CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỀN VE PHAT TRIEN BAO HIEM Y TE 1. KHAI QUAT VE BAO HIẾM Y TE HQ GIA ĐÌNH VÀ PHÁT TRIEN BAO HIEM Y TE HQ GIA ĐÌNH 1. Một số khái niệm a. Bảo hiểm y tế Bảo hiểm y tế là loại hình bảo hiểm thuộc lĩnh vực chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
Bảo hiểm y tế giúp giảm thiểu những chỉ phí chăm sóc sức khỏe, chỉ phí liên quan đến việc điều trị, phục hồi sức khỏe.trong các trường hợp bị mắc bệnh hoặc bị tai nạn. Bảo hiểm y tế của nhà nước cơ cấu và tổ chức nhằm phục vụ, bảo vệ nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân. BHYT do nhà nước cung cấp không nhằm mục đích lợi nhuận mà nó là một chính sách xã hội. Vì thế, người dân sẽ có trách nhiệm và quyền lợi khi tham gia bảo.
hiểm theo quy định của của luật bảo hiểm mà nhà nước ban hành. BHYT là hình thức bảo hiểm được áp dụng trong chăm sóc sức khỏe và là một trong chín nội dung của bảo hiểm xã hội được quy định tại công ước 102 của Tổ chức lao động quốc tế về các tiêu chuẩn tối thiểu cho các loại trợ cấp BHXH được ban hành vào ngày 28/06/1952. Cũng theo Khoản 1, điều 2 Luật Bảo hiểm y tế số 25/2008/QH12 ngày 14/11/2008 do Quốc hội ban hành, “Bao hiểm y tế là hình thức bảo hiểm áp dụng trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, không vì mục đích lợi nhuận, do Nhà nước tổ chức thực hiện và các đối tượng có trách nhiệm tham gia theo quy định của Luật này” [10]. Tuy nhiên, đến năm 2014 Quốc hội đã tiến hành khái niệm lại bảo hiểm.
Theo điều 1 Luật sửa đổi và bổ sung một số điều của luật bảo hiểm y tế số 46/2014/QH3 ban hành ngày 13 tháng 6 năm 2014, Bảo hiểm y tế là hình 14 thức bảo hiểm bắt buộc được áp dụng đối với các đối tượng theo quy định của Luật này để chăm sóc sức khỏe, không vì mục đích lợi nhuận do Nhà nước tổ chức thực hiện. Hiện bảo, hiểm y tế có 2 hình thức tham gia là bảo hiểm y tế bắt buộc và bảo hiểm y tế tự nguyện. Trong đó: > BHYT bắt buộc “Bao hiểm y tế bắt buộc là hình thức bảo hiểm được áp dụng đối với các đối tượng theo Luật định đề chăm sóc sức khỏe, không vì mục đích lợi nhuận do Nhà nước tổ chức thực hiện" [11]. > BHYT tự nguyện “Bao hiểm y tế tự nguyện là hình thức bảo hiểm được áp dụng trong lình vực chăm sóc sức khỏe, do người dân tự nguyện tham gia và được Nhà nước tổ chức thực hiện, không vì mục đích lợi nhuận ” [1 1].
Bao hiểm Y tế tự nguyện là hình thức bảo hiểm y tế có số lượng người dân tham gia nhiều và đa dạng về đối tượng, thành phần nhưng họ đều có chung mục đích là nhu cầu bảo vệ và chăm sóc sức khỏe của bản thân và của người thân trong gia đình. BHYT tự nguyện gồm nhiều loại hình khác nhau, bao gồm: Bảo hiểm khám chữa bệnh nội trú, Bảo hiểm khám chữa bệnh ngoại trú, Bảo hiểm bổ sung cho loại hình BHYT bắt buộc, BHYT cộng đồng, BHYT hộ gia đình và các loại BHYT khác. Bảo hiểm y tế hộ gia đình Theo luật BHYT số 25/2008/QH12 được ban hành vào ngày 14 tháng 11 năm 2008 thì , đối tượng tham gia được xác định gồm năm nhóm dựa vào chủ thể phải trả tiền mua BHYT. Trong năm nhóm đó thì có bổ sung thêm đối tượng tham gia BHYT là hộ gia đình.
Cũng theo quy định này thì “hồ gia đình tham gia bảo hiểm y tế (Hộ gia đình) được định nghĩa là bao gồm toàn bộ người có tên trong số hộ khẩu hoặc sổ tạm trú” [10]. Như vậy, một thành 15 viên trong gia đình chỉ có thể có thẻ BHYT nếu tắt cả những thành viên khác trong gia đình cùng mua loại bảo hiểm y té nay. € Phát triển bảo hiểm y tế hộ gia đình Theo cách tiếp cận về khái niệm phát triển kinh tế của Amartya Sen đưa ra từ cuối thập kỷ 80 bởi chương trình phát triển của Liên Hiệp Quốc (UNDP) thì mục đích của phát triển là tạo ra một môi trường thuận lợi cho phép con người được hưởng cuộc sống lâu dài khỏe mạnh và sáng tạo. Chân lý đơn giản nhưng đầy sức mạnh này rất hay bị người ta quên mắt trong lúc.
theo đuổi của cải vật chất và tài chính. Dựa vào mục đích của phát triển ở trên, theo giáo trình Kinh tế phát triển (Bùi Quang Bình, 2012), hầu hết mọi người thường bao hàm trong định nghĩa của họ về phát triển kinh tế là sự gia tăng phúc lợi vật chất cũng như sự cải thiện y tế và giáo giục cơ bản. Những, người khác có thể bổ sung thêm sự thay đổi trong cơ cấu sản xuất. sự cải thiện môi trường, bình đăng kinh tế hơn hay sự gia tăng tự do chính trị.
Phát triển kinh tế là một khái niệm chuẩn tắc, một khái niệm không thể thể hiện bằng một thước đo hay một chỉ số duy nhất. [4] Như vậy, khái niệm phát tr BHYT hộ gia đình có thể hiểu là một hình gia tăng phúc lợi vật chất, cải thiện điều kiện tham gia các loại hình y tế, tạo niềm tin, thúc đẩy hộ gia đình lựa chọn giải pháp chăm sóc sức khỏe, khám chữa bệnh thông qua dịch vụ BHYT, từ đó sẽ đạt được mục tiêu phát triển BHYT toàn dân. Đặc điểm của bảo hiểm y tế hộ gia đình Mặc dù việc mua Bảo hiểm y tế hộ gia đình là bắt buộc đối với tắt cả các thành viên trong gia đình nhưng Quy định này không áp dụng trong trường hợp những đối tượng khác trong hộ gia đình đã tham gia theo hình thức khác như Bảo hiểm y tế cho học sinh/sinh viên, bảo hiểm y tế tại đơn vị công tác, bảo hiểm y tế cho những đối tượng chính sách,. Và để khuyến 16 khích tham gia bảo hiểm y tế theo hộ gia đình, Luật Bảo hiểm y tế 2008 cũng, quy đị h: “Người thứ nhất đóng tối đa bằng 4,5% mức lương cơ sở, người thứ hai, thứ ba, thứ tư đóng lần lượt bằng 70%, 60%, 50% mức đóng của người thứ nhất, từ người thứ 5 trở đi đóng bằng 40% mức đóng của người thứ nhất”.
Trong nhiều trường hợp, nhiều hộ gia đình không có năng lực chỉ trả chỉ phí khám chữa bệnh thì bảo hiểm y tế được xem là giải pháp cuối cùng đề hỗ trợ. Do đó, cơ quan quan Bảo hiểm y tế cần nhanh chóng tháo tìm ra được các giải pháp nhằm tháo gỡ và phát triển bảo hiểm y tế hộ gia đình đề tạo điều kiện cho mọi người dân đều được tham gia Bảo hiểm y tế hộ gia đình, điều này góp phần hỗ trợ các hộ gia đình không có điều kiện có thê tiết kiệm thêm. được một khoản chỉ phí khi tham gia vào Bảo hiểm y tế. Nguyên tắc hoạt động của BHYT hộ gia đình a.
Thủ tục gia hạn thẻ, đăng ký tham gia > Đối với các trường hợp đã tự nguyện tham gia BHYT năm 2014 có thẻ BHYT hết hạn sử dụng từ 31/01/2015 trở đi: “Người có thẻ cần gia hạn lập Tờ khai tham gia BHXH, BHYT và Danh sách đăng ký tham gia BHYT. Liệc kê khai danh sách đăng ký tham gia BHYT chỉ cần đại diện hộ gia đình (không nhất thiết là chủ hộ). Người kê khai phải chịu trách nhiệm về lội dung kê khai đó, nếu kê khai sai thì phải chịu trách nhiệm trước pháp luật và bôi hoàn chỉ phí khám chữa bệnh (nếu có phát sinh). Đối với các trường hợp đang tham gia BHYT, khi kê khai Danh sách đăng ký tham gia, tại cột (s6 5) chỉ cần ghỉ có thẻ thuộc đối tượng nào.
Khi đến nộp thủ tục tại các Đại lý thu BHYT, cần mang theo: Bản chính số hộ khẩu hoặc số tạm trú (để ¡ chiếu và được trả lại ngay). Việc sao chụp thẻ BHYT để nộp kèm theo Danh sách đăng lý tham gia BHYT trong trường hợp 100% thành viên hộ gia đình đều tham gia BHYT là cơ sở để xác định ngay việc giảm trừ mức đóng BHYT theo quy định tại Điểm g Khoản 1 Điều 2 Nghị định số 105/2014/NĐ-CP ngày 15 17 tháng 11 năm 2014 của Chính phủ. Thời hạn của thẻ BHYT có giá trị sử dụng kế từ ngày đầu tháng sau nếu lập danh sách và nộp tiền trước ngày 20 của tháng trước. Thời hạn sử dụng thẻ và mức đóng tiên BHYT căn cứ vào thời hạn sử dụng sau cùng của thẻ BHYT đã cắp, đang còn hạn sử dụng của thành viên tham gia BHYT trong hộ" [II].
> Đối với các trường hợp mới bắt đầu tham gia BHYT theo Hộ gia đình từ ngày 01/01/2015 và trường hợp tham gia không liên tục từ 3 tháng trở lên trong năm tài chính: - Thủ tục như như trường hợp đã tự nguyện tham gia BHYT năm 2014 có thẻ BHYT hết hạn sử dụng từ 31/01/2015 trở đi. - Thẻ BHYT được cấp có giá trị sau 30 ngày kể từ ngày lập thủ tục và nộp tiền theo quy định. > Gia hạn thẻ “Néu gián đoạn từ 3 tháng trở lên trong năm tài chính: Đóng lại từ đầu (thẻ BHYT có giá trị sử dụng sau 30 ngày). NẾu gián đoạn dưới 3 tháng: Phải nộp tiền (ở đại lý) trước ngày 20 của tháng thứ 2 (sau tháng gián đoạn) và thẻ có giá trị ngay tháng sai” [11].
Đăng ký khám, chữa bệnh Người tham gia Bảo hiểm y tế có quyền lợi khi đăng ký khám và chữa bệnh bằng Bảo hiểm y tế như sau: “Có quyên đăng ký khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế ban đầu tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh theo hướng dẫn của cơ quan Bảo hiểm xã hội. Được thay đổi cơ so đăng ký khám bệnh, chữa bệnh ban dau vào đầu mỗi quý: (đăng ký trước ngày 20 của tháng cuối của quý trước). Tên cơ sở khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế ban đâu được ghi trong thẻ bảo hiểm y té” [11]. Thủ tục khám, chữa bệnh Khi đến thăm khám, chữa bệnh bằng bảo hiểm y tế thì bệnh nhân cần 18 phai chuan bi cac thi tuc sau: “Khi dén khém bệnh, chữa bệnh phải xuất trình thẻ báo hiểm y tế với giấy tờ (có ảnh) chứng mình về nhân thân của người đó.
Trường hợp cấp cứu, được khám bệnh, chữa bệnh tại bắt kỳ cơ sở khám bệnh, chữa bệnh nào và phải xuất trình thẻ bảo hiểm y tế cùng với giấy tờ tùy thân có ảnh trước khi ra viện. Trường hợp chuyến tuyến điều trị, phải có hỗ sơ chuyển viện của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.