Luận văn thạc sĩ: Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao ngành du lịch tại Cty CP Du lịch Đồng Tháp

Luận văn thạc sĩ phân tích sâu sắc về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao tại Công ty Cổ phần Du lịch Đồng Tháp. Khám phá các giải pháp chiến lược và mô

• Tác giả: Nguyễn Kim Cương
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Xuân Thu
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực du lịch tại công ty cổ phần du lịch Đồng Tháp
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong du lịch

Nguồn nhân lực chất lượng cao (NNLCLC) đóng vai trò quyết định trong sự phát triển bền vững của ngành du lịch. Du lịch là ngành kinh tế tổng hợp, đòi hỏi nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn vững vàng, kỹ năng nghiệp vụ thành thạo và khả năng thích ứng linh hoạt với biến động thị trường. Chất lượng nguồn nhân lực được đánh giá qua nhiều tiêu chí: trình độ đào tạo, kỹ năng nghề nghiệp, kinh nghiệm thực tiễn, khả năng quản lý và năng lực sáng tạo. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, ngành du lịch Việt Nam đối mặt với thách thức lớn về thiếu hụt nhân lực có chất lượng. Nguồn nhân lực du lịch không chỉ cần kiến thức chuyên ngành mà còn đòi hỏi kỹ năng mềm như giao tiếp ngoại ngữ, xử lý tình huống và tác phong chuyên nghiệp. Việc phát triển NNLCLC trong lĩnh vực du lịch trở thành nhiệm vụ cấp bách, gắn liền với chiến lược nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và quốc gia.

1.1. Khái niệm nguồn nhân lực chất lượng cao trong du lịch

NNLCLC trong du lịch được hiểu là đội ngũ lao động có trình độ đào tạo từ đại học trở lên, sở hữu kỹ năng chuyên môn sâu và năng lực quản lý tốt. Chất lượng nguồn nhân lực thể hiện qua các nhóm chỉ tiêu chính: đặc điểm trí lực gồm trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp, kinh nghiệm; đặc điểm thể lực và đặc điểm tinh thần, thái độ làm việc. Đối với ngành du lịch, NNLCLC còn bao gồm khả năng giao tiếp ngoại ngữ, kiến thức văn hóa đa quốc gia và kỹ năng phục vụ khách hàng chuyên nghiệp. Khái niệm này mang tính thời gian và không gian, phụ thuộc vào trình độ phát triển kinh tế xã hội và mục tiêu chiến lược của từng tổ chức.

1.2. Vai trò của nguồn nhân lực chất lượng cao đối với ngành du lịch

NNLCLC giữ vị trí trung tâm trong chuỗi giá trị ngành du lịch. Chất lượng dịch vụ du lịch phụ thuộc trực tiếp vào trình độ và thái độ phục vụ của nhân viên. Nguồn nhân lực giỏi giúp doanh nghiệp tạo ra sản phẩm du lịch độc đáo, nâng cao trải nghiệm khách hàng và xây dựng thương hiệu bền vững. Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt, NNLCLC là yếu tố tạo nên lợi thế cạnh tranh khác biệt. Họ đóng vai trò quan trọng trong việc tiếp nhận công nghệ mới, áp dụng sáng kiến quản lý và thích ứng với xu hướng du lịch toàn cầu. Đầu tư phát triển NNLCLC là chiến lược dài hạn mang lại hiệu quả kinh tế vượt trội cho doanh nghiệp du lịch.

II. Phân tích thực trạng nguồn nhân lực tại Công ty Cổ phần Du lịch Đồng Tháp

Công ty Cổ phần Du lịch Đồng Tháp là đơn vị hoạt động trong lĩnh vực du lịch tại tỉnh Đồng Tháp, đóng góp quan trọng vào sự phát triển kinh tế địa phương. Thực trạng nguồn nhân lực tại công ty bộc lộ nhiều hạn chế cần được giải quyết. Đội ngũ nhân viên có trình độ chuyên môn chưa đồng đều, nhiều người chưa qua đào tạo bài bản về du lịch. Kỹ năng nghiệp vụ, đặc biệt là kỹ năng giao tiếp ngoại ngữ và xử lý tình huống, còn yếu kém. Cơ cấu nhân sự theo trình độ đào tạo chưa hợp lý, thiếu hụt nguồn nhân lực ở các vị trí quản lý cấp trung và chuyên gia du lịch. Công tác tuyển dụng gặp khó khăn do Đồng Tháp là tỉnh nông nghiệp, thu hút lao động chất lượng cao hạn chế. Đào tạo nội bộ chưa được chú trọng đúng mức, chương trình đào tạo thiếu tính hệ thống và chưa gắn liền với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp.

2.1. Đánh giá trình độ chuyên môn và kỹ năng nghiệp vụ

Đội ngũ nhân viên Công ty Cổ phần Du lịch Đồng Tháp có sự phân hóa rõ rệt về trình độ. Một bộ phận lớn nhân viên chưa được đào tạo chính quy về du lịch, chủ yếu học hỏi kinh nghiệm thực tế. Kỹ năng ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh, ở mức cơ bản, chưa đáp ứng yêu cầu giao tiếp quốc tế. Kỹ năng xử lý tình huống và quản lý thời gian còn hạn chế. Nhân viên thiếu kiến thức về văn hóa đa quốc gia, ảnh hưởng đến chất lượng phục vụ khách quốc tế. Công ty chưa xây dựng được hệ thống đánh giá năng lực nhân viên toàn diện và định kỳ.

2.2. Thực trạng chính sách đãi ngộ và môi trường làm việc

Chính sách đãi ngộ tại công ty chưa đủ sức cạnh tranh để thu hút và giữ chân nhân sự giỏi. Mức lương cơ bản thấp hơn so với mặt bằng chung ngành du lịch tại các thành phố lớn. Chế độ phúc lợi, đào tạo nâng cao và cơ hội thăng tiến còn hạn chế. Môi trường làm việc thiếu tính chuyên nghiệp, chưa tạo động lực sáng tạo cho nhân viên. Công tác đào tạo và phát triển nhân viên chưa được đầu tư đúng mức, dẫn đến tình trạng chảy máu chất xám. Nhân viên có xu hướng chuyển sang làm việc tại các công ty du lịch lớn hơn ở thành phố.

III. Giải pháp phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong du lịch

Để phát triển NNLCLC trong lĩnh vực du lịch tại Công ty Cổ phần Du lịch Đồng Tháp, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp chiến lược. Trước hết, xây dựng chiến lược đào tạo nhân sự gắn liền với mục tiêu phát triển kinh doanh dài hạn của công ty. Đẩy mạnh hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu để tiếp cận chương trình đào tạo chuẩn quốc tế. Đầu tư nâng cao kỹ năng ngoại ngữ và nghiệp vụ cho đội ngũ nhân viên hiện tại. Xây dựng hệ thống đánh giá năng lực minh bạch, công bằng làm cơ sở cho chính sách lương thưởng và thăng tiến. Tạo môi trường làm việc chuyên nghiệp, khuyến khích sáng tạo và đổi mới. Áp dụng công nghệ thông tin vào quản trị nhân sự, tối ưu hóa quy trình đào tạo và theo dõi tiến bộ của nhân viên. Đặc biệt, cần có chính sách thu hút nhân tài từ các tỉnh thành khác bằng chế độ đãi ngộ hấp dẫn và cơ hội phát triển sự nghiệp rõ ràng.

3.1. Xây dựng chiến lược đào tạo và phát triển nhân viên

Chiến lược đào tạo cần được xây dựng bài bản, có lộ trình rõ ràng và gắn với nhu cầu thực tiễn. Công ty nên tổ chức các khóa đào tạo ngắn hạn về kỹ năng mềm, ngoại ngữ và nghiệp vụ du lịch. Hợp tác với Trường Đại học Đồng Tháp và các cơ sở đào tạo uy tín để triển khai chương trình đào tạo liên kết. Xây dựng hệ thống đánh giá hiệu quả đào tạo dựa trên tiêu chí cụ thể. Khuyến khích nhân viên tự học, tham gia các hội thảo chuyên ngành và chương trình thực tập tại các công ty du lịch hàng đầu. Đào tạo nội bộ cần được tổ chức định kỳ, kết hợp lý thuyết và thực hành.

3.2. Hoàn thiện chính sách đãi ngộ và thu hút nhân tài

Công ty cần xây dựng hệ thống lương thưởng cạnh tranh, phản ánh đúng năng lực và đóng góp của nhân viên. Tăng cường chế độ phúc lợi như bảo hiểm sức khỏe, hỗ trợ đào tạo, thưởng hiệu suất và du lịch nội bộ. Xây dựng lộ trình thăng tiến rõ ràng để nhân viên thấy được cơ hội phát triển lâu dài. Tạo môi trường làm việc thân thiện, chuyên nghiệp với cơ chế phản hồi hai chiều. Chính sách thu hút nhân tài cần nhắm vào đối tượng sinh viên tốt nghiệp loại giỏi từ các trường đào tạo du lịch. Áp dụng mô hình quản trị nhân sự hiện đại, lấy con người làm trung tâm.

IV. Kết luận và ứng dụng thực tiễn trong phát triển nguồn nhân lực

Nghiên cứu về phát triển NNLCLC trong lĩnh vực du lịch tại Công ty Cổ phần Du lịch Đồng Tháp cho thấy nhiều vấn đề cần được giải quyết cấp bách. Thực trạng nguồn nhân lực hiện tại chưa đáp ứng yêu cầu phát triển du lịch bền vững trong bối cảnh hội nhập. Các giải pháp đề xuất tập trung vào ba trụ cột chính: đào tạo phát triển năng lực, hoàn thiện chính sách đãi ngộ và xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp. Kết quả nghiên cứu có giá trị ứng dụng thực tiễn cao, không chỉ cho Công ty Cổ phần Du lịch Đồng Tháp mà còn cho các doanh nghiệp du lịch tương tự tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long. Phát triển NNLCLC là quá trình liên tục, đòi hỏi sự cam kết mạnh mẽ từ ban lãnh đạo và sự phối hợp chặt chẽ giữa doanh nghiệp với cơ quan quản lý nhà nước, cơ sở đào tạo. Thành công trong lĩnh vực này sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành du lịch Đồng Tháp nói riêng và du lịch Việt Nam nói chung.

4.1. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của nghiên cứu

Nghiên cứu đóng góp vào kho tàng kiến thức về quản trị nhân sự trong ngành du lịch, bổ sung lý luận về phát triển NNLCLC tại doanh nghiệp du lịch địa phương. Về thực tiễn, kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho ban lãnh đạo Công ty Cổ phần Du lịch Đồng Tháp trong việc hoạch định chiến lược nhân sự. Các giải pháp đề xuất có tính khả thi cao, phù hợp với điều kiện kinh tế xã hội của tỉnh Đồng Tháp. Nghiên cứu cũng là tài liệu tham khảo hữu ích cho các doanh nghiệp du lịch nhỏ và vừa trong khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

4.2. Khuyến nghị cho doanh nghiệp và cơ quan quản lý

Đối với doanh nghiệp, cần ưu tiên nguồn lực cho công tác đào tạo và phát triển nhân viên, coi đây là đầu tư chiến lược thay vì chi phí. Xây dựng văn hóa doanh nghiệp lấy con người làm giá trị cốt lõi. Đối với cơ quan quản lý nhà nước, cần hoàn thiện chính sách hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực du lịch, tăng cường hợp tác công tư trong lĩnh vực đào tạo. Sở Du lịch Đồng Tháp nên đóng vai trò cầu nối giữa doanh nghiệp và cơ sở giáo dục. Cần có cơ chế khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào đào tạo nhân lực thông qua ưu đãi thuế và hỗ trợ tài chính.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài. Nguồn nhân lực là một nguồn lực có vai trò quan trọng quyết định sự thành bại của nền kinh tế đất nước. Đầu tư cho nguồn nhân lực là đầu tư mang lại hiệu quả lâu dài và bền vững nhất.

Tại Đồng Tháp ngành dịch vụ, du lịch được xác định là một ngành kinh tế mũi nhọn, nằm trong chiến lược phát triển kinh tế trong những năm tới của tỉnh nhà. Tuy nhiên, việc khó khăn trước mắt phát triển một nguồn nhân lực cả về số lẫn chất lượng trong thời gian tới, đồng thời phù hợp với tình hình chung trên toàn thế giới. Riêng lĩnh vực Du lịch trong giai đoạn hiện nay thì nguồn nhân lực đang trong tình trạng “thừa nguồn nhưng thiếu chất” và đó cũng là thực trạng của Công ty Du lịch Đồng Tháp hiện tại. Việc đào tạo và phát triển nguồn nhân lực của Công ty ngày càng chất lượng hơn có như thế mới mang lại hiệu quả cho đơn vị trong thời gian tới, vì mọi hoạt động của công ty hoàn toàn lệ thuộc vào con người.

Hiện nay trên địa bàn của Tỉnh Đồng Tháp có hơn 30 công ty kinh doanh lữ hành du lịch lưu trú và ăn uống với hơn 800 người lao động đang hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ, du lịch. Vai trò và tầm ảnh hưởng của nguồn nhân lực mang tính chất quyết định đối với sự thành bại của một doanh nghiệp. Đối với công ty du lịch đang trong giai đoạn phát triển cả về quy mô lẫn chất lượng phục vụ thì việc phát triển nguồn nhân lực, đào tạo thế hệ kế thừa trong tương lai nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của du khách trong và ngoài nước. Nhận thức được điều này Lãnh đạo công ty du lịch Đồng Tháp quyết tâm đào tạo và xây dựng một đội ngũ nguồn nhân lực chất lượng cao, xác định việc phát triển lâu dài và bền vững.

Tuy nhiên, vẫn còn gặp không ít khó khăn trong đó việc lựa chọn cơ sở và cách thức đào tạo như thế nào là bài bản và chất lượng. Qua quá trình tìm hiểu về thực trạng chung của các doanh nghiệp cũng như tình hình thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao cho tương lai. Vì thế, tác giả sẽ chọn đề tài về “Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực du lịch tại công ty cổ phần du lịch Đồng Tháp”. Hy vọng sau thời gian nghiên cứu bản thân hy vọng sẽ tìm ra giải pháp tương lai cho việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao tại công ty mà mình đang làm việc, rất mong được sự góp ý của giáo viên hướng dẫn và bạn bè trong ngành nhằm hoàn thiện việc phát triển 1 công ty cũng như mang lại kết quả kinh doanh như mong muốn, đồng thời góp phần phát triển ngành du lịch cho tỉnh nhà.

Tổng quan về các đề tài nghiên cứu có liên quan 2. Tổng về các đề tài trong nước. Theo Tác giả được biết chưa có dự án nghiên cứu nào độc lập về phát triển nguồn nhân lực tại Công ty du lịch Đồng Tháp. Tuy nhiên, có rất nhiều các công trình nghiên cứu trong nước có liên quan đến phát triển nguồn nhân lực như: Phạm Xuân Thu, (2015) với công trình “Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao ngành dệt may Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế” đã khái quát hóa được cơ sở lý luận về NNLCLC; phân tích được các yếu tố ảnh hưởng đến NNLCLC; đề xuất các chỉ tiêu đánh giá NNLCLC; phân tích và đánh giá thực trạng cũng như đề xuất giải pháp cho việc phát triển NNLCLC ngành dệt may trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

Từ đó tác giả rút ra là cần phải làm gì để dánh giá nguồn nhân lực một cách khá chính xác về đặc điểm cũng như chất lượng NNL. Ngoài những tài liệu có nội hàm nghiên cứu liên quan đến nguồn nhân lực (NNL), quản trị nguồn nhân lực và phát triển nguồn nhân lực, vấn đề nghiên cứu về nguồn nhân lực chất lượng cao (NNLCLC) và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cũng đã được các tác giả trong nước quan tâm nghiên cứu. Một số đề tài nghiên cứu có liên quan trực tiếp đến vấn đề phát triển NNLCLC đã được thực hiện bởi các tác giả như Vũ Văn Phúc, Chu Văn Cấp, Nguyễn Trọng Lợi, Hoàng Văn Châu, Hoàng Văn Liên, Nguyễn Hữu Dũng, Nguyễn Văn Thành, Thanh Tân, Tô Ngọc Hưng, Trần Văn Hùng… Một số công trình tiêu biểu của các tác giả kể trên là: Lê Quang Hùng, (2012) trong bản luận án tiến sỹ tóm tắt “Phát triển nhân lực chất lượng cao ở vùng kinh tế trọng điểm Miền Trung” [30], đã chỉ ra được vai trò của nhân lực chất lượng cao (NLCLC) đối sự phát triển của một quốc gia và các vùng kinh tế trọng điểm, nêu lên được quan niệm về NNLCLC, và đề xuất các tiêu chí đánh giá NLCLC. Nội dung trong bản tóm tắt luận án cũng đã đánh giá được thực trạng phát NNL tại vùng trọng điểm Miền Trung và đưa ra các giải pháp cho việc phát triển 2 NLCLC.

Đề tài cũng đã có nhiều đóng góp cho việc phát triển NNLCLC cho một vùng nhưng không phải là nghiên cứu phát triển NNLCLC cho một ngành cụ thể như ngành du lịch. Vũ Văn Phúc, (2012) trong bài nghiên cứu “Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong các doanh nghiệp nhà nước – Thực trạng và giải pháp” đã phân tích tầm quan trọng của việc phát triển NNLCLC đối với sự phát triển kinh tế - xã hội đối với một quốc gia và đối với các doanh nghiệp nhà nước ở Việt Nam. Trong bài viết, tác giả cũng đã phân tích thực trạng của NNL trong các doanh nghiệp nhà nước trong sử dụng, đào tạo và phát triển NNL, nêu lên được thế mạnh của việc phát triển NNL tại các doanh nghiệp nhà nước là nhờ thế mạnh về vốn, cơ sở hạ tầng và các chính sách ưu đãi. Bài viết cũng đã trình bày một số giải pháp chính nhằm phát triển NNLCLC cho các doanh nghiệp nhà nước.

Tuy nhiên, bài viết này chỉ dừng lại ở mức nghiên cứu của một bài báo tạp chí, chưa đi sâu vào lý luận phát triển NNLCLC. Chu Văn Cấp (2012), trong bài nghiên cứu “Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao góp phần phát triển bền vững Việt Nam”. Trong công trình, tác giả cũng đã nêu ra vai trò của NNLCLC đối với sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước, trình bày thực trạng về NNLCLC của Việt Nam và đưa ra các giải pháp mang tính vĩ mô cho việc phát triển NNLCLC của Việt Nam trong thời gian tới. Bài viết chỉ dừng lại ở mức độ nêu quan điểm, chưa đi sâu vào phân tích và xem xét việc phát triển NNLCLC ở nhiều khía cạnh khác nhau và nội hàm mang tính vĩ mô.

Phạm Quốc Trung – Đỗ Quang Dũng, (2012) cũng đã nêu ra các đặc điểm cơ bản của NNLCLC thể hiện tiêu chí về chất lượng NNL như: thể lực, trí lực, trình độ chuyên môn tay nghề, nhân cách và ý thức của người lao động; NNLCLC hình thành và phát triển nhanh trong điều kiện cách mạng khoa học – công nghệ hiện đại, là lực lượng tiếp cận công nghệ cao, đội ngũ dẫn dắt các lực lượng lao động thấp; và NNLCLC được cho là nguồn vốn đầu tư sinh lợi cao. Bài nghiên cứu cũng đặt ra những vấn đề trong tiến trình phát triển NNLCLC: về sự mất cân đối giữa cung và cầu, về thực trạng NNLCLC còn thiếu và yếu, về vấn đề phân bổ NNL giữa các vùng, miền, và vấn để quản lý nhà 3 nước đối với NNLCLC. Đề tài đề xuất những giải pháp chủ yếu tập trung vào việc đào tạo và hoàn thiện hệ thống các chính sách phát triển NNL và NNLCLC. Nói đến tác giả Hoàng Giang (2012), trong bài viết “Nhân lực chất lượng cao trong tiến trình công nghiệp hoá, hiện đại hóa”, đặt ra vấn đề về việc phát triển NNLCLC nhằm đáp ứng quá trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa ở nước ta trong thời gian tới.

Bài viết tập trung vào các quan điểm phát triển, tiếp cận vấn đề theo hướng công nghiệp hóa và hiện đại hóa mà Đảng và Nhà nước ta đã đề ra trong các chiến lược phát triển đất nước, trên cơ sở đó đưa ra các giải phát phát triển NNLCLC. Các giải pháp trong bài viết tập trung vào: nâng cao nhận thức các cấp, ngành và người lao động trong việc phát triển NNLCLC; Quy hoạch đào tạo và sử dụng lao động; Nâng cao trình độ dân trí, phát triển giáo dục; Nâng cao thể chất; thu hút nhân tài; Đưa ra các chính sách ưu đãi cho NNLCLC; Tãng cýờng hợp tác phát triển nhân lực chất lượng cao; và xây dựng môi trường trong khai thác, sử dụng và nâng cao chất lượng NNL. Nhìn chung, bài nghiên cứu chỉ đưa ra quan điểm phát triển NNLCLC dựa trên các yêu cầu của chiến lược công nghiệp hóa và hiện đại hóa nói chung, và các giải pháp mang tính khái quát, chưa đi sâu vào các nội hàm cụ thể của việc phát triển NNL dựa trên các yêu cầu thực tế và chưa gắn với việc phát triển nhân lực của một ngành hay của ngành du lịch. Tô Ngọc Hưng (2011),trong đề tài nghiên cứu khoa học “Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam” và trong bài viết với tác giả Nguyễn Đức Trung“Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành Ngân hàng Việt Nam giai đoạn 2010 - 2020” đã đưa ra quan điểm: NNLCLC bao gồm những lao động qua đào tạo, được cấp bằng, chứng chỉ của các bậc đào tạo và có khả năng đáp ứng những yêu cầu phức tạp của công việc tương ứng với trình độ được đào tạo; từ đó tạo ra năng suất và hiệu quả cao trong công việc, có những đóng góp đáng kể cho sự tăng trưởng và phát triển của mỗi đơn vị nói riêng và toàn xã hội nói chung.