Luận văn thạc sĩ về sinh học và biện pháp phòng trừ cây bìm bìm hoa trắng (Merremia eberhardtii) ...

Nghiên cứu đặc điểm sinh học và biện pháp phòng trừ cây bìm bìm hoa trắng Merremia eberhardtii tại Đà Nẵng, góp phần bảo vệ môi trường.

• Tác giả: Ngô Quang Huy
• Người hướng dẫn: PGS. Đỗ Tấn Dũng
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Bảo vệ thực vật
• Đề tài: Nghiên cứu đặc điểm sinh học và biện pháp phòng trừ cây Bìm bìm hoa trắng (Merremia eberhardtii) tại Đà Nẵng
• Loại tài liệu: thesis
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• THESIS ABSTRACT
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 1.2. MỤC ĐÍCH VÀ YÊU CẦU CỦA ĐỀ TÀI
• 1.2.1. Mục đích
• 1.2.2. Yêu cầu
• 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ SINH VẬT NGOẠI LAI
• 2.2. Khái niệm về sinh vật ngoại lai và đặc điểm quyết định khả năng xâm lấn của một sinh vật
• 2.3. Tình hình nghiên cứu sinh vật ngoại lai xâm hại trên thế giới
• 2.4. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 2.5. Nghiên cứu về đặc điểm sinh học
• 2.6. Những nghiên cứu đặc điểm phân bố, sinh thái và tác hại của cây Bìm bìm
• 2.7. Các nghiên cứu về phòng trừ cây Bìm bìm
• 2.8. Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam
• 2.9. Điều kiện tự nhiên của quận Sơn Trà và diện tích rừng bị cây Bìm bìm xâm lấn ở Bán đảo Sơn Trà – Đà Nẵng
• 2.10. Nghiên cứu về đặc điểm sinh học
• 2.11. Nghiên cứu đặc điểm, mức độ xâm lấn và tác hại của cây Bìm bìm hoa trắng
• 2.12. Nghiên cứu các giải pháp phòng trừ
• 3. VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Địa điểm nghiên cứu
• 3.2. Thời gian nghiên cứu
• 3.3. Đối tượng nghiên cứu
• 3.4. Nội dung nghiên cứu
• 3.4.1. Nghiên cứu đặc điểm sinh học của cây Bìm bìm hoa trắng
• 3.4.2. Nghiên cứu một số biện pháp phòng trừ cây Bìm bìm hoa trắng
• 3.5. Phương pháp nghiên cứu
• 3.5.1. Nghiên cứu đặc điểm sinh học
• 3.5.2. Nghiên cứu các biện pháp phòng trừ cây Bìm bìm hoa trắng
• 3.5.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Đặc điểm sinh học của cây bìm bìm hoa trắng
• 4.1.1. Đặc điểm hình thái thực vật
• 4.1.2. Một số chỉ tiêu sinh thực và hạt cây Bìm bìm hoa trắng tồn lưu trong đất ở Khu bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà
• 4.1.3. Khả năng tái sinh của cây Bìm bìm hoa trắng
• 4.1.3.1. Khả năng nảy mầm từ hạt cây Bìm bìm hoa trắng
• 4.2. Các biện pháp phòng trừ cây bìm bìm hoa trắng
• 4.2.1. Hiệu quả diệt phần gốc cây Bìm bìm hoa trắng trưởng thành sau cắt
• 4.2.2. Hiệu quả sử dụng biện pháp nhổ cây con Bìm bìm mới mọc từ hạt
• 4.2.3. Hiệu quả diệt cây Bìm Bìm hoa trắng mới mọc từ hạt bằng biện pháp phun thuốc lên cây con
• 4.2.4. Hiệu quả khi sử dụng biện pháp phun thuốc lên lá diệt cây Bìm bìm trưởng thành hoa trắng
• 4.2.5. Hiệu quả sử dụng thuốc trừ cỏ để diệt cây Bìm bìm hoa trắng trưởng thành bằng biện pháp tiêm thuốc trừ cỏ vào thân cây
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Cây Bìm Bìm Hoa Trắng Nghiên Cứu Tại Đà Nẵng

Cây bìm bìm hoa trắng (Merremia eberhardtii), còn được biết đến với nhiều tên gọi khác như bìm bôi, sát thủ dây leo, hoặc cây lang rừng, là một loài thực vật thuộc chi Bìm bìm (Convolvulaceae). Tại Việt Nam, chi Bìm bìm có tới 17 loài và 3 thứ. Điểm chung của các loài này là khả năng phát triển và lan rộng rất nhanh chóng, gây ảnh hưởng tiêu cực đến đa dạng sinh học và hệ sinh thái. Cây có khả năng phát tán bằng hạt, chồi, rễ và thân, thân to (đường kính 8-10 cm, có nơi đến 20 cm), leo nhanh, phát tán nhanh, dây bò đến đâu, rễ bén đến đó và phát triển thành gốc mới. Các loài chim, thú gặm nhấm thường ăn hạt Bìm bìm rồi thải hạt đi khắp nơi giúp cây phát tán rộng hơn. Cây xanh tốt quanh năm, có hiệu suất quang hợp cao, những tán lá rộng và dày đặc đã che kín không gian, cướp ánh sáng của các loại cây khác làm cho những cây phía dưới không quang hợp được và chết dần vì thiếu ánh sáng. Do đó, đa dạng sinh học ở những khu vực bị Bìm bìm xâm lấn bị suy giảm nghiêm trọng. Sự xâm lấn của cây bìm bìm hoa trắng đã trở thành một vấn đề đáng lo ngại ở nhiều quốc gia trên thế giới, bao gồm cả Việt Nam, đặc biệt là tại Đà Nẵng.

1.1. Phân Loại và Đặc Điểm Nhận Biết Cây Bìm Bìm Hoa Trắng

Cây bìm bìm hoa trắng thuộc họ Bìm bìm (Convolvulaceae), chi Merremia. Để nhận biết loài cây này, cần chú ý đến các đặc điểm hình thái như màu hoa trắng đặc trưng, hình dạng lá (thường giống lá khoai lang), và khả năng leo bám mạnh mẽ. Thân cây có thể đạt đường kính lớn (8-20cm) và lan rộng nhanh chóng. Cần phân biệt cây bìm bìm hoa trắng với các loài bìm bìm khác dựa trên màu sắc hoa và hình dạng lá.

1.2. Tác Hại Của Cây Bìm Bìm Hoa Trắng Đối Với Môi Trường

Sự xâm lấn của cây bìm bìm hoa trắng gây ra nhiều tác hại nghiêm trọng cho môi trường. Cây che phủ và cạnh tranh ánh sáng với các loài cây bản địa, làm giảm đa dạng sinh học. Ngoài ra, cây còn có khả năng tích lũy vật liệu cháy lớn, làm tăng nguy cơ cháy rừng. Theo ghi nhận của Ban quản lý rừng, một số vụ cháy rừng thông ở vùng rừng cấm Hải Vân trong những năm qua đều có liên quan đến loài Bìm bìm.

II. Thách Thức Từ Bìm Bìm Hoa Trắng Xâm Lấn Tại Đà Nẵng

Sự gia tăng diện tích xâm lấn của cây bìm bìm hoa trắng tại Đà Nẵng và các vùng lân cận diễn ra rất nhanh chóng trong những năm gần đây. Điều này gây ra những hậu quả nghiêm trọng đối với đa dạng sinh học, xáo trộn hệ sinh thái, gây thiệt hại về kinh tế và tiềm ẩn nguy cơ cháy rừng. Các nghiên cứu trên thế giới đã chỉ ra rằng loài cây này rất khó phòng trừ. Các biện pháp phòng trừ như nhổ, cắt dây, phun thuốc trừ cỏ cũng đã đem lại hiệu quả phòng trừ nhất định. Tuy nhiên, mỗi biện pháp đều có những ưu, nhược điểm và không có biện pháp đơn lẻ nào đem lại hiệu quả phòng trừ triệt để. Ở trong nước, hầu như chưa có nghiên cứu chính thức mang tính hệ thống về đặc điểm sinh học, sinh thái, đặc điểm phát tán và biện pháp phòng trừ loài cây này. Hiện chỉ có biện pháp thủ công (cắt dây, đào gốc) được áp dụng.

2.1. Mức Độ Xâm Lấn Của Bìm Bìm Hoa Trắng Tại Bán Đảo Sơn Trà

Bán đảo Sơn Trà là một trong những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất bởi sự xâm lấn của cây bìm bìm hoa trắng. Cây lan rộng nhanh chóng, bao phủ các khu rừng tự nhiên và gây khó khăn cho công tác bảo tồn đa dạng sinh học. Việc đánh giá chính xác mức độ xâm lấn là rất quan trọng để có thể đưa ra các biện pháp phòng trừ hiệu quả.

2.2. Ảnh Hưởng Của Bìm Bìm Hoa Trắng Đến Hệ Sinh Thái Rừng Đà Nẵng

Sự xâm lấn của bìm bìm hoa trắng gây ra những thay đổi lớn trong hệ sinh thái rừng Đà Nẵng. Cây cạnh tranh nguồn sống với các loài cây bản địa, làm giảm số lượng và đa dạng của các loài thực vật khác. Điều này ảnh hưởng đến chuỗi thức ăn và sự cân bằng sinh thái của khu vực.

2.3. Nguy Cơ Cháy Rừng Do Bìm Bìm Hoa Trắng Gây Ra

Cây bìm bìm hoa trắng có khả năng tích lũy khối lượng vật liệu cháy lớn (lá khô, cành khô, bản lá to và nhiều). Thậm chí khả năng bắt lửa rất nhanh kể cả lá, nhánh còn xanh. Theo ghi nhận của Ban quản lý rừng, một số vụ cháy rừng thông ở vùng rừng cấm Hải Vân trong những năm qua đều có liên quan đến loài Bìm bìm.

III. Nghiên Cứu Sinh Học Cây Bìm Bìm Hoa Trắng Giải Pháp Phòng Trừ

Nghiên cứu về sinh học cây bìm bìm hoa trắng là nền tảng quan trọng để xây dựng các biện pháp phòng trừ hiệu quả. Các nghiên cứu cần tập trung vào đặc điểm hình thái, sinh lý, sinh thái, khả năng sinh sản và phát tán của cây. Việc hiểu rõ vòng đời và các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của cây sẽ giúp chúng ta tìm ra các điểm yếu để tác động và kiểm soát sự lây lan của nó. Theo nghiên cứu của Ngô Quang Huy, cây Bìm bìm hoa trắng sống ở khu vực thấp có các chỉ tiêu sinh thực thấp hơn so với khu vực cao. Thấp nhất là khu vực đất thấp và khô. Cây Bìm bìm hoa trắng sống ở khu vực đất cao, ẩm có các chỉ tiêu sinh thực cao nhất.

3.1. Đặc Điểm Sinh Sản và Phát Tán Của Bìm Bìm Hoa Trắng

Cây bìm bìm hoa trắng có khả năng sinh sản cả hữu tính (bằng hạt) và vô tính (bằng thân, rễ). Hạt cây có thể tồn tại lâu trong đất và nảy mầm khi gặp điều kiện thuận lợi. Thân và rễ cây cũng có khả năng tái sinh mạnh mẽ, giúp cây lan rộng nhanh chóng. Các loài chim, thú gặm nhấm thường ăn hạt Bìm bìm rồi thải hạt đi khắp nơi giúp cây phát tán rộng hơn.

3.2. Ảnh Hưởng Của Môi Trường Đến Sự Phát Triển Của Bìm Bìm

Các yếu tố môi trường như ánh sáng, độ ẩm, nhiệt độ và dinh dưỡng có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của cây bìm bìm hoa trắng. Cây thường phát triển mạnh ở những khu vực có đủ ánh sáng và độ ẩm. Việc hiểu rõ các yếu tố này sẽ giúp chúng ta dự đoán được khả năng xâm lấn của cây ở các khu vực khác nhau.

3.3. Nghiên Cứu Về Khả Năng Tái Sinh Của Cây Bìm Bìm Hoa Trắng

Theo nghiên cứu của Ngô Quang Huy, cây Bìm bìm hoa trắng khả năng tái sinh từ các đoạn thân trong điều kiện đất ẩm ướt, tỷ lệ tái sinh từ các đoạn cành cấp 1 cao nhất và cành cấp 3 thấp nhất. Trong điều kiện đất khô hạn các đoạn thân và cành không có khả năng tái sinh. Rễ cây Bìm bìm hoa trắng không có khả năng tái sinh. Tỷ lệ cây Bìm bìm tái sinh sau cắt gốc khá cao (50-60%).

IV. Biện Pháp Phòng Trừ Bìm Bìm Hoa Trắng Hướng Dẫn Chi Tiết

Hiện nay, có nhiều biện pháp phòng trừ bìm bìm hoa trắng khác nhau, bao gồm biện pháp thủ công, hóa học và sinh học. Mỗi biện pháp có những ưu nhược điểm riêng và cần được áp dụng một cách phù hợp với từng điều kiện cụ thể. Việc kết hợp nhiều biện pháp khác nhau có thể mang lại hiệu quả cao hơn trong việc kiểm soát sự lây lan của cây. Theo nghiên cứu của Ngô Quang Huy, hiệu quả diệt phần gốc cây bằng biện pháp cắt gốc khá thấp chỉ đạt từ 10-40%. Hiệu quả diệt phần gốc của cây Bìm bìm trong điều kiện khô hạn (mùa khô) cao hơn trong điều kiện ẩm ướt.

4.1. Biện Pháp Thủ Công Nhổ Cây Cắt Dây và Đào Gốc Bìm Bìm

Các biện pháp thủ công như nhổ cây con, cắt dây leo và đào gốc là những phương pháp đơn giản và hiệu quả trong việc kiểm soát cây bìm bìm hoa trắng ở quy mô nhỏ. Tuy nhiên, các biện pháp này đòi hỏi nhiều công sức và thời gian, và có thể không phù hợp với những khu vực có diện tích xâm lấn lớn. Biện pháp nhổ cây con hiệu quả phòng trừ ở công thức nhổ 1 tháng/lần đạt cao nhất. Công thức nhổ 3 tháng/lần đạt hiệu quả thấp. Riêng mùa khô, hiệu quả phòng trừ của công thức nhổ 1 tháng/lần và công thức nhổ 3 tháng/lần đều đạt 100%.

4.2. Biện Pháp Hóa Học Sử Dụng Thuốc Diệt Cỏ Đặc Trị Bìm Bìm

Việc sử dụng thuốc diệt cỏ có thể là một giải pháp hiệu quả trong việc kiểm soát cây bìm bìm hoa trắng ở quy mô lớn. Tuy nhiên, cần lựa chọn các loại thuốc có tính chọn lọc cao và tuân thủ đúng hướng dẫn sử dụng để tránh gây hại cho môi trường và các loài cây khác. Theo nghiên cứu của Ngô Quang Huy, biện pháp phun thuốc xử lý cây con: Sau 10 ngày xử lý hiệu quả đạt không rõ rệt, đạt cao nhất ở công thức Gly - 4. Sau 20 ngày hiệu quả tăng lên rõ rệt, đạt cao nhất từ ngày thứ 30, đạt 100% hiệu quả đối với các công thức Met – 80 g a./ha.

4.3. Biện Pháp Sinh Học Nghiên Cứu Sử Dụng Thiên Địch Của Bìm Bìm

Nghiên cứu sử dụng các loài thiên địch (như côn trùng, nấm bệnh) để kiểm soát cây bìm bìm hoa trắng là một hướng đi đầy tiềm năng. Tuy nhiên, cần tiến hành các nghiên cứu kỹ lưỡng để đảm bảo rằng các loài thiên địch này không gây hại cho các loài cây bản địa khác.

V. Ứng Dụng Nghiên Cứu Phòng Trừ Bìm Bìm Hoa Trắng Tại Đà Nẵng

Các kết quả nghiên cứu về sinh học cây bìm bìm hoa trắng và các biện pháp phòng trừ cần được ứng dụng vào thực tiễn để kiểm soát sự lây lan của cây tại Đà Nẵng. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các nhà khoa học, cơ quan quản lý và cộng đồng địa phương để triển khai các biện pháp phòng trừ một cách hiệu quả và bền vững. Theo nghiên cứu của Ngô Quang Huy, biện pháp phun thuốc trừ cỏ lên lá cây Bìm bìm trưởng thành cho hiệu quả diệt trừ nhanh, cao và kéo dài; Hiệu quả diệt trừ cây Bìm bìm hoa trắng ở các công thức Met- 120 g a./ha là rất cao (trên 80%) và kéo dài đến 180 ngày.

5.1. Xây Dựng Kế Hoạch Phòng Trừ Bìm Bìm Hoa Trắng Tổng Thể

Cần xây dựng một kế hoạch phòng trừ bìm bìm hoa trắng tổng thể, bao gồm các mục tiêu cụ thể, các biện pháp thực hiện, nguồn lực cần thiết và các chỉ số đánh giá hiệu quả. Kế hoạch này cần được xây dựng dựa trên các kết quả nghiên cứu khoa học và kinh nghiệm thực tiễn.

5.2. Nâng Cao Nhận Thức Cộng Đồng Về Tác Hại Của Bìm Bìm

Việc nâng cao nhận thức của cộng đồng về tác hại của cây bìm bìm hoa trắng là rất quan trọng để huy động sự tham gia của người dân vào công tác phòng trừ. Cần tổ chức các hoạt động tuyên truyền, giáo dục để người dân hiểu rõ về tác hại của cây và các biện pháp phòng trừ hiệu quả.

5.3. Giám Sát và Đánh Giá Hiệu Quả Phòng Trừ Bìm Bìm Hoa Trắng

Cần thiết lập một hệ thống giám sát và đánh giá hiệu quả của các biện pháp phòng trừ bìm bìm hoa trắng. Hệ thống này sẽ giúp chúng ta theo dõi được sự thay đổi về diện tích xâm lấn của cây và đánh giá được hiệu quả của các biện pháp phòng trừ đã được áp dụng.

VI. Kết Luận Tương Lai Kiểm Soát Bìm Bìm Hoa Trắng Tại Đà Nẵng

Nghiên cứu về sinh học cây bìm bìm hoa trắng và các biện pháp phòng trừ là rất quan trọng để bảo vệ đa dạng sinh học và hệ sinh thái rừng tại Đà Nẵng. Cần tiếp tục đầu tư vào các nghiên cứu khoa học và triển khai các biện pháp phòng trừ một cách hiệu quả và bền vững. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các nhà khoa học, cơ quan quản lý và cộng đồng địa phương là yếu tố then chốt để đạt được thành công trong công tác này. Theo nghiên cứu của Ngô Quang Huy, biện pháp tiêm vào thân cây sau 30 ngày hiệu quả rất thấp, hiệu quả xử lý cây Bìm bìm hoa trắng khi sử dụng Metsulfuron methyl ở liều lượng 120 g a./ha và khi sử dụng Glyphosate ở liều lượng 4./ha đạt 100% ở thời điểm 60 ngày sau xử lý và duy trì đến 180 ngày sau xử lý.

6.1. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Bìm Bìm Hoa Trắng

Các hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc tìm kiếm các biện pháp phòng trừ sinh học hiệu quả hơn, đánh giá tác động của cây bìm bìm hoa trắng đến các loài động vật hoang dã, và nghiên cứu khả năng sử dụng cây bìm bìm hoa trắng vào các mục đích khác (ví dụ: sản xuất phân bón hữu cơ).

6.2. Chính Sách và Giải Pháp Quản Lý Bền Vững Bìm Bìm

Cần xây dựng các chính sách và giải pháp quản lý bền vững cây bìm bìm hoa trắng, bao gồm việc kiểm soát chặt chẽ việc nhập khẩu và trồng các loài cây ngoại lai, tăng cường công tác tuyên truyền và giáo dục, và hỗ trợ các hoạt động phòng trừ của cộng đồng địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGÔ QUANG HUY NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG TRỪ CÂY BÌM BÌM HOA TRẮNG (Merremia eberhardtii) TẠI ĐÀ NẴNG Ngành: Bảo vệ thực vật Mã số: 60 62 01 12 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Đỗ Tấn Dũng GS. Nguyễn Hồng Sơn NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017 c LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày… tháng… năm 2017 Tác giả luận văn Ngô Quang Huy i c LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đến thầy PGS. Đỗ Tấn Dũng, thầy GS. Nguyễn Hồng Sơn đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Bệnh cây và Nông dược, Khoa Nông học - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, các cán bộ làm việc tại Bộ môn An toàn và Đa dạng sinh học - Viện Môi trường nông nghiệp; lãnh đạo, các cán bộ làm việc tại Bộ môn Miễn dịch thực vật - Viện Bảo vệ thực vật đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày . năm 2017 Tác giả luận văn Ngô Quang Huy ii c MỤC LỤC Lời cam đoan . ii Mục lục . iii Danh mục chữ viết tắt.v Danh mục bảng . vi Danh mục hình . vii Trích yếu luận văn . viii Thesis abstract . Tính cấp thiết của đề tài . Mục đích và yêu cầu của đề tài . TỔNG QUAN TÀI LIỆU . Giới thiệu chung về sinh vật ngoại lai . Khái niệm về sinh vật ngoại lai và đặc điểm quyết định khả năng xâm lấn của một sinh vật . Tình hình nghiên cứu sinh vật ngoại lai xâm hại trên thế giới . Tình hình nghiên cứu trên thế giới . Nghiên cứu về đặc điểm sinh học . Những nghiên cứu đặc điểm phân bố, sinh thái và tác hại của cây Bìm bìm . Các nghiên cứu về phòng trừ cây Bìm bìm. Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam . Điều kiện tự nhiên của quận Sơn Trà và diện tích rừng bị cây Bìm bìm xâm lấn ở Bán đảo Sơn Trà – Đà Nẵng . Nghiên cứu về đặc điểm sinh học . Nghiên cứu đặc điểm, mức độ xâm lấn và tác hại của cây Bìm bìm hoa trắng . Nghiên cứu các giải pháp phòng trừ . VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Địa điểm nghiên cứu . Thời gian nghiên cứu . Đối tượng nghiên cứu . Nội dung nghiên cứu. Nghiên cứu đặc điểm sinh học của cây Bìm bìm hoa trắng . Nghiên cứu một số biện pháp phòng trừ cây Bìm bìm hoa trắng. Phương pháp nghiên cứu . Nghiên cứu đặc điểm sinh học . Nghiên cứu các biện pháp phòng trừ cây Bìm bìm hoa trắng . Phương pháp xử lý số liệu. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN . Đặc điểm sinh học của cây bìm bìm hoa trắng . Đặc điểm hình thái thực vật . Một số chỉ tiêu sinh thực và hạt cây Bìm bìm hoa trắng tồn lưu trong đất ở Khu bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà . Khả năng tái sinh của cây Bìm bìm hoa trắng. Khả năng nảy mầm từ hạt cây Bìm bìm hoa trắng . Các biện pháp phòng trừ cây bìm bìm hoa trắng. Hiệu quả diệt phần gốc cây Bìm bìm hoa trắng trưởng thành sau cắt . Hiệu quả sử dụng biện pháp nhổ cây con Bìm bìm mới mọc từ hạt . Hiệu quả diệt cây Bìm Bìm hoa trắng mới mọc từ hạt bằng biện pháp phun thuốc lên cây con . Hiệu quả khi sử dụng biện pháp phun thuốc lên lá diệt cây Bìm bìm trưởng thành hoa trắng . Hiệu quả sử dụng thuốc trừ cỏ để diệt cây Bìm bìm hoa trắng trưởng thành bằng biện pháp tiêm thuốc trừ cỏ vào thân cây . KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .61 Tài liệu tham khảo . 66 iv c DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt DK Đường kính Gly Glyphosate Met Metsulfuron methyl NSP Ngày sau phun NSXL Ngày sau xử lý PL Phụ lục TN Thí nghiệm TP Trước phun v c DANH MỤC BẢNG Bảng 4. Một số chỉ tiêu sinh thực của cây Bìm bìm hoa trắng tại Khu bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà . Kết quả điều tra hạt cây Bìm bìm hoa trắng tồn lưu trong đất ở điạ hình đất thấp, khô và đất thấp, ẩm so với kết quả điều tra sinh thực . Khả năng tái sinh từ thân cây Bìm bìm hoa trắng . Khả năng tái sinh từ cành cây Bìm bìm hoa trắng . Khả năng tái sinh từ rễ cây Bìm bìm hoa trắng . Khả năng tái sinh của cây Bìm bìm hoa trắng trong điều kiện đất khô và đất ướt . Số mầm tái sinh của cây Bìm bìm hoa trắng tại Khu Bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà . Chiều dài mầm tái sinh của cây Bìm bìm hoa trắng tại Khu Bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà . Đường kính mầm tái sinh của cây Bìm bìm hoa trắng tại Khu Bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà . Tỷ lệ nảy mầm của hạt Bìm bìm hoa trắng. Hiệu quả của biện pháp cắt gốc cây Bìm bìm hoa trắng trưởng thành . Số mầm tái sinh trên gốc của cây Bìm bìm hoa trắng trưởng thành . Hiệu quả diệt thân cây Bìm bìm trưởng thành hoa trắng . Mật độ cây con Bìm bìm hoa trắng ở các công thức thí nghiệm . Hiệu quả phòng trừ cây con Bìm bìm hoa trắng sau 9 tháng. Hiệu quả sử dụng thuốc để diệt cây Bìm bìm hoa trắng mới mọc từ hạt sau 60 ngày. Hiệu quả sử dụng thuốc để diệt cây Bìm bìm trưởng thành hoa trắng sau 180 ngày . Hiệu quả sử dụng thuốc để diệt cây Bìm bìm hoa trắng sau 180 ngày . 58 vi c DANH MỤC HÌNH Hình 2. Bản đồ địa giới hành chính của Quận Sơn Trà, TP. Một số hình ảnh từ vệ tinh và GPS để ước tính diện tích cây Bìm Bìm Merremia spp. tại phường Thọ Quang, TP. Một số đặc điểm hình thái cây Bìm bìm hoa trắng . Ô tiêu chuẩn được sử dụng để xác định một số chỉ tiêu sinh thực. Thân cây và lá của Bìm bìm hoa trắng . Hoa của cây Bìm bìm hoa trắng . Quả và hạt cây Bìm bìm hoa trắng . Hoa và quả của cây Bìm bìm hoa trắng. Hoa và quả của cây Bìm bìm hoa trắng. Hạt cây Bìm bìm hoa trắng tồn lưu trong đất . Tỷ lệ mầm tái sinh từ thân cây Bìm bìm hoa trắng . Tỷ lệ mầm tái sinh từ cành cây Bìm bìm hoa trắng . Khả năng tái sinh từ rễ cây Bìm bìm hoa trắng . Sử dụng biện pháp diệt phần gốc sau cắt. Sử dụng biện pháp nhổ cây con . Sử dụng biện pháp phun thuốc lên lá cây Bìm bìm hoa trắng . Sử dụng biện pháp tiêm thuốc vào thân cây Bìm bìm hoa trắng .60 vii c TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Ngô Quang Huy Tên Luận văn: Nghiên cứu đặc điểm sinh học và biện pháp phòng trừ cây Bìm bìm hoa trắng (Merremia eberhardtii) tại Đà nẵng. Ngành: Bảo vệ thực vật Mã số: 60 62 01 12 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam (VNUA) Mục đích nghiên cứu Nghiên cứu được đặc điểm sinh học và sử dụng các biện pháp phòng trừ cây Bìm bìm hoa trắng nhằm ngăn chặn sự lây lan và kiểm soát sự phát triển của cây Bìm bìm hoa trắng (Merremia eberhardtii) tại Đà Nẵng. Phương pháp nghiên cứu Phương pháp nghiên cứu được dựa theo phương pháp được Nguyễn Nghĩa Thìn giới thiệu trong “Cẩm nang nghiên cứu Đa dạng sinh vật” (1997) và “Phương pháp nghiên cứu bảo vệ thực vật tập III” (Viện Bảo vệ thực vật, 2000) ; các biện pháp phòng trừ dựa vào kinh nghiệm của thế giới kết hợp với kinh nghiệm phòng trừ cây Trinh nữ thân gỗ (Mimosa pigra L.) (Nguyễn Hồng Sơn và cs., 2007; Nguyễn Hồng Sơn và Phạm Văn Lầm, 2010) tại Việt Nam. Kết quả chính và kết luận Đặc điểm sinh học cây Bìm bìm hoa trắng: Cây Bìm bìm hoa trắng sống ở khu vực thấp có các chỉ tiêu sinh thực thấp hơn so với khu vực cao. Thấp nhất là khu vực đất thấp và khô. Cây Bìm bìm hoa trắng sống ở khu vực đất cao, ẩm có các chỉ tiêu sinh thực cao nhất. Cây Bìm bìm hoa trắng khả năng tái sinh từ các đoạn thân trong điều kiện đất ẩm ướt, tỷ lệ tái sinh từ các đoạn cành cấp 1 cao nhất và cành cấp 3 thấp nhất. Trong điều kiện đất khô hạn các đoạn thân và cành không có khả năng tái sinh. Rễ cây Bìm bìm hoa trắng không có khả năng tái sinh. Tỷ lệ cây Bìm bìm tái sinh sau cắt gốc khá cao (50-60%). Số mầm tái sinh từ gốc tăng mạnh trong 30 ngày sau chặt và không mọc thêm sau 45 ngày, đạt cao nhất là sau 45 ngày chặt. Tỷ lệ tái sinh giảm dần theo đường kính gốc. Sử dụng các biện pháp phòng trừ mang lại một số hiệu quả: Hiệu quả diệt phần gốc cây bằng biện pháp cắt gốc khá thấp chỉ đạt từ 10-40%. Hiệu quả diệt phần gốc của cây Bìm bìm trong điều kiện khô hạn (mùa khô) cao hơn trong điều kiện ẩm ướt. Biện pháp nhổ cây con hiệu quả phòng trừ ở công thức nhổ 1 tháng/lần đạt cao nhất. Công thức nhổ 3 tháng/lần đạt hiệu quả thấp. Riêng mùa khô, hiệu quả phòng trừ của công thức nhổ 1 tháng/lần và công thức nhổ 3 tháng/lần đều đạt 100%; Biện pháp phun thuốc xử lý cây con: Sau 10 ngày xử lý hiệu quả đạt không rõ rệt, đạt cao nhất ở công thức Gly - 4.