Luận văn thạc sĩ về giải pháp phát triển bền vững các khu công nghiệp thành phố Hải Phòng

Khám phá luận văn thạc sĩ về giải pháp phát triển bền vững cho các khu công nghiệp tại thành phố Hải Phòng, thúc đẩy kinh tế và môi trường.

• Tác giả: Nguyễn Công Hòa
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Trọng Thản
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Và Quản Trị Kinh Doanh - Đại Học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản Lý Kinh Tế
• Đề tài: Giải pháp phát triển bền vững các khu công nghiệp thành phố Hải Phòng
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG KHU CÔNG NGHIỆP
• 1.1. Cơ sở lý luận về phát triển bền vững khu công nghiệp
• 1.2. Khái niệm khu công nghiệp
• 1.3. Phân loại khu công nghiệp
• 1.4. Vai trò của KCN đối với sự phát triển kinh tế xã hội
• 1.5. Mục tiêu hình thành và phát triển các khu công nghiệp
• 1.6. Phát triển bền vững các khu công nghiệp
• 1.6.1. Khái niệm phát triển bền vững
• 1.6.2. Mục tiêu phát triển bền vững
• 1.7. Sự cần thiết phát triển bền vững các KCN
• 1.8. Các tiêu chí đánh giá phát triển bền vững KCN
• 1.9. Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển bền vững khu công nghiệp
• 1.9.1. Nhóm các nhân tố thuộc về cơ quan quản lý Nhà nước
• 1.9.2. Nhóm các nhân tố thuộc về các doanh nghiệp khu công nghiệp
• 1.10. Kinh nghiệm phát triển bền vững các KCN trên thế giới và một số tỉnh, thành trong cả nước
• 1.10.1. Kinh nghiệm thế giới
• 1.10.2. Kinh nghiệm trong nước
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Câu hỏi đặt ra mà đề tài cần giải quyết
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp thu thập thông tin
• 2.5. Phương pháp tổng hợp thông tin
• 2.6. Phương pháp phân tích thông tin
• 2.7. Hệ thống các chỉ tiêu về PTBV KCN thành phố Hải Phòng
• 2.7.1. Các chỉ tiêu về kinh tế
• 2.7.2. Các chỉ tiêu về xã hội
• 2.7.3. Các chỉ tiêu về môi trường
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN CÁC KHU CÔNG NGHIỆP THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG TRONG NHỮNG NĂM QUA
• 3.1. Đặc điểm tự nhiên - kinh tế xã hội thành phố Hải Phòng
• 3.1.1. Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên
• 3.1.2. Đặc điểm tình hình phát triển kinh tế - xã hội thành phố Hải Phòng
• 3.2. Hệ thống và đặc điểm các khu công nghiệp thành phố Hải Phòng
• 3.3. Thực trạng phát triển các KCN thành phố Hải Phòng
• 3.3.1. Thực trạng về phát triển nội tại các KCN Thành phố Hải Phòng
• 3.3.2. Đánh giá tác động lan tỏa của các KCN trên địa bàn thành Phố Hải Phòng
• 3.3.3. Đánh giá chung về tình hình phát triển bền vững khu công nghiệp của thành phố Hải Phòng
• 3.3.3.1. Những thành tựu đạt được
• 3.3.3.2. Những khó khăn, hạn chế
• 3.3.3.3. Nguyên nhân của những tồn tại
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG CÁC KHU CÔNG NGHIỆP THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG TRONG GIAI ĐOẠN 2015 - 2020
• 4.1. Cơ hội và thách thức đối với KCN Hải Phòng
• 4.2. Thách thức
• 4.3. Quan điểm và mục tiêu phát triển bền vững các khu công nghiệp của thành phố Hải Phòng đến năm 2020
• 4.3.1. Quan điểm phát triển bền vững các khu công nghiệp của thành phố Hải Phòng đến năm 2020
• 4.3.2. Mục tiêu phát triển các KCN của thành phố Hải Phòng giai đoạn 2015-2020
• 4.4. Giải pháp phát triển bền vững các khu công nghiệp thành phố Hải Phòng trong giai đoạn 2015 - 2020
• 4.4.1. Về phía thành phố Hải Phòng
• 4.4.2. Về phía các khu công nghiệp
• 4.4.2.1. Về vấn đề xây dựng mới và mở rộng các khu công nghiệp
• 4.4.2.2. Vấn đề thu hút các doanh nghiệp vào khu công nghiệp thành phố Hải Phòng
• 4.4.2.3. Về Ưu đãi các doanh nghiệp trong khu công nghiệp địa phương
• 4.4.3. Các chính sách về thẩm quyền giải quyết các thủ tục hành chính trong KCN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về giải pháp phát triển bền vững cho khu công nghiệp Hải Phòng

Khu công nghiệp Hải Phòng đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế địa phương. Việc áp dụng các giải pháp phát triển bền vững không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn nâng cao hiệu quả kinh tế. Các giải pháp này cần được triển khai đồng bộ và hiệu quả để đảm bảo sự phát triển lâu dài cho khu công nghiệp.

1.1. Khái niệm phát triển bền vững trong khu công nghiệp

Phát triển bền vững trong khu công nghiệp bao gồm việc cân bằng giữa phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống. Điều này đòi hỏi sự hợp tác giữa các bên liên quan như chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng.

1.2. Vai trò của khu công nghiệp trong phát triển bền vững

Khu công nghiệp không chỉ tạo ra việc làm mà còn thúc đẩy sự chuyển giao công nghệ và cải thiện cơ sở hạ tầng. Điều này góp phần vào sự phát triển kinh tế xanh và bền vững cho Hải Phòng.

II. Những thách thức trong phát triển bền vững khu công nghiệp Hải Phòng

Mặc dù có nhiều tiềm năng, khu công nghiệp Hải Phòng đang đối mặt với nhiều thách thức như ô nhiễm môi trường, quản lý chất thải và thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao. Những vấn đề này cần được giải quyết để đảm bảo sự phát triển bền vững.

2.1. Ô nhiễm môi trường và quản lý chất thải

Ô nhiễm từ các hoạt động sản xuất là một trong những vấn đề nghiêm trọng. Cần có các biện pháp quản lý chất thải hiệu quả để giảm thiểu tác động đến môi trường.

2.2. Thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng

Sự thiếu hụt nhân lực có trình độ cao ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của khu công nghiệp. Cần có các chương trình đào tạo và phát triển nguồn nhân lực để đáp ứng nhu cầu.

III. Các giải pháp chính cho phát triển bền vững khu công nghiệp Hải Phòng

Để phát triển bền vững, Hải Phòng cần áp dụng các giải pháp như đầu tư vào công nghệ sạch, cải thiện quản lý chất thải và phát triển nguồn nhân lực. Những giải pháp này sẽ giúp khu công nghiệp hoạt động hiệu quả hơn và bảo vệ môi trường.

3.1. Đầu tư vào công nghệ sạch

Việc áp dụng công nghệ sạch trong sản xuất sẽ giúp giảm thiểu ô nhiễm và tiết kiệm tài nguyên. Các doanh nghiệp cần được khuyến khích đầu tư vào công nghệ hiện đại.

3.2. Cải thiện quản lý chất thải

Cần có các chính sách và quy định rõ ràng về quản lý chất thải để đảm bảo rằng các chất thải được xử lý đúng cách và không gây hại cho môi trường.

3.3. Phát triển nguồn nhân lực

Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là rất quan trọng. Cần có các chương trình hợp tác giữa doanh nghiệp và các cơ sở giáo dục để nâng cao kỹ năng cho lao động.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại khu công nghiệp Hải Phòng

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các giải pháp phát triển bền vững đã mang lại nhiều lợi ích cho khu công nghiệp Hải Phòng. Các doanh nghiệp đã cải thiện hiệu quả sản xuất và giảm thiểu tác động đến môi trường.

4.1. Kết quả từ các doanh nghiệp áp dụng công nghệ sạch

Nhiều doanh nghiệp đã áp dụng công nghệ sạch và đạt được hiệu quả cao trong sản xuất, đồng thời giảm thiểu ô nhiễm môi trường.

4.2. Tác động tích cực đến cộng đồng

Sự phát triển bền vững của khu công nghiệp đã tạo ra nhiều việc làm và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân địa phương.

V. Kết luận và tương lai của phát triển bền vững khu công nghiệp Hải Phòng

Phát triển bền vững khu công nghiệp Hải Phòng là một quá trình liên tục và cần sự hợp tác của tất cả các bên liên quan. Tương lai của khu công nghiệp phụ thuộc vào khả năng áp dụng các giải pháp bền vững và thích ứng với các thách thức mới.

5.1. Tầm nhìn cho tương lai

Hải Phòng cần xây dựng một tầm nhìn dài hạn cho phát triển bền vững, trong đó chú trọng đến bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế.

5.2. Hợp tác giữa các bên liên quan

Sự hợp tác giữa chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng là rất quan trọng để đạt được mục tiêu phát triển bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thành phố Hải Phòng là trung tâm kinh tế biển trọng điểm phía Bắc với hệ thống 17 khu công nghiệp tập trung, thu hút 145 doanh nghiệp đang hoạt động và tạo việc làm cho hơn 46.000 lao động. Trong giai đoạn 2003 - 2012, tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn đạt bình quân 11%/năm, đưa thu nhập bình quân đầu người năm 2012 đạt 2.064 USD. Tuy nhiên, quá trình mở rộng nhanh chóng của các khu công nghiệp đang bộc lộ nhiều bất cập nghiêm trọng: cơ sở hạ tầng kỹ thuật thiếu đồng bộ, công tác quy hoạch chưa bắt kịp tốc độ đô thị hóa, năng lực xử lý nước thải và chất thải rắn công nghiệp chưa triệt để, gây áp lực nặng nề lên hệ sinh thái tự nhiên và đời sống nhân dân ven đô.

Nghiên cứu tập trung giải quyết mâu thuẫn giữa tốc độ tăng trưởng công nghiệp và yêu cầu bảo vệ môi trường, hướng tới mục tiêu xây dựng khung giải pháp phát triển bền vững cho hệ thống khu công nghiệp Hải Phòng. Đề tài khảo sát toàn diện không gian phát triển của các khu công nghiệp chủ lực trên địa bàn thành phố, sử dụng chuỗi số liệu thống kê thực chứng giai đoạn 2010 - 2014 và đề xuất định hướng chiến lược đến năm 2020.

Ý nghĩa của công trình thể hiện ở việc cụ thể hóa quan điểm của Bộ Chính trị tại Kết luận 72-KL/TW và Nghị quyết 32-NQ/TW về xây dựng Hải Phòng thành thành phố Cảng xanh, hiện đại. Kết quả nghiên cứu đóng vai trò là cơ sở khoa học và thực tiễn giúp nâng tỷ lệ lấp đầy bình quân lên trên 60%, bảo đảm tỷ lệ đóng góp của khu công nghiệp vào giá trị sản xuất công nghiệp đạt trên 60% và xuất khẩu đạt trên 40%.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết phát triển bền vững của Hội đồng Thế giới về Môi trường và Phát triển năm 1987 và Tuyên bố Johannesburg năm 2002, xác lập mô hình cân bằng động giữa ba trụ cột: tăng trưởng kinh tế, công bằng xã hội và bảo vệ môi sinh. Đồng thời, đề tài tích hợp lý thuyết sinh thái học công nghiệp và mô hình lợi thế kinh tế theo quy mô nhằm giải thích cơ chế cộng sinh công nghiệp trong khu kinh tế tập trung.

Hệ thống khái niệm nền tảng được chuẩn hóa theo Nghị định 29/2008/NĐ-CP và Luật Đầu tư 2005, bao gồm: khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao và khu công nghiệp sinh thái. Tiêu chuẩn sử dụng đất bền vững được xác lập với cơ cấu định mức: đất nhà máy sản xuất chiếm 65% - 75%, đất cây xanh và mặt nước chiếm 10% - 15%, đất giao thông chiếm 9% - 15%, đất hạ tầng kỹ thuật chiếm 4% - 10%, và tỷ lệ đất công nghiệp trên tổng diện tích tự nhiên đạt ngưỡng tối ưu 60% - 70%.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được tổng hợp từ hai kênh: dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2010 - 2014 từ Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Cục Thống kê thành phố Hải Phòng, Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng; và dữ liệu sơ cấp thu thập qua điều tra thực địa.

Quy trình chọn mẫu được thực hiện theo phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp ngẫu nhiên tại 4 khu công nghiệp trọng điểm đại diện cho các loại hình công nghiệp khác nhau: Khu công nghiệp Nomura (153 ha - công nghệ cao, điện tử), Khu công nghiệp Đình Vũ (982 ha - hóa chất, hậu cần cảng biển), Khu công nghiệp Tràng Duệ (400 ha - công nghiệp phụ trợ, gia dụng) và Khu công nghiệp Nam Cầu Kiền (457 ha - tổng hợp, đóng tàu). Cỡ mẫu khảo sát gồm 145 doanh nghiệp và 250 phiếu điều tra người lao động, cán bộ quản lý và cộng đồng dân cư xung quanh.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê so sánh kết hợp ma trận SWOT là nhằm đánh giá chính xác các chỉ tiêu định lượng về dòng vốn, cơ cấu lao động, đồng thời làm rõ các điểm nghẽn thể chế và rủi ro môi trường thực tế.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô thu hút đầu tư và phát triển nội tại có sự tăng trưởng vượt bậc nhưng thiếu đồng đều. Tính đến năm 2014, Hải Phòng đã phát triển 17 khu công nghiệp, trong đó 145 dự án FDI và trong nước đi vào hoạt động ổn định. Các khu công nghiệp lớn như Đình Vũ (982 ha) và Nomura (153 ha) ghi nhận tỷ lệ thu hút dự án chất lượng cao vượt trội, đóng góp lớn vào ngân sách. Tuy nhiên, mức vốn đầu tư trên một đơn vị diện tích bình quân vẫn còn khoảng cách so với các tỉnh lân cận như Bắc Ninh (đạt 3,56 triệu USD/ha và 7,73 triệu USD/dự án).

Thứ hai, tác động chuyển dịch cơ cấu kinh tế và xã hội đạt kết quả rõ nét. Giai đoạn 2010 - 2014, cơ cấu kinh tế thành phố chuyển dịch mạnh mẽ với tỷ trọng dịch vụ đạt 53,02%, công nghiệp - xây dựng đạt 36,97%, và nông - lâm - thủy sản giảm xuống 10,1%. Cơ cấu lao động dịch chuyển tích cực: lao động nông nghiệp giảm từ 10% năm 2010 xuống 7,8% năm 2014, trong khi lao động công nghiệp duy trì mức 37,5% trên tổng số 1,093 triệu người có việc làm.

Thứ ba, công tác bảo vệ môi trường và hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật còn nhiều tồn tại nghiêm trọng. Tỷ lệ diện tích cây xanh tại một số khu công nghiệp mới chỉ đạt khoảng 6% - 8%, thấp hơn nhiều so với tiêu chuẩn bền vững 10% - 15%. Hệ thống xử lý nước thải tập trung chưa đồng bộ, một số doanh nghiệp xả thải chưa qua xử lý đạt chuẩn loại A ra nguồn nước mặt, gây xung đột môi trường với khu dân cư.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của các hạn chế bắt nguồn từ công tác giải phóng mặt bằng kéo dài, thiếu vốn đầu tư xây dựng hạ tầng ngoài hàng rào và sự phối hợp chưa chặt chẽ giữa các sở, ban, ngành. So sánh với kinh nghiệm tỉnh Bắc Ninh (thu hút 527 dự án với 4,1 tỷ USD vốn đăng ký nhờ mô hình một cửa liên thông) và mô hình Technopolis của Nhật Bản (chính sách khấu hao nhanh 30% cho thiết bị công nghệ sạch), Hải Phòng chưa tận dụng hết lợi thế cảng nước sâu để phát triển chuỗi công nghiệp sinh thái khép kín.

Dữ liệu nghiên cứu khi được tổng hợp qua bảng so sánh tỷ lệ lấp đầy và biểu đồ tương quan giữa tốc độ tăng trưởng GDP (đạt 8,3% ở nhóm công nghiệp) với lưu lượng phát thải nước thải cho thấy rõ xu hướng: nếu không kiểm soát chặt chẽ công nghệ đầu vào, chi phí xử lý ô nhiễm sẽ làm suy giảm giá trị gia tăng ròng của toàn ngành công nghiệp thành phố.

Đề xuất và khuyến nghị

Một là, rà soát và điều chỉnh quy hoạch tổng thể hệ thống khu công nghiệp. Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng cần chủ trì quy hoạch không gian đồng bộ giữa khu công nghiệp với các khu đô thị vệ tinh và nhà ở công nhân đến năm 2020. Nghiêm cấm cấp phép cho các dự án công nghệ lạc hậu, bảo đảm 100% các khu công nghiệp mới duy trì diện tích cây xanh trên 15% và tỷ lệ đất công nghiệp hữu ích từ 65% - 75%.

Hai là, nâng cấp hạ tầng bảo vệ môi trường đạt chuẩn quốc gia. Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng phối hợp cùng các chủ đầu tư hạ tầng hoàn thành lắp đặt hệ thống quan trắc nước thải tự động 24/7 tại 100% khu công nghiệp trước năm 2018. Đặt mục tiêu xử lý 100% nước thải công nghiệp đạt quy chuẩn kỹ thuật môi trường trước khi xả ra hệ thống sông ngòi.

Ba là, tái cơ cấu chính sách xúc tiến đầu tư có chọn lọc. Sở Kế hoạch và Đầu tư chuyển từ thu hút FDI theo số lượng sang chất lượng, ưu tiên ngành công nghệ thông tin, điện tử viễn thông, cơ khí chế tạo chính xác và công nghiệp hỗ trợ cảng biển. Đặt mục tiêu nâng suất đầu tư bình quân từ mức khoảng 3,5 triệu USD/ha lên trên 5,5 triệu USD/ha trong giai đoạn 2015 - 2020.

Bốn là, đẩy mạnh cải cách hành chính và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Áp dụng triệt để cơ chế "một cửa tại chỗ" tại Ban Quản lý Khu kinh tế, rút ngắn 30% thời gian xử lý thủ tục cấp phép đầu tư. Sở Lao động - Thương binh và Xã hội liên kết các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn đào tạo nghề chuyên sâu cho 46.000 công nhân hiện hữu, nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo kỹ thuật đạt trên 65% vào năm 2020.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, các nhà hoạch định chính sách tại Ủy ban nhân dân thành phố, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Tài nguyên và Môi trường Hải Phòng. Luận văn cung cấp luận cứ thực tiễn để xây dựng quy hoạch phân khu, ban hành danh mục dự án khuyến khích đầu tư và thiết lập tiêu chí giám sát môi trường.

Thứ hai, Ban Quản lý các Khu kinh tế, Khu công nghiệp tại Hải Phòng và các địa phương duyên hải phía Bắc. Tài liệu hỗ trợ trực tiếp việc chuẩn hóa quy trình thẩm định dự án FDI, quản lý vận hành hạ tầng kỹ thuật và nâng cao chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh.

Thứ ba, các chủ đầu tư xây dựng kinh doanh hạ tầng khu công nghiệp và doanh nghiệp thứ cấp. Nghiên cứu cung cấp khung tiêu chuẩn phân bổ quỹ đất tối ưu, định hướng chuyển đổi sang mô hình khu công nghiệp sinh thái và giải pháp tối ưu hóa chi phí vận hành.

Thứ tư, giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Quản lý kinh tế, Kinh tế phát triển, Quy hoạch đô thị. Đề tài là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp luận kết hợp ma trận SWOT, hệ thống chỉ tiêu lượng hóa tính bền vững và bài học kinh nghiệm quốc tế.

Câu hỏi thường gặp

Luận văn sử dụng khung tiêu chí nào để đánh giá tính bền vững nội tại của khu công nghiệp?

Luận văn thiết lập hệ thống tiêu chí định lượng gồm: vị trí địa lý, quy mô đất đai, cơ cấu sử dụng đất (đất nhà máy 65% - 75%, cây xanh 10% - 15%), tỷ lệ lấp đầy, suất đầu tư trên mỗi hecta và năng lực xử lý nước thải tập trung đạt 100%.

Đóng góp kinh tế nổi bật của các khu công nghiệp Hải Phòng trong giai đoạn nghiên cứu là gì?

Hệ thống 17 khu công nghiệp đã thu hút 145 doanh nghiệp, tạo việc làm cho hơn 46.000 lao động, thúc đẩy tăng trưởng GDP công nghiệp đạt 8,3%/năm và hỗ trợ chuyển dịch tỷ trọng dịch vụ - công nghiệp lên mức trên 89,9% cơ cấu kinh tế.

Điểm nghẽn lớn nhất cản trở phát triển bền vững khu công nghiệp Hải Phòng được chỉ ra là gì?

Đó là sự thiếu đồng bộ giữa hạ tầng kỹ thuật trong và ngoài hàng rào, tỷ lệ phủ xanh tại nhiều khu vực chỉ đạt 6% - 8%, cùng với sự thiếu vắng chuỗi cung ứng liên kết nội địa và công nghệ xử lý chất thải chưa đáp ứng yêu cầu gia tăng công suất.

Bài học nào từ kinh nghiệm quốc tế có thể áp dụng trực tiếp cho Hải Phòng?

Mô hình Technopolis của Nhật Bản với cơ chế trích khấu hao tài sản 30% cho thiết bị công nghệ sạch và mô hình khu công nghiệp hỗn hợp của Thái Lan với thủ tục một cửa thống nhất là hai bài học then chốt giúp Hải Phòng thu hút FDI xanh.

Mục tiêu cụ thể về phát triển khu công nghiệp của Hải Phòng đến năm 2020 là gì?

Thành phố hướng tới nâng tỷ lệ lấp đầy bình quân toàn bộ 17 khu công nghiệp lên trên 60%, xử lý triệt để 100% nước thải đạt tiêu chuẩn loại A, và nâng thu nhập bình quân đầu người toàn thành phố vượt mốc 2.064 USD của năm 2012.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về phát triển bền vững khu công nghiệp theo mô hình tích hợp ba trụ cột: kinh tế, xã hội và sinh thái.
• Đánh giá thực chứng 17 khu công nghiệp Hải Phòng giai đoạn 2010 - 2014, làm rõ thành tựu giải quyết việc làm cho hơn 46.000 lao động và chỉ ra điểm nghẽn về hạ tầng xử lý chất thải.
• Cung cấp hệ thống 4 nhóm giải pháp đột phá gắn liền với lộ trình 2015 - 2020 nhằm hiện thực hóa mục tiêu xây dựng thành phố Cảng xanh theo Kết luận 72-KL/TW của Bộ Chính trị.
• Đóng góp nguồn dữ liệu thực nghiệm giá trị cho công tác lập quy hoạch, xúc tiến đầu tư có chọn lọc và cải cách quản lý nhà nước về môi trường công nghiệp.
• Các nhà quản lý và doanh nghiệp hạ tầng cần khẩn trương áp dụng bộ chỉ tiêu phát triển bền vững vào thực tiễn quản trị nhằm gia tăng năng lực cạnh tranh và bảo vệ môi trường sống cho cộng đồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Phát triển bền vững là nhu cầu cấp bách và xu thế tất yếu trong tiến trình phát triển của xã hội loài ngƣời, vì vậy đã đƣợc các quốc gia trên thế giới đồng thuận xây dựng thành Chƣơng trình nghị sự cho từng thời kỳ phát triển của lịch sử. Ngày 17/08/2004, Thủ tƣớng Chính phủ đã ký Quyết định số 153/2004/QĐ-TTg, phê duyệt “Định hƣớng Chiến lƣợc Phát triển bền vững ở Việt Nam” (Chƣơng trình nghị sự 21 của Việt Nam). Ngày 27/11/2006, Thủ tƣớng chính phủ đã ban hành Quyết định Phê duyệt “Điều chỉnh, bổ sung Quy hoạch tổng thể kinh tế xã - hội thành phố Hải Phòng đến năm 2020”; ngày 5/8/2003 của Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 32-NQ/TW về xây dựng thành phố Hải Phòng trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nƣớc; ngày 28/5/2008 Ban Thƣờng vụ Thành ủy Hải Phòng đã ban hành Nghị quyết 20/NQ-TU về quản lý, đầu tƣ, xây dựng và hoạt động của các khu công nghiệp (KCN), cụm công nghiệp trên địa bàn thành phố đến năm 2010, định hƣớng đến năm 2020; tháng 12/2013 Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng đã ban hành Quyết định số 2523-QĐ/UBND về Danh mục các dự án công nghiệp, khuyến khích đầu tƣ, không chấp nhận đầu tƣ trên địa bàn Hải Phòng đến năm 20120.

Khu công nghiệp có vai trò, vị trí rất to lớn đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của thành phố Hải Phòng; Bởi nó góp phần quan trọng trong việc huy động các nguồn vốn đầu tƣ, giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho ngƣời lao động, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu lao động, đẩy nhanh quá trình đô thị hóa và công nghiệp hóa nông thôn, bảo vệ môi trƣờng sinh thái. Việc bổ sung số lƣợng khu công nghiệp và mở rộng diện tích các khu công nghiệp hiện có là điều hết sức cần thiết, phù hợp với yêu cầu phát triển trong tình hình hiện tại ở thành phố. Song bên cạnh đó, việc xây dựng mới các khu công nghiệp lại mang đến nhiều hệ lụy đằng sau, làm ảnh hƣởng đến mục tiêu phát triển bền vững của thành phố Hải Phòng. Do mới xây dựng nên cơ sở hạ tầng của các khu công nghiệp chƣa đƣợc hoàn thiện, làm hạn chế tiến độ đầu tƣ; kim ngạch xuất khẩu thấp, thị trƣờng xuất khẩu thiếu tính bền vững; khả năng tạo việc làm, thu hút lao động còn hạn chế; công tác quy hoạch và quản lý Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 quy hoạch vẫn là khâu yếu; tài nguyên nƣớc bị ô nhiễm; Chất thải và nƣớc thải ở các khu công nghiệp chƣa đƣợc xử lý triệt để, làm ảnh hƣởng tới sức khoẻ và đời sống của nhân dân.

Do đó, việc tìm ra các giải pháp để xây dựng và phát triển các khu công nghiệp một cách hợp lý, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững là vấn đề hết sức cần thiết đối với thành phố Hải Phòng, đặc biệt là trong giai đoạn 2015-2020, phát triển thành phố Hải Phòng theo hƣớng thành phố Cảng xanh, phát triển bền vững đúng theo Kết luận số 72 của Bộ Chính trị (khóa XI) về tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết số 32-NQ/TW của Bộ Chính trị khóa IX về xây dựng và phát triển thành phố Hải Phòng thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nƣớc trƣớc năm 2020. Xuất phát từ tầm quan trọng của vấn đề, tác giả đã lựa chọn đề tài : “Giải pháp phát triển bền vững các Khu Công nghiệp thành phố Hải Phòng”; làm đề tài luận văn của mình. Mục tiêu nghiên cứu 2. Mục tiêu chung Đánh giá thực trạng tình hình các Khu Công nghiệp trên địa bàn thành phố Hải Phòng, trên cơ sở đó đề xuất phƣơng hƣớng và giải pháp cho phát triển bền vững các Khu Công nghiệp thành phố Hải Phòng.

Mục tiêu cụ thể Để hoàn thành mục tiêu đặt ra, đề tài tập trung giải quyết một số nhiệm vụ cơ bản nhƣ sau: - Hệ thống hóa lý luận về khu công nghiệp và phát triển bền vững các khu công nghiệp. -Vai trò của phát triển bền vững các khu công nghiệp tới kinh tế, xã hội, chính trị và môi trƣờng trên địa bàn thành phố Hải Phòng. - Phân tích, đánh giá thực trạng phát triển bền vững khu công nghiệp trên địa bàn thành phố Hải Phòng. - Đề xuất một số giải pháp phát triển bền vững các Khu Công nghiệp thành phố Hải Phòng.

Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 3. Đối tượng nghiên cứu Quá trình phát triển bền vững của khu công nghiệp, gồm một số vấn đề liên quan nhƣ: quy hoạch, đầu tƣ xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật, thu hút đầu tƣ và quản lý Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 nhà đầu tƣ của các khu công nghiệp, hiệu quả kinh tế - xã hội của các doanh nghiệp và tác động môi trƣờng của các khu Công nghiệp trên địa bàn thành phố Hải Phòng. Phạm vi nghiên cứu - Về không gian: Đề tài tập trung chủ yếu là nghiên cứu, đánh giá, khu công nghiệp trên địa bàn thành phố Hải Phòng. - Về thời gian: Các số liệu thống kê đƣợc phân tích trong khoảng thời gian từ năm 2010 - 2014 và một số mục tiêu, chỉ tiêu phát triển dự báo đến năm 2020.

- Phạm vi về nội dung: + Thực trạng phát triển bền vững các KCN thành phố Hải Phòng từ năm 2010 - 2014. Đánh giá về phát triển bền vững nội tại KCN dựa trên các tiêu chí và số liệu thực tế của địa phƣơng, phân tích cả về mặt định tính và định lƣợng; tác động lan tỏa của KCN dƣới góc độ lý luận, phân tích định tính. Liên hệ với một số tỉnh, thành trong cả nƣớc. + Một số giải pháp phát triển bền vững các KCN thành phố Hải Phòng và đƣa ra kiến nghị.

Ý nghĩa khoa học của đề tài nghiên cứu Đề tài là công trình khoa học có ý nghĩa lý luận và thực tiễn, là tài liệu giúp cho Ủy ban nhân dân thành phố, Ban Quản lý các Khu Công nghiệp thành phố Hải Phòng, các doanh nghiệp xây dƣng các kế hoạch để đầu tƣ phát triển bề vững các Khu Công nghiệp, tăng khả năng cạnh tranh đầu tƣ vào Khu Công nghiệp với các tỉnh, thành phố trong cả nƣớc. Kết cấu của luận văn Luận văn bao gồm 4 chƣơng Chƣơng 1: Lý luận chung về Khu công nghiệp và phát triển bền vững Khu công nghiệp Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu Chƣơng 3: Thực trạng phát triển các Khu Công nghiệp thành phố Hải Phòng trong những năm qua Chƣơng 4: Giải pháp phát triển bền vững các khu công nghiệp thành phố Hải Phòng. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG KHU CÔNG NGHIỆP 1. Cơ sở lý luận về phát triển bền vững khu công nghiệp 1.

Khái niệm khu công nghiệp Khu công nghiệp (KCN) đầu tiên đƣợc thành lập năm 1896 ở Manchester (Anh) và vùng CN Clearng Chicago (Mỹ). Năm 1940, Ý thành lập KCN ở Napoli. Ngày nay, ở nhiều quốc gia, các khu vực trên thế giới, KCN, khu chế xuất đƣợc phát triển dƣới nhiều hình thức khác nhau. Ở Việt Nam, năm 1991 KCN đầu tiên đƣợc thành lập (KCX Tân Thuận), cùng với quá trình hơn 20 năm hình thành và phát triển cũng đã xuất hiện nhiều khái niệm khác nhau về KCN, KCX: - Theo Quy chế KCN, KCX, KCNC ban hành kèm theo Nghị định 36/CP của Chính phủ ngày 24/4/1997, quy định nhƣ sau: (1) KCN là khu tập trung các doanh nghiệp chuyên sản xuất hàng công nghiệp và thực hiện các dịch vụ cho sản xuất công nghiệp, có ranh giới địa lý xác định, không có dân cƣ sinh sống; do Chính phủ hoặc Thủ tƣớng Chính phủ quyết định thành lập.

Trong KCN có thể có doanh nghiệp chế xuất; (2) KCX là KCN tập trung các doanh nghiệp chuyên sản xuất hàng xuất khẩu, thực hiện các dịch vụ cho sản xuất hàng xuất khẩu và hoạt động xuất khẩu, có ranh giới địa lý xác định, không có dân cƣ sinh sống; do Chính phủ hoặc Thủ tƣớng Chính phủ quyết định thành lập; (3) KCNC là khu tập trung các Doanh nghiệp công nghiệp kỹ thuật cao và các đơn vị hoạt động phục vụ cho phát triển công nghệ cao bao gồm nghiên cứu, triển khai khoa học, công nghệ, đào tạo ra các dịch vụ liên quan, có ranh giới địa lý xác định; do Chính phủ hoặc Thủ tƣớng Chính phủ quyết định thành lập. Trong KCNC có thể có doanh nghiệp chế xuất. - Tại Khoản 20 Điều 3 Luật đầu tƣ năm 2005 ghi rõ: KCN là khu chuyên sản xuất hàng công nghiệp và thực hiện các dịch vụ cho sản xuất công nghiệp, có ranh giới địa lý xác định, đƣợc thành lập theo quy định của Chính phủ. - Nghị định 29/2008/NĐ-CP, ngày 14/3/2008 Của Chính phủ quy định: Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 (l) KCN là khu chuyên sản xuất hàng công nghiệp và thực hiện các dịch vụ cho sản xuất công nghiệp, có ranh giới địa lý xác định, đƣợc thành lập theo điều kiện, trình tự và thủ tục quy định lại Nghị định này; (2) KCX là KCN chuyên sản xuất hàng xuất khẩu, thực hiện dịch vụ cho sản xuất hàng xuất khẩu và hoạt động xuất khẩu, có ranh giới địa lý xác định, đƣợc thành lập theo điều kiện, trình tự và thủ tục áp dụng đối với KCN quy định tại Nghị định này; (3) KCN, KCX đƣợc gọi chung là KCN, trừ trƣờng hợp quy định cụ thể.

Từ các khái niệm trên và thực tế quá trình phát triển các KCN ở Việt Nam, có thể hiểu một cách tổng quát về KCN nhƣ sau: “KCN là khu chuyên sản xuất hàng công nghiệp và thực hiện các dịch vụ cho sản xuất công nghiệp, có ranh giới địa lý xác định, có hệ thống kết cấu hạ tầng kỹ thuật - xã hội đồng bộ, đảm bảo cho hoạt động sản xuất kinh doanh và đời sống của người lao động được thành lập theo quy định của Chính phủ. Trong KCN có thể có doanh nghiệp chế xuất và doanh nghiệp công nghệ cao. Phân loại khu công nghiệp Tuỳ theo góc độ tiếp cận, KCN có thể đƣợc phân loại bằng nhiều tiêu chí khác nhau nhƣ: theo tính chất ngành nghề, theo quy mô diện tích, theo điều kiện hình thành, theo đặc điểm quản lý hoặc theo cấp độ vệ sinh.