Luận văn thạc sĩ: Nghiên cứu sinh trưởng và năng suất cây hạt chia tại Duy Xuyên

Nghiên cứu khả năng sinh trưởng và năng suất cây hạt chia Salvia hispanica L tại huyện Duy Xuyên trong điều kiện sinh thái cụ thể.

• Trường học: Trường Đại Học Nông Lâm
• Chuyên ngành: Nông Nghiệp
• Đề tài: Luận Văn Thạc Sĩ Khoa Học Nghiên Cứu Khả Năng Sinh Trưởng Phát Triển Và Năng Suất Của Cây Hạt Chia Salvia Hispanica L Trồng Trong Điều Kiện Sinh Thái Tại Huyện Duy Xuyên
• Loại tài liệu: luận văn
• Địa điểm: Đà Nẵng

Tóm tắt

I. Khám Phá Luận Văn Trồng Cây Hạt Chia Tại Duy Xuyên

Bài viết này phân tích chi tiết luận văn thạc sĩ của tác giả Nguyễn Thị Minh Tâm, một nghiên cứu khoa học nông nghiệp tiên phong về khả năng trồng cây hạt chia Salvia hispanica L. tại huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam. Hạt chia, một siêu thực phẩm giàu dinh dưỡng, ngày càng được ưa chuộng trên toàn thế giới nhờ vào hàm lượng Omega-3, chất xơ và protein dồi dào. Tuy nhiên, tại Việt Nam, việc canh tác loại cây này vẫn còn mới mẻ và thiếu các nghiên cứu thực tiễn. Luận văn này ra đời nhằm giải quyết khoảng trống đó, mở ra một hướng đi mới cho việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng tại địa phương. Nghiên cứu tập trung vào việc đánh giá giống cây trồng mới, cụ thể là ba giống chia có nguồn gốc từ Úc và Mỹ, để xác định sự thích nghi của cây trồng với điều kiện sinh thái đặc thù của vùng Duyên hải Nam Trung Bộ. Mục tiêu chính là khảo sát các chỉ tiêu sinh trưởng thực vật, phân tích năng suất và phẩm chất hạt, từ đó cung cấp cơ sở khoa học vững chắc cho việc phát triển mô hình trồng cây hạt chia bền vững. Luận văn không chỉ là một tài liệu học thuật giá trị mà còn là một cẩm nang thực tiễn, hứa hẹn mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người nông dân Duy Xuyên, góp phần đa dạng hóa sản phẩm nông nghiệp và tận dụng lợi thế về khí hậu Quảng Nam.

1.1. Tổng quan về tiềm năng của cây hạt chia Salvia hispanica

Cây hạt chia Salvia hispanica có nguồn gốc từ Mexico và Guatemala, là một nguồn thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao. Hạt chia chứa hàm lượng lớn axit béo Omega-3 (ALA), protein, chất xơ, chất chống oxy hóa và nhiều khoáng chất thiết yếu. Các nghiên cứu quốc tế đã chứng minh lợi ích của hạt chia đối với sức khỏe tim mạch, hệ tiêu hóa và hỗ trợ kiểm soát đường huyết. Về mặt kinh tế, nhu cầu toàn cầu đối với hạt chia đang tăng mạnh, tạo ra cơ hội lớn cho các quốc gia có điều kiện khí hậu phù hợp. Việt Nam, với khí hậu nhiệt đới và cận nhiệt, được xem là có tiềm năng lớn để phát triển loại cây trồng này. Việc phát triển các mô hình trồng cây hạt chia không chỉ đáp ứng nhu cầu trong nước mà còn hướng đến xuất khẩu.

1.2. Giới thiệu luận văn nông nghiệp về cây chia tại Quảng Nam

Luận văn thạc sĩ “Nghiên cứu khả năng sinh trưởng, phát triển và năng suất của cây hạt Chia (Salvia hispanica L.) trồng trong điều kiện sinh thái tại huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam” do Nguyễn Thị Minh Tâm thực hiện là công trình nghiên cứu chuyên sâu đầu tiên về chủ đề này tại khu vực. Đề tài tập trung vào việc trồng thử nghiệm ba giống chia (BCAu, WCAu, BCAm) trong vụ Xuân Hè 2018 tại thị trấn Nam Phước. Mục đích của luận văn nông nghiệp này là xác định điều kiện sinh thái tối ưu, lựa chọn giống phù hợp và xây dựng quy trình canh tác ban đầu cho cây chia, làm tiền đề cho việc nhân rộng mô hình sản xuất tại Quảng Nam và các tỉnh lân cận. Kết quả nghiên cứu cung cấp dữ liệu khoa học tin cậy về sự phát triển và năng suất hạt chia trong thực tế.

II. Thách Thức Khi Trồng Thử Nghiệm Hạt Chia Tại Việt Nam

Việc đưa một giống cây trồng mới như cây hạt chia Salvia hispanica vào sản xuất tại một địa phương luôn đối mặt với nhiều thách thức. Thách thức lớn nhất là sự thiếu hụt thông tin khoa học về khả năng thích ứng của cây với điều kiện bản địa. Mỗi vùng đất có đặc điểm khí hậu, thổ nhưỡng riêng, đòi hỏi phải có những nghiên cứu cụ thể để xác định sự phù hợp. Luận văn đã chỉ ra các vấn đề cốt lõi cần giải quyết: liệu khí hậu Quảng Nam, với đặc trưng nhiệt đới gió mùa, có phải là môi trường lý tưởng cho các giai đoạn sinh trưởng của cây chia hay không? Điều kiện thổ nhưỡng Duy Xuyên, cụ thể là đất thịt trung bình có độ pH 5.5, có đáp ứng đủ nhu cầu dinh dưỡng cho cây để đạt năng suất tối ưu? Hơn nữa, việc chưa có một quy trình trồng hạt chia chuẩn hóa cho Việt Nam cũng là một rào cản. Người nông dân cần được hướng dẫn về mật độ gieo trồng, kỹ thuật bón phân và cách phòng trừ bệnh hại trên cây hạt chia. Nghiên cứu này được tiến hành chính là để trả lời những câu hỏi trên, biến thách thức thành cơ hội thông qua việc trồng thử nghiệm hạt chia một cách bài bản và khoa học.

2.1. Đánh giá sự thích nghi của cây trồng mới với khí hậu Quảng Nam

Cây chia là cây ngắn ngày, ưa nhiệt độ từ 16-26°C. Khí hậu Quảng Nam trong vụ Xuân Hè (tháng 1 đến tháng 5) có nhiệt độ trung bình dao động từ 20,9°C đến 28,1°C, tương đối phù hợp. Tuy nhiên, lượng mưa và số giờ nắng có sự biến động lớn. Luận văn đã phân tích chi tiết các yếu tố thời tiết như nhiệt độ, độ ẩm (trung bình 86,2%), lượng mưa (trung bình 61,6mm/tháng) và số giờ nắng. Kết quả cho thấy các yếu tố này tác động trực tiếp đến từng giai đoạn, từ nảy mầm đến ra hoa, kết trái. Việc đánh giá sự thích nghi của cây trồng trong điều kiện thực tế này là cực kỳ quan trọng để xác định thời vụ gieo trồng hợp lý, tránh các giai đoạn thời tiết bất lợi có thể ảnh hưởng đến năng suất hạt chia.

2.2. Phân tích điều kiện thổ nhưỡng Duy Xuyên cho cây chia

Đất trồng là yếu tố nền tảng quyết định sự thành công của canh tác. Thí nghiệm được thực hiện trên đất thịt trung bình tại thị trấn Nam Phước. Phân tích mẫu đất cho thấy độ pH là 5,5 (đất chua), hàm lượng Nitơ tổng số là 0,124%, và Kali tổng số là 0,236%. Đây là những chỉ số quan trọng cho thấy đất có độ phì tương đối tốt. Tuy nhiên, độ chua của đất có thể là một hạn chế. Nghiên cứu đã theo dõi sát sao đặc điểm sinh trưởng cây chia trên nền đất này để đánh giá khả năng hấp thụ dinh dưỡng. Việc hiểu rõ điều kiện thổ nhưỡng Duy Xuyên giúp đề xuất các biện pháp cải tạo đất và chế độ phân bón cho cây hạt chia một cách khoa học, tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên đất và tăng hiệu quả sản xuất.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Khoa Học Năng Suất Cây Hạt Chia

Để đảm bảo tính khách quan và độ tin cậy, luận văn đã áp dụng phương pháp nghiên cứu khoa học chặt chẽ. Thí nghiệm được bố trí theo khối ngẫu nhiên hoàn toàn (RCBD) với ba lần lặp lại cho mỗi giống, giúp loại bỏ các sai số ngẫu nhiên do điều kiện không đồng nhất trên khu vực nghiên cứu. Ba giống cây hạt chia Salvia hispanica được đưa vào trồng thử nghiệm hạt chia bao gồm BCAu (Black Chia Australia), WCAu (White Chia Australia) và BCAm (Black Chia American). Mỗi ô thí nghiệm có diện tích 15m², mật độ trồng là 4 cây/m², khoảng cách 50cm x 50cm. Kỹ thuật canh tác hạt chia được chuẩn hóa và áp dụng đồng đều cho tất cả các ô, bao gồm quy trình làm đất, bón lót, bón thúc và tưới tiêu. Việc tuân thủ một phương pháp luận khoa học bài bản cho phép so sánh chính xác sự khác biệt về khả năng sinh trưởng và sản lượng cây hạt chia giữa các giống. Đây là cơ sở vững chắc để đưa ra kết luận về giống cây có triển vọng nhất cho vùng đất Duy Xuyên, một bước tiến quan trọng trong việc đánh giá giống cây trồng mới.

3.1. Bố trí thí nghiệm và lựa chọn các giống cây trồng

Thí nghiệm lựa chọn ba giống chia phổ biến trên thị trường quốc tế: BCAu, WCAu và BCAm. Mỗi giống có những đặc tính riêng về thời gian sinh trưởng, khả năng kháng bệnh và tiềm năng năng suất. Việc bố trí thí nghiệm theo phương pháp RCBD là tiêu chuẩn vàng trong các nghiên cứu khoa học nông nghiệp, đảm bảo rằng sự khác biệt quan sát được giữa các giống là do yếu tố di truyền chứ không phải do tác động của môi trường. Sơ đồ bố trí được thiết kế để mỗi giống được trồng ở các vị trí khác nhau trong khu thí nghiệm, giúp giảm thiểu ảnh hưởng của các yếu tố vi địa hình hoặc độ phì nhiêu không đồng đều của đất.

3.2. Quy trình trồng hạt chia và kỹ thuật canh tác áp dụng

Quy trình trồng hạt chia được thực hiện cẩn thận từ khâu ươm hạt trong khay xốp cho đến khi cây con đủ 7-8 lá thật thì chuyển ra ruộng. Lượng phân bón được tính toán chi tiết, chia làm 3 đợt: bón lót (phân chuồng, ure, super lân) và hai đợt bón thúc vào các giai đoạn sinh trưởng quan trọng của cây. Chế độ tưới nước được duy trì đều đặn để đảm bảo đủ độ ẩm, đặc biệt trong giai đoạn ra hoa và tạo quả. Các biện pháp phòng trừ bệnh hại trên cây hạt chia cũng được ghi nhận, chủ yếu là theo dõi và can thiệp kịp thời khi có dấu hiệu sâu bệnh. Kỹ thuật canh tác hạt chia này là nền tảng để so sánh và đánh giá hiệu quả.

IV. Hướng Dẫn Theo Dõi Các Chỉ Tiêu Sinh Trưởng Cây Hạt Chia

Việc đánh giá khả năng sinh trưởng không chỉ dừng lại ở kết quả cuối cùng mà cần một quá trình theo dõi liên tục và chi tiết. Luận văn đã xây dựng một hệ thống các chỉ tiêu đo lường xuyên suốt vòng đời của cây hạt chia Salvia hispanica. Các chỉ tiêu sinh trưởng thực vật được ghi nhận định kỳ bao gồm: thời gian hoàn thành các giai đoạn (nảy mầm, phân cành, ra hoa, tạo quả), chiều cao cây, số lượng lá, chỉ số diện tích lá (LAI), và số cành cấp 1. Đây là những thông số phản ánh sức sống và tốc độ phát triển của cây dưới tác động của điều kiện sinh thái. Bên cạnh đó, các yếu tố cấu thành năng suất hạt chia cũng được phân tích kỹ lưỡng, chẳng hạn như số cụm hoa/cây, số hoa/cụm, số quả chắc/cụm, khối lượng 1000 hạt. Việc theo dõi chi tiết các chỉ số này giúp xác định được giai đoạn nào cây phát triển mạnh nhất, giai đoạn nào cần tác động kỹ thuật để tối ưu hóa sản lượng cây hạt chia. Phương pháp này cung cấp một cái nhìn toàn diện về đặc điểm sinh trưởng cây chia, từ đó làm cơ sở cho các khuyến nghị canh tác sau này.

4.1. Đo lường các chỉ tiêu sinh trưởng thực vật quan trọng

Các chỉ tiêu sinh trưởng được đo đếm trên 10 cây mẫu/ô thí nghiệm theo phương pháp 5 điểm chéo góc để đảm bảo tính đại diện. Chiều cao cây được đo từ cổ rễ đến đỉnh sinh trưởng. Chỉ số diện tích lá được xác định bằng phương pháp cân nhanh, phản ánh khả năng quang hợp của toàn bộ cây trồng trên một đơn vị diện tích đất. Thời gian sinh trưởng được ghi nhận cẩn thận, cho thấy giống nào chín sớm, giống nào chín muộn, một yếu tố quan trọng trong việc sắp xếp lịch thời vụ. Các dữ liệu này được xử lý thống kê để so sánh sự khác biệt giữa các giống.

4.2. Phân tích các yếu tố quyết định năng suất hạt chia

Năng suất hạt chia không phải là một con số đơn lẻ mà là kết quả tổng hợp của nhiều yếu tố. Luận văn đã bóc tách các thành phần này: số cụm hoa, số quả trên mỗi cụm, số hạt chắc trên mỗi quả và trọng lượng hạt. Bằng cách phân tích mối tương quan giữa các yếu tố này và năng suất thực tế, nghiên cứu đã xác định được yếu tố nào có ảnh hưởng quyết định nhất. Ví dụ, một giống có thể ra nhiều hoa nhưng tỷ lệ đậu quả thấp, trong khi giống khác ít hoa hơn nhưng hạt to và chắc hơn. Phân tích này giúp hiểu rõ cơ chế tạo năng suất của từng giống.

V. Kết Quả Năng Suất Hạt Chia Vượt Trội Tại Duy Xuyên

Sau quá trình trồng thử nghiệm hạt chia kéo dài gần 6 tháng, kết quả thu được mang lại nhiều tín hiệu tích cực. Luận văn chỉ ra rằng cây hạt chia Salvia hispanica hoàn toàn có khả năng sinh trưởng, phát triển và cho năng suất tốt trong điều kiện sinh thái tại Duy Xuyên. Đáng chú ý nhất, giống BCAu (Black Chia Australia) thể hiện sự vượt trội rõ rệt về mọi mặt. Giống này không chỉ có các chỉ tiêu sinh trưởng thực vật tốt hơn (chiều cao, diện tích lá) mà còn cho năng suất hạt chia thực tế cao nhất, đạt 550,2 kg/ha, theo sau là giống BCAm (468,7 kg/ha) và cuối cùng là WCAu (405,1 kg/ha). Sự khác biệt này có ý nghĩa thống kê, khẳng định BCAu là giống triển vọng nhất cho khu vực. Về chất lượng, phân tích hàm lượng dinh dưỡng hạt chia sau thu hoạch cho thấy các chỉ số về protein, chất xơ và Omega-3 không có sự thay đổi đáng kể so với tiêu chuẩn quốc tế, đảm bảo giá trị thương phẩm của sản phẩm. Nghiên cứu cũng ghi nhận tình hình bệnh hại trên cây hạt chia ở mức độ nhẹ, chủ yếu là sâu cuốn lá và bệnh héo, có thể kiểm soát được bằng các biện pháp thông thường.

5.1. So sánh sản lượng cây hạt chia giữa các giống thử nghiệm

Bảng số liệu trong luận văn (Bảng 3.13) đã định lượng rõ ràng năng suất lý thuyết và năng suất thực tế của ba giống. Sự vượt trội của giống BCAu được thể hiện qua các yếu tố cấu thành năng suất: số quả/cụm cao hơn và khối lượng 1000 hạt lớn hơn. Phân tích phương sai (ANOVA) và kiểm định Duncan đã xác nhận sự khác biệt về năng suất giữa BCAu và hai giống còn lại là có ý nghĩa khoa học. Kết quả này là cơ sở quan trọng để khuyến cáo nông dân lựa chọn giống BCAu khi bắt đầu triển khai mô hình trồng cây hạt chia.

5.2. Đánh giá hàm lượng dinh dưỡng hạt chia sau thu hoạch

Một trong những lo ngại khi trồng cây ở vùng đất mới là chất lượng sản phẩm có thể bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, kết quả phân tích tại trung tâm đo lường cho thấy hàm lượng dinh dưỡng hạt chia trồng tại Duy Xuyên vẫn duy trì ở mức cao. Cụ thể, hàm lượng Protein thô, chất xơ thô, Cacbonhydrat và đặc biệt là Omega-3 đều đạt tiêu chuẩn. Điều này chứng tỏ điều kiện thổ nhưỡng Duy Xuyên và khí hậu Quảng Nam không chỉ giúp cây cho năng suất tốt mà còn đảm bảo được phẩm chất quý giá của hạt chia, yếu tố quyết định giá trị kinh tế của sản phẩm trên thị trường.

VI. Tương Lai Mô Hình Trồng Cây Hạt Chia Ở Tỉnh Quảng Nam

Kết quả thành công của luận văn nông nghiệp này đã mở ra một chương mới đầy hứa hẹn cho ngành nông nghiệp Quảng Nam. Nghiên cứu đã chứng minh một cách khoa học rằng mô hình trồng cây hạt chia không chỉ khả thi mà còn có tiềm năng kinh tế cao tại huyện Duy Xuyên. Việc xác định được giống BCAu là lựa chọn tối ưu, cùng với việc phác thảo quy trình trồng hạt chia ban đầu, đã cung cấp một lộ trình rõ ràng để nhân rộng mô hình. Tương lai của cây chia tại đây phụ thuộc vào việc chuyển giao các kết quả nghiên cứu này đến người nông dân. Cần có sự phối hợp giữa các cơ quan khoa học, chính quyền địa phương và doanh nghiệp để xây dựng vùng nguyên liệu, hỗ trợ kỹ thuật và đảm bảo đầu ra cho sản phẩm. Nghiên cứu khoa học nông nghiệp này không chỉ dừng lại ở phạm vi một luận văn, mà còn là nền tảng cho các nghiên cứu sâu hơn về việc tối ưu hóa phân bón cho cây hạt chia, phát triển các giống mới thích nghi tốt hơn và xây dựng thương hiệu cho hạt chia Việt Nam. Với nền tảng vững chắc này, Quảng Nam hoàn toàn có thể trở thành một trong những vùng sản xuất hạt chia trọng điểm của cả nước.

6.1. Khẳng định khả năng nhân rộng mô hình nông nghiệp hiệu quả

Thành công của thí nghiệm là một bằng chứng thuyết phục về tiềm năng nhân rộng. Mô hình này không đòi hỏi kỹ thuật quá phức tạp, phù hợp với điều kiện canh tác của nông dân địa phương. Việc cây hạt chia Salvia hispanica cho năng suất ổn định trên nền điều kiện thổ nhưỡng Duy Xuyên cho thấy khả năng áp dụng trên các vùng có điều kiện tương tự. Để nhân rộng hiệu quả, cần xây dựng các mô hình trình diễn, tổ chức tập huấn kỹ thuật và tạo liên kết chuỗi giá trị từ sản xuất đến tiêu thụ.

6.2. Kiến nghị từ luận văn Hướng phát triển cho cây chia Việt Nam

Từ kết quả đạt được, luận văn đã đưa ra những kiến nghị thiết thực. Thứ nhất, cần tiếp tục thực hiện các thí nghiệm ở các vụ và các loại đất khác nhau để hoàn thiện kỹ thuật canh tác hạt chia. Thứ hai, cần nghiên cứu sâu hơn về các biện pháp phòng trừ sinh học đối với bệnh hại trên cây hạt chia để hướng tới sản xuất an toàn, bền vững. Cuối cùng, cần có chính sách hỗ trợ của nhà nước về giống, vốn và kết nối thị trường để khuyến khích người dân mạnh dạn chuyển đổi sang cây trồng mới có giá trị kinh tế cao này. Đây là những bước đi cần thiết để cây chia thực sự trở thành một cây trồng chủ lực tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Phần mở đầu: + Lý do chọn đề + Mục đích nghiên cứu + Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài ~ Chương l: Tổng quan tài liệu ~ Chương 2: Đối tượng, thời gian, địa điểm và phương pháp nghiên cứu ~ Chương 3: Kết quả nghiên cứu và biện luận ~ Kết luận và kiến nghị ~ Tài liệu tham khảo. ~ Phần phụ lục. ~ Quyết định giao dé tai Chuong 1 TONG QUAN TAI LIEU 1,1. Khái quát về cây Chia 1.

Giới thiệu chung Chia (Salvia hispanica L.) là một loài trong họ Lamiceae, là cây bản địa ở Mexico và các bộ phận của Nam Mỹ. Nó là một loại cây thân thảo hàng năm được coi là một thực phẩm mới lạ. Chia phát triển tốt nhất trong đất cát, thoát nước tốt với hàm lượng chất dinh dưỡng thấp, độ mặn trung bình và pH đắt từ 6 đến 8,5. rất khác nhau giữa các giống khác nhau, thay đôi từ 300 đến 1.000 mm trong mùa sinh trưởng.

Việc trồng Chia (Salvia hispanica L.) đang trở nên phô biến ở châu Phi và chau A bởi vì nó được coi là như một thực phẩm dinh dưỡng và lành mạnh [27]. Phân loại Cay Chia (Salvia hispanica L.) thuéc nginh Magnoliophyta, lớp Eudicots, Bộ Lamiales, ho Lamiaceae, chi Salvia. là một loài thực vật có hoa trong họ Hoa môi, cùng loại với các loại thảo mộc dùng làm gia vị như húng quế (asi/), bạc hà (min). Loài này được Liné miêu tả khoa học đầu tiên năm 1753.

Tên thông thường của loài này là Chia, có gốc từ tiếng Nahuatl chian, có nghĩa là "chứa dầu" [31] 1. Nguồn gốc Sahia hispamica L. là một loài lưỡng bội với 2n = 12 nhiễm sắc thể, là số nhiễm sắc thê thấp nhất trong số các loài thuộc giống Salvia. Hạt Chia đã có mặt trên Trai Dat tir rat lâu đời, nguồn gốc của cây Chia là từ khu vực Nam Mỹ vào 3500 năm.

trước công nguyên. Cây Chia được người Maya và người Aztec phát hiện đầu tiên và đã khám phá ra những công dụng tuyệt vời cho sức khỏe nó Nam Mỹ có thể nói là quê hương của hạt Chia, trong khi đó cây Chia được trồng phô biến không phải ở Nam Mỹ mà lại là ở Úc. Úc là nơi đầu tiên trồng thử nghiệm cây Chia lấy hạt và lấy dầu để ứng dụng trong lĩnh vực sức khỏe. Đến thời điểm hiện tại, hạt Chia Úc vẫn nỗi tiếng nhất và được người tiêu dùng biết đến và sử ếp ngay sau đó tắt nhiên là hạt Chia Mỹ.

Việc phát triển trồng cây Chia đã từng có thời kỳ bị gián đoạn trong thời điểm khu vực Trung và Nam Mỹ bị người Tây Ban Nha xâm chiếm. Bởi mục đích thay đổi những giá trị văn hóa truyền thống của những người dân nơi đây. Tuy nhiên vẫn có một số người bí mật trồng và sử dụng loại hạt này do đó giống hạt vẫn còn được lưu giữ đến tận ngày nay. Cây Chia bắt đầu được chú trọng tròng nhiều và sử dụng trở lại từ năm1960-1980, Vì vào thời điểm này con người đã ý thức hơn đến việc bảo vệ sức khỏe của minh.

Ho bat đầu tìm hiểu và khám phá ra rất nhiều công dụng hạt Chia mang lại mà không loại hạt nào có được [18]. Đặc điễm thực vật học của cây Chia 1. Rễ Rễ cây Chia thuộc loại rễ cọc bao gồm rễ chính và các rễ phụ. Rễ chính thường ăn sâu khoảng 30- 40 em, rễ phụ thường dài khoảng 20 ~ 25 cm.

Trên rễ phụ có nhiều lông hút do biểu bì rễ biến đổi thành có vai trò tăng cường sức hút nước và các chất dinh dưỡng cho cây. Nếu bộ rễ phát triển tốt thì bộ lá xanh lâu, cây ra nhiều hoa, quả va hat may. Ngược lại, bộ rễ phát triển kém thì cây sẽ chóng tàn, các đợt hoa sau sẽ khó đậu quả hoặc quả sẽ bị lép [7], [26] Rễ chủ yếu được tồn tại trong suốt đời sống của thực vật hiếm khi bị chết và bị thay thế bởi các rễ phụ và mọc ra từ thân hay là từ các cành ở dưới đất. Đặc tính này.

chỉ có ở họ Hoa môi. Thân và cành Thân cây Chia thuộc loại thân thảo, hình vuông 4 cạnh đặc tính của họ Lamiaceae, cao khoảng 100 ~ 175 cm, mọc thẳng đứng, có khi hơi nghiêng. Trên thân chia đốt (9 - 10 đốt), ở giữa hai đốt gọi là lóng. Độ dài của các lóng thay đồi tùy theo.

vị trí trên cây. Các lóng dài khoảng 8 - 10 cm, các lóng ngắn chỉ 4 ~ 5 cm. Từ các đốt mọc ra các cảnh, trung bình có 1 - 5 cảnh. Các cảnh mọc ra từ nách lá thứ 2, 3 phát triển mạnh gọi là cành cấp 1, trên mỗi cành này lại có trung bình 2 - 3 mắt, từ các mắt nay mọc ra cành cấp 2, 3.và các chùm hoa.

Thời kì trước khi ra hoa thì tốc độ tăng. trưởng thân chậm, sau đó mới tăng nhanh dần đến khi ra hoa và hoa rộ, đạt chiều cao. tối đa lúc đã có quả chắc. Đường kính trung bình của thân chỉ từ 10 - 20 mm và tăng.

trưởng tỉ lệ thuận với tốc độ tăng trưởng của chiều cao cây [7], [26], [42] 1. Lá Lá cây Chia thuộc loại lá đơn, mọc đối, lá sau mọc vuông góc với lá trước theo kiểu mọc chéo chữ thập. Mỗi lá có cuống dài 20 - 30 mm, hình bầu dục thuôn dài, kích thước dài 80 ~ 100 mm, rộng 40 60 mm, bìa lá có răng cưa mịn. Cả hai mặt trên và dưới của lá đều được bao phủ bởi lớp lông màu trắng nhạt.

Diện tích của các lá tăng. dần từ dưới lên trên đến các lá mọc giữa thân rồi lại giảm dân lên phía ngọn. diện tích lá (mẺ lá/ mẺ đất) có ảnh hưởng lớn đến hiệu suất quang hợp và năng suất thu. Số lượng lá, kích thước, hình dạng và chỉ số diện tích lá thay đổi tùy thuộc vào giống, đất trồng và mùa vụ.

Hoa Hoa Chia là hoa lưỡng tính, mọc thành cụm dài khoảng 20 ~ 30 cm ở ngọn. Cụm hoa gồm 20 - 30 vòng, mỗi vòng 4-8 hoa không cuống. Hoa nhỏ, đài hình chuông. Tràng màu tím, thò ra ngoài ít, hình ống, có 2 môi trong đó môi trên lồi chia 2 thùy, còn môi dưới luôn luôn lớn hơn chia 3 thùy.

Mỗi hoa có 2 nhị sinh sản có trung. đới kéo dài thò ra ngoài, ở vị trí đính chỗ đính nhị có vòng lông nhằm bảo vệ tuyến mật. Nhuy hoa được hình thành bởi hai lá noãn với số lượng ô tương ứng với số lá noãn. Tuy nhiên mỗi ô lại phân chia ra các vách ngăn giả dẫn đến bầu gồm có 4 ô với một hạt trong mỗi ô [24], [26] 1.

Quả Quả Chia thuộc loại quả bế màu nâu, có 4 ô nhỏ, mỗi ô chứa 1 hat. Khi quả hình thành thì cánh hoa bị rụng còn đài hoa thì luôn luôn tồn tại. Màng phía ngoài quả có những sợi lông liên quan đến sự phát tán của quả [18], [24], [26]. Hat Hạt Chia nhỏ, hình ô van, dài khoảng 2mm, rộng khoảng 1,Smm, láng, bóng, có nhiều màu khác nhau từ đen, xám cho đến trắng.

Nội nhũ hạt thường không có hoặc hiểm khi dự trữ lại. Mỗi quả có 2 - 4 hạt. Hạt của những quả ở gốc cụm hoa thường to, mẫy hơn các hạt gần về phía ngọn. Hạt của những quả lứa đầu cũng to, mây hơn các quả lứa sau.

lượng hạt trung bình trong quả là một trong những yếu tố tạo thành năng suất của hạt Chia [18], [24], [26] 1. Đặc điểm sinh trưởng, phát triển và năng suất của cây Chia 1. Giai đoạn cây con Được tính từ khi hạt bắt đầu nảy mầm đến khi xuất hiện những bông hoa đầu tiên. Với nhiệt độ, ánh sáng, độ am phù hợp hạt Chia sẽ nảy mầm từ 3 đến 14 ngày.

Các cây mầm nhỏ nhanh chóng phát triển thành cây con khỏe mạnh. Trong khoảng 4 đến 6 tuần sau cây cao khoảng 10 ~ 15 em, có từ 6 đến § cặp lá thật, chúng ta có thể đem chúng trồng trong vườn. Sau khi nảy nằm khoảng 2 tháng thì những bông hoa đầu tiên xuất hiện. Vào thời kì này ánh sáng, nước và các chất dinh dưỡng có vai trò quan trọng [7], [26].

Giai đoạn ra hoa Sau giai đoạn cây con, cây Chia bước vào thời kì phân cành mạnh và ra hoa. Thời gian phân cành, số cành do đặc tính di truyền của giống quy định. Cành nhiều hay ít, nhanh hay chậm phụ thuộc vào giống chín sớm hay chín muộn, ngoài ra còn chịu ảnh hưởng của điều kiện chăm sóctốt suốt thời gian sinh trưởng của cây. Đây là thời kỳ có ý nghĩa quan trọng trong việc xác định tính chín sớm hay muộn của giống, đồng thời cũng là thời gian cây chuyển từ sinh trưởng sinh dưỡng sang sinh trưởng sinh dục.

Cây có hoạt tính sinh lý mạnh nhất, phát triển mạnh về chiề cao, thân, lá và có khả năng tích lũy chất khô lớn. Trong giai đoạn này nhiệt độ có ảnh hưởng trực tiếp đến thời gian ra hoa của cây, nhiệt độ càng thấp lời gian ra hoa cảng kéo dài. Giai đoạn thu hoạch Thời kỳ này chủ yếu phụ thuộc vảo đặc tính của giống và mục đích sử dụng. Khi hoa Chia bắt đầu rụng và quả chín là lúc có thể thu hoạch.

Thu hái quả được chia làm hai dot. Trong thời gian thu hoạch cần cung cấp chất dinh dưỡng và tạo điều kiện phủ hợp để kéo dài thời gian thu hoạch [7], [26]. Giá trị dinh dưỡng của cây Chia 1. Hạt Chia là nguồn thực phẩm có giá trị dinh đường và giá trị sử dụng trong đời sống Cây Chia được trồng chủ yếu để lấy hạt.

Hạt Chia có nhiều tính chất dược lý và hàm lượng dinh dưỡng quý giá. Hạt Chia được đánh giá là một trong những loại hạt rất giàu hydratcacbon, với hàm lượng trung bình 26 - 43%. Hàm lượng các chất dinh dưỡng khác trong hạt Chia cũng rất cao: protein (15-25%), chất béo (30-33%), cl xơ thực phẩm (18-38%), tro (4-5%). Các chất khoáng như Na, K, Mg và vitamin thiết yếu cũng rất nhiều [19], [27], [28] 'Thành phần hóa học của hạt Chia được trình bảy ở bảng 1.

Thành phần hóa sinh của hạt Chia (Thành phần dinh dưỡng trong 100g phẩn ăn được) Thành phần dinh dưỡng Don vj tinh Hàm lượng. Keal 486 Protein g 16,5 Cacbonhydrate g 421 Chất xơ g 344 Chất béo.84 Vitamin C mg 16 Vitamin E mg 05 Vitamin BI mg 0,62 Vitamin B2 mg 0,17 Vitamin B3 mg 8.83 Ca mg 631 Fe mg 7.