phần Mở đầu và Kết luận): - Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về phát triển cho vay tiêu dùng tại ngân hàng thƣơng mại - Chƣơng 2: Phƣơng pháp luận và thiết kế nghiên cứu - Chƣơng 3: Thực trạng phát triển cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam- Chi nhánh Nam Định - Chƣơng 4: Một số giải pháp nhằm phát triển cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam- Chi nhánh Nam Định 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌ NH HÌ NH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN CHO VAY TIÊU DÙNG TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu 1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới Trên thế giới, đã có nhiều nghiên cứu về tín dụng tiêu dùng của ngân hàng thƣơng mại trên nhiều khía cạnh khác nhau về các sản phẩm tín dụng, loại hình tín dụng, hiệu quả của tín dụng ngân hàng… trong các điều kiện kinh tế khác nhau Trong một nghiên cứu về phát triển cho vay tiêu dùng tại Trung Quốc của tác giả Hu Angang, “Embracing China’s New Normal” (2013): dịch vụ cho vay tiêu dùng ngày càng trở nên phổ biến và đƣợc khuyến khích phát triển tại các NHTM Trung Quốc. Các nhà quản lý ngân hàng Trung Quốc đã nhận thấy cho vay tiêu dùng chính là “tƣơng lai” của các NHTM và họ phải tập trung các nguồn lực của mình nhiều hơn cho lĩnh vực này.
Nhìn chung, các khoản cho vay tiêu dùng vẫn còn khá mới mẻ với cả ngƣời tiêu dùng và hệ thống NHTM ở Trung Quốc nên hậu quả của vấn đề rủi ro chƣa thể hiện đẩy đủ, chƣa lƣờng hết đƣợc.Hầu hết các khoản cho vay tiêu dùng là các khoản cho vay trung và dài hạn với thời hạn từ 10-30 năm, nên khả năng trả nợ phụ thuộc rất nhiều vào tình trạng gia đình, sức khỏe và công việc của ngƣời đi vay. Một số ngân hàng không đánh giá đƣợc rủi ro tiềm năng cũng nhƣ kinh nghiệm ngăn chặn những rủi ro biết trƣớc. Kể từ năm 2008, hoạt động cho vay của khu vực ngân hàng đã kích thích lạm phát gia tăng và nạn đầu tƣ quá mức trong các khu vực khác nhau đã trở thành mối lo ngại hàng đầu của chính phủ giữa lúc bao trùm tâm lý lo sợ tình trạng kinh tế bùng nổ kiểu bong bóng. Do vậy, ngân hàng trung ƣơng Trung Quốc (PBOC) vừa tăng tỷ lệ dự trữ bắt buộc ,vừa kiểm soát các ngân hàng và hoạt động cho vay quá mức đối với khu vực bất động sản.Theo qui định mới có hiệu lực từ ngày 1/3/2007, ủy ban giám sát ngân hàng Trung Quốc (CBRC) yêu cầu tất cả các NHTM nƣớc này đều phải đáp ứng tỷ lệ an toàn vốn là 8% kể từ ngày 1/1/2008, trong đó khoản tiền cho khu vực bất động sản vay chƣa trả 3 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com sẽ không đƣợc phép chiếm hơn 30% tổng dƣ nợ vay chƣa trả của một ngân hàng.
Các biện pháp này nhằm góp phần hỗ trợ giảm tỷ lệ lạm phát xuống còn 3%-4% trong năm 2012 cùa chính phủ Trung Quốc. Thách thức lớn nhất hiện nay đối với các NHTM Trung Quốc là khả năng cạnh tranh với các ngân hàng nƣớc ngoài trên lĩnh vực cho vay tiêu dùng: HSBC, Citibank, Standard Chrtered…đang nổi nên là những đối thủ cạnh tranh rất mạnh. Các NHTM trong nƣớc của Trung Quốc có thể để lĩnh vực cho vay tiêu dùng rơi vào tay các đối thủ cạnh tranh nƣớc ngoài nếu họ không ngay lập tức củng cố dịch vụ này. Tăng trƣởng kinh tế mạnh của Trung Quốc trong những năm qua đã làm tăng nhu cầu về cho vay tiêu dùng nhƣng các dịch vụ liên quan của các ngân hàng trong nƣớc vẫn bị bỏ trễ phía sau.
Trong khi đó những ngân hàng nƣớc ngoài vừa hiện đại lại vừa có rất nhiều kinh nghiệm, chẳng hạn nhƣ Citibank đã phát hành 100 triệu thẻ tín dụng trên khắp thế giới và có hệ thống đánh giá độ tín nhiệm tín dụng của khách hàng đã đƣợc kiểm nghiệm. Với kinh nghiệm dày dạn và hệ thống giao dịch hiện đại, các ngân hàng nƣớc ngoài có ƣu thế mạnh hơn hẳn các đối tác Trung Quốc trong lĩnh vực kinh doanh thẻ tín dụng, mặc dù số lƣợng các đại lý của họ ở Trung Quốc còn ít.Theo đánh giá của các nhà phân tích các ngân hàng lớn của nƣớc ngoài sẽ không xây dựng các chi nhánh trên toàn quốc và cũng không nhắm vào thị trƣờng cho vay mua nhà trả chậm đối với các khách hàng trung lƣu. Khi tiếp cận vào thị trƣờng bán lẻ các ngân hàng nƣớc ngoài sẽ lôi kéo các khách hàng giàu có với các dịch vụ có mức phí cao nhƣng lại đáp ứng đƣợc các nhu cầu cao hơn, chẳng hạn nhƣ các ấn phẩm đầu tƣ, quản lý quỹ. Theo các nhà tƣ vấn, cách tốt nhất là lĩnh vực tiêu dùng cần phải đƣợc tách riêng thành những bộ phận có thể tự kinh doanh, tự quản lý và hạch toán lỗ lãi một cách độc lập với các hoạt động kinh doanh ngân hàng khác.
Bài viết trích từ U. Bancorp với chủ đề “Credit Diversification” (2012). Bài viết nêu rõ các ngân hàng ngày càng quan tâm đến việc phát triển loại hình cho vay tiêu dùng trong hoạt động cho vay chung của họ. Hoạt động cho vay tiêu dùng ngày càng trở nên phổ biến và đƣợc khuyến khích phát triển.Tính đến nay, kết quả 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com hoạt động cho vay tiêu dùng tại các nƣớc cho thấy đây là loại hình rủi ro tƣơng đối thấp, góp phần ổn định thu nhập cho các ngân hàng.
Cũng trong một nghiên cứu khác về phát triển dịch vụ cho vay tiêu dùng đối với sự ổn định và hiệu quả của thị trƣờng tài chính, Stiroh, K.J (2010)chỉ rõ vai trò to lớn của phát triển cho vay tiêu dùng đối với phát triển kinh tế và chính sách tiền tệ, cụ thể: - Tín dụng tiêu dùng đóng vai trò thiết yếu trong việc thúc đẩy các hoạt động kinh tế vì nó cung cấp tín dụng cho cá nhân và các công ty nhỏ, phân tán rủi ro. Các công ty vừa và nhỏ là nơi cung cấp việc làm và góp phần vào việc thúc đẩy tăng trƣởng kinh tế, họ là những đầu tầu quan trọng trong việc ứng dụng khoa học công nghệ vào nền kinh tế. Vì vậy, phát triển dịch vụ cho vay tiêu dùng hiệu quả và ổn định là vô cùng cần thiết đối với hoạt động của những công ty này. Tuy nhiên những công ty này rất khó tham gia vào những sân chơi lớn bởi nó phụ thuộc vào các ngân hàng cung cấp vốn cho chúng.
Vì thế, sự sẵn có của vốn tín dụng ngân hàng đảm bảo đầu tƣ bền vững của các công ty, do đó có vai trò quan trọng đối với tăng trƣởng và phát triển kinh tế. - Hội nhập vào thị trƣờng các dịch vụ cho vay tiêu dùng có thể năng cao hiệu quả của chính sách tiền tệ bởi việc hội nhập làm bộc lộ sự yếu kém trong thể chế và cấu trúc tài chính của các ngân hàng. Những yếu tố này có ảnh hƣởng khác nhau trong rủi ro tín dụng và mô hình giá cả, sự khác nhau về thuế và thể chế, cơ sở hạ tầng. Các quốc gia nói chung và các ngân hàng nói riêng phải nỗ lực hết sức để cải tổ.
Sự thay đổi này sẽ dẫn đến sự phân phối tín dụng hợp lý hơn để đổi mới và phát triển các công ty. Tình hình nghiên cứu trong nước Dịch vụ ngân hàng thƣơng mại nói chung và dịch vụ cho vay tiêu dùng nói riêng là đề tài dành đƣợc nhiều sự quan tâm trong các công trình nghiên cứu trong nƣớc ( các tạp chí, bài báo khoa học, hội thảo, các sách tham khảo, luận văn luận án.) thời gian gần đây. Tuy nhiên, các nghiên cứu cũng nhƣ bài báo trên mới dừng ở mức độ phân tích trên phạm vi hẹp hoặc theo một khía cạnh nhất định của hoạt 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com động cho vay tiêu dùng, trong đó chƣa có nhiều nghiên cứu tập trung vào đầy đủ các nội dung liên quan đến vấn đề phát triển tín dụng tiêu dùng cho các đối tƣợng khách hàng cá nhân và doanh nghiệp vừa và nhỏ. Trong phần này, tác giả sẽ hệ thống lại những kết quả nghiên cứu tiêu biểu về phát triển cho vay tiêu dùng cũng nhƣ các nội dung liên quan nhƣ thực trạng, ảnh hƣởng và giải pháp cho vấn đề phát triển cho vay tiêu dùng từ các một số công trình luận văn thạc sỹ sau:.
i, Luận văn: Trần Bảo Hòa (2012) – Luận văn thạc sỹ - Trƣờng Học Viện Ngân Hàng, với đề tài “Phát triển cho vay tiêu dùng tại ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam – Chi nhánh Hải Dương” Luận văn đã làm rõ cơ sở lý luận về cho vay tiêu dùng và phát triển cho vay tiêu dùng của ngân hàng thƣơng mại. Phân tích, đánh giá tình trạng cho vay tiêu dùng và phát triển cho vay tiêu dùng của Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam, từ đó tìm ra đƣợc nguyên nhân và rút ra đƣợc những hạn chế vẫn còn tồn tại trong quá trình phát triển cho vay tiêu dùng tại đơn vị. Đƣa ra những giải pháp để nâng cao chất lƣợng cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam. ii, Luận văn: Trần Bảo Luân (2013) – Luận văn thạc sỹ - Trƣờng Học Viện Ngân hàng, với đề tài “Giải pháp phát triển cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Việt Nam Thịnh Vượng” Luận văn đã hệ thống hóa những vấn đề cơ bản về cho vay tiêu dùng tại VP Bank, đánh giá thực trạng cho vay tiêu dùng tại VP Bank trong những năm gần đây.
Qua đó, tác giả đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng cho vay tiêu dùng tại VP Bank để góp phần hoàn thiện chất lƣợng cho vay tiêu dùng. iii, Luận văn: Trần Hải Nam (2013) – Luận văn thạc sỹ - Trƣờng Học Viện Tài Chính, với đề tài “Giải pháp mở rộng cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam – Chi nhánh Nghệ An” Luận văn tập trung nghiên cứu về hoạt động cho vay tiêu dùng và chất lƣợng cho vay tiêu dùng, lấy số liệu từ năm 2010- 2012 làm cơ sở minh chứng. Kết hợp các phƣơng pháp nghiên cứu nhƣ: phƣơng pháp duy vật biện chứng, duy vật lịch sử với các phƣơng pháp phân tích nghiên cứu lý luận, thực tiễn, so sánh… Từ đó tìm ra đƣợc nguyên nhân và rút ra đƣợc những hạn chế vẫn còn tồn tại 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com cho vay tiêu dùng tại Chi nhánh.