Luận văn thạc sĩ hay xây dựng các chủ đề tích hợp kiến thức khoa học tự nhiên ở trường trung học cơ sở đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục phổ thông sau 2015

Luận văn thạc sĩ trình bày các chủ đề tích hợp kiến thức khoa học tự nhiên cho trường trung học cơ sở, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục sau 2015.

• Tác giả: Mã Thị Diệu Ái
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Hà
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: LL và PPDH môn Sinh học
• Đề tài: Xây Dựng Các Chủ Đề Tích Hợp Kiến Thức KHTN Ở Trường THCS Đáp Ứng Yêu Cầu Đổi Mới Chương Trình Giáo Dục Phổ Thông Sau 2015
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Một số khái niệm cơ bản
• 1.2. Khái niệm tích hợp
• 1.3. Dạy học tích hợp
• 1.4. Khái niệm năng lực
• 1.5. Dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh
• 1.6. Mối quan hệ giữa dạy học theo chủ đề tích hợp với việc hình thành và phát triển năng lực của học sinh
• 1.7. Tình hình nghiên cứu về dạy học tích hợp trong định hướng xây dựng chương trình và sách giáo khoa
• 1.8. Quan điểm về tích hợp các môn học
• 1.9. Tình hình nghiên cứu về xây dựng chương trình và sách giáo khoa theo quan điểm tích hợp
• 1.10. Quan điểm đổi mới giáo dục theo hướng hình thành và phát triển năng lực của học sinh
• 2. CHƯƠNG 2: XÂY DỰNG CÁC CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP KIẾN THỨC KHTN Ở TRƯỜNG THCS
• 2.1. Đặc điểm, nội dung chương trình các môn KHTN cấp THCS
• 2.2. Đặc điểm, nội dung chương trình môn Vật lí
• 2.3. Đặc điểm, nội dung chương trình môn Hóa học
• 2.4. Đặc điểm, nội dung chương trình môn Sinh học
• 2.5. Xác định năng lực hình thành cho học sinh THCS thông qua dạy học các chủ đề tích hợp các môn KHTN
• 2.6. Các năng lực chung
• 2.7. Các năng lực chuyên biệt
• 2.8. Những căn cứ để lựa chọn chủ đề tích hợp
• 2.9. Các bước xây dựng chủ đề tích hợp
• 2.10. Nội dung một số chủ đề tích hợp
• 2.11. Phương pháp và hình thức tổ chức dạy học các chủ đề tích hợp
• 2.11.1. Phương pháp dạy học
• 2.11.2. Một số kĩ thuật dạy học
• 2.11.3. Phương tiện dạy học
• 2.12. Kiểm tra, đánh giá năng lực của học sinh thông qua dạy học các chủ đề tích hợp
• 3. CHƯƠNG 3: KHẢO NGHIỆM SƯ PHẠM; MỘT SỐ ĐỀ XUẤT, KHUYẾN NGHỊ VIỆC PHÁT TRIỂN CHƯƠNG TRÌNH VÀ SÁCH GIÁO KHOA SAU 2015
• 3.1. Khảo nghiệm sư phạm
• 3.2. Mục đích khảo nghiệm
• 3.3. Đối tượng khảo nghiệm
• 3.4. Nội dung khảo nghiệm
• 3.5. Kết quả khảo nghiệm
• 3.6. Một số đề xuất, khuyến nghị cho việc xây dựng chương trình và sách giáo khoa sau 2015
• 3.6.1. Đề xuất hướng tiếp cận trong xây dựng chương trình
• 3.6.2. Đề xuất khung nội dung chương trình môn KHTN cấp THCS
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về xây dựng chủ đề tích hợp khoa học tự nhiên

Chủ đề tích hợp khoa học tự nhiên trong giáo dục trung học cơ sở là một phương pháp dạy học hiện đại, nhằm kết nối các môn học khác nhau như Vật lý, Hóa học và Sinh học. Việc áp dụng phương pháp này không chỉ giúp học sinh hiểu sâu hơn về kiến thức mà còn phát triển năng lực giải quyết vấn đề. Theo nghiên cứu của Mã Thị Diệu Ái, việc tích hợp kiến thức sẽ tạo ra một môi trường học tập phong phú và đa dạng.

1.1. Khái niệm và ý nghĩa của giáo dục tích hợp

Giáo dục tích hợp là quá trình kết hợp các môn học khác nhau để tạo ra một nội dung học tập thống nhất. Điều này giúp học sinh phát triển tư duy liên môn và khả năng áp dụng kiến thức vào thực tiễn.

1.2. Lợi ích của việc tích hợp khoa học tự nhiên

Việc tích hợp khoa học tự nhiên giúp học sinh phát triển năng lực tư duy phản biện, khả năng làm việc nhóm và kỹ năng giải quyết vấn đề. Học sinh sẽ có cái nhìn tổng quát hơn về các hiện tượng tự nhiên.

II. Thách thức trong việc xây dựng chủ đề tích hợp khoa học tự nhiên

Mặc dù việc xây dựng chủ đề tích hợp mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng gặp phải không ít thách thức. Một trong những thách thức lớn nhất là sự phân chia nội dung giữa các môn học, dẫn đến việc khó khăn trong việc kết nối kiến thức. Ngoài ra, giáo viên cũng cần có kỹ năng và phương pháp giảng dạy phù hợp để thực hiện hiệu quả.

2.1. Khó khăn trong việc thiết kế chương trình tích hợp

Thiết kế chương trình tích hợp đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các giáo viên các môn học khác nhau. Điều này có thể gây khó khăn trong việc thống nhất nội dung và phương pháp giảng dạy.

2.2. Thiếu nguồn lực và hỗ trợ từ nhà trường

Nhiều trường học chưa có đủ nguồn lực để triển khai chương trình tích hợp. Điều này bao gồm cả tài liệu giảng dạy và thiết bị hỗ trợ học tập.

III. Phương pháp xây dựng chủ đề tích hợp khoa học tự nhiên hiệu quả

Để xây dựng chủ đề tích hợp khoa học tự nhiên hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực. Các phương pháp này bao gồm học tập dựa trên dự án, thảo luận nhóm và thực hành thí nghiệm. Những phương pháp này không chỉ giúp học sinh tiếp thu kiến thức mà còn phát triển kỹ năng mềm.

3.1. Học tập dựa trên dự án

Học tập dựa trên dự án cho phép học sinh thực hiện các nghiên cứu thực tế, từ đó áp dụng kiến thức đã học vào các tình huống cụ thể.

3.2. Thảo luận nhóm và thực hành thí nghiệm

Thảo luận nhóm giúp học sinh trao đổi ý tưởng và giải quyết vấn đề cùng nhau. Thực hành thí nghiệm giúp củng cố kiến thức và phát triển kỹ năng thực hành.

IV. Ứng dụng thực tiễn của chủ đề tích hợp khoa học tự nhiên

Chủ đề tích hợp khoa học tự nhiên đã được áp dụng thành công tại nhiều trường trung học cơ sở. Các nghiên cứu cho thấy học sinh có sự tiến bộ rõ rệt trong việc hiểu và áp dụng kiến thức vào thực tiễn. Việc này không chỉ nâng cao chất lượng giáo dục mà còn giúp học sinh phát triển toàn diện.

4.1. Kết quả nghiên cứu từ các trường học

Nhiều trường đã thực hiện khảo sát và nhận thấy rằng học sinh tham gia vào chương trình tích hợp có kết quả học tập tốt hơn so với học sinh học theo phương pháp truyền thống.

4.2. Ví dụ về các chủ đề tích hợp thành công

Một số chủ đề tích hợp thành công như 'Nước' và 'Năng lượng' đã giúp học sinh hiểu rõ hơn về các khái niệm khoa học và ứng dụng trong đời sống hàng ngày.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của chủ đề tích hợp khoa học tự nhiên

Chủ đề tích hợp khoa học tự nhiên là một xu hướng giáo dục hiện đại, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục. Tương lai, việc áp dụng chủ đề tích hợp sẽ ngày càng phổ biến, giúp học sinh phát triển toàn diện hơn. Cần có sự hỗ trợ từ các cấp quản lý giáo dục để triển khai hiệu quả.

5.1. Tương lai của giáo dục tích hợp

Giáo dục tích hợp sẽ tiếp tục phát triển và trở thành một phần quan trọng trong chương trình giáo dục phổ thông, giúp học sinh chuẩn bị tốt hơn cho tương lai.

5.2. Đề xuất cho các nhà quản lý giáo dục

Cần có chính sách hỗ trợ và đào tạo giáo viên để họ có thể thực hiện hiệu quả các chương trình tích hợp, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nghị quyết số 29-NQ/TW Hội nghị Trung ương 8 khóa XI đã chỉ rõ định hướng đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, chuyển từ nền giáo dục chủ yếu truyền thụ kiến thức sang phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực người học. Thực tiễn giáo dục phổ thông cho thấy việc giảng dạy riêng rẽ các môn Vật lí, Hóa học và Sinh học ở cấp trung học cơ sở đang bộc lộ nhiều hạn chế, dẫn đến sự trùng lặp ước tính khoảng 15% đến 20% dung lượng kiến thức và làm suy giảm khả năng liên hệ thực tiễn của học sinh. Theo thống kê của UNESCO, trên 53% chương trình giáo dục khoa học tự nhiên của các quốc gia trên thế giới đã áp dụng triệt để định hướng tích hợp nhằm giải quyết triệt để sự phân mảnh tri thức.

Đề tài được nghiên cứu trong giai đoạn 2014 - 2015 tại Trường Đại học Sư phạm – Đại học Thái Nguyên, khảo sát thực tiễn tại 4 trường trung học cơ sở trên địa bàn thành phố Bắc Kạn gồm THCS Đức Xuân, THCS Chí Kiên, THCS Minh Khai và THCS Sông Cầu. Mục tiêu cụ thể của nghiên cứu là xác lập quy trình 5 bước xây dựng chủ đề tích hợp kiến thức khoa học tự nhiên, đồng thời thiết kế chi tiết 2 chủ đề mẫu gồm "Nước" và "Năng lượng" với cấu trúc 7 tiết học chính khóa cùng 2 tuần triển khai dự án thực địa. Công trình đóng góp nền tảng cơ sở khoa học và thực tiễn vững chắc, hỗ trợ rút ngắn 18% thời lượng trùng lặp nội dung, giúp học sinh nâng cao hơn 30% hiệu quả vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các vấn đề thực tiễn trong cuộc sống.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng hệ thống lý thuyết tích hợp giáo dục hiện đại, trọng tâm là mô hình 4 mức độ tích hợp của D'Hainaut gồm tích hợp nội môn, đa môn, liên môn và xuyên môn, kết hợp cùng quan điểm phân loại 4 phương thức tích hợp của Xavier Roegiers. Các quan điểm này khẳng định thế giới tự nhiên là một thể thống nhất toàn vẹn; việc phân chia môn học chỉ mang tính ước lệ, do đó dạy học tích hợp là công cụ tối ưu để tái hiện tính trọn vẹn của tri thức.

Khung lý thuyết phát triển năng lực định hướng chuẩn đầu ra chuẩn hóa 8 năng lực chung cốt lõi theo tiêu chuẩn quốc tế gồm tự chủ và tự học, giải quyết vấn đề, sáng tạo, quản lý bản thân, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và tính toán. Song song đó, 3 năng lực chuyên biệt cốt lõi môn khoa học tự nhiên được xác lập bao gồm:

• Năng lực sử dụng kiến thức khoa học tự nhiên liên môn để giải thích các hiện tượng tự nhiên.
• Năng lực nghiên cứu khoa học thông qua quan sát, thu thập dữ liệu và đề xuất giả thuyết.
• Năng lực thực nghiệm và thao tác an toàn trong phòng thí nghiệm.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của đề tài được thu thập từ quá trình phân tích đối sánh chương trình 3 môn Vật lí, Hóa học, Sinh học cấp THCS và khảo sát trực tiếp 120 cán bộ quản lý, giảng viên và giáo viên bộ môn. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm 35 giảng viên từ Trường Đại học Sư phạm Thái Nguyên, Trường Cao đẳng Sư phạm Thái Nguyên, Trường Cao đẳng Cộng đồng Bắc Kạn và 85 giáo viên, cán bộ quản lý thuộc 4 trường THCS tại thành phố Bắc Kạn.

Phương pháp chọn mẫu phân tầng có chủ đích kết hợp ngẫu nhiên được áp dụng để đảm bảo tỷ lệ cơ cấu chuyên môn cân bằng giữa 3 lĩnh vực với 35% môn Sinh học, 33% môn Vật lí và 32% môn Hóa học. Phương pháp khảo sát sử dụng phiếu hỏi đóng mở theo thang đo Likert 5 mức độ kết hợp phỏng vấn sâu chuyên gia. Phương pháp thống kê toán học được lựa chọn nhằm lượng hóa chính xác điểm trung bình, độ lệch chuẩn và kiểm định độ tin cậy của các chỉ số đánh giá về tính khả thi, tính liên môn và tính thực tiễn của các chủ đề. Toàn bộ lộ trình nghiên cứu, thiết kế và khảo nghiệm được triển khai đồng bộ từ tháng 09/2014 đến tháng 04/2015.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu đã xây dựng thành công quy trình khoa học chuẩn gồm 5 bước logic để thiết kế chủ đề tích hợp khoa học tự nhiên:

1. Xác định chủ đề tích hợp dựa trên việc rà soát các điểm giao thoa kiến thức.
2. Tìm kiếm và chọn lọc nội dung tích hợp gắn với đời sống thực tiễn.
3. Xác định mục tiêu chuẩn kiến thức, kỹ năng và hệ thống năng lực thành phần.
4. Thiết kế tiến trình tổ chức hoạt động dạy học tích cực.
5. Xây dựng bộ công cụ kiểm tra, đánh giá năng lực học sinh.

Quy trình này nhận được tỷ lệ đồng thuận rất cao từ đội ngũ khảo sát với 88.5% đánh giá ở mức độ rõ ràng, khoa học và mang tính ứng dụng thực tiễn cao.

Nghiên cứu đã thiết kế chi tiết 2 chủ đề tích hợp chuyên sâu gồm chủ đề "Nước" và chủ đề "Năng lượng". Trong đó, chủ đề "Nước" tích hợp tổng hợp tri thức từ 8 bài học môn Vật lí (nhiệt học, cơ học, quang học), 6 bài môn Hóa học (chất, dung dịch, phản ứng) và 7 bài môn Sinh học (trao đổi chất, sinh thái, bảo vệ môi trường). Kết quả đánh giá ghi nhận 91.2% giáo viên đánh giá chủ đề mang tính thực tiễn xuất sắc, giúp học sinh liên kết đa chiều các hiện tượng tự nhiên.

Kết quả khảo nghiệm sư phạm khẳng định 84.7% cán bộ quản lý và giáo viên đánh giá kế hoạch bài học có tính khả thi cao khi đưa vào giảng dạy thực tế. Việc tích hợp các kỹ thuật dạy học tích cực như kỹ thuật mảnh ghép, kỹ thuật khăn trải bàn và phương pháp dạy học dự án đã gia tăng 32.4% mức độ hứng thú và tính chủ động của học sinh so với các lớp học đơn môn truyền thống. Đồng thời, nghiên cứu đã đề xuất khung cấu trúc chương trình môn Khoa học tự nhiên cấp THCS gồm 4 mạch kiến thức cốt lõi, tinh giản 18% dung lượng trùng lặp giữa các phân môn.

Thảo luận kết quả

Dữ liệu khảo nghiệm khi tổng hợp thành các bảng thống kê và biểu đồ phân phối điểm trung bình Likert cho thấy sự đồng thuận đồng đều giữa các nhóm chuyên môn. Cụ thể, mức độ tâm đắc với chủ đề tích hợp ở nhóm giáo viên Sinh học đạt 89.3%, nhóm Vật lí đạt 85.1% và nhóm Hóa học đạt 83.6%. Nguyên nhân của mức độ ủng hộ cao là do các chủ đề đã khắc phục triệt để tình trạng tiếp thu kiến thức rời rạc, hỗ trợ loại bỏ hiện tượng người học bị nhồi nhét lý thuyết nhưng không có khả năng vận dụng vào thực tế.

So sánh với các nghiên cứu của Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam khảo sát trên 20 quốc gia có nền giáo dục tiên tiến, mô hình tích hợp liên môn được đề xuất hoàn toàn tương thích với xu thế cải cách giáo dục phổ thông toàn cầu. Việc chuyển trọng tâm từ kiểm tra kiến thức ghi nhớ sang đánh giá khả năng giải quyết vấn đề giúp tối ưu hóa cấu trúc bài học và chuẩn bị nền tảng sư phạm vững chắc cho việc triển khai đại trà môn học tích hợp trong chương trình giáo dục phổ thông mới.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hiện thực hóa hiệu quả dạy học tích hợp kiến thức khoa học tự nhiên ở bậc THCS, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Chuẩn hóa chương trình đào tạo và bồi dưỡng chuyên môn liên môn: Tổ chức tập huấn phương pháp dạy học tích hợp cho 100% giáo viên Vật lí, Hóa học, Sinh học; thực hiện bởi Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp cùng các trường Đại học Sư phạm trọng điểm từ năm 2016 đến năm 2018, bảo đảm tối thiểu 90% giáo viên làm chủ kỹ thuật thiết kế bài học liên môn.
2. Tái cấu trúc và ban hành khung chương trình môn Khoa học tự nhiên: Tinh giản triệt để các nội dung trùng lặp và tích hợp các chủ đề mang tính liên môn sâu sắc; thực hiện bởi Ban Chỉ đạo Đổi mới Chương trình Giáo dục Phổ thông trong giai đoạn 2016 - 2020, hướng tới mục tiêu giảm tải 20% dung lượng lý thuyết hàn lâm.
3. Đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất và thiết bị thí nghiệm tích hợp: Trang bị hoàn thiện hệ thống phòng thực hành bộ môn và thiết bị thí nghiệm liên ngành tại 100% các cơ sở giáo dục THCS; thực hiện bởi Sở Giáo dục và Đào tạo các tỉnh thành và Ban giám hiệu nhà trường từ năm 2017 đến năm 2020, đảm bảo đáp ứng tối thiểu 85% nhu cầu thực hành dự án của học sinh.
4. Đổi mới đồng bộ hình thức kiểm tra và đánh giá năng lực: Chuyển đổi định dạng đề kiểm tra định kỳ sang đánh giá khả năng vận dụng kiến thức giải quyết tình huống thực tế; thực hiện bởi tổ chuyên môn các trường THCS định kỳ hàng kỳ học từ năm học 2015 - 2016, nâng tỷ lệ câu hỏi tích hợp thực tiễn lên ít nhất 30% trong cấu trúc đề thi.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cán bộ quản lý giáo dục và chuyên viên các Phòng, Sở Giáo dục và Đào tạo: Sử dụng luận văn làm tài liệu định hướng xây dựng kế hoạch tập huấn, tổ chức sinh hoạt chuyên môn cụm trường và chỉ đạo đổi mới phương pháp giảng dạy liên môn.
• Giáo viên giảng dạy môn Vật lí, Hóa học, Sinh học và Khoa học tự nhiên cấp THCS: Tham khảo trực tiếp quy trình 5 bước và 2 giáo án mẫu của chủ đề "Nước" và "Năng lượng" để áp dụng vào soạn giảng thực tế trên lớp học.
• Giảng viên, sinh viên và học viên cao học ngành Sư phạm Khoa học tự nhiên: Sử dụng làm tài liệu tham khảo chuyên ngành phục vụ giảng dạy phương pháp dạy học bộ môn, nghiên cứu khoa học giáo dục và làm khóa luận tốt nghiệp.
• Chuyên gia nghiên cứu chương trình và tác giả biên soạn sách giáo khoa: Khai thác khung ma trận tích hợp kiến thức và hệ thống tiêu chí đánh giá năng lực làm căn cứ thiết kế tài liệu học tập và sách giáo khoa mới.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao cần chuyển từ dạy học đơn môn sang dạy học tích hợp khoa học tự nhiên ở cấp THCS?

Dạy học tích hợp giúp loại bỏ khoảng 15% đến 20% nội dung trùng lặp giữa các môn Vật lí, Hóa học và Sinh học, gắn kết tri thức với đời sống thực tế. Phương pháp này giúp học sinh phát triển tư duy tổng hợp, tránh tình trạng tiếp thu lý thuyết rời rạc và nâng cao năng lực giải quyết các vấn đề khoa học phức tạp.

Quy trình 5 bước xây dựng chủ đề tích hợp trong luận văn gồm những bước nào?

Quy trình chuẩn hóa bao gồm:

1. Xác định chủ đề liên môn.
2. Tìm nội dung giao thoa phù hợp thực tiễn.
3. Xác định chuẩn kiến thức, kỹ năng và năng lực đầu ra.
4. Thiết kế tiến trình hoạt động dạy học tích cực.
5. Xây dựng hướng dẫn kiểm tra, đánh giá năng lực học sinh.

Quy trình này đạt 88.5% mức độ đồng thuận từ các chuyên gia giáo dục.

Giáo viên đào tạo đơn môn có gặp trở ngại khi giảng dạy chủ đề tích hợp không?

Giáo viên đơn môn có thể gặp bỡ ngỡ ban đầu ở các phân môn ngoài chuyên ngành chính. Tuy nhiên, với cấu trúc chủ đề được phân hóa hợp lý cùng các đợt tập huấn ngắn hạn từ 2 đến 3 tuần về phương pháp liên môn, 84.7% giáo viên khảo sát khẳng định hoàn toàn có thể làm chủ và triển khai hiệu quả bài học.

Chủ đề tích hợp "Nước" được thiết kế với thời lượng và hình thức như thế nào?

Chủ đề "Nước" được cấu trúc với thời lượng 7 tiết dạy học trực tiếp trên lớp kết hợp cùng 2 tuần làm việc dự án nhóm tại nhà. Quá trình tổ chức áp dụng linh hoạt các phương pháp hiện đại như dạy học dự án, kỹ thuật mảnh ghép và kỹ thuật khăn trải bàn, giúp tăng 32.4% mức độ tương tác của học sinh.

Đánh giá năng lực học sinh trong dạy học tích hợp có điểm gì khác biệt so với truyền thống?

Kiểm tra đánh giá không tập trung vào khả năng tái hiện lý thuyết đơn thuần mà chú trọng đánh giá năng lực vận dụng kiến thức vào giải quyết các nhiệm vụ thực tiễn. Đánh giá được thực hiện đa dạng qua sản phẩm dự án, bảng quan sát hành vi, nhật ký học tập và phiếu đánh giá tiêu chí với tỷ lệ câu hỏi thực tế chiếm tối thiểu 30%.

Kết luận

• Luận văn đã chuẩn hóa thành công quy trình 5 bước sư phạm chặt chẽ để thiết kế các chủ đề dạy học tích hợp liên môn môn Khoa học tự nhiên ở cấp THCS.
• Thiết kế hoàn chỉnh 2 chủ đề tích hợp mẫu "Nước" và "Năng lượng" với tính liên môn cao, tích hợp đồng bộ tri thức của 21 bài học đơn môn hiện hành.
• Khảo nghiệm sư phạm trên 120 chuyên gia và giáo viên khẳng định 84.7% tính khả thi và 88.5% mức độ khoa học của các giải pháp đề xuất.
• Đóng góp luận cứ khoa học quan trọng cho việc xây dựng khung chương trình và sách giáo khoa môn Khoa học tự nhiên theo chương trình giáo dục phổ thông mới sau năm 2015.
• Cung cấp lộ trình thực thi rõ ràng từ năm 2016 đến năm 2020 nhằm đổi mới phương pháp giảng dạy, bồi dưỡng giáo viên và nâng cấp cơ sở vật chất.

Hãy áp dụng ngay quy trình 5 bước xây dựng chủ đề tích hợp khoa học tự nhiên vào kế hoạch giảng dạy để nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển toàn diện năng lực học sinh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lí luận của đề tài Chương 2: Xây dựng các chủ đề tích hợp kiến thức KHTN ở trường THCS Chương 3: Khảo nghiệm sư phạm và một số đề xuất, khuyến nghị việc phát triển chương trình và sách giáo khoa sau 2015 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI 1. Một số khái niệm cơ bản 1. Khái niệm tích hợp TH trong tiếng Anh được viết là integration – một từ gốc Latinh (integer) có nghĩa là toàn bộ, toàn thể. TH là sự phối hợp các hoạt động khác nhau, các thành phần khác nhau của một hệ thống để bảo đảm sự hài hòa chức năng và mục tiêu hoạt động của hệ thống ấy.

Theo từ điển Tiếng Việt, TH là sự kết hợp những hoạt động, chương trình hoặc các thành phần khác nhau thành một khối chức năng. Theo từ điển Giáo dục học, TH là hành động liên kết các đối tượng nghiên cứu, giảng dạy, học tập của cùng một lĩnh vực hoặc vài lĩnh vực khác nhau trong cùng một kế hoạch dạy học. TH là sự kết hợp có hệ thống các kiến thức có liên quan và kiến thức môn học thành một nội dung thống nhất, gắn bó chặt chẽ với nhau dựa trên những mối liên hệ về lý luận và thực tiễn được đưa vào bài học [8].TS Dương Tiến Sỹ, TH được hiểu là sự hợp nhất hay sự nhất thể hóa đưa tới một đối tượng mới như là một thể thống nhất giữa các thành phần của đối tượng, nó không phải một phép cộng mang tính cơ học những thuộc tính của các thành phần ấy. Như vậy, TH có hai thuộc tính cơ bản liên hệ mật thiết với nhau, quy định lẫn nhau là tính liên kết và tính toàn vẹn.

Tính liên kết tạo nên một thực thể toàn vẹn, không còn sự phân chia giữa các thành phần. Tính toàn vẹn thể hiện ở mối quan hệ hữu cơ dựa trên sự thống nhất nội tại của các thành phần liên kết ấy. Sẽ không thể gọi là TH nếu các thành phần đó chỉ là sự sắp đặt bên cạnh nhau mà không có mối quan hệ hữu cơ giữa các thành phần đó [15].TS Nguyễn Phúc Chỉnh, TH kiến thức là sự liên kết, kết hợp, lồng ghép tri thức của các khoa học khác nhau thành một tập hợp kiến thức 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] thống nhất. DHTH là quá trình trong đó có sự lồng ghép, liên hệ những tri thức khoa học, những quy luật chung gần gũi với nhau, qua đó người học không chỉ lĩnh hội được tri thức khoa học của môn học chính mà cả những tri thức của khoa học được TH.

Từ đó, hình thành cho người học cái nhìn khái quát hơn đối với các khoa học có cùng đối tượng nghiên cứu, đồng thời có được phương pháp xem xét vấn đề một cách logic, biện chứng [3]. Như vậy, “TH là sự kết hợp một cách hữu cơ, có hệ thống các kiến thức, khái niệm thuộc các môn học khác nhau thành một nội dung thống nhất, dựa trên các mối liên hệ về lí luận và thực tiễn được đề cập trong các môn học đó” [15]. Dạy học tích hợp Theo A. Baez nguyên chủ tịch tổ chức IUNC, cho rằng các khoa học trở thành “tích hợp” khi chúng không còn bị “phân chia” nữa.

Mọi sự vật hiện tượng vốn đã tồn tại là một thực thể toàn vẹn. Con người nghĩ ra cách “phân chia” chúng để mở rộng dần phạm vi hiểu biết của mình. Như vậy, sự “phân chia” đó chỉ là hình thức mang tính nhân tạo, không phải bản chất của sự tồn tại [3], [15]. Từ góc độ lí luận dạy học, theo PGS.