Luận văn thạc sĩ lỗi phát âm phụ âm tiếng anh của học sinh việt nam

Phân tích lỗi phát âm phụ âm tiếng Anh của học sinh Việt Nam trong luận văn thạc sĩ nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy và học tập ngôn ngữ.

• Tác giả: Trần Thị Mai Đào
• Người hướng dẫn: TS. Lê Thế Quế
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Ngôn ngữ học
• Đề tài: Lỗi phát âm phụ âm tiếng Anh của học sinh Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2003
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN
• 1.1. Giới thiệu hệ thống âm vị PA tiếng Anh
• 1.2. Tiếng Anh RP và các biến thể địa phương
• 1.3. Hệ thống âm vị PA tiếng Anh
• 1.4. Định nghĩa và danh sách PA
• 1.5. Các nét khu biệt của PA tiếng Anh
• 1.6. Sự hiện thực hoá hệ thống âm vị PA tiếng Anh
• 1.7. Âm mạnh và âm yếu
• 1.8. Cụm PA đầu
• 1.9. Cụm PA cuối
• 1.10. PA âm tiết tính
• 1.11. Quy tắc âm vị học tiếng Anh
• 1.12. Quan hệ giữa âm và chữ trong tiếng Anh
• 1.13. Đặc điểm ngữ âm tiếng Việt
• 1.14. Cấu trúc âm tiết
• 1.15. Danh sách PA
• 1.16. Hệ thống PA đầu
• 1.17. Hệ thống PA cuối
• 1.18. Mô tả PA tiếng Việt
• 1.19. Quan hệ giữa âm và chữ trong tiếng Việt
• 1.20. Chương trình tiếng Anh ở trường THCS
• 1.21. Tình hình dạy phát âm tiếng Anh ở trường THCS
• 2. CHƯƠNG 2: KHẢO SÁT CÁC DẠNG LỖI PHÁT ÂM PA TIẾNG ANH
• 2.1. Cơ sở xác định lỗi
• 2.2. Xây dựng các dạng trắc nghiệm cho khảo sát lỗi
• 2.3. Danh sách từ thử dạng trích dẫn (Đơn PA)
• 2.4. Danh sách từ thử dạng trích dẫn (Cụm PA chính)
• 2.5. Vấn đề chọn nguồn tư liệu người mắc lỗi phát âm tiếng Anh
• 2.6. Các bước tiến hành thu thập tư liệu về lỗi phát âm tiếng Anh
• 2.7. Phân loại các dạng lỗi phát âm PA trên cơ sở vốn tư liệu
• 2.8. Định nghĩa lỗi phát âm
• 2.9. Tiêu chí phân loại
• 2.10. Mô tả các dạng lỗi phát âm PA
• 2.11. Lỗi biến thể âm vị PA tiếng Anh
• 2.12. Lỗi chân dung âm vị PA tiếng Anh
• 3. CHƯƠNG 3: THỬ BÀN VỀ CÁC TÁC NHÂN GÂY LỖI PHÁT ÂM PA TIẾNG ANH VÀ ĐỀ NGHỊ CÁC BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC
• 3.1. Các tác nhân gây lỗi
• 3.2. Quá trình dạy và học ngôn ngữ thứ hai
• 3.3. Tiếp xúc ngôn ngữ
• 3.4. Những chuyển di tích cực
• 3.5. Những chuyển di tiêu cực
• 3.6. Các tác nhân gây lỗi khác
• 3.7. Từ phía HS
• 3.8. Từ phía chương trình và SGK
• 3.9. Từ phía môi trường dạy và học ngoại ngữ
• 3.10. Các giải pháp đề nghị đối với việc khắc phục các lỗi phát âm PA tiếng Anh cho HS THCS
• 3.11. Truyền đạt kiến thức ngữ âm
• 3.12. Thái độ đối với lỗi phát âm
• 3.13. Tạo môi trường tiếng
• 3.14. Giải pháp đề nghị đối với việc khắc phục lỗi phát âm
• 3.15. Các PA trong cụm
• 3.16. Tiểu kết
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về lỗi phát âm phụ âm tiếng Anh của học sinh Việt Nam

Lỗi phát âm phụ âm tiếng Anh là một trong những vấn đề phổ biến mà học sinh Việt Nam gặp phải trong quá trình học ngoại ngữ. Việc phát âm không chính xác không chỉ ảnh hưởng đến khả năng giao tiếp mà còn gây khó khăn trong việc tiếp thu kiến thức ngôn ngữ. Nghiên cứu này sẽ phân tích các dạng lỗi phát âm phụ âm và nguyên nhân gây ra chúng.

1.1. Định nghĩa và phân loại lỗi phát âm phụ âm tiếng Anh

Lỗi phát âm phụ âm tiếng Anh có thể được phân loại thành nhiều dạng khác nhau, bao gồm lỗi biến thể âm vị và lỗi chân dung âm vị. Việc hiểu rõ các loại lỗi này sẽ giúp giáo viên và học sinh có phương pháp khắc phục hiệu quả.

1.2. Tầm quan trọng của việc phát âm chính xác trong giao tiếp

Phát âm chính xác là yếu tố quan trọng trong giao tiếp. Nó không chỉ giúp người học tự tin hơn mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc hiểu và được hiểu trong các tình huống giao tiếp thực tế.

II. Các thách thức trong việc phát âm phụ âm tiếng Anh của học sinh Việt Nam

Học sinh Việt Nam thường gặp nhiều thách thức khi phát âm phụ âm tiếng Anh do sự khác biệt giữa hai ngôn ngữ. Những thách thức này bao gồm sự chuyển di tiêu cực từ tiếng mẹ đẻ và thiếu sự tiếp xúc với ngôn ngữ bản ngữ.

2.1. Nguyên nhân gây lỗi phát âm phụ âm tiếng Anh

Nguyên nhân chính dẫn đến lỗi phát âm phụ âm bao gồm sự khác biệt trong hệ thống âm vị giữa tiếng Việt và tiếng Anh, cũng như thói quen phát âm từ khi còn nhỏ. Những yếu tố này tạo ra khó khăn trong việc tiếp thu và thực hành phát âm đúng.

2.2. Tác động của môi trường học tập đến phát âm

Môi trường học tập có ảnh hưởng lớn đến khả năng phát âm của học sinh. Việc thiếu sự tương tác với người bản ngữ và phương pháp giảng dạy không hiệu quả có thể làm gia tăng lỗi phát âm.

III. Phương pháp cải thiện phát âm phụ âm tiếng Anh cho học sinh

Để cải thiện lỗi phát âm phụ âm, cần áp dụng các phương pháp giảng dạy hiệu quả. Những phương pháp này bao gồm việc sử dụng công nghệ, thực hành giao tiếp và các bài tập phát âm cụ thể.

3.1. Sử dụng công nghệ trong việc dạy phát âm

Công nghệ có thể hỗ trợ học sinh trong việc luyện tập phát âm thông qua các ứng dụng và phần mềm học tập. Những công cụ này giúp học sinh nghe và so sánh cách phát âm của mình với người bản ngữ.

3.2. Thực hành giao tiếp thường xuyên

Thực hành giao tiếp là một trong những cách hiệu quả nhất để cải thiện phát âm. Học sinh nên được khuyến khích tham gia vào các hoạt động giao tiếp thực tế để nâng cao kỹ năng phát âm của mình.

IV. Kết quả nghiên cứu về lỗi phát âm phụ âm tiếng Anh

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng lỗi phát âm phụ âm tiếng Anh của học sinh Việt Nam chủ yếu tập trung vào một số âm vị nhất định. Kết quả này cho thấy cần có những biện pháp can thiệp kịp thời để cải thiện tình hình.

4.1. Phân tích dữ liệu khảo sát về lỗi phát âm

Dữ liệu khảo sát cho thấy tỷ lệ lỗi phát âm phụ âm ở học sinh khá cao, đặc biệt là các âm như /θ/, /ð/, và /v/. Việc phân tích này giúp xác định các âm vị cần tập trung cải thiện.

4.2. Đề xuất giải pháp khắc phục lỗi phát âm

Các giải pháp khắc phục bao gồm việc thiết kế các bài tập phát âm cụ thể, tổ chức các buổi giao lưu với người bản ngữ và sử dụng các tài liệu học tập phù hợp.

V. Kết luận và hướng phát triển trong nghiên cứu lỗi phát âm

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng việc cải thiện phát âm phụ âm tiếng Anh cho học sinh Việt Nam là một nhiệm vụ cần thiết và cấp bách. Hướng phát triển trong tương lai cần tập trung vào việc nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến phát âm.

5.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu tiếp theo

Nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào việc tìm hiểu sâu hơn về các nguyên nhân gây lỗi và phát triển các phương pháp giảng dạy hiệu quả hơn.

5.2. Đề xuất các nghiên cứu liên ngành

Các nghiên cứu liên ngành giữa ngôn ngữ học, tâm lý học và giáo dục có thể mang lại những hiểu biết mới về cách cải thiện phát âm cho học sinh Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việc học tiếng Anh tại các trường trung học cơ sở (THCS) ở Việt Nam ngày càng trở nên phổ biến, với hàng triệu học sinh bắt đầu làm quen với ngoại ngữ này từ lớp 6 đến lớp 9. Tuy nhiên, theo ước tính, chất lượng phát âm tiếng Anh của học sinh Việt Nam còn nhiều hạn chế, đặc biệt là lỗi phát âm phụ âm (PA) gây ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng giao tiếp. Nghiên cứu này tập trung khảo sát lỗi phát âm PA tiếng Anh của học sinh THCS tại huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi, nhằm xác định các dạng lỗi phổ biến, nguyên nhân gây lỗi và đề xuất các giải pháp khắc phục phù hợp.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là: (1) xác định các dạng lỗi phát âm PA trong từ đơn và cụm từ tiếng Anh của học sinh THCS; (2) phân tích nguyên nhân gây lỗi dựa trên đặc điểm ngôn ngữ học của tiếng Anh và tiếng Việt, chương trình giảng dạy, môi trường học tập và thái độ của học sinh; (3) đề xuất các biện pháp khắc phục lỗi phát âm phù hợp với đặc điểm học sinh THCS. Nghiên cứu được thực hiện trong phạm vi học sinh lớp 6 đến lớp 9 tại trường THCS Tịnh Ấn Tây, huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi, trong năm học 2002-2003.

Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp số liệu thực tiễn về lỗi phát âm PA, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Anh ở bậc THCS, đồng thời hỗ trợ giáo viên trong việc thiết kế các bài tập phát âm hiệu quả, giúp học sinh phát triển kỹ năng giao tiếp chuẩn xác hơn. Kết quả nghiên cứu cũng có thể làm cơ sở cho việc điều chỉnh chương trình và sách giáo khoa tiếng Anh phù hợp với đặc điểm người học Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết ngữ âm học hiện đại, tập trung vào hệ thống âm vị phụ âm (PA) tiếng Anh chuẩn Received Pronunciation (RP) và so sánh với hệ thống PA tiếng Việt chuẩn miền Bắc. Hai lý thuyết chính được áp dụng là:

1. Lý thuyết âm vị học và âm học: Phân tích các đặc điểm cấu âm của PA tiếng Anh như vị trí cấu âm, phương thức cấu âm, tính thanh (voicing), âm mạnh/yếu (fortis/lenis), cụm PA đầu và cuối, PA âm tiết tính (syllabic consonants). Các quy tắc âm vị học tiếng Anh được sử dụng để giải thích biến thể âm vị trong các vị trí khác nhau của từ.

2. Lý thuyết chuyển di âm vị (negative transfer): Giải thích nguyên nhân gây lỗi phát âm do ảnh hưởng tiêu cực của hệ thống PA tiếng Việt lên tiếng Anh, đặc biệt là sự khác biệt về cấu trúc âm tiết, âm đầu, âm cuối và quan hệ giữa âm và chữ viết.

Các khái niệm chính bao gồm: PA vô thanh/hữu thanh, cụm PA đầu/cuối, PA âm tiết tính, biến thể âm vị (allophone), chuyển di tiêu cực, và mối quan hệ âm-chữ trong tiếng Anh và tiếng Việt.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp đối chiếu ngôn ngữ học, lấy tiếng Việt làm cơ sở để phân tích tiếng Anh. Nguồn dữ liệu chính là các bản ghi âm cách phát âm PA tiếng Anh của khoảng 50 học sinh THCS tại trường THCS Tịnh Ấn Tây, Quảng Ngãi, trong độ tuổi từ 12 đến 15, đang học theo bộ sách English 6-9 của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Phương pháp chọn mẫu là chọn ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo đại diện cho học sinh mới bắt đầu học tiếng Anh. Các học sinh được yêu cầu phát âm các từ đơn và cụm từ theo bảng từ thử được xây dựng công phu, bao gồm các âm vị PA ở vị trí đầu và cuối từ, cũng như các cụm PA đầu và cuối.

Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng phương pháp thống kê mô tả, xác định tỷ lệ mắc lỗi phát âm PA ở từng vị trí và dạng lỗi cụ thể. Các lỗi được phân loại dựa trên tiêu chí ngữ âm học và so sánh với hệ thống PA tiếng Việt. Thời gian nghiên cứu kéo dài khoảng 6 tháng, từ tháng 3 đến tháng 9 năm 2003.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ mắc lỗi phát âm PA cao ở vị trí cuối từ: Khoảng 65% học sinh mắc lỗi phát âm PA ở vị trí cuối từ, đặc biệt với các âm tắc vô thanh /p, t, k/ và âm xát /f, θ/. Trong khi đó, lỗi ở vị trí đầu từ chiếm khoảng 40%, chủ yếu là nhầm lẫn giữa các âm tắc hữu thanh và vô thanh.

2. Lỗi phổ biến trong cụm PA cuối: Hơn 70% học sinh không phát âm đúng các cụm PA cuối có từ 2 đến 4 âm, thường bỏ âm hoặc thay thế âm không đúng. Ví dụ, từ "twelfths" /twelfθs/ thường được phát âm thiếu âm cuối /s/ hoặc thay thế /θ/ bằng /t/.

3. Ảnh hưởng của hệ thống PA tiếng Việt: Các lỗi phát âm PA tiếng Anh có liên quan mật thiết đến sự khác biệt về cấu trúc âm tiết và hệ thống PA tiếng Việt. Ví dụ, tiếng Việt không có cụm PA cuối phức tạp, nên học sinh thường bỏ hoặc biến đổi các âm cuối trong tiếng Anh.

4. Ảnh hưởng của chương trình và phương pháp dạy học: Thời gian luyện phát âm trên lớp rất hạn chế (khoảng 15 phút/bài học), giáo viên chủ yếu dạy phát âm qua phiên âm quốc tế mà học sinh không hiểu, dẫn đến việc luyện phát âm không hiệu quả. Hơn 80% giáo viên không có đủ kỹ năng phát âm chuẩn để sửa lỗi cho học sinh.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các lỗi phát âm PA là do sự chuyển di tiêu cực từ tiếng Việt sang tiếng Anh, đặc biệt là do cấu trúc âm tiết tiếng Việt đơn giản, không có cụm PA phức tạp và âm tiết tính của PA trong tiếng Anh. Ngoài ra, chương trình giảng dạy và sách giáo khoa chưa chú trọng đúng mức đến luyện phát âm, thiếu các bài tập thực hành phát âm cụ thể và hấp dẫn.

So sánh với các nghiên cứu trước đây về lỗi phát âm tiếng Anh của học sinh Việt Nam ở bậc đại học và cao đẳng, kết quả cho thấy học sinh THCS mắc lỗi nhiều hơn do chưa được luyện tập bài bản và thiếu môi trường giao tiếp tiếng Anh. Việc dạy phát âm chủ yếu dựa vào phiên âm quốc tế mà không kết hợp nghe - nói thực tế làm giảm hiệu quả học tập.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ mắc lỗi phát âm PA ở các vị trí khác nhau trong từ, bảng phân loại các dạng lỗi phát âm PA trong cụm PA cuối, và biểu đồ tròn thể hiện tỷ lệ ảnh hưởng của các nguyên nhân gây lỗi (ngôn ngữ học, chương trình, giáo viên, học sinh).

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường thời gian luyện phát âm trên lớp: Đề nghị các trường THCS dành ít nhất 30 phút mỗi tuần cho luyện phát âm PA, tập trung vào các âm khó và cụm PA cuối. Giáo viên cần thiết kế bài tập phát âm đa dạng, sinh động để tăng hứng thú học sinh.

2. Đào tạo nâng cao năng lực phát âm cho giáo viên: Tổ chức các khóa tập huấn chuyên sâu về ngữ âm tiếng Anh chuẩn RP cho giáo viên tiếng Anh THCS, giúp họ nhận biết và sửa lỗi phát âm cho học sinh hiệu quả hơn.

3. Cải tiến chương trình và sách giáo khoa tiếng Anh: Bộ Giáo dục và Đào tạo cần xem xét bổ sung các bài luyện phát âm cụ thể, phù hợp với đặc điểm học sinh Việt Nam, giảm bớt số lượng từ mới mỗi bài để học sinh có thời gian luyện tập kỹ năng phát âm.

4. Khuyến khích học sinh luyện tập phát âm tại nhà: Phát triển các tài liệu nghe - nói, băng đĩa hoặc ứng dụng học tiếng Anh có phần luyện phát âm, giúp học sinh tự luyện tập và nâng cao kỹ năng phát âm ngoài giờ học.

Các giải pháp trên nên được triển khai trong vòng 1-2 năm, với sự phối hợp giữa nhà trường, giáo viên, phụ huynh và các cơ quan quản lý giáo dục nhằm nâng cao chất lượng phát âm tiếng Anh của học sinh THCS.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Giáo viên tiếng Anh THCS: Nhận diện các lỗi phát âm phổ biến của học sinh, hiểu nguyên nhân và áp dụng các biện pháp sửa lỗi phù hợp trong giảng dạy.

2. Nhà quản lý giáo dục và biên soạn chương trình: Căn cứ vào kết quả nghiên cứu để điều chỉnh nội dung, phương pháp dạy học và sách giáo khoa tiếng Anh cho phù hợp với thực tế học sinh Việt Nam.

3. Sinh viên ngành sư phạm tiếng Anh: Nâng cao kiến thức về ngữ âm học tiếng Anh và tiếng Việt, hiểu rõ các khó khăn của học sinh trong phát âm để chuẩn bị tốt cho công tác giảng dạy.

4. Phụ huynh học sinh: Hiểu được tầm quan trọng của phát âm chuẩn trong học tiếng Anh, hỗ trợ con em luyện tập phát âm tại nhà hiệu quả.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao học sinh Việt Nam thường mắc lỗi phát âm phụ âm tiếng Anh?
   Nguyên nhân chính là do sự khác biệt về hệ thống âm vị giữa tiếng Việt và tiếng Anh, đặc biệt là cấu trúc âm tiết và cụm phụ âm phức tạp trong tiếng Anh không tồn tại trong tiếng Việt. Ngoài ra, phương pháp dạy học và môi trường luyện tập còn hạn chế.

2. Lỗi phát âm phụ âm nào phổ biến nhất ở học sinh THCS?
   Lỗi phổ biến nhất là phát âm sai hoặc bỏ âm ở vị trí cuối từ, đặc biệt với các âm tắc vô thanh /p, t, k/ và âm xát /f, θ/, cũng như lỗi trong cụm phụ âm cuối từ.

3. Làm thế nào để giáo viên có thể giúp học sinh sửa lỗi phát âm hiệu quả?
   Giáo viên cần được đào tạo bài bản về ngữ âm tiếng Anh, sử dụng các bài tập luyện phát âm đa dạng, kết hợp nghe - nói, sửa lỗi kịp thời và tạo môi trường giao tiếp tích cực cho học sinh.

4. Phương pháp luyện phát âm nào phù hợp cho học sinh THCS?
   Phương pháp luyện phát âm nên bắt đầu từ việc nghe mẫu chuẩn, lặp lại theo, luyện tập từng âm vị và cụm âm, kết hợp với các hoạt động giao tiếp thực tế, tránh chỉ học qua phiên âm quốc tế.

5. Làm sao phụ huynh có thể hỗ trợ con em luyện phát âm tiếng Anh tại nhà?
   Phụ huynh có thể khuyến khích con nghe các bài hát, đoạn hội thoại tiếng Anh chuẩn, sử dụng các ứng dụng học tiếng Anh có phần luyện phát âm, đồng thời tạo điều kiện để con thực hành nói tiếng Anh thường xuyên.

Kết luận

• Luận văn đã xác định được các dạng lỗi phát âm phụ âm tiếng Anh phổ biến ở học sinh THCS Quảng Ngãi, với tỷ lệ mắc lỗi cao nhất ở vị trí cuối từ và trong cụm phụ âm cuối.
• Nguyên nhân gây lỗi chủ yếu do sự khác biệt hệ thống âm vị giữa tiếng Việt và tiếng Anh, cùng với hạn chế trong chương trình giảng dạy và phương pháp luyện phát âm.
• Các giải pháp đề xuất tập trung vào tăng cường luyện phát âm trên lớp, đào tạo giáo viên, cải tiến chương trình và khuyến khích luyện tập tại nhà.
• Nghiên cứu góp phần nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của phát âm chuẩn trong học tiếng Anh, hỗ trợ cải thiện chất lượng đào tạo ngoại ngữ ở bậc THCS.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất, đánh giá hiệu quả và mở rộng nghiên cứu sang các kỹ năng phát âm khác như nguyên âm và ngữ điệu.

Hành động ngay hôm nay: Giáo viên và nhà trường nên bắt đầu áp dụng các bài tập phát âm cụ thể, đồng thời tham gia các khóa đào tạo nâng cao kỹ năng ngữ âm để cải thiện chất lượng dạy học tiếng Anh cho học sinh THCS.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu và phần kết luận, nội dung luận văn đƣợc tập trung trong ba chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận 1.Giới thiệu hệ thống âm vị PA tiếng Anh 1.Sự hiện thực hoá hệ thống PA tiếng Anh 1.Đặc điểm ngữ âm tiếng Việt 1.Chƣơng trình tiếng Anh ở trƣờng THCS 1.Tình hình dạy phát âm tiếng Anh ở trƣờng THCS Chƣơng 2: Khảo sát các dạng lỗi phát âm PA 2.Cơ sở xác định lỗi phát âm PA tiếng Anh 2.Phân loại các dạng lỗi phát âm PA trên cơ sở vốn tƣ liệu Chƣơng 3: Thử bàn về các tác nhân gây lỗi phát âm PA tiếng Anh và các biện pháp khắc phục 3.Các tác nhân gây lỗi 3.Giải pháp đề nghị đối với việc khắc phục lỗi phát âm PA tiếng Anh cho HS THCS 6. Ký hiệu phiên âm quốc tế Chúng tôi đã sử dụng ký hiệu phiên âm quốc tế để ghi lại cách phát âm của các âm vị PA của tiếng Anh và tiếng Việt. Riêng đối với tiếng Anh trong số 44 âm vị thì 24 âm vị PA có cách ký hiệu thống nhất trong tất cả các sách 15 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] chuyên ngành và các từ điển tiếng Anh từ trƣớc đến nay. Vấn đề cần thống nhất ở đây là cách ghi ký hiệu phiên âm đối với NA (NA đơn và NA đôi).

Thực tế cho thấy rằng cách ghi phiên âm đƣợc sử dụng trong bộ SGK tiếng Anh bảy năm English 6-12 ở Việt Nam lại không giống cách ghi ký hiệu phiên âm thƣờng đƣợc dùng khá phổ biến. Sau đây là sự khác nhau đó: (I) Ký hiệu phiên âm của quyển từ điển The Oxford Advanced Learner‟s Dictionary of Current English [33,1980] (II) Ký hiệu phiên âm của bộ SGK tiếng Anh [1,2,3,4,1998] TT (I) (II) Ví dụ 1 i: i see 2 I I sit 3 e e ten 4 ổ ổ hat 5   arm 6   got 7   saw 8   put 9 u: u too 10   cup 11 3 3: fur 12 ∂ ∂ ago 13 eI eI page 14 aI aI five 15 I I join 16   home 17   now 16 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 18 I∂ I∂ near 19 e∂ e∂ hair 20 ∂ ∂ pure Để tiện theo dõi và sử dụng chúng tôi chọn hệ thống ký hiệu phiên âm quốc tế đƣợc sử dụng trong quyển từ điển The Oxford Advanced Learner‟s Dictionary of Current English của A.Hornby [33,1980] vì tính phổ biến và hiệu quả của nó; và cũng vì cách phiên âm này đại diện cho cách phát âm chuẩn RP của miền Nam nƣớc Anh. Giải thích về những từ được viết tắt trong luận văn 1. PA: phụ âm 2.

NA: nguyên âm 3. GV: giáo viên 4. HS: học sinh 5. THCS: trung học cơ sở 6.

SGK: sách giáo khoa 7. GD-ĐT: giáo dục-đào tạo 17 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chương1 CƠ SỞ LÝ LUẬN 1. GIỚI THIỆU HỆ THỐNG ÂM VỊ PA TIẾNG ANH 1. Các biến thể của tiếng Anh và tiếng Anh RP.

Tiếng Anh phổ biến khắp thế giới đồng nghĩa với việc tiếng Anh có nhiều biến thể (regional variations) khác nhau. Một số biến thể đƣợc biết đến là: tiếng Anh-Mỹ (American-English), tiếng Anh-Anh (British-English), tiếng Anh-Ca-na-da (Canadian-English), tiếng Anh-Úc (Australian-English),… Vì tính phức tạp của các biến thể tiếng Anh chúng tôi buộc phải chọn một thứ tiếng Anh để tiến hành đối chiếu với tiếng Việt trong luận văn này. Tiếng Anh đƣợc sử dụng trong luận văn là tiếng Anh chuẩn, một biến thể của ngôn ngữ Anh, đƣợc đánh giá cao, có uy tín trong đời sống giao tiếp ở những khu vực nói tiếng Anh. Biến thể này thƣờng đƣợc gọi là tiếng Anh của Nữ Hoàng (The Queen's English hay the King's English), tiếng Anh miền Nam có giáo dục (the educated southern English) và tên gọi khá phổ biến của nó là lối phát âm đƣợc nhiều ngƣời chấp nhận (Received Pronurciation), viết tắt là RP.

Chúng tôi coi đó là tiếng Anh chuẩn để sử dụng trong luận văn này. Bản thân RP cũng rất phức tạp, "trong nó còn có thể phân ra nhiều giọng khác nữa", nhƣng do chỗ "đa số ngƣời nói các biến thể này đề có chung một danh sách âm vị. và bản thân biến thể này cũng đã đƣợc nghiên cứu khá kỹ"[47,1973] nên lựa chọn RP là tất nhiên. Hệ thống âm vị PA tiếng Anh 1.

Định nghĩa và danh sách PA 1.Theo quan điểm ngữ âm học Xét về bản chất âm học, PA về cơ bản là tiếng động, có đƣờng cong biểu diễn không tuần hoàn. Nhiều PA có thanh xen lẫn và chiếm một tỷ lệ cao, tuy nhiên vẫn là PA chính vì sự có mặt của tiếng động. 18 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Về mặt cấu âm, PA đƣợc tạo nên do sự cản trở không khí (vốn cần thiết để gây nên tiếng động) trên lối thoát của nó. Có nhiều cách cản trở, đƣợc gọi là phƣơng thức cấu âm, khác nhau.

Cùng một cách cản trở nhƣng đƣợc thực hiện ở những chỗ khác nhau, gọi là vị trí cấu âm, sẽ cho ta những PA khác nhau. Miêu tả một PA chính là xác định âm đó theo hai tiêu chuẩn: - Phƣơng thức cấu âm - Vị trí cấu âm 1. Theo quan điểm âm vị học PA là những đơn vị của hệ thống âm thanh đứng đầu và cuối âm tiết: “dogs”/ dgs/ và “glad”/ glổd/. PA cũng có thể xuất hiện trong một chùm những PA(/-gs/ và /gl-/) nhƣ trong hai ví dụ vừa nêu.

Trên thực tế, ở đầu âm tiết có thể có đến 3 PA đứng liền nhau tạo nên cụm PA đầu (ví dụ: string) và ở cuối âm tiết có thể có đến 4 PA đứng liền nhau tạo nên cụm PA cuối mặc dù số này không nhiều (ví dụ: twelfths /twelfs/, glimpsed /glimpst/). Dựa vào đặc điểm tính thanh (voicing) có thể chia PA làm hai loại: Khi phát âm, luồng khí không bị chặn lại ở ngay thanh quản mà thoát ra ngoài miệng một cách tự do. Những PA đƣợc tạo theo kiểu này gọi là PA vô thanh (voiceless consonant). Khi phát âm, luồng khí bị chặn ở ngay thanh quản, không thoát ra ngoài đƣợc (nếu có thì rất yếu) và làm cho dây thanh rung lên tạo nên tiếng thanh Những PA đƣợc tạo ra theo kiểu này gọi là PA hữu thanh (voiced consonant).

Sự phân biệt PA vô thanh và PA hữu thanh dựa vào sự rung dây thanh là không hoàn toàn tuyệt đối: nó phụ thuộc vào vị trí xuất hiện của PA trong một từ, lúc này tạo ra mức độ của tính thanh (degree of voicing). Ở cuối từ, PA hữu thanh mất đi phần lớn sự rung của dây thanh (vô thanh hoá/devoiced). Âm /z/ đứng đầu từ “zoo” /zu:/ dây thanh lúc phát âm rung mạnh hơn khi /z/ ở cuối từ “ooze” /u:z/. 19 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Dựa vào luồng hơi thở (an alternative way of capturing): Sự khác nhau giữa những cặp PA nhƣ /p/ và /b/ là do cách luồng hơi đƣợc tạo ra nhƣ thế nào.

Các PA vô thanh đƣợc tạo ra với một luồng hơi mạnh hơn rất nhiều so với những PA hữu thanh. Cách gọi âm mạnh (fortis/strong) và âm yếu (lenis/weak) thƣờng đƣợc dùng để chỉ hai loại PA: âm mạnh và âm yếu. Dựa vào cách sử dụng khoang mũi: Không giống NA, một số PA về cơ bản đƣợc xác định qua cách sử dụng khoang mũi (the nasal cavity). Thông thƣờng trong tiếng Anh, khi phát âm, ngạc mềm (soft palate) đƣợc nâng lên ép sát vào cuống họng (back of the throat) không cho không khí thoát qua đƣờng mũi.

Với trƣờng hợp 3 âm mũi /m n /, ngạc mềm ở vị trí thấp (nhƣ khi chúng ta thở) và kết quả là tạo ra một loạt âm vang mũi (nasal resonance) khác biệt. Dựa vào những đặc điểm vừa nêu (vị trí và phƣơng thức cấu âm, tiêu chí vô thanh/hữu thanh, miệng/ mũi) hệ thống âm vị PA tiếng Anh đƣợc thể hiện nhƣ sau: Bộ vị Môi Môi- Răng Lợi Lợi- Ngạc Mạc Họng Răng Ngạc Phƣơng thức Mũi m n ŋ Tắc Miệng p b t d k g ? Xát f v ốð s z h ∫  Tắc xát t∫ d Bán Chính giữa (w) r j w âm Bên l Theo P.2 Các nét khu biệt của phụ âm tiếng Anh 1. Các PA tắc Đối với các PA tắc luồng hơi bị tắc lại hoàn toàn tại một vị trí nào đó trong khoang miệng, do hai môi, đầu lƣỡi hoặc gốc lƣỡi và sau đó luồng hơi 20 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] đƣợc xả ra với tiếng bật nổ nhẹ. Có ba cặp PA tắc, mỗi cặp đều gồm một PA mạnh và một PA yếu.

- Hai môi mím chặt lại, ngạc mềm đƣợc nâng lên để cho luồng hơi không thể thoát ra ngoài qua đƣờng mũi hoặc đƣờng miệng nhƣng luồng hơi đƣợc giữ lại trong khoang miệng một khoảng thời gian ngắn. - Khi hai môi mở ra ngay lập tức luồng hơi đƣợc thoát ra ngoài với một tiếng bật nổ nhẹ. - Trƣớc khi hai môi mở ra, các cơ quan phát âm còn lại trong khoang miệng chuẩn bị cấu âm cho âm kế tiếp, NA (pool) hoặc một PA (play) /p/ là một âm mạnh, nhƣng ngoài ra nó còn có một nét đặc biệt nữa đó là khả năng làm mất đi một phần tính thanh của âm đứng ngay sau nó. Ví dụ: trong pool /pu:l/ phần đầu của NA /u:/ không có tính thanh, nó chỉ gồm luồng hơi đi qua miệng ở vị trí cấu âm /u:/.

Đó là sự bật hơi. Sự bật hơi này là nét chính phân biệt giữa /p/ và /b/. /b/ là một âm yếu và không bao giờ bật hơi. /t - d/ - Đầu lƣỡi (chứ không phải mặt lƣỡi) ép chặt vào giữa lợi, nhƣng không quá gần với răng cũng không quá gần với ngạc cứng.

- Ngạc mềm đƣợc nâng lên, vì thế luồng hơi không thể đƣợc thoát ra ngoài qua đƣờng mũi cũng nhƣ qua đƣờng miệng nhƣng luồng hơi đƣợc giữ lại trong khoang miệng trong một thời gian ngắn. - Hai bên lƣỡi ép chặt vào hai bên ngạc vì thế luồng hơi không thể thoát ra theo hai bên lƣỡi. - Khi đầu lƣỡi hạ xuống thấp luồng hơi lập tức từ vị trí chân răng (teeth ridge) thoát ra ngoài với tiếng nổ nhẹ. /t/ là một âm mạnh, bật hơi.

/d/ là một âm yếu, ngắn và không bao giờ bật hơi. 21 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. /k - g/ - Gốc lƣỡi ép xát vào ngạc mềm và ngạc mềm đƣợc nâng lên để cho luồng hơi đƣợc giữ lại một thời gian ngắn. - Khi lƣỡi hạ xuống thấp lập tức luồng hơi từ ngạc mềm đƣợc thoát ra ngoài miệng với một tiếng nổ nhẹ.

/k/ là một âm mạnh, bật hơi. /g/ là một âm ngắn, yếu và không bao giờ bật hơi.Các âm xát Đối với các âm xát luồng hơi từ phổi đi qua một khe hẹp để thoát ra ngoài gây nên sự cọ xát.