Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận, thực tiễn về hiệu quả hoạt động của hợp tác xã nông nghiệp Chương 2: Phương pháp nghiên cứu Chương 3: Thực trạng hiệu quả hoạt động của hợp tác xã nông nghiệp huyện Hoài Đức giai đoạn 2016-2018 vừa qua Chương 4: Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của hợp tác xã nông nghiệp ở huyện Hoài Đức đến năm 2025 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN VỀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA HỢP TÁC XÃ NÔNG NGHIỆP 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài 1. Những kết quả đã đạt được trong các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài Trong những năm qua, hợp tác xã là một tổ chức kinh tế tập thể được nhiều tác giả, nhà khoa học, học viên cao học quan tâm nghiên cứu. Đặc biệt, trong những năm gần đây có nhiều đề tài luận văn thạc sĩ.
đã nghiên cứu về hoạt động nâng cao hiệu quả hoạt động của hợp tác xã. Cụ thể: i) Tác giả Bùi Thống Nhất (2010) “Đánh giá các nhân tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của các hợp tác xã nông nghiệp trên địa bàn thành phố Cần Thơ” đã đánh giá thực trạng hoạt động của HTX NN trên địa bàn thành phố Cần Thơ, trong đó tác giả nhấn mạnh đến hiệu quả hoạt động dịch vụ nông nghiệp phục vụ thành viên được mở rộng hơn; làm tăng vai trò của cán bộ quản lý, điều hành HTX NN tại thành phố Cần Thơ. Ngoài ra, luận văn nhấn mạnh trong nông nghiệp, vai trò HTX thể hiện rất rõ, nhất là dịch vụ thúc đẩy kinh tế hộ phát triển, việc ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, việc tiếp nhận nguồn vốn ngân sách và huy động đóng góp của nhân dân để hoàn thành các chương trình kiên cố hóa kênh mương, bê tông hóa đường giao thông nông thôn,… Tuy nhiên, các HTX NN tại thành phố Cần Thơ vẫn mắc phải những trở ngại và khó khăn chung của HTX cả nước như: nhiều HTX quy mô nhỏ, thiếu vốn, tài sản ít, đội ngũ HTX còn yếu, khả năng cạnh tranh thấp,… ii) Đề tài khoa học cấp cơ sở “Tổng kết tình hình hoạt động của hợp tác xã nông nghiệp giai đoạn năm 2014 -2016 trên địa bàn tỉnh An Giang” của Chi cục phát triển nông thôn tỉnh An Giang (2017) đã đánh giá thực trạng về tổ chức 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com (chất lượng cán bộ, xã viên) và tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh (cơ sở vật chất, vốn, doanh thu, lợi nhuận,.); đánh giá vai trò của HTX đối với phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư: giải quyết việc làm, xóa đói giảm nghèo và thực hiện các Chương trình mục tiêu Quốc gia tại địa phương và đề ra các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của các HTX trên địa bàn tỉnh An Giang trong giai đoạn 2014-2016. iii) Nhóm tác giả Dương Ngọc Thành, Nguyễn Công Toàn, Nguyễn Quang Tuyến, Trương Hồng Võ Tuấn Kiệt, Lê Cảnh Dũng và Lâm Huân (2016) trong nghiên cứu đề tài “Nghiên cứu năng lực, hiệu quả sản xuất và xu hướng phát triển hợp tác xã nông nghiệp trong bối cảnh thực hiện tái cơ cấu nông nghiệp vùng đồng bằng sông Cửu Long” đã nhấn mạnh rằng: trong nền kinh tế thị trường, phải đổi mới nhận thức của các cấp, các ngành, thành phần kinh tế và quần chúng nhân dân về vai trò, vị trí của HTX NN.
Song song đó, phải quán triệt tinh thần HTX NN cần có sự điều hành sản xuất linh hoạt; hoạt động dựa trên nguyên tắc tự nguyện, tự chủ, tự quản, tự chịu trách nhiệm. Quá trình hoạt động phải lấy tinh thần liên kết tạo thành sợi dây xuyên suốt, từ đó tạo nên sức mạnh cộng đồng để tiếp cận nguồn lực (nhất là nguồn vốn), giảm chi phí sản xuất, tiêu thụ sản phẩm và nâng cao thu nhập. Tuy nhiên, để HTX phát triển một cách bền vững, theo nhóm tác giả, các HTX cần thiết lập chuỗi giá trị sản phẩm, xây dựng tinh thần hợp tác liên kết giữa những người nông dân với nhau trong chuỗi liên kết sản phẩm. iv) Tác giả Hà Thị Thu Hà (2017) với đề tài “Đánh giá yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động hợp tác xã nông nghiệp tỉnh An Giang” đã chỉ ra một số nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của HTX NN tại tỉnh An Giang như: Vốn góp điều lệ của HTX NN; Lĩnh vực đăng ký kinh doanh dịch vụ HTX NN; Hình thức hoạt động của HTX NN; Trình độ học vấn của lãnh đạo HTX NN,… Từ kết quả nghiên cứu, tác giả đề xuất một số giải pháp cơ bản để nâng cao hiệu quả hoạt động của HTX NN tỉnh An Giang tập trung vào một số nội dung: 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Đối với thành viên HTX: Cần phải hiểu đúng về trách nhiệm, nghĩa vụ của thành viên trong mô hình HTX NN kiểu mới, hoạt động theo Luật HTX 2012 và vận hành theo cơ chế thị trường.
Ngoài ra, để tạo thị trường nội bộ ngày càng lớn cho các hoạt động của HTX cần tích cực vận động người dân trên địa bàn cùng tham gia làm thành viên HTX NN. - Đối với cán bộ quản lý HTX: Từng bước củng cố và nâng cao khả năng tạo lòng tin cho thành viên đối với HTX NN, Hội đồng quản trị và Giám đốc HTX NN phải đề ra phương án hoạt động dịch vụ và sản xuất kinh doanh cụ thể mang lại lợi ích thiết thực cho thành viên HTX; tăng cường đa dạng hóa các hoạt động sản xuất, kinh doanh của HTX NN nhằm đáp ứng tốt nhu cầu của thành viên HTX và góp phần tăng lợi nhuận của HTX NN. - Đối với nhà nước: Cần có những chính sách, qui định cụ thể rõ ràng, dễ áp dụng hơn đối với hình thức HTX nhất là các chính sách về đất đai, hỗ trợ vốn vay, những HTX NN hiện đang hoạt động kém hiệu quả vẫn được vay vốn tín chấp. v) Đề tài “Khảo sát, đánh giá hiện trạng hợp tác xã trên địa bàn tỉnh Trà Vinh, và đề ra giải pháp xây dựng hợp tác xã phát triển bền vững giai đoạn 2015-2020, tầm nhìn 2030” của Nguyễn Hồng Hà (2017).
Tác giả đã tiến hành khảo sát, đánh giá thực trạng hoạt động sản xuất kinh doanh của các hợp tác xã trên địa bàn tỉnh Trà Vinh trong thời gian qua. Đồng thời, phân tích các loại hình hợp tác xã, các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của các hợp tác xã qua đó đánh giá thực trạng hoạt động của hợp tác xã trên địa bàn tỉnh Trà Vinh trong thời gian qua, tìm ra được các nhân tố tác động đến hiệu quả hoạt động của HTX. Từ đó, tư vấn xây dựng mô hình HTX theo Luật HTX 2012 và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động theo hướng bền vững trên địa bàn tỉnh Trà Vinh giai đoạn 2015- 2020, tầm nhìn 2030. vi) Tác giả Vũ Thị Thu Thủy (2015) với đề tài “Đánh giá thực thi chính sách hỗ trợ phát triển hợp tác xã nông nghiệp trên địa bàn huyện Thường Tín, Thành phố Hà Nội” đã tìm hiểu, đánh giá và làm rõ thực trạng thực thi chính 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com sách hỗ trợ phát triển HTX NN tại huyện Thường Tín.
Nghiên cứu đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động dịch vụ của HTX như tích tụ ruộng đất, chính sách vay vốn, phương pháp quản lý nhằm hỗ trợ phát triển HTX NN trên địa bàn huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội trong thời gian tới. vii) Tác phẩm sách “Vai trò và giải pháp nâng cao vai trò của HTX đối với thành viên trong nông nghiệp, nông thôn Việt Nam” của tác giả Chu Tiến Quang (2012) khi nghiên cứu về sự thành công trong thực hiện vai trò của một số HTX NN điển hình cũng đã chỉ rõ về vai trò của Ban giám đốc HTX NN. Trong đó nêu rõ nếu Ban giám đốc khi có đủ năng lực quản trị, năng lực kinh doanh sẽ có khả năng dẫn dắt HTX NN phát triển thành công, sẽ huy động vốn, kết nối các thành viên, kết nối các bên liên quan. Đồng thời Ban giám đốc HTX cần có các kỹ năng về lập kế hoạch tác nghiệp, lập kế hoạch tổ chức dịch vụ, yếu tố đầu vào cho thành viên HTX để từ đó sản xuất và cung cấp đúng chủng loại, khối lượng và chất lượng hàng hóa theo nhu cầu khách hàng.
Tuy nhiên, nghiên cứu của tác giả cho thấy thực trạng đáng lo ngại là hầu hết đội ngũ lãnh đạo của các HTX NN quản lý yếu kém, trình độ thấp, vì lẽ đó nhiều HTX NN hoạt động chưa hiệu quả, chưa thành công. viii) Tác giả Lê Văn Tú (2016) với đề tài “Đánh giá thực thi chính sách phát triển hợp tác xã nông nghiệp trên địa bàn huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội” đã khái quát thực trạng hoạt động của HTX NN sau khi tiến hành đổi mới theo Luật HTX năm 2012 tại huyện Đông Anh. Luận văn tập trung đánh giá hiệu quả hoạt động của các HTX theo Luật 2012 dựa trên việc thực hiện các chính sách phát triển HTX mà thành phố Hà Nội đề ra, từ đó nghiên cứu đề xuất một số giải pháp nhằm thúc đẩy hoạt động của các HTX NN trên địa bàn huyện Đông Anh đạt hiệu quả hơn. ix) Luận án tiến sĩ kinh tế của Mai Anh Bảo (2015) với đề tài “Đánh giá tác động của các yếu tố nội sinh đến kết quả hoạt động của các HTX trong lĩnh vực nông nghiệp ở Đồng bằng Sông Hồng” đã nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của HTX NN ở Đồng bằng sông Hồng, kết quả nghiên 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com cứu cho thấy các yếu tố gồm: Năng lực lãnh đạo của Ban giám đốc, cam kết cảm xúc, cam kết duy trì và tham gia quản trị HTX của thành viên HTX.
Những vấn đề đặt ra cần tiếp tục phải nghiên cứu đối với đề tài i) Cho đến nay đã có không ít công trình nghiên cứu về hoạt động của HTX nói chung và nâng cao hiệu quả hoạt động của HTX NN nói riêng. Các công trình, đề tài khoa học, luận văn, bài báo, bài viết nêu trên đã đề cập tương đối đầy đủ, toàn diện về HTX, HTX NN.