Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CÁN BỘ, CÔNG CHỨC 1. Cơ sở lý luận về nâng cao chất lượng cán bộ công chức 1. Cán bộ, công chức hành chính Nhà nước 1. Khái niệm, yêu cầu đối với CBCC hành chính nhà nước a.Khái niệm cán bộ, công chức hành chính nhà nước Theo điều 4 Luật cán bộ, công chức năm 2008 quy định “Cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, ở tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh), ở huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (sau đây gọi chung là cấp huyện), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước”.
Cán bộ bao gồm cán bộ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện. Chức vụ, chức danh cán bộ làm việc trong cơ quan nhà nước được xác định theo quy định của Luật tổ chức Quốc hội, Luật tổ chức Chính phủ, Luật tổ chức Toà án nhân dân, Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân, Luật tổ chức Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân, Luật kiểm toán nhà nước và các quy định khác của pháp luật có liên quan. Yêu cầu đối với đội ngũ cán bộ, công chức hành chính nhà nước Trung thành với Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; bảo vệ danh dự Tổ quốc và lợi ích quốc gia. Tôn trọng nhân dân, tận tụy phục vụ nhân dân.
Liên hệ chặt chẽ với nhân dân, lắng nghe ý kiến và chịu sự giám sát của nhân dân. Chấp hành nghiêm chỉnh đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước. Thực hiện đúng, đầy đủ và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được giao. Có ý thức tổ chức kỷ luật; nghiêm chỉnh chấp hành nội quy, quy chế của cơ quan, tổ chức, đơn vị; báo cáo người có thẩm quyền khi phát hiện hành vi vi phạm pháp luật trong cơ quan, tổ chức, đơn vị; bảo vệ bí mật nhà nước.
Chủ động và phối hợp chặt chẽ trong thi hành công vụ; giữ gìn đoàn kết trong cơ quan, tổ chức, đơn vị. Bảo vệ, quản lý và sử dụng hiệu quả, tiết kiệm tài sản nhà nước được giao. Chấp hành quyết định của cấp trên. Khi có căn cứ cho rằng quyết định đó là trái pháp luật thì phải kịp thời báo cáo bằng văn bản với người ra quyết định; trường hợp người ra quyết định vẫn quyết định việc thi hành thì phải có văn bản và người thi hành phải chấp hành nhưng không chịu trách nhiệm về hậu quả của việc thi hành, đồng thời báo cáo cấp trên trực tiếp của người ra quyết định.
Người ra quyết định phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về quyết định của mình. Thực hiện các nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật. Cán bộ, công chức là người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị ngoài việc thực hiện tốt các yêu cầu trên còn phải thực hiện các yêu cầu sau đây: Chỉ đạo tổ chức thực hiện nhiệm vụ được giao và chịu trách nhiệm về kết quả hoạt động của cơ quan, tổ chức, đơn vị; c 8 Kiểm tra, đôn đốc, hướng dẫn việc thi hành công vụ của cán bộ, công chức; Tổ chức thực hiện các biện pháp phòng, chống quan liêu, tham nhũng, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí và chịu trách nhiệm về việc để xảy ra quan liêu, tham nhũng, lãng phí trong cơ quan, tổ chức, đơn vị; Tổ chức thực hiện các quy định của pháp luật về dân chủ cơ sở, văn hóa công sở trong cơ quan, tổ chức, đơn vị; xử lý kịp thời, nghiêm minh cán bộ, công chức thuộc quyền quản lý có hành vi vi phạm kỷ luật, pháp luật, có thái độ quan liêu, hách dịch, cửa quyền, gây phiền hà cho công dân; Giải quyết kịp thời, đúng pháp luật, theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cơ quan có thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo và kiến nghị của cá nhân, tổ chức. Ngoài ra còn phải thực hiện các nghĩa vụ khác theo yêu cầu của pháp luật.
Cán bộ, công chức Sở LĐTB&XH và vai trò, vị trí của cán bộ, công chức Sở LĐTB&XH Cán bộ, công chức Sở LĐTB&XH là những người làm trong công sở Sở LĐTB&XH, hưởng lương từ ngân sách nhà nước, được xếp vào một ngạch bậc nhất định phù hợp với trình độ đào tạo, được sử dụng quyền lực của nhà nước để thực thi công vụ công chức trên cơ sở chức năng nhiệm vụ do pháp luật quy định. Cán bộ, công chức Sở LĐTB&XH là người đại diện cho nhà nước thực hiện các chính sách về lao động, người có công và xã hội. Cán bộ, công chức Sở LĐTB&XH được coi là dây chuyền, cầu nối giữa Đảng, Chính phủ với nhân dân, là người đem chính sách, pháp luật về lao động, người có công và xã hội của nhà nước tuyên truyền giải thích cho đối tượng chính sách, cho nhân dân hiểu và thi hành để nhằm bảo đảm an sinh xã hội. Cán bộ, công chức Sở LĐTB&XH là công bộc của nhân dân nghĩa là người phục vụ các nhu cầu của nhân dân, của xã hội trong khuôn khổ pháp luật.
Để phục vụ nhân dân Nhà nước trao quyền cho cán bộ để làm phương tiện pháp lý để họ hoàn thành bổn phận công vụ của công chức do mình đảm c 9 nhiệm. Chủ tịch Hồ Chí Minh viết: "Những người trong các công sở đều có nhiều hoặc ít quyền hành. Nếu không giữ đúng Cần, Kiệm, Liêm, Chính thì dễ trở nên hủ bại, biến thành sâu mọt của dân". Để trở thành công bộc của nhân dân cán bộ Sở LĐTB&XH phải quán triệt quan điểm khi phục vụ phải tôn trọng pháp luật, tận tụy phục vụ nhân dân.
Thực hiện nguyên tắc bình đẳng trước pháp luật, cán bộ Sở LĐTB&XH cần phải có lương tâm trong sáng, chí công vô tư, có trình độ chuyên môn. Kỹ năng quản lý hành chính và phương pháp công tác để thực thi công vụ, tạo được sự tín nhiệm với nhân dân. Điều đó đòi hỏi người cán bộ Sở LĐTB&XH phải thường xuyên rèn luyện phẩm chất đạo đức, học tập nâng cao trình độ chuyên môn mới trở thành công bộc của nhân dân. Do vậy, cán bộ, công chức Sở LĐTB&XH có vị trí vai trò rất quan trọng trong bộ máy cơ quan nhà nước.
Để đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước trong sự nghiệp đổi mới đòi hỏi cán bộ Sở LĐTB&XH phải thành thạo về chuyên môn, tinh thông nghiệp vụ mà còn phải có phẩm chất đạo đức và lối sống lành mạnh, liêm, chính. Điều đó đặt ra yêu cầu cán bộ, công chức Sở LĐTB&XH phải thường xuyên rèn luyện đạo đức và lối sống, học tập nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ để khi thi hành công vụ phải “Chủ động, trách nhiệm, công tâm, hiệu quả”. Chất lượng và các tiêu chí đánh giá chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức Sở LĐTB&XH 1. Khái niệm chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức Sở LĐTB&XH Chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức Sở LĐTB&XH trước hết cần được hiểu đó chính là chất lượng lao động của cán bộ, công chức - một loại lao động có tính chất đặc thù riêng xuất phát từ vị trí vai trò của chính đội ngũ lao động này.
Chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức Sở LĐTB&XH phụ thuộc vào chất lượng của từng thành viên cán bộ công chức trong đội ngũ đó. Mỗi cán c 10 bộ, công chức không tồn tại một cách biệt lập mà phải được đặt trong một chỉnh thể thống nhất của đội ngũ CBCC. Vì vậy, quan niệm về chất lượng đội ngũ CBCC phải được đặt trong mối quan hệ biện chứng giữa chất lượng của từng cán bộ với chất lượng của cả đội ngũ. Chất lượng của cả đội ngũ không phải là sự tập hợp giản đơn số lượng mà là sự tổng hợp sức mạnh của toàn bộ đội ngũ.
Sức mạnh này bắt nguồn từ phẩm chất vốn có bên trong của mỗi cán bộ và nó được tăng lên gấp bội bởi tính thống nhất của tổ chức; của sự giáo dục, đào tạo, phân công, quản lý, của kỷ luật. Như vậy có thể nói chất lượng đội ngũ CBCC bao gồm: - Chất lượng của từng cán bộ; cụ thể là phẩm chất chính trị, đạo đức; trình độ năng lực và khả năng hoàn thành nhiệm vụ. Chất lượng của từng cán bộ là yếu tố cơ bản tạo nên chất lượng của cả đội ngũ. - Chất lượng của cả đội ngũ với tính cách là một chỉnh thể, thể hiện ở cơ cấu đội ngũ được tổ chức khoa học, có tỷ lệ cân đối, hợp lý vì số lượng và độ tuổi bình quân được phân bố trên cơ sở của địa phương, ngành, lĩnh vực hoạt động của đời sống xã hội.
Như vậy, các yếu tố cấu thành chất lượng đội ngũ CBCC không chỉ bao gồm một mặt, một khía cạnh nào đó, mà nó bao gồm cả một hệ thống, được kết cấu như một chỉnh thể toàn diện từ chất lượng của từng cán bộ (đây là yếu tố cơ bản nhất, tiên quyết nhất) cho đến cơ cấu số lượng nam nữ, độ tuổi, thành phần của đội ngũ cùng với việc bồi dưỡng, giáo dục, phân công, quản lý kiểm tra giám sát và thực hiện nghiêm các nguyên tắc tổ chức và hoạt động của bộ máy Sở LĐTB&XH tỉnh Bắc Kạn. Để nâng cao chất lượng của đội ngũ CBCC, cần phải giải quyết tốt mối quan hệ giữa chất lượng với số lượng CBCC. Chỉ khi nào hai mặt này quan hệ hài hòa với nhau thì mới tạo nên sức mạnh đồng bộ của cả đội ngũ. Trong thực tế chúng ta cần phải chống hai khuynh hướng, khuynh hướng thứ nhất là chạy theo số lượng, ít chú trọng đến chất lượng dẫn đến cán bộ nhiều về số c 11 lượng nhưng hoạt động không hiệu quả.
Khuynh hướng thứ hai, cầu toàn về chất lượng nhưng không quan tâm đến số lượng. Khuynh hướng này là một nguyên nhân quan trọng làm cho tuổi đời bình quân của đội ngũ CBCC ngày càng cao, hẫng hụt về thế hệ. Trong giai đoạn hiện nay thì cần hơn hết là phải coi trọng chất lượng của CBCC trên cơ sở bảo đảm số lượng hợp lý.