Luận văn thạc sĩ nghiên cứu đặc điểm sinh học và biện pháp phòng trừ cây bìm bìm hoa trắng merremia eberhardtii tại đà nẵng

Nghiên cứu đặc điểm sinh học và biện pháp phòng trừ cây bìm bìm hoa trắng Merremia eberhardtii tại Đà Nẵng, góp phần bảo vệ môi trường.

• Tác giả: Ngô Quang Huy
• Người hướng dẫn: PGS. Đỗ Tấn Dũng
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Bảo vệ thực vật
• Đề tài: Nghiên cứu đặc điểm sinh học và biện pháp phòng trừ cây Bìm bìm hoa trắng (Merremia eberhardtii) tại Đà Nẵng
• Loại tài liệu: thesis
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• THESIS ABSTRACT
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 1.2. MỤC ĐÍCH VÀ YÊU CẦU CỦA ĐỀ TÀI
• 1.2.1. Mục đích
• 1.2.2. Yêu cầu
• 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ SINH VẬT NGOẠI LAI
• 2.2. Khái niệm về sinh vật ngoại lai và đặc điểm quyết định khả năng xâm lấn của một sinh vật
• 2.3. Tình hình nghiên cứu sinh vật ngoại lai xâm hại trên thế giới
• 2.4. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 2.5. Nghiên cứu về đặc điểm sinh học
• 2.6. Những nghiên cứu đặc điểm phân bố, sinh thái và tác hại của cây Bìm bìm
• 2.7. Các nghiên cứu về phòng trừ cây Bìm bìm
• 2.8. Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam
• 2.9. Điều kiện tự nhiên của quận Sơn Trà và diện tích rừng bị cây Bìm bìm xâm lấn ở Bán đảo Sơn Trà – Đà Nẵng
• 2.10. Nghiên cứu về đặc điểm sinh học
• 2.11. Nghiên cứu đặc điểm, mức độ xâm lấn và tác hại của cây Bìm bìm hoa trắng
• 2.12. Nghiên cứu các giải pháp phòng trừ
• 3. VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Địa điểm nghiên cứu
• 3.2. Thời gian nghiên cứu
• 3.3. Đối tượng nghiên cứu
• 3.4. Nội dung nghiên cứu
• 3.4.1. Nghiên cứu đặc điểm sinh học của cây Bìm bìm hoa trắng
• 3.4.2. Nghiên cứu một số biện pháp phòng trừ cây Bìm bìm hoa trắng
• 3.5. Phương pháp nghiên cứu
• 3.5.1. Nghiên cứu đặc điểm sinh học
• 3.5.2. Nghiên cứu các biện pháp phòng trừ cây Bìm bìm hoa trắng
• 3.5.3. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Đặc điểm sinh học của cây bìm bìm hoa trắng
• 4.1.1. Đặc điểm hình thái thực vật
• 4.1.2. Một số chỉ tiêu sinh thực và hạt cây Bìm bìm hoa trắng tồn lưu trong đất ở Khu bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà
• 4.1.3. Khả năng tái sinh của cây Bìm bìm hoa trắng
• 4.1.3.1. Khả năng nảy mầm từ hạt cây Bìm bìm hoa trắng
• 4.2. Các biện pháp phòng trừ cây bìm bìm hoa trắng
• 4.2.1. Hiệu quả diệt phần gốc cây Bìm bìm hoa trắng trưởng thành sau cắt
• 4.2.2. Hiệu quả sử dụng biện pháp nhổ cây con Bìm bìm mới mọc từ hạt
• 4.2.3. Hiệu quả diệt cây Bìm Bìm hoa trắng mới mọc từ hạt bằng biện pháp phun thuốc lên cây con
• 4.2.4. Hiệu quả khi sử dụng biện pháp phun thuốc lên lá diệt cây Bìm bìm trưởng thành hoa trắng
• 4.2.5. Hiệu quả sử dụng thuốc trừ cỏ để diệt cây Bìm bìm hoa trắng trưởng thành bằng biện pháp tiêm thuốc trừ cỏ vào thân cây
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Cây Bìm Bìm Hoa Trắng Nghiên Cứu Tại Đà Nẵng

Cây bìm bìm hoa trắng (Merremia eberhardtii), còn được biết đến với nhiều tên gọi khác như bìm bôi, sát thủ dây leo, hoặc cây lang rừng, là một loài thực vật thuộc chi Bìm bìm (Convolvulaceae). Tại Việt Nam, chi Bìm bìm có tới 17 loài và 3 thứ. Điểm chung của các loài này là khả năng phát triển và lan rộng rất nhanh chóng, gây ảnh hưởng tiêu cực đến đa dạng sinh học và hệ sinh thái. Cây có khả năng phát tán bằng hạt, chồi, rễ và thân, thân to (đường kính 8-10 cm, có nơi đến 20 cm), leo nhanh, phát tán nhanh, dây bò đến đâu, rễ bén đến đó và phát triển thành gốc mới. Các loài chim, thú gặm nhấm thường ăn hạt Bìm bìm rồi thải hạt đi khắp nơi giúp cây phát tán rộng hơn. Cây xanh tốt quanh năm, có hiệu suất quang hợp cao, những tán lá rộng và dày đặc đã che kín không gian, cướp ánh sáng của các loại cây khác làm cho những cây phía dưới không quang hợp được và chết dần vì thiếu ánh sáng. Do đó, đa dạng sinh học ở những khu vực bị Bìm bìm xâm lấn bị suy giảm nghiêm trọng. Sự xâm lấn của cây bìm bìm hoa trắng đã trở thành một vấn đề đáng lo ngại ở nhiều quốc gia trên thế giới, bao gồm cả Việt Nam, đặc biệt là tại Đà Nẵng.

1.1. Phân Loại và Đặc Điểm Nhận Biết Cây Bìm Bìm Hoa Trắng

Cây bìm bìm hoa trắng thuộc họ Bìm bìm (Convolvulaceae), chi Merremia. Để nhận biết loài cây này, cần chú ý đến các đặc điểm hình thái như màu hoa trắng đặc trưng, hình dạng lá (thường giống lá khoai lang), và khả năng leo bám mạnh mẽ. Thân cây có thể đạt đường kính lớn (8-20cm) và lan rộng nhanh chóng. Cần phân biệt cây bìm bìm hoa trắng với các loài bìm bìm khác dựa trên màu sắc hoa và hình dạng lá.

1.2. Tác Hại Của Cây Bìm Bìm Hoa Trắng Đối Với Môi Trường

Sự xâm lấn của cây bìm bìm hoa trắng gây ra nhiều tác hại nghiêm trọng cho môi trường. Cây che phủ và cạnh tranh ánh sáng với các loài cây bản địa, làm giảm đa dạng sinh học. Ngoài ra, cây còn có khả năng tích lũy vật liệu cháy lớn, làm tăng nguy cơ cháy rừng. Theo ghi nhận của Ban quản lý rừng, một số vụ cháy rừng thông ở vùng rừng cấm Hải Vân trong những năm qua đều có liên quan đến loài Bìm bìm.

II. Thách Thức Từ Bìm Bìm Hoa Trắng Xâm Lấn Tại Đà Nẵng

Sự gia tăng diện tích xâm lấn của cây bìm bìm hoa trắng tại Đà Nẵng và các vùng lân cận diễn ra rất nhanh chóng trong những năm gần đây. Điều này gây ra những hậu quả nghiêm trọng đối với đa dạng sinh học, xáo trộn hệ sinh thái, gây thiệt hại về kinh tế và tiềm ẩn nguy cơ cháy rừng. Các nghiên cứu trên thế giới đã chỉ ra rằng loài cây này rất khó phòng trừ. Các biện pháp phòng trừ như nhổ, cắt dây, phun thuốc trừ cỏ cũng đã đem lại hiệu quả phòng trừ nhất định. Tuy nhiên, mỗi biện pháp đều có những ưu, nhược điểm và không có biện pháp đơn lẻ nào đem lại hiệu quả phòng trừ triệt để. Ở trong nước, hầu như chưa có nghiên cứu chính thức mang tính hệ thống về đặc điểm sinh học, sinh thái, đặc điểm phát tán và biện pháp phòng trừ loài cây này. Hiện chỉ có biện pháp thủ công (cắt dây, đào gốc) được áp dụng.

2.1. Mức Độ Xâm Lấn Của Bìm Bìm Hoa Trắng Tại Bán Đảo Sơn Trà

Bán đảo Sơn Trà là một trong những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất bởi sự xâm lấn của cây bìm bìm hoa trắng. Cây lan rộng nhanh chóng, bao phủ các khu rừng tự nhiên và gây khó khăn cho công tác bảo tồn đa dạng sinh học. Việc đánh giá chính xác mức độ xâm lấn là rất quan trọng để có thể đưa ra các biện pháp phòng trừ hiệu quả.

2.2. Ảnh Hưởng Của Bìm Bìm Hoa Trắng Đến Hệ Sinh Thái Rừng Đà Nẵng

Sự xâm lấn của bìm bìm hoa trắng gây ra những thay đổi lớn trong hệ sinh thái rừng Đà Nẵng. Cây cạnh tranh nguồn sống với các loài cây bản địa, làm giảm số lượng và đa dạng của các loài thực vật khác. Điều này ảnh hưởng đến chuỗi thức ăn và sự cân bằng sinh thái của khu vực.

2.3. Nguy Cơ Cháy Rừng Do Bìm Bìm Hoa Trắng Gây Ra

Cây bìm bìm hoa trắng có khả năng tích lũy khối lượng vật liệu cháy lớn (lá khô, cành khô, bản lá to và nhiều). Thậm chí khả năng bắt lửa rất nhanh kể cả lá, nhánh còn xanh. Theo ghi nhận của Ban quản lý rừng, một số vụ cháy rừng thông ở vùng rừng cấm Hải Vân trong những năm qua đều có liên quan đến loài Bìm bìm.

III. Nghiên Cứu Sinh Học Cây Bìm Bìm Hoa Trắng Giải Pháp Phòng Trừ

Nghiên cứu về sinh học cây bìm bìm hoa trắng là nền tảng quan trọng để xây dựng các biện pháp phòng trừ hiệu quả. Các nghiên cứu cần tập trung vào đặc điểm hình thái, sinh lý, sinh thái, khả năng sinh sản và phát tán của cây. Việc hiểu rõ vòng đời và các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của cây sẽ giúp chúng ta tìm ra các điểm yếu để tác động và kiểm soát sự lây lan của nó. Theo nghiên cứu của Ngô Quang Huy, cây Bìm bìm hoa trắng sống ở khu vực thấp có các chỉ tiêu sinh thực thấp hơn so với khu vực cao. Thấp nhất là khu vực đất thấp và khô. Cây Bìm bìm hoa trắng sống ở khu vực đất cao, ẩm có các chỉ tiêu sinh thực cao nhất.

3.1. Đặc Điểm Sinh Sản và Phát Tán Của Bìm Bìm Hoa Trắng

Cây bìm bìm hoa trắng có khả năng sinh sản cả hữu tính (bằng hạt) và vô tính (bằng thân, rễ). Hạt cây có thể tồn tại lâu trong đất và nảy mầm khi gặp điều kiện thuận lợi. Thân và rễ cây cũng có khả năng tái sinh mạnh mẽ, giúp cây lan rộng nhanh chóng. Các loài chim, thú gặm nhấm thường ăn hạt Bìm bìm rồi thải hạt đi khắp nơi giúp cây phát tán rộng hơn.

3.2. Ảnh Hưởng Của Môi Trường Đến Sự Phát Triển Của Bìm Bìm

Các yếu tố môi trường như ánh sáng, độ ẩm, nhiệt độ và dinh dưỡng có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của cây bìm bìm hoa trắng. Cây thường phát triển mạnh ở những khu vực có đủ ánh sáng và độ ẩm. Việc hiểu rõ các yếu tố này sẽ giúp chúng ta dự đoán được khả năng xâm lấn của cây ở các khu vực khác nhau.

3.3. Nghiên Cứu Về Khả Năng Tái Sinh Của Cây Bìm Bìm Hoa Trắng

Theo nghiên cứu của Ngô Quang Huy, cây Bìm bìm hoa trắng khả năng tái sinh từ các đoạn thân trong điều kiện đất ẩm ướt, tỷ lệ tái sinh từ các đoạn cành cấp 1 cao nhất và cành cấp 3 thấp nhất. Trong điều kiện đất khô hạn các đoạn thân và cành không có khả năng tái sinh. Rễ cây Bìm bìm hoa trắng không có khả năng tái sinh. Tỷ lệ cây Bìm bìm tái sinh sau cắt gốc khá cao (50-60%).

IV. Biện Pháp Phòng Trừ Bìm Bìm Hoa Trắng Hướng Dẫn Chi Tiết

Hiện nay, có nhiều biện pháp phòng trừ bìm bìm hoa trắng khác nhau, bao gồm biện pháp thủ công, hóa học và sinh học. Mỗi biện pháp có những ưu nhược điểm riêng và cần được áp dụng một cách phù hợp với từng điều kiện cụ thể. Việc kết hợp nhiều biện pháp khác nhau có thể mang lại hiệu quả cao hơn trong việc kiểm soát sự lây lan của cây. Theo nghiên cứu của Ngô Quang Huy, hiệu quả diệt phần gốc cây bằng biện pháp cắt gốc khá thấp chỉ đạt từ 10-40%. Hiệu quả diệt phần gốc của cây Bìm bìm trong điều kiện khô hạn (mùa khô) cao hơn trong điều kiện ẩm ướt.

4.1. Biện Pháp Thủ Công Nhổ Cây Cắt Dây và Đào Gốc Bìm Bìm

Các biện pháp thủ công như nhổ cây con, cắt dây leo và đào gốc là những phương pháp đơn giản và hiệu quả trong việc kiểm soát cây bìm bìm hoa trắng ở quy mô nhỏ. Tuy nhiên, các biện pháp này đòi hỏi nhiều công sức và thời gian, và có thể không phù hợp với những khu vực có diện tích xâm lấn lớn. Biện pháp nhổ cây con hiệu quả phòng trừ ở công thức nhổ 1 tháng/lần đạt cao nhất. Công thức nhổ 3 tháng/lần đạt hiệu quả thấp. Riêng mùa khô, hiệu quả phòng trừ của công thức nhổ 1 tháng/lần và công thức nhổ 3 tháng/lần đều đạt 100%.

4.2. Biện Pháp Hóa Học Sử Dụng Thuốc Diệt Cỏ Đặc Trị Bìm Bìm

Việc sử dụng thuốc diệt cỏ có thể là một giải pháp hiệu quả trong việc kiểm soát cây bìm bìm hoa trắng ở quy mô lớn. Tuy nhiên, cần lựa chọn các loại thuốc có tính chọn lọc cao và tuân thủ đúng hướng dẫn sử dụng để tránh gây hại cho môi trường và các loài cây khác. Theo nghiên cứu của Ngô Quang Huy, biện pháp phun thuốc xử lý cây con: Sau 10 ngày xử lý hiệu quả đạt không rõ rệt, đạt cao nhất ở công thức Gly - 4. Sau 20 ngày hiệu quả tăng lên rõ rệt, đạt cao nhất từ ngày thứ 30, đạt 100% hiệu quả đối với các công thức Met – 80 g a./ha.

4.3. Biện Pháp Sinh Học Nghiên Cứu Sử Dụng Thiên Địch Của Bìm Bìm

Nghiên cứu sử dụng các loài thiên địch (như côn trùng, nấm bệnh) để kiểm soát cây bìm bìm hoa trắng là một hướng đi đầy tiềm năng. Tuy nhiên, cần tiến hành các nghiên cứu kỹ lưỡng để đảm bảo rằng các loài thiên địch này không gây hại cho các loài cây bản địa khác.

V. Ứng Dụng Nghiên Cứu Phòng Trừ Bìm Bìm Hoa Trắng Tại Đà Nẵng

Các kết quả nghiên cứu về sinh học cây bìm bìm hoa trắng và các biện pháp phòng trừ cần được ứng dụng vào thực tiễn để kiểm soát sự lây lan của cây tại Đà Nẵng. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các nhà khoa học, cơ quan quản lý và cộng đồng địa phương để triển khai các biện pháp phòng trừ một cách hiệu quả và bền vững. Theo nghiên cứu của Ngô Quang Huy, biện pháp phun thuốc trừ cỏ lên lá cây Bìm bìm trưởng thành cho hiệu quả diệt trừ nhanh, cao và kéo dài; Hiệu quả diệt trừ cây Bìm bìm hoa trắng ở các công thức Met- 120 g a./ha là rất cao (trên 80%) và kéo dài đến 180 ngày.

5.1. Xây Dựng Kế Hoạch Phòng Trừ Bìm Bìm Hoa Trắng Tổng Thể

Cần xây dựng một kế hoạch phòng trừ bìm bìm hoa trắng tổng thể, bao gồm các mục tiêu cụ thể, các biện pháp thực hiện, nguồn lực cần thiết và các chỉ số đánh giá hiệu quả. Kế hoạch này cần được xây dựng dựa trên các kết quả nghiên cứu khoa học và kinh nghiệm thực tiễn.

5.2. Nâng Cao Nhận Thức Cộng Đồng Về Tác Hại Của Bìm Bìm

Việc nâng cao nhận thức của cộng đồng về tác hại của cây bìm bìm hoa trắng là rất quan trọng để huy động sự tham gia của người dân vào công tác phòng trừ. Cần tổ chức các hoạt động tuyên truyền, giáo dục để người dân hiểu rõ về tác hại của cây và các biện pháp phòng trừ hiệu quả.

5.3. Giám Sát và Đánh Giá Hiệu Quả Phòng Trừ Bìm Bìm Hoa Trắng

Cần thiết lập một hệ thống giám sát và đánh giá hiệu quả của các biện pháp phòng trừ bìm bìm hoa trắng. Hệ thống này sẽ giúp chúng ta theo dõi được sự thay đổi về diện tích xâm lấn của cây và đánh giá được hiệu quả của các biện pháp phòng trừ đã được áp dụng.

VI. Kết Luận Tương Lai Kiểm Soát Bìm Bìm Hoa Trắng Tại Đà Nẵng

Nghiên cứu về sinh học cây bìm bìm hoa trắng và các biện pháp phòng trừ là rất quan trọng để bảo vệ đa dạng sinh học và hệ sinh thái rừng tại Đà Nẵng. Cần tiếp tục đầu tư vào các nghiên cứu khoa học và triển khai các biện pháp phòng trừ một cách hiệu quả và bền vững. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các nhà khoa học, cơ quan quản lý và cộng đồng địa phương là yếu tố then chốt để đạt được thành công trong công tác này. Theo nghiên cứu của Ngô Quang Huy, biện pháp tiêm vào thân cây sau 30 ngày hiệu quả rất thấp, hiệu quả xử lý cây Bìm bìm hoa trắng khi sử dụng Metsulfuron methyl ở liều lượng 120 g a./ha và khi sử dụng Glyphosate ở liều lượng 4./ha đạt 100% ở thời điểm 60 ngày sau xử lý và duy trì đến 180 ngày sau xử lý.

6.1. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Bìm Bìm Hoa Trắng

Các hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc tìm kiếm các biện pháp phòng trừ sinh học hiệu quả hơn, đánh giá tác động của cây bìm bìm hoa trắng đến các loài động vật hoang dã, và nghiên cứu khả năng sử dụng cây bìm bìm hoa trắng vào các mục đích khác (ví dụ: sản xuất phân bón hữu cơ).

6.2. Chính Sách và Giải Pháp Quản Lý Bền Vững Bìm Bìm

Cần xây dựng các chính sách và giải pháp quản lý bền vững cây bìm bìm hoa trắng, bao gồm việc kiểm soát chặt chẽ việc nhập khẩu và trồng các loài cây ngoại lai, tăng cường công tác tuyên truyền và giáo dục, và hỗ trợ các hoạt động phòng trừ của cộng đồng địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thảm thực vật rừng tự nhiên tại Bán đảo Sơn Trà có diện tích khoảng 2.978 ha với 985 loài thực vật thân gỗ, trong đó có 22 loài quý hiếm đang đứng trước nguy cơ suy thoái nghiêm trọng do sinh vật ngoại lai. Cây Bìm bìm hoa trắng (Merremia eberhardtii) thuộc họ Bìm bìm (Convolvulaceae) đã xâm lấn với quy mô ước tính lên tới 900 ha tại phường Thọ Quang và đóng góp vào tổng diện tích hơn 15.000 ha rừng bị đe dọa tại khu vực Đà Nẵng và Nam Hải Vân. Với sinh khối tươi đạt 25 tấn/ha cùng tốc độ vươn ngọn đạt khoảng 7 cm/ngày, loài dây leo này nhanh chóng leo trùm lên tán cây bản địa, che chắn ánh sáng quang hợp, gây chết tầng cây gỗ và gia tăng nguy cơ cháy rừng trong mùa khô.

Nghiên cứu được triển khai với mục tiêu xác định toàn diện các đặc điểm hình thái, chỉ tiêu sinh thực, quy luật tích lũy hạt tồn lưu trong đất và khả năng tái sinh vô tính của cây Bìm bìm hoa trắng. Đồng thời, đề tài đánh giá thực nghiệm hiệu lực của các biện pháp cơ giới, thủ công và hóa học nhằm thiết lập quy trình kiểm soát bền vững. Phạm vi nghiên cứu được thực hiện tại các tiểu khu 62, 63 và 64 thuộc Khu bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà trong khoảng thời gian từ tháng 3 năm 2016 đến tháng 3 năm 2017.

Ý nghĩa của công trình thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học để chính quyền địa phương tối ưu hóa nguồn ngân sách, khắc phục tình trạng tái xâm lấn sau khi đã xử lý 870,35 ha bằng phương pháp thủ công giai đoạn 2005 - 2011. Kết quả nghiên cứu hướng tới mục tiêu giảm tỷ lệ che phủ của bìm bìm xuống dưới 5%, bảo tồn hệ sinh thái đặc hữu và nâng cao năng lực quản trị rừng đặc dụng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Đề tài áp dụng lý thuyết sinh thái học xâm lấn và nguyên lý loại trừ cạnh tranh, giải thích cơ chế chiếm lĩnh không gian dinh dưỡng, ánh sáng và nước của các loài thực vật ngoại lai có ưu thế sinh trưởng vượt trội. Cùng với đó, khung quản lý dịch hại tổng hợp và quản lý cỏ dại bền vững theo tiêu chuẩn của Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế được vận dụng để xây dựng giải pháp can thiệp đa tầng.

Bốn khái niệm then chốt được chuẩn hóa trong nghiên cứu gồm:

1. Loài ngoại lai xâm hại: Sinh vật xuất hiện ngoài sinh cảnh tự nhiên, thiết lập quần thể và đe dọa đa dạng sinh học theo Luật Đa dạng sinh học năm 2008.
2. Chỉ tiêu sinh thực: Tập hợp các thông số định lượng về số lượng cụm hoa, hoa đơn, tỷ lệ đậu quả và số hạt chắc trên một đơn vị diện tích che phủ.
3. Khả năng tái sinh sinh dưỡng: Tỷ lệ nảy chồi mới từ các đoạn thân, cành và gốc sót lại sau tác động cơ giới.
4. Ngân hàng hạt trong đất: Mật độ và tỷ lệ hạt sống sót tích lũy tại các tầng đất và hốc địa hình theo thời gian.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thực nghiệm được thu thập từ hệ thống 6 ô tiêu chuẩn cố định diện tích 100 m2/ô, bên trong bố trí 5 ô dạng bản 4 m2 đại diện cho 4 dạng lập địa: địa hình thấp khô, thấp ẩm ở độ cao 50 m và cao khô, cao ẩm ở độ cao 150 m so với mực nước biển. Phương pháp hình thái so sánh kết hợp đo đếm chu kỳ sinh thực từ khi ra hoa đến khi kết hạt được thực hiện định kỳ 10 ngày một lần.

Quy mô chọn mẫu và thử nghiệm bao gồm:

• Mẫu hạt thí nghiệm: 300 hạt chắc gieo trong chậu vại chứa cát ẩm với 3 lần nhắc lại.
• Thí nghiệm tái sinh: 45 đoạn thân, 45 đoạn cành các cấp (cấp 1, cấp 2, cấp 3) và 45 đoạn rễ chính, rễ nhánh dài 50 cm; kết hợp theo dõi 50 mẫu rễ nguyên trong đất và 5 nhóm đường kính gốc từ 2 cm đến 20 cm.
• Thí nghiệm biện pháp phòng trừ: Khảo sát 4 công thức nhổ cây con trên ô 1.000 m2 và đánh giá 9 công thức sử dụng thuốc trừ cỏ chọn lọc Metsulfuron methyl (Ally 20DF) cùng hoạt chất không chọn lọc Glyphosate (Roundup 480SC) trên các ô diện tích 300 m2 theo khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh (RCBD) với 3 lần nhắc lại.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích phương sai thống kê qua phần mềm chuyên dụng và công thức hiệu đính Henderson - Tilton là nhằm loại bỏ tuyệt đối các sai số ngẫu nhiên do biến động tự nhiên giữa các lô đối chứng. Toàn bộ timeline nghiên cứu được duy trì liên tục trong 12 tháng, bao quát cả mùa mưa ẩm và mùa khô hạn gay gắt.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu đã xác định các đặc trưng sinh học và hiệu lực phòng trừ của cây Bìm bìm hoa trắng qua các số liệu định lượng:

1. Hình thái và động thái sinh thực: Thân cây dạng quấn dài từ 20 m đến 50 m, đường kính gốc đạt từ 3 cm đến 25 cm, lá hình tim rộng 15 - 30 cm phủ lông trắng bạc ở mặt dưới. Năng suất sinh thực tỷ lệ thuận với độ cao và độ ẩm: Vùng địa hình cao ẩm đạt 17,7 cụm hoa/m2, 40,5 hoa đơn/cụm và 1.548,5 hạt chắc/m2, cao gấp 2,4 lần so với vùng địa hình thấp khô chỉ đạt 642,8 hạt chắc/m2.
2. Phân bố hạt tồn lưu và cơ chế tái sinh: Lớp đất mặt sâu 10 cm hầu như không tồn lưu hạt do bị rửa trôi và côn trùng phá hủy. Ngược lại, hạt tập trung mật độ cao tại các nền cứng với 310 - 425 hạt/m2 và tích tụ trong các hốc đá với tỷ lệ từ 4,5% đến 9,3% tổng lượng hạt sinh thực. Về tái sinh sinh dưỡng, các đoạn thân và cành cấp 1 giâm trên đất ẩm có tỷ lệ nảy mầm đạt 50% - 60%, trong khi điều kiện đất khô tỷ lệ này bằng 0%. Rễ chính và rễ phụ hoàn toàn không có khả năng tái sinh chồi.
3. Hiệu quả của các biện pháp cơ học: Cắt gốc cây trưởng thành chỉ làm chết từ 10% đến 40% số gốc do mầm tái sinh phát triển mạnh trong 30 - 45 ngày đầu. Biện pháp nhổ cây con định kỳ 1 tháng/lần đạt hiệu lực cao nhất, đặc biệt trong mùa khô đạt tỷ lệ diệt trừ tuyệt đối 100% ở cả công thức 1 tháng/lần và 3 tháng/lần.
4. Hiệu lực của biện pháp hóa học: Phun thuốc trừ cỏ chọn lọc Metsulfuron methyl liều lượng 80 g a.i./ha lên cây con đạt hiệu lực 100% sau 30 ngày. Đối với cây trưởng thành, phương pháp phun lên lá bằng Metsulfuron methyl liều 120 g a.i./ha hoặc tiêm trực tiếp vào thân cây liều 120 g a.i./ha (và Glyphosate liều 4.000 g a.i./ha) đạt tỷ lệ chết 100% sau 60 ngày, duy trì hiệu quả kéo dài đến 180 ngày.

Thảo luận kết quả

Sự vượt trội về chỉ tiêu sinh thực ở vùng địa hình cao và ẩm bắt nguồn từ điều kiện tiểu khí hậu mát mẻ, lượng ẩm dồi dào từ gió biển giúp khí khổng đóng mở thuận lợi cho quá trình trao đổi chất. Sự tích tụ hạt trong hốc đá giải thích nguyên nhân tại sao các quần thể bìm bìm trưởng thành trong tự nhiên hầu hết đều bắt nguồn từ các khe đá và tà luy âm của các tuyến đường giao thông.

Dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa hiệu quả thông qua biểu đồ cột so sánh mật độ hạt chắc giữa 4 tiểu vùng sinh thái, kết hợp bảng ma trận thể hiện tốc độ suy giảm mật độ cây sống sau 10, 20, 30, 60 và 180 ngày xử lý hóa chất. Khi so sánh với các công bố quốc tế về loài Mikania micrantha và Merremia boisiana tại miền Nam Trung Quốc, tốc độ lan tràn của Merremia eberhardtii có mức độ nguy hại tương đương. Tuy nhiên, phát hiện về việc rễ cây bìm bìm hoa trắng không có khả năng sinh chồi mới là đóng góp học thuật quan trọng, giúp tối ưu hóa đáng kể nhân lực khi không cần đào bới toàn bộ hệ thống rễ ngầm trong đất.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả thực nghiệm, 4 nhóm giải pháp kỹ thuật và quản lý được đề xuất triển khai:

1. Áp dụng biện pháp nhổ bỏ cây con theo mùa vụ: Tiến hành nhổ bỏ toàn bộ cây con mới mọc từ hạt định kỳ 1 tháng/lần trong mùa mưa và 3 tháng/lần trong mùa khô, tập trung tại các hốc đá và ven trục đường giao thông nhằm triệt tiêu nguồn phát tán, đạt mục tiêu loại bỏ 100% cây con tái sinh. Thời gian triển khai liên tục trong vòng 2 năm do Ban Quản lý Bán đảo Sơn Trà chủ trì.
2. Thi công kỹ thuật tiêm thuốc trừ cỏ vào thân cây trưởng thành: Sử dụng xilanh chuyên dụng tiêm hoạt chất Metsulfuron methyl với liều lượng 120 g a.i./ha trực tiếp vào các thân cây có đường kính trên 5 cm. Kỹ thuật này giúp đạt tỷ lệ diệt trừ 100% sau 60 ngày, triệt tiêu nguy cơ rò rỉ hóa chất ra môi trường xung quanh và bảo vệ an toàn cho các loài thực vật lá rộng bản địa.
3. Chặt hạ cơ giới kết hợp xử lý gốc vào mùa khô: Thực hiện cắt thân cách mặt đất 10 - 15 cm vào các tháng cao điểm mùa khô (tháng 5 đến tháng 6), gom thân cành phơi khô trên nền đá để triệt tiêu hoàn toàn khả năng tái sinh sinh dưỡng, nâng tỷ lệ chết tự nhiên của gốc lên trên 40%.
4. Thiết lập hệ thống viễn thám và trồng cây bản địa khép tán: Ứng dụng ảnh vệ tinh đa thời gian kết hợp định vị GPS để theo dõi biến động diện tích xâm lấn trên 900 ha vùng lõi rừng Sơn Trà theo chu kỳ 6 tháng/lần do Chi cục Kiểm lâm Đà Nẵng điều hành. Đồng thời, trồng dặm các loài cây thân gỗ bản địa sinh trưởng nhanh nhằm tạo tán che bóng, hạn chế ánh sáng mặt trời lọt xuống thảm mục.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho các nhóm đối tượng:

1. Chi cục Kiểm lâm và Ban Quản lý các Khu bảo tồn thiên nhiên: Ứng dụng quy trình kỹ thuật nhổ cây con và tiêm thuốc diệt thân leo để xây dựng phương án quản lý thực vật ngoại lai xâm hại định kỳ hàng năm.
2. Cán bộ nghiên cứu và giảng viên chuyên ngành Bảo vệ thực vật, Lâm sinh, Sinh thái học: Sử dụng bộ số liệu định lượng về đặc tính sinh thực và cơ chế tái sinh của chi Merremia làm tài liệu giảng dạy và mở rộng các đề tài nghiên cứu chuyên sâu.
3. Các tổ chức phi chính phủ và mạng lưới bảo tồn đa dạng sinh học: Khai thác cơ sở dữ liệu thực địa để lập kế hoạch tài trợ, điều phối các chương trình tình nguyện viên nhổ bỏ dây leo xâm hại và phục hồi sinh cảnh tự nhiên.
4. Chính quyền địa phương và các doanh nghiệp phát triển du lịch sinh thái: Tham khảo các giải pháp khoanh vùng và xử lý an toàn sinh học nhằm bảo vệ cảnh quan môi trường tại bán đảo Sơn Trà và vùng rừng đèo Hải Vân.

Câu hỏi thường gặp

Cây Bìm bìm hoa trắng gây hại cho hệ sinh thái rừng Sơn Trà theo cơ chế nào?

Loài cây này sở hữu sinh khối tươi lên tới 25 tấn/ha và tốc độ vươn ngọn đạt 7 cm/ngày. Thân cây leo trùm kín tán rừng gỗ, che phủ hoàn toàn ánh sáng mặt trời khiến các loài cây bản địa không thể quang hợp và chết dần, đồng thời cành lá khô tích tụ khối lượng lớn làm tăng nguy cơ bùng phát cháy rừng.

Tại sao phương pháp cắt gốc thủ công đơn thuần không mang lại hiệu quả triệt để?

Biện pháp cắt gốc cơ giới chỉ tiêu diệt được khoảng 10% đến 40% số cây do các gốc sót lại có khả năng tái sinh chồi rất mạnh, đạt đỉnh điểm sau 30 đến 45 ngày với tỷ lệ tái sinh từ 50% đến 60%. Nếu không kết hợp xử lý hóa chất hoặc nhổ mầm non, quần thể cây sẽ nhanh chóng phục hồi mật độ ban đầu.

Hoạt chất hóa học nào mang lại hiệu lực trừ bìm bìm cao nhất và liều lượng bao nhiêu?

Hoạt chất Metsulfuron methyl (thuốc thương phẩm Ally 20DF) mang lại hiệu lực diệt trừ cao nhất và an toàn cho môi trường. Liều lượng tối ưu đối với cây con mới mọc là 80 g a.i./ha (đạt hiệu lực 100% sau 30 ngày) và đối với cây trưởng thành là 120 g a.i./ha theo phương pháp tiêm thân (đạt hiệu lực 100% sau 60 ngày).

Thời điểm nào trong năm thích hợp nhất để xử lý cây con mới mọc từ hạt?

Thời điểm tối ưu nhất là vào mùa khô (từ tháng 5 đến tháng 6 hàng năm). Trong điều kiện khô hạn, biện pháp nhổ cây con định kỳ đạt hiệu quả diệt trừ tuyệt đối 100% ở cả chu kỳ 1 tháng/lần và 3 tháng/lần do cây con không có đủ độ ẩm đất để tiếp tục bén rễ và phục hồi.

Rễ cây Bìm bìm hoa trắng có khả năng đâm chồi tái sinh thành cây mới hay không?

Thực nghiệm khoa học khẳng định rễ chính và rễ nhánh của cây bìm bìm hoa trắng hoàn toàn không có khả năng đâm chồi sinh dưỡng, kể cả khi giâm trong cát ẩm hay giữ nguyên trong đất tự nhiên. Khả năng tái sinh chỉ tập trung ở các đoạn thân, cành cấp 1, cành cấp 2 và phần gốc sát mặt đất.

Kết luận

1. Cây Bìm bìm hoa trắng (Merremia eberhardtii) là loài dây leo ngoại lai có khả năng xâm lấn mạnh mẽ với sinh khối 25 tấn/ha, đe dọa trực tiếp 900 ha rừng tại Sơn Trà.
2. Tiềm năng sinh thực của loài rất lớn với mật độ đạt 1.548,5 hạt chắc/m2 ở vùng cao ẩm; hạt tồn lưu chủ yếu tại các hốc đá và nền cứng ven đường.
3. Thân và cành cây có khả năng tái sinh vô tính mạnh trong đất ẩm (50% - 60%), trong khi rễ hoàn toàn không có khả năng nảy chồi.
4. Biện pháp nhổ bỏ cây con định kỳ 1 tháng/lần trong mùa mưa và xử lý tiêm thân bằng Metsulfuron methyl liều 120 g a.i./ha cho hiệu lực diệt trừ triệt để 100%.
5. Cần áp dụng quy trình kiểm soát tổng hợp theo lộ trình 2017 - 2020: 3 tháng đầu khoanh vùng dập dịch, 12 tháng tiếp theo xử lý hóa sinh cục bộ và 24 tháng sau tập trung trồng phục hồi rừng bản địa.

Công tác bảo tồn đa dạng sinh học tại Bán đảo Sơn Trà đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của các cơ quan quản lý và cộng đồng khoa học nhằm triển khai ngay các giải pháp kỹ thuật nêu trên, bảo vệ lá phổi xanh bền vững cho thành phố Đà Nẵng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGÔ QUANG HUY NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG TRỪ CÂY BÌM BÌM HOA TRẮNG (Merremia eberhardtii) TẠI ĐÀ NẴNG Ngành: Bảo vệ thực vật Mã số: 60 62 01 12 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Đỗ Tấn Dũng GS. Nguyễn Hồng Sơn NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017 c LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày… tháng… năm 2017 Tác giả luận văn Ngô Quang Huy i c LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đến thầy PGS. Đỗ Tấn Dũng, thầy GS. Nguyễn Hồng Sơn đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài.

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Bệnh cây và Nông dược, Khoa Nông học - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, các cán bộ làm việc tại Bộ môn An toàn và Đa dạng sinh học - Viện Môi trường nông nghiệp; lãnh đạo, các cán bộ làm việc tại Bộ môn Miễn dịch thực vật - Viện Bảo vệ thực vật đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày.

năm 2017 Tác giả luận văn Ngô Quang Huy ii c MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.v Danh mục bảng. vi Danh mục hình.

vii Trích yếu luận văn. viii Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích và yêu cầu của đề tài.

TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Giới thiệu chung về sinh vật ngoại lai. Khái niệm về sinh vật ngoại lai và đặc điểm quyết định khả năng xâm lấn của một sinh vật. Tình hình nghiên cứu sinh vật ngoại lai xâm hại trên thế giới.

Tình hình nghiên cứu trên thế giới. Nghiên cứu về đặc điểm sinh học. Những nghiên cứu đặc điểm phân bố, sinh thái và tác hại của cây Bìm bìm. Các nghiên cứu về phòng trừ cây Bìm bìm.

Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam. Điều kiện tự nhiên của quận Sơn Trà và diện tích rừng bị cây Bìm bìm xâm lấn ở Bán đảo Sơn Trà – Đà Nẵng. Nghiên cứu về đặc điểm sinh học. Nghiên cứu đặc điểm, mức độ xâm lấn và tác hại của cây Bìm bìm hoa trắng.

Nghiên cứu các giải pháp phòng trừ. VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Nghiên cứu đặc điểm sinh học của cây Bìm bìm hoa trắng. Nghiên cứu một số biện pháp phòng trừ cây Bìm bìm hoa trắng.

Phương pháp nghiên cứu. Nghiên cứu đặc điểm sinh học. Nghiên cứu các biện pháp phòng trừ cây Bìm bìm hoa trắng. Phương pháp xử lý số liệu.

KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN. Đặc điểm sinh học của cây bìm bìm hoa trắng. Đặc điểm hình thái thực vật. Một số chỉ tiêu sinh thực và hạt cây Bìm bìm hoa trắng tồn lưu trong đất ở Khu bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà.

Khả năng tái sinh của cây Bìm bìm hoa trắng. Khả năng nảy mầm từ hạt cây Bìm bìm hoa trắng. Các biện pháp phòng trừ cây bìm bìm hoa trắng. Hiệu quả diệt phần gốc cây Bìm bìm hoa trắng trưởng thành sau cắt.

Hiệu quả sử dụng biện pháp nhổ cây con Bìm bìm mới mọc từ hạt. Hiệu quả diệt cây Bìm Bìm hoa trắng mới mọc từ hạt bằng biện pháp phun thuốc lên cây con. Hiệu quả khi sử dụng biện pháp phun thuốc lên lá diệt cây Bìm bìm trưởng thành hoa trắng. Hiệu quả sử dụng thuốc trừ cỏ để diệt cây Bìm bìm hoa trắng trưởng thành bằng biện pháp tiêm thuốc trừ cỏ vào thân cây.

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .61 Tài liệu tham khảo. 66 iv c DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt DK Đường kính Gly Glyphosate Met Metsulfuron methyl NSP Ngày sau phun NSXL Ngày sau xử lý PL Phụ lục TN Thí nghiệm TP Trước phun v c DANH MỤC BẢNG Bảng 4. Một số chỉ tiêu sinh thực của cây Bìm bìm hoa trắng tại Khu bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà. Kết quả điều tra hạt cây Bìm bìm hoa trắng tồn lưu trong đất ở điạ hình đất thấp, khô và đất thấp, ẩm so với kết quả điều tra sinh thực.

Khả năng tái sinh từ thân cây Bìm bìm hoa trắng. Khả năng tái sinh từ cành cây Bìm bìm hoa trắng. Khả năng tái sinh từ rễ cây Bìm bìm hoa trắng. Khả năng tái sinh của cây Bìm bìm hoa trắng trong điều kiện đất khô và đất ướt.

Số mầm tái sinh của cây Bìm bìm hoa trắng tại Khu Bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà. Chiều dài mầm tái sinh của cây Bìm bìm hoa trắng tại Khu Bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà. Đường kính mầm tái sinh của cây Bìm bìm hoa trắng tại Khu Bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà. Tỷ lệ nảy mầm của hạt Bìm bìm hoa trắng.

Hiệu quả của biện pháp cắt gốc cây Bìm bìm hoa trắng trưởng thành. Số mầm tái sinh trên gốc của cây Bìm bìm hoa trắng trưởng thành. Hiệu quả diệt thân cây Bìm bìm trưởng thành hoa trắng. Mật độ cây con Bìm bìm hoa trắng ở các công thức thí nghiệm.

Hiệu quả phòng trừ cây con Bìm bìm hoa trắng sau 9 tháng. Hiệu quả sử dụng thuốc để diệt cây Bìm bìm hoa trắng mới mọc từ hạt sau 60 ngày. Hiệu quả sử dụng thuốc để diệt cây Bìm bìm trưởng thành hoa trắng sau 180 ngày. Hiệu quả sử dụng thuốc để diệt cây Bìm bìm hoa trắng sau 180 ngày.

58 vi c DANH MỤC HÌNH Hình 2. Bản đồ địa giới hành chính của Quận Sơn Trà, TP. Một số hình ảnh từ vệ tinh và GPS để ước tính diện tích cây Bìm Bìm Merremia spp. tại phường Thọ Quang, TP.

Một số đặc điểm hình thái cây Bìm bìm hoa trắng. Ô tiêu chuẩn được sử dụng để xác định một số chỉ tiêu sinh thực. Thân cây và lá của Bìm bìm hoa trắng. Hoa của cây Bìm bìm hoa trắng.

Quả và hạt cây Bìm bìm hoa trắng. Hoa và quả của cây Bìm bìm hoa trắng. Hoa và quả của cây Bìm bìm hoa trắng. Hạt cây Bìm bìm hoa trắng tồn lưu trong đất.

Tỷ lệ mầm tái sinh từ thân cây Bìm bìm hoa trắng. Tỷ lệ mầm tái sinh từ cành cây Bìm bìm hoa trắng. Khả năng tái sinh từ rễ cây Bìm bìm hoa trắng. Sử dụng biện pháp diệt phần gốc sau cắt.

Sử dụng biện pháp nhổ cây con. Sử dụng biện pháp phun thuốc lên lá cây Bìm bìm hoa trắng. Sử dụng biện pháp tiêm thuốc vào thân cây Bìm bìm hoa trắng .60 vii c TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Ngô Quang Huy Tên Luận văn: Nghiên cứu đặc điểm sinh học và biện pháp phòng trừ cây Bìm bìm hoa trắng (Merremia eberhardtii) tại Đà nẵng. Ngành: Bảo vệ thực vật Mã số: 60 62 01 12 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam (VNUA) Mục đích nghiên cứu Nghiên cứu được đặc điểm sinh học và sử dụng các biện pháp phòng trừ cây Bìm bìm hoa trắng nhằm ngăn chặn sự lây lan và kiểm soát sự phát triển của cây Bìm bìm hoa trắng (Merremia eberhardtii) tại Đà Nẵng.

Phương pháp nghiên cứu Phương pháp nghiên cứu được dựa theo phương pháp được Nguyễn Nghĩa Thìn giới thiệu trong “Cẩm nang nghiên cứu Đa dạng sinh vật” (1997) và “Phương pháp nghiên cứu bảo vệ thực vật tập III” (Viện Bảo vệ thực vật, 2000) ; các biện pháp phòng trừ dựa vào kinh nghiệm của thế giới kết hợp với kinh nghiệm phòng trừ cây Trinh nữ thân gỗ (Mimosa pigra L.) (Nguyễn Hồng Sơn và cs., 2007; Nguyễn Hồng Sơn và Phạm Văn Lầm, 2010) tại Việt Nam. Kết quả chính và kết luận Đặc điểm sinh học cây Bìm bìm hoa trắng: Cây Bìm bìm hoa trắng sống ở khu vực thấp có các chỉ tiêu sinh thực thấp hơn so với khu vực cao. Thấp nhất là khu vực đất thấp và khô. Cây Bìm bìm hoa trắng sống ở khu vực đất cao, ẩm có các chỉ tiêu sinh thực cao nhất.

Cây Bìm bìm hoa trắng khả năng tái sinh từ các đoạn thân trong điều kiện đất ẩm ướt, tỷ lệ tái sinh từ các đoạn cành cấp 1 cao nhất và cành cấp 3 thấp nhất. Trong điều kiện đất khô hạn các đoạn thân và cành không có khả năng tái sinh. Rễ cây Bìm bìm hoa trắng không có khả năng tái sinh. Tỷ lệ cây Bìm bìm tái sinh sau cắt gốc khá cao (50-60%).

Số mầm tái sinh từ gốc tăng mạnh trong 30 ngày sau chặt và không mọc thêm sau 45 ngày, đạt cao nhất là sau 45 ngày chặt. Tỷ lệ tái sinh giảm dần theo đường kính gốc. Sử dụng các biện pháp phòng trừ mang lại một số hiệu quả: Hiệu quả diệt phần gốc cây bằng biện pháp cắt gốc khá thấp chỉ đạt từ 10-40%. Hiệu quả diệt phần gốc của cây Bìm bìm trong điều kiện khô hạn (mùa khô) cao hơn trong điều kiện ẩm ướt.

Biện pháp nhổ cây con hiệu quả phòng trừ ở công thức nhổ 1 tháng/lần đạt cao nhất. Công thức nhổ 3 tháng/lần đạt hiệu quả thấp. Riêng mùa khô, hiệu quả phòng trừ của công thức nhổ 1 tháng/lần và công thức nhổ 3 tháng/lần đều đạt 100%; Biện pháp phun thuốc xử lý cây con: Sau 10 ngày xử lý hiệu quả đạt không rõ rệt, đạt cao nhất ở công thức Gly - 4.