lê nin, đó là mối quan hệ giữa các giai cấp, các đảng phái, các dân tộc về mặt nhà nước: “ Chính trị là sự biểu hiện tập trung của kinh tế” [15,tr. Chính trị của một giai cấp được quy định bởi địa vị kinh tế- xã hội của giai cấp đó trong nền sản xuất xã hội. Quan hệ giữa các giai cấp, các đảng phái trong việc đấu tranh để giành và giữ chính quyền phụ thuộc vào quyền sở hữu của giai cấp đó đối với tư liệu sản xuất chủ yếu của xã hội. Giai cấp chiếm địa vị thống trị về kinh tế sẽ trở thành giai cấp thống trị về chính trị trong xã hội.

Chính quyền lực chính trị, quyền lực nhà nước của giai cấp đảm bảo cho sự thống trị về kinh tế của giai cấp đó. Nhà nước là công cụ chủ yếu để giai cấp thống trị duy trì sự thống trị của mình đối với xã hội, do đó trong quan hệ giữa các giai cấp, các chính đảng vấn đề chính quyền nhà nước luôn được quan tâm hàng đầu. Bàn về vấn đề này, Lê nin đã chỉ rõ: “ Chính trị không thể không chiếm vị trí hàng đầu so với kinh tế” [15,tr. Một giai cấp thống trị về kinh tế muốn trở thành giai cấp thống trị trong xã hội phải tổ chức một cuộc cách mạng xã hội để giành chính quyền nhà nước, 13 qua nhà nước, qua các công cụ bạo lực của nhà nước để thống trị toàn bộ xã hội theo lợi ích của giai cấp mình.

Hồ Chí Minh khi bàn về chính trị đã chỉ rõ những nội dung cơ bản của chính trị. Theo Người, trong sự nghiệp cách mạng của Việt Nam, biểu hiện đầu tiên của chính trị là yêu nước, thương dân, lấy dân làm gốc. Đại đoàn kết dân tộc và sức mạnh dân tộc để giữ nước và dựng nước. Yêu nước phải thương dân, không thương dân thì không có gì để nói về yêu nước cả.

Dân là số đông, làm cho số đông ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành, sống tự do hạnh phúc. Hồ Chí Minh chủ trương xây nền chính trị của dân, do dân, vì dân. Điều quan trọng là Hồ Chí Minh đưa truyền thống yêu nước, thương dân và hệ thống hoạt động của dân, do dân, vì dân thành một nội dung cơ bản để xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam và chế độ chính trị xã hội ở Việt Nam. Sự thống nhất giữa tính giai cấp công nhân với tính dân tộc là đặc trưng tiêu biểu trong tư tưởng Hồ Chí Minh về chính trị.

Độc lập dân tộc phải đem lại quyền lợi cho nhân dân: “ Nhưng nếu nước độc lập mà dân không hưởng hạnh phúc tự do, thì độc lập cũng chẳng có nghĩa lý gì” [21, tr. Chế độ chính trị, hệ thống chính trị phải thực hiện nội dung cơ bản: “Bao nhiêu lợi ích đều vì dân. Bao nhiêu quyền hạn đều của dân” [ 23, tr. Chính vì nhà nước là công cụ để thực hiện quyền lực chính trị nên phải xây dựng một nhà nước trong sạch, sáng suốt.

Từ các quan điểm trên có thể khẳng định Hồ Chí Minh đã vận dụng sáng tạo quan điểm chính trị của chủ nghĩa Mác-Lê nin về chính trị vào điều kiện cụ thể của Việt Nam. Như vậy, chính trị hiểu một cách đầy đủ là toàn bộ những hoạt động của các giai cấp, các dân tộc, các tầng lớp xã hội trong việc giành, sử dụng và giữ chính quyền nhà nước. Chính trị là biểu hiện tập trung của kinh tế. Chính trị là sự tham gia của nhân dân vào công việc của nhà nước.

14 Chính trị có cấu trúc phức tạp gồm: ý thức chính trị, tổ chức thể chế chính trị, quan hệ chính trị và hoạt động chính trị. Ý thức chính trị là một hình thái ý thức xã hội chủ yếu, phản ánh tồn tại xã hội. Ý thức chính trị phản ánh các quan hệ kinh tế, chính trị, xã hội giữa các giai cấp, các dân tộc, các quốc gia đồng thời cũng phản ánh thái độ của các giai cấp đối với quyền lực chính trị. Đặc trưng của ý thức chính trị thể hiện tập trung và trực tiếp nhất quan hệ lợi ích, đặc biệt là lợi ích kinh tế giữa các giai cấp.

Ý thức chính trị là một loại hình ý thức xã hội, là hệ thống những quan điểm, tư tưởng lý luận, tâm lý và tình cảm của một giai cấp về địa vị, vai trò lịch sử, về mục tiêu và nhiệm vụ chính trị, về đường lối chiến lược và sách lược của giai cấp đó trong một giai đoạn nhất định của lịch sử. Ý thức chính trị cũng phản ánh tồn tại xã hội như các hình thái ý thức xã hội khác nhưng ý thức chính trị và ý thức pháp quyền gần với cơ sở kinh tế hơn cả và giữ vai trò chi phối mạnh mẽ nhất đối với tồn tại xã hội. Kết cấu của ý thức chính trị Ý thức chính trị được tạo thành trong sự thống nhất, tác động biện chứng của nhiều yếu tố, trong đó có các yếu tố cơ bản là: tri thức chính trị, tình cảm, ý chí chính trị và niềm tin chính trị. Tri thức chính trị là yếu tố cơ bản, cốt lõi nhất của ý thức chính trị.

Tri thức chính trị là những hiểu biết của con người về lý luận và thực tiễn của tổ chức thể chế chính trị, quan hệ chính trị và hoạt động chính trị. Tri thức chính trị phản ánh, củng cố và thực hiện trên thực tế lợi ích của các giai cấp và của toàn xã hội. Tình cảm ý thức chính trị là một hình thái đặc biệt nói lên thái độ của con người với những hiện tượng chính trị khác nhau trong đời sống xã hội. Niềm tin chính trị đóng vai trò quan trọng trong đời sống chính trị, nó có thể quy định mục đích hành vi cá nhân và tập thể, tập đoàn xã hội trong hoạt động chính trị, định hướng sự tìm kiếm những phương tiện để đạt mục đích lợi ích chính trị.

15 Ý chí chính trị là sự hội tụ của tri thức chính trị và tình cảm chính trị hướng vào hoạt động của con người. Ý chí là hiện tượng tâm lý, điều chỉn hành vi của con người. Ý chí biến đổi dưới sự tác động của điều kiện lịch sử, xã hội. Ý chí là mặt năng động của ý thức, biểu hiện qua năng lực thực hiện những hành động có mục đích.

Lý tưởng chính trị là mục tiêu chung cao nhất và hoàn thiện nhất mà một cá nhân, một giai cấp cụ thể phấn đấu để đạt tới với quyết tâm cao nhất trong quá trình hoạt động chính trị. Lý tưởng chính trị được hình thành thông qua quá trình nhận thức, giáo dục và hoạt động chính trị, nó hướng toàn bộ hoạt động của một cá nhân hay một tập đoàn vào một mục tiêu chính trị xác định. Như vậy, ý thức chính trị ngoài nhân tố tri thức cần phải có sự chuyển hóa từ tri thức để xuất hiện tình cảm, ý chí, niềm tin, lý tưởng chính trị để cho nó trở thành hiện thực. Ý thức chính trị cũng có hai cấp độ phản ánh tồn tại xã hội gồm ý thức chính trị thông thường và ý thức chính trị lý luận.

Ý thức chính trị thông thường nảy sinh tự phát từ hoạt động thực tiễn và kinh nghiệm xã hội trong môi trưởng kinh tế - xã hội trực tiếp hàng ngày. Ý thức chính trị thông thường chứa đựng các yếu tố tâm lý, kinh nghiệm cảm tính, nhận thức theo thói quen những biểu hiện bên ngoài của hoạt động chính trị mà chủ thể tham gia nên thường thiếu hệ thống, thiếu sâu sắc do vậy thường thiếu sự ổn định. Ý thức chính trị lý luận là trình độ cao của ý thức chính trị, nó được hình thành tự giác, được các nhà tư tưởng của một giai cấp xây dựng và truyền bá trong xã hội. Ý thức chính trị lý luận được diễn tả trong các học thuyết chính trị - xã hội, được thể hiện trong đường lối, cương lĩnh của các chính đảng và các giai cấp khác nhau trong xã hội có giai cấp khác nhau cũng như được cụ thể hóa trong luật pháp, chính sách của nhà nước - công cụ của giai cấp thống trị.

Trong xã hội có giai cấp, ý thức chính trị có tính giai cấp. Tính giai cấp biểu hiện ở cả ý thức chính trị thông thường và ý thức chính trị lý luận. Ở 16 trình độ lý luận chính trị thì tính giai cấp biểu hiện sâu sắc hơn. Trong xã hội có đối kháng giai cấp, những tư tưởng thống trị xã hội bao gời cũng là tư tưởng của giai cấp thống trị về kinh tế và chính trị của xã hội đó.

Các Mác và Ăng ghen đã từng khẳng định: “ Trong mọi thời đại, những tư tưởng của giai cấp thống trị là những tư tưởng thống trị” [16, tr. Trong quá trình thống trị xã hội, các giai cấp thống trị, bóc lột thường tìm cách phủ nhận, xuyên tạc tính giai cấp của ý thức chính trị và tìm mọi cách chứng minh tư tưởng của họ là tư tưởng phản ánh lợi ích chung của xã hội. Ý thức chính trị về bản chất là sự cô đọng lợi ích kinh tế của giai cấp này trong mối quan hệ với giai cấp khác. Trong xã hội có giai cấp, giai cấp thống trị về kinh tế, nắm cơ sở kinh tế cũng giữ vai trò quyết định đối với kiến trúc thượng tầng, trong đó có bộ phận cực kỳ quan trọng là nhà nước.

Thông qua việc sử dụng công cụ nhà nước, giai cấp thống trị về kinh tế thống trị xã hội cả về vật chất và tinh thần. Do đó, ý thức chính trị của giai cấp thống trị về kinh tế cũng là ý thức chính trị trong toàn xã hội.