Luận văn: Nâng cao hiệu quả huy động vốn tại BIDV Nam Thái Nguyên - Bùi Minh Hưng

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu giải pháp nâng cao hiệu quả huy động vốn tại BIDV chi nhánh Nam Thái Nguyên, phân tích thực trạng và đề xuất kiến nghị phù hợp.

• Tác giả: Bùi Minh Hưng
• Người hướng dẫn: PGS. Văn Bá Thanh
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế và Quản trị Kinh doanh
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Nâng cao hiệu quả huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam Chi nhánh Nam Thái Nguyên
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Tổng quan về huy động vốn tại BIDV Nam Thái Nguyên

Huy động vốn là hoạt động cốt lõi của ngân hàng thương mại. BIDV Nam Thái Nguyên là chi nhánh thuộc Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam. Chi nhánh đóng vai trò quan trọng trong việc huy động nguồn vốn nhàn rỗi từ tổ chức kinh tế và cá nhân trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. Nguồn vốn huy động được sử dụng cho hoạt động tín dụng và đầu tư. Hiệu quả huy động vốn được đánh giá qua nhiều chỉ tiêu. Bao gồm quy mô vốn, cơ cấu nguồn vốn, chi phí huy động và tốc độ tăng trưởng. BIDV Nam Thái Nguyên cung cấp đa dạng sản phẩm tiền gửi. Có tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi có kỳ hạn và phát hành giấy tờ có giá. Mỗi loại sản phẩm có đặc điểm và mức lãi suất khác nhau. Ngân hàng cần cân đối giữa chi phí và hiệu quả sử dụng vốn. Mục tiêu là tối ưu hóa lợi nhuận trong hoạt động kinh doanh ngân hàng.

1.1. Vai trò của huy động vốn trong hoạt động ngân hàng

Huy động vốn tạo nền tảng cho mọi hoạt động kinh doanh ngân hàng. Nguồn vốn huy động quyết định khả năng cung cấp tín dụng cho nền kinh tế. Tại BIDV Nam Thái Nguyên, huy động vốn là tiền đề cho hoạt động cho vay và đầu tư. Hiệu quả huy động vốn ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu và lợi nhuận chi nhánh. Ngân hàng huy động vốn tốt sẽ có nguồn lực tài chính dồi dào. Điều này giúp đáp ứng nhu cầu vay vốn của khách hàng trên địa bàn. Đồng thời tăng cường vị thế cạnh tranh trên thị trường tài chính địa phương.

1.2. Các hình thức huy động vốn của ngân hàng thương mại

Ngân hàng thương mại sử dụng nhiều hình thức huy động vốn khác nhau. Tiền gửi không kỳ hạn cho phép khách hàng rút tiền bất cứ lúc nào. Loại tiền này có lãi suất thấp do tính biến động cao. Tiền gửi có kỳ hạn mang lại nguồn vốn ổn định hơn cho ngân hàng. Lãi suất tiền gửi có kỳ hạn thường cao hơn tiền gửi không kỳ hạn. Ngân hàng còn phát hành giấy tờ có giá như trái phiếu và kỳ phiếu. Đây là công cụ nợ giúp huy động vốn trên thị trường. Lãi suất phát hành thường cao hơn lãi suất tiền gửi thông thường.

II. Phân tích thực trạng huy động vốn BIDV Nam Thái Nguyên

Thực trạng huy động vốn tại BIDV Nam Thái Nguyên có nhiều điểm đáng chú ý. Quy mô vốn huy động của chi nhánh tăng trưởng qua các năm. Tuy nhiên tốc độ tăng trưởng chưa tương xứng với tiềm năng địa bàn. Cơ cấu nguồn vốn còn mất cân đối giữa tiền gửi không kỳ hạn và có kỳ hạn. Tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn chiếm tỷ trọng lớn gây áp lực chi phí. Chi phí huy động vốn có xu hướng tăng do cạnh tranh gay gắt. Nhiều ngân hàng thương mại khác mở chi nhánh tại Thái Nguyên. Điều này tạo áp lực cạnh tranh về lãi suất và chất lượng dịch vụ. Chất lượng dịch vụ và sản phẩm chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu khách hàng. Công nghệ ngân hàng còn hạn chế so với yêu cầu phát triển. Nhân viên chưa được đào tạo bài bản về kỹ năng bán hàng và chăm sóc khách hàng. Hệ thống quản trị rủi ro trong huy động vốn cần được cải thiện.

2.1. Kết quả đạt được trong hoạt động huy động vốn

BIDV Nam Thái Nguyên đã đạt được một số kết quả tích cực trong huy động vốn. Quy mô vốn huy động tăng trưởng đều qua các năm giai đoạn 2013-2015. Tổng nguồn vốn huy động từ tổ chức kinh tế và dân cư tăng liên tục. Thị phần huy động vốn của chi nhánh trên địa bàn được duy trì ổn định. Ngân hàng đã đa dạng hóa sản phẩm tiền gửi để thu hút khách hàng. Các chương trình khuyến mãi và ưu đãi lãi suất được triển khai thường xuyên. Mạng lưới phòng giao dịch được mở rộng tạo thuận lợi cho khách hàng giao dịch.

2.2. Hạn chế và nguyên nhân trong huy động vốn

Bên cạnh kết quả đạt được, hoạt động huy động vốn còn tồn tại nhiều hạn chế. Tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn chiếm tỷ trọng cao làm tăng chi phí vốn. Cơ cấu nguồn vốn theo kỳ hạn chưa hợp lý ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng. Chất lượng dịch vụ khách hàng chưa đồng đều giữa các điểm giao dịch. Nguyên nhân chính là do cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng khác trên địa bàn. Hệ thống công nghệ thông tin chưa được đầu tư đúng mức. Nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Công tác marketing và chăm sóc khách hàng chưa được chú trọng đúng mức.

III. Giải pháp nâng cao hiệu quả huy động vốn BIDV Nam Thái Nguyên

Để nâng cao hiệu quả huy động vốn, BIDV Nam Thái Nguyên cần triển khai nhiều giải pháp đồng bộ. Giải pháp thứ nhất là đa dạng hóa sản phẩm tiền gửi phù hợp nhu cầu khách hàng. Ngân hàng cần phát triển các gói sản phẩm tiết kiệm linh hoạt. Giải pháp thứ hai là nâng cao chất lượng dịch vụ và ứng dụng công nghệ hiện đại. Đầu tư hệ thống ngân hàng số giúp khách hàng giao dịch thuận tiện hơn. Giải pháp thứ ba là đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Nhân viên cần có kỹ năng tư vấn và chăm sóc khách hàng chuyên nghiệp. Giải pháp thứ tư là xây dựng chiến lược marketing hiệu quả. Tăng cường nhận diện thương hiệu BIDV trên địa bàn Thái Nguyên. Giải pháp thứ năm là quản lý chi phí huy động vốn hợp lý. Cân đối giữa lãi suất huy động và lợi nhuận kinh doanh. Các giải pháp cần được triển khai đồng bộ và có lộ trình cụ thể.

3.1. Đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao chất lượng dịch vụ

Đa dạng hóa sản phẩm tiền gửi là giải pháp then chốt để thu hút khách hàng. BIDV Nam Thái Nguyên cần phát triển sản phẩm tiết kiệm tích lũy định kỳ. Sản phẩm tiết kiệm kết hợp bảo hiểm và đầu tư cần được đẩy mạnh. Nâng cao chất lượng dịch vụ tại quầy giao dịch và kênh digital banking. Ứng dụng công nghệ fintech vào quản lý tài khoản và thanh toán. Xây dựng chương trình khách hàng thân thiết với ưu đãi hấp dẫn. Giảm thời gian xử lý giao dịch và tăng cường bảo mật thông tin khách hàng.

3.2. Đào tạo nhân lực và quản lý chi phí huy động vốn

Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố quyết định hiệu quả kinh doanh. BIDV Nam Thái Nguyên cần xây dựng chương trình đào tạo bài bản cho nhân viên. Kỹ năng tư vấn tài chính và chăm sóc khách hàng cần được ưu tiên. Quản lý chi phí huy động vốn đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng giữa các yếu tố. Lãi suất huy động cần được điều chỉnh linh hoạt theo thị trường. Ngân hàng nên tối ưu hóa cơ cấu nguồn vốn để giảm chi phí bình quân. Xây dựng hệ thống đánh giá hiệu quả huy động vốn theo từng chi nhánh và cá nhân.

IV. Kết luận và ứng dụng thực tiễn tại BIDV Nam Thái Nguyên

Nghiên cứu về nâng cao hiệu quả huy động vốn tại BIDV Nam Thái Nguyên mang lại nhiều kết quả có giá trị. Hoạt động huy động vốn là nền tảng quan trọng cho sự phát triển của chi nhánh. Thực trạng huy động vốn cho thấy cả kết quả đạt được và hạn chế tồn tại. Quy mô vốn tăng trưởng nhưng cơ cấu và chi phí còn nhiều bất cập. Các giải pháp đề xuất mang tính khả thi và phù hợp với điều kiện thực tế. Đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ là giải pháp trọng tâm. Đào tạo nhân lực và quản lý chi phí cũng đóng vai trò quan trọng. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn đối với BIDV Nam Thái Nguyên. Các giải pháp có thể áp dụng ngay trong hoạt động kinh doanh của chi nhánh. Đồng thời đóng góp vào lý luận về quản trị kinh doanh ngân hàng thương mại.

4.1. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của nghiên cứu

Nghiên cứu mang lại ý nghĩa lý luận về quản trị huy động vốn ngân hàng thương mại. Kết quả nghiên cứu bổ sung kiến thức về hoạt động huy động vốn tại chi nhánh ngân hàng. Về mặt thực tiễn, các giải pháp đề xuất có tính ứng dụng cao. BIDV Nam Thái Nguyên có thể áp dụng các giải pháp vào hoạt động kinh doanh. Kết quả nghiên cứu cũng có giá trị tham khảo cho các chi nhánh BIDV khác. Các ngân hàng thương mại trên địa bàn Thái Nguyên có thể tham khảo mô hình nghiên cứu.

4.2. Định hướng phát triển và khuyến nghị cho BIDV Nam Thái Nguyên

BIDV Nam Thái Nguyên cần xây dựng chiến lược huy động vốn dài hạn. Định hướng phát triển nên tập trung vào ngân hàng số và dịch vụ trực tuyến. Mở rộng mạng lưới giao dịch tại các khu công nghiệp và đô thị mới. Xây dựng mối quan hệ bền vững với khách hàng tổ chức và cá nhân. Đẩy mạnh hợp tác với các tổ chức tín dụng quốc tế để đa dạng nguồn vốn. Tăng cường công tác dự báo thị trường và quản trị rủi ro lãi suất. Các khuyến nghị cần được cụ thể hóa thành kế hoạch hành động hàng năm.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ HIỆU QUẢ HUY ĐỘNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Khái quát chung về ngân hàng thương mại 1. Khái niệm ngân hàng thương mại Ngân hàng thương mại đã có lịch sử hình thành và phát triển hàng trăm năm gắn liền với sự phát triển của kinh tế hàng hoá. Sự phát triển hệ thống NHTM đã có tác động rất lớn và quan trọng đến quá trình phát triển của nền kinh tế hàng hoá, ngược lại kinh tế hàng hoá phát triển mạnh mẽ đến giai đoạn cao nhất là nền kinh tế thị trường thì NHTM cũng ngày càng được hoàn thiện và trở thành những định chế tài chính quan trọng nhất.

NHTM đóng vai trò rất quan trọng trong việc làm cầu nối giữa huy động vốn và cho vay vốn trong nền kinh tế. Cho đến nay, có rất nhiều khái niệm về NHTM. Ở Mỹ: “Ngân hàng thương mại là công ty kinh doanh tiền tệ, chuyên cung cấp dịch vụ tài chính và hoạt động trong ngành công nghiệp dịch vụ tài chính”. Đạo luật ngân hàng của Pháp (1941) cũng đã định nghĩa: “Ngân hàng thương mại là những xí nghiệp hay cơ sở mà nghề nghiệp thường xuyên là nhận tiền bạc của công chúng dưới hình thức ký thác, hoặc dưới các hình thức khác và sử dụng tài nguyên đó cho chính họ trong các nghiệp vụ về chiết khấu, tín dụng và tài chính”.

Theo Luật các tổ chức tín dụng năm 2010 của Nước Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam quy định “Ngân hàng thương mại là loại hình ngân hàng được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận”. Từ những quan điểm và quy định trên có thể tổng quát: NHTM là một tổ chức tín dụng kinh doanh và cung ứng thường xuyên đa dạng các dịch vụ tài chính như nhận tiền gửi, cấp tín dụng, cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản. Ngoài ra, ngân hàng còn cung cấp nhiều dịch vụ khác nhằm đáp ứng nhu cầu về sản phẩm dịch vụ của xã hội. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.

Vai trò của Ngăn hàng thương mại đổi với sự phát triển kinh tế 1. Ngân hàng thương mại cung cấp vốn cho nền kinh tế NHTM ra đời là tất yếu của nền sản xuất hàng hoá. Khi sản xuất hàng hóa phát triển, lưu thông hàng hóa ngày càng được mở rộng, nhu cầu về vốn để đầu tư sản xuất kinh doanh ngày càng cao. Mặt khác trong xã hội lại có một lượng vốn nhàn rỗi do quá trình tiết kiệm, tích luỹ của cá nhân, doanh nghiệp, tổ chức khác.

NHTM là chủ thể đứng ra huy động các nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi đó và sử dụng nguồn vốn huy động được cấp vốn cho nền kinh tế thông qua hoạt động tín đụng. NHTM trở thành chủ thể chính đáp ứng nhu cầu vốn cho nền kinh tế. Nhờ có những hoạt động và nghiệp vụ của NHTM, các doanh nghiệp có điều kiện mở rộng sản xuất, cải tiến máy móc, tăng năng suất lao động, từ đó thúc đẩy nền kinh tế ngày càng phát triển. Ngân hàng thương mại là cầu nổi doanh nghiệp và thị trường Trong nền kinh tế thị trường, các doanh nghiệp khi sản xuất phải luôn đặt ra và trả lời được 3 câu hỏi: Sản xuất cái gì? Sản xuất như thế nào? Sản xuất cho ai? Sản xuất của doanh nghiệp phải phù hợp với tín hiệu của thị trường.

Để có thể đáp ứng được nhu cầu ngày càng cao của thị trường, các doanh nghiệp phải không ngừng nâng cao sản xuất, đa dạng hóa mẫu mã, sản phẩm, đầu tư các trang thiết bị, công nghệ hiện đại. Những hoạt động này luôn đòi hỏi doanh nghiệp phải có một lượng vốn đầu tư lớn và các NHTM có thể đáp ứng được vấn đề này. Nói cách khác, NHTM là một cầu nối vững chắc giữa doanh nghiệp và thị trường, giúp doanh nghiệp nâng cao chất lượng về mọi mặt của sản xuất kinh doanh và từ đó tạo cho doanh nghiệp chỗ đứng vững chắc trong cạnh tranh. Ngân hàng thương mại là công cụ để Nhà nước điều tiết vĩ mô nền kinh tế Trong nền kinh tế thị trường, NHTM với tư cách là trung tâm tiền tệ của toàn bộ nền kinh tế, đảm bảo sự phát triển hài hoà cho tất cả các thành phần kinh tế khi tham gia hoạt động sản xuất kinh doanh, có thể nói mỗi sự dao động của Ngân hàng đều gây ảnh hưởng ít nhiều đến các thành phần kinh tế khác.

Do vậy, Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn 9 sự hoạt động có hiệu quả của NHTM thông qua các nghiệp vụ kinh doanh của nó thực sự là công cụ tốt để Nhà nước tiến hành điều tiết vĩ mô nền kinh tế. Thông qua hoạt động thanh toán giữa các Ngân hàng trong hệ thống, NHTM đã góp phần mở rộng khối lượng tiền cung ứng cho lưu thông. Thông qua việc cấp tín dụng cho nền kinh tế NHTM đã thực hiện việc dẫn dắt các nguồn tiền, tập hợp và phân phối vốn trên thị trường, điều khiển chúng một cách hiệu quả và thực thi vai trò điều tiết gián tiếp vĩ mô. Mặt khác thông qua NHTM, NHNN có thể ấn định mức lãi suất huy động, quy định thời hạn cho vay, tăng hoặc giảm tỷ lệ dự trữ bắt buộc để thực thi chính sách tiền tệ mở rộng hay thắt chặt nhằm quản lý lượng tiền trong lưu thông, đảm bảo sự ổn định của thị trường tiền tệ.

Việc điều tiết vĩ mô nền kinh tế thông qua hệ thống NHTM thườmg đạt hiệu quả trong thời gian ngắn nên thường được Nhà nước sử dụng (Phan Thị Thu Hà, Nguyễn Thị Thu Thảo, 2002). Ngân hàng thương mại là cầu nối nền tài chính quốc gia và nền tài chính quốc tế Trong nền kinh tể thị trường, khi các mối quan hệ hàng hoá, tiền tệ ngày càng được mở rộng thì nhu cầu giao lưu kinh tế - xã hội giữa các quốc gia trên thế giới ngày càng trở nên cần thiết, cấp bách. Việc phát triển kinh tế ở các quốc gia luôn gắn liền với sự phát triển của kinh tế thế giới và là bộ phận cấu thành nên sự phát triển đó.Vì vậy nền tài chính của mỗi quốc gia cũng phải hoà nhập với nền tài chính quốc tế và NHTM với các hoạt động của mình đã đóng góp vai trò quan trọng trong sự hoà nhập này. Với các nghiệp vụ như thanh toán, nghiệp vụ hối đoái và các nghiệp vụ khác NHTM tạo điều kiện thúc đẩy hoạt động ngoại thương phát triển.

Thông qua hoạt động thanh toán, kinh doanh ngoại hối, quan hệ tín dụng với các NHTM nước ngoài, NHTM đã thực hiện vai trò điều tiết nền tài chính trong nước phù hợp với sự vận động của nền tài chính quốc tế. Các hoạt động cơ bản của Ngân hàng thương mại Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn 10 Để thực hiện nhiệm vụ trung gian tài chính trong nền kinh tế, NHTM thực hiện các nghiệp vụ chuyên môn của mình. Nhìn chung hoạt động của NHTM bao gồm 3 lĩnh vực cơ bản: Huy động vốn: Đây là nghiệp vụ cơ bản tạo tiền đề cho hoạt động của NHTM. Để tạo lập nguồn vốn cho hoạt động kinh doanh của mình các NHTM thực hiện huy động mọi nguồn vốn hợp pháp tạm thời nhàn rỗi trong nền kinh tế, tập trung vào ngân hàng (luận văn sẽ đi sâu phân tích nghiệp vụ này).

Hoạt động tín dụng: Cho vay là nghiệp vụ kinh doanh chủ yếu của các NHTM Việt Nam. NHTM sử dụng phần lớn số tiền huy động được để cho vay đối với nền kinh tế. Đây là hoạt động kinh doanh tạo ra thu nhập chủ yếu để bù đắp các loại chi phí trong hoạt động ngân hàng và thu lợi nhuận. Hoạt động ngân quỹ: Nhằm duy trì khả năng thanh khoản của ngân hàng, đáp ứng nhu cầu rút tiền và thanh toán thường xuyên của khách hàng.

Mức dự trữ này cao hoặc thấp phụ thuộc vào quy mô hoạt động, cơ cấu và tính chất nguồn vốn của NHTM. Các khoản dự trữ của NHTM không sinh lời. - Các dịch vụ ngân hàng (dịch vụ thanh toán, đại lý, tư vấn.): Quan điểm truyền thống cho rằng thu nhập của ngân hàng đều bắt nguồn từ hoạt động cho vay và đầu tư, nhưng thực tế hiện nay thu nhập từ hoạt động quản lý các khoản mục nguồn vốn cũng đóng một vai trò quan trọng như thu nhập từ các khoản mục tài sản trong việc đạt được mục tiêu lợi nhuận của ngân hàng. Các mặt hoạt động nghiệp vụ của NHTM có mối quan hệ mật thiết, hỗ trợ và thúc đẩy nhau cùng phát triển.

Chỉ huy động được vốn thì mới có nguồn vốn để cho vay và đầu tư. Ngược lại, việc sử dụng vốn cho vay có hiệu quả sẽ giúp cho nền kinh tế phát triển, tạo ra nguồn vốn dồi dào để huy động vào ngân hàng. Mặt khác muốn cho vay và huy động vốn tốt thì ngân hàng phải làm tốt các dịch vụ trung gian của mình. NHTM nhận tiền gửi hoặc phát hành các công cụ nợ để huy động vốn, sử dụng vốn này để cho vay với một lãi suất và kỳ hạn ấn định.

Sau một thời gian Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn 11 nhất định, người vay phải trả cho ngân hàng vốn và một số tiền lãi. Lãi thu được từ các khoản cho vay và các khoản đầu tư sẽ tạo nên thu nhập của ngân hàng. Để tạo lập được nguồn vốn nhằm tài trợ cho danh mục tài sản của mình, các NHTM phải chi phí huy động vốn bao gồm những chi phí như: Tiền lãi; phí bảo hiểm, các khoản chi phí môi giới, chi phí cho bộ máy quản lý, các chi phí khác. Với mục tiêu tăng cường hoạt động kinh doanh và tối đa hoá lợi nhuận, hầu hết các NHTM thường xuyên tìm cách khai thác các nguồn vốn với chi phí thấp nhất để mở rộng cho vay và đầu tư.

Đây là phương thức kinh doanh chủ yếu của các NHTM ở Việt Nam hiện nay. Bên cạnh đó NHTM còn cung cấp nhiều các loại hình dịch vụ tài chính khác như: Bảo hiểm, tín thác, đầu tư, kinh doanh chứng khoán. Xuất phát từ xu hướng phát triển trong hoạt động của NHTM hiện đại là mở rộng các hoạt động dịch vụ, bên cạnh việc vẫn duy trì các nghiệp vụ ngân hàng truyền thống, thông qua việc đa dạng hoá hoạt động, các NHTM có thể vừa tăng thu nhập vừa có thể cạnh tranh, phân tán rủi ro trong hoạt động kinh doanh so với các định chế tài chính phi ngân hàng trong lĩnh vực cung ứng dịch vụ.