Khóa luận tốt nghiệp quản lý tài nguyên và môi trường đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp quản lý môi trường tại các khu công nghiệp trên địa bàn huyện đồng phú tỉnh bình phước

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu tốt nghiệp quản lý tài nguyên và môi trường đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp quản lý môi, vận dụng lý thuyết vào thực tế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Trần Tuấn Anh
• Người hướng dẫn: TS. Ngô Vy Thảo
• Trường học: Trường Đại học Nông Lâm
• Chuyên ngành: Quản lý Tài nguyên và Môi trường
• Đề tài: Giải Pháp Quản Lý Môi Trường Tại Khu Công Nghiệp Huyện Đồng Phú, Bình Phước
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Khu công nghiệp
• 1.1.1. Khái niệm
• 2. CHƯƠNG 2: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Nội dung nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp
• 2.2.2. Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp
• 2.3. Phương pháp phân tích dữ liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Thực trạng hoạt động sản xuất của các doanh nghiệp tại các khu công nghiệp trên địa bàn huyện Đồng Phú
• 3.1.1. Khu công nghiệp Bắc Đồng Phú
• 3.1.2. Khu công nghiệp Nam Đồng Phú
• 3.2. Đánh giá thực trạng phát thải và công tác quản lý môi trường tại các KCN trên địa bàn huyện Đồng Phú
• 3.2.1. Đối với chất thải rắn
• 3.2.2. Đối với chất khí thải
• 3.2.3. Đánh giá chất lượng môi trường tại các KCN trên địa bàn huyện Đồng Phú
• 3.2.3.1. Chất lượng môi trường đất
• 3.2.3.2. Chất lượng môi trường nước
• 3.3. Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý môi trường tại các KCN huyện Đồng Phú
• 3.3.1. Đối với chất thải rắn công nghiệp
• 3.3.2. Đối với nước thải công nghiệp
• 3.3.3. Đối với khí thải công nghiệp
• 4. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH SÁCH CÁC BẢNG
• DANH SÁCH CÁC HÌNH

Tóm tắt

I. Tổng quan về giải pháp quản lý môi trường tại KCN Đồng Phú

Quản lý môi trường tại các khu công nghiệp (KCN) là một vấn đề cấp bách trong bối cảnh phát triển kinh tế hiện nay. Huyện Đồng Phú, tỉnh Bình Phước, với sự phát triển mạnh mẽ của các KCN, đang đối mặt với nhiều thách thức về ô nhiễm môi trường. Việc áp dụng các giải pháp quản lý môi trường hiệu quả không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe cộng đồng mà còn đảm bảo sự phát triển bền vững cho khu vực này.

1.1. Tình hình hiện tại của môi trường tại KCN Đồng Phú

Hiện tại, các KCN tại Đồng Phú đang phát sinh một lượng lớn chất thải rắn và nước thải. Theo báo cáo, khối lượng chất thải rắn công nghiệp (CTR) tại KCN Bắc Đồng Phú đạt 11.378 kg/ngày. Điều này cho thấy sự cần thiết phải có các biện pháp quản lý chất thải hiệu quả.

1.2. Tầm quan trọng của quản lý môi trường

Quản lý môi trường không chỉ giúp giảm thiểu ô nhiễm mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Các chính sách bảo vệ môi trường cần được thực hiện đồng bộ để đảm bảo sự phát triển bền vững cho khu vực.

II. Vấn đề ô nhiễm môi trường tại KCN Đồng Phú

Ô nhiễm môi trường tại các KCN Đồng Phú đang trở thành một vấn đề nghiêm trọng. Các nguồn ô nhiễm chủ yếu đến từ hoạt động sản xuất công nghiệp, bao gồm khí thải, nước thải và chất thải rắn. Việc không kiểm soát tốt các nguồn ô nhiễm này có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe cộng đồng và môi trường.

2.1. Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường

Nguyên nhân chính gây ô nhiễm môi trường tại KCN Đồng Phú bao gồm quy trình sản xuất không đảm bảo tiêu chuẩn, việc xử lý chất thải chưa hiệu quả và thiếu các biện pháp bảo vệ môi trường từ các doanh nghiệp.

2.2. Tác động của ô nhiễm đến sức khỏe cộng đồng

Ô nhiễm môi trường có thể gây ra nhiều bệnh tật cho người dân, đặc biệt là các bệnh về hô hấp và da. Việc nâng cao nhận thức về tác động của ô nhiễm là rất cần thiết để bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

III. Giải pháp quản lý môi trường hiệu quả tại KCN Đồng Phú

Để giải quyết vấn đề ô nhiễm môi trường tại KCN Đồng Phú, cần áp dụng các giải pháp quản lý môi trường hiệu quả. Các giải pháp này bao gồm việc cải tiến công nghệ sản xuất, tăng cường kiểm soát chất thải và nâng cao ý thức của doanh nghiệp về bảo vệ môi trường.

3.1. Cải tiến công nghệ xanh trong sản xuất

Áp dụng công nghệ xanh giúp giảm thiểu lượng chất thải phát sinh và tiết kiệm tài nguyên. Các doanh nghiệp cần đầu tư vào công nghệ hiện đại để nâng cao hiệu quả sản xuất và bảo vệ môi trường.

3.2. Tăng cường kiểm soát chất thải

Việc kiểm soát chất thải cần được thực hiện nghiêm ngặt. Các doanh nghiệp cần có hệ thống quản lý chất thải rõ ràng và tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại KCN Đồng Phú

Nghiên cứu về quản lý môi trường tại KCN Đồng Phú đã chỉ ra rằng việc áp dụng các giải pháp quản lý hiệu quả có thể giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Kết quả cho thấy chất lượng không khí và nước tại khu vực này đã được cải thiện đáng kể sau khi thực hiện các biện pháp quản lý.

4.1. Kết quả từ các biện pháp quản lý

Sau khi áp dụng các biện pháp quản lý, chất lượng không khí tại KCN Bắc Đồng Phú đã được cải thiện, với các chỉ số ô nhiễm nằm trong giới hạn cho phép. Điều này cho thấy hiệu quả của các giải pháp đã được thực hiện.

4.2. Các mô hình quản lý thành công

Một số doanh nghiệp tại KCN đã áp dụng thành công các mô hình quản lý môi trường, từ đó tạo ra những kết quả tích cực trong việc giảm thiểu ô nhiễm và nâng cao hiệu quả sản xuất.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho quản lý môi trường tại KCN Đồng Phú

Quản lý môi trường tại KCN Đồng Phú cần được chú trọng hơn nữa trong tương lai. Các giải pháp cần được triển khai đồng bộ và hiệu quả để đảm bảo sự phát triển bền vững cho khu vực. Việc nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các doanh nghiệp trong việc bảo vệ môi trường là rất quan trọng.

5.1. Định hướng phát triển bền vững

Định hướng phát triển bền vững cần được đặt lên hàng đầu trong các chính sách quản lý môi trường. Các doanh nghiệp cần cam kết thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường trong quá trình sản xuất.

5.2. Tăng cường hợp tác giữa các bên liên quan

Hợp tác giữa chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng là rất cần thiết để nâng cao hiệu quả quản lý môi trường. Các bên cần cùng nhau xây dựng các chương trình bảo vệ môi trường hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển công nghiệp mạnh mẽ tại huyện Đồng Phú, tỉnh Bình Phước, các khu công nghiệp (KCN) đóng vai trò quan trọng trong thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế và tạo việc làm. Tuy nhiên, hoạt động sản xuất công nghiệp cũng kéo theo các vấn đề ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, đặc biệt là chất thải rắn công nghiệp (CTRCN), nước thải và khí thải. Theo số liệu khảo sát năm 2021, KCN Bắc Đồng Phú có 57 doanh nghiệp với tổng khối lượng CTRCN phát sinh khoảng 11.378 kg/ngày, trung bình 199 kg/ngày/doanh nghiệp; KCN Nam Đồng Phú với 21 doanh nghiệp phát sinh 4.379 kg/ngày, trung bình 208 kg/ngày/doanh nghiệp. Tỷ lệ chất thải nguy hại chiếm khoảng 8,6-8,9% tổng lượng chất thải. Tổng lượng nước thải tại KCN Bắc Đồng Phú là 2.788 m³/ngày, trong khi KCN Nam Đồng Phú cũng phát sinh lượng nước thải đáng kể. Môi trường không khí, đất và nước mặt tại các KCN được đánh giá trong giới hạn cho phép theo các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, tuy nhiên vẫn tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm do hoạt động sản xuất và xử lý chất thải chưa đồng bộ.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng phát thải và công tác quản lý môi trường tại các KCN trên địa bàn huyện Đồng Phú, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý môi trường phù hợp với điều kiện thực tế. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hai KCN lớn là Bắc Đồng Phú và Nam Đồng Phú, với số liệu thu thập từ năm 2017 đến 2022. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ cơ quan quản lý nhà nước xây dựng chính sách bảo vệ môi trường, đồng thời góp phần phát triển bền vững các KCN tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết quản lý môi trường và mô hình quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường trong khu công nghiệp. Hai lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết quản lý nhà nước về môi trường: Nhấn mạnh vai trò của Nhà nước trong việc điều chỉnh các hoạt động sản xuất nhằm bảo vệ môi trường, sử dụng các công cụ pháp luật, chính sách và kỹ thuật để kiểm soát ô nhiễm và phát triển bền vững.

2. Mô hình quản lý chất thải công nghiệp: Tập trung vào các khái niệm về phân loại chất thải, công nghệ xử lý chất thải rắn, nước thải và khí thải, cũng như các tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) về môi trường.

Các khái niệm chính bao gồm: chất thải rắn công nghiệp (CTRCN), chất thải nguy hại (CTNH), nước thải công nghiệp, khí thải công nghiệp, và các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường như QCVN 05:2013/BTNMT (chất lượng không khí), QCVN 08-MT:2015/BTNMT (chất lượng nước mặt), QCVN 09-MT:2015/BTNMT (chất lượng nước ngầm).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp thu thập số liệu sơ cấp và thứ cấp. Số liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo quan trắc môi trường của Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bình Phước giai đoạn 2017-2020, các tài liệu pháp luật, thống kê sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp tại KCN. Số liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát trực tiếp 78 doanh nghiệp tại hai KCN Bắc Đồng Phú (57 doanh nghiệp) và Nam Đồng Phú (21 doanh nghiệp), cùng 20 cán bộ quản lý nhà nước liên quan đến công tác môi trường.

Phương pháp chọn mẫu là phương pháp chọn mẫu toàn bộ đối với các doanh nghiệp đang hoạt động tại hai KCN nhằm đảm bảo tính đại diện. Phân tích dữ liệu sử dụng phần mềm Excel để xử lý thống kê mô tả, so sánh các chỉ tiêu môi trường với quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Các thang đo Likert 5 mức độ được áp dụng để đánh giá nhận thức và thái độ của các đối tượng khảo sát về công tác quản lý môi trường.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ tháng 4/2022 đến tháng 3/2023, bao gồm các giai đoạn thu thập số liệu, xử lý, phân tích và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Khối lượng phát sinh chất thải rắn công nghiệp: Tại KCN Bắc Đồng Phú, tổng khối lượng CTRCN là 11.378 kg/ngày, trung bình 199 kg/ngày/doanh nghiệp; tại KCN Nam Đồng Phú là 4.379 kg/ngày, trung bình 208 kg/ngày/doanh nghiệp. Trong đó, chất thải nguy hại chiếm khoảng 8,64% (982,79 kg/ngày) tại Bắc Đồng Phú và 8,93% (350,75 kg/ngày) tại Nam Đồng Phú.

2. Lượng nước thải phát sinh: KCN Bắc Đồng Phú phát sinh khoảng 2.788 m³ nước thải/ngày, trong khi KCN Nam Đồng Phú cũng có lượng nước thải đáng kể, tuy nhiên số liệu cụ thể chưa đầy đủ. Nước thải được xử lý qua hệ thống xử lý tập trung của các doanh nghiệp, nhưng vẫn tồn tại một số chỉ tiêu vượt quy chuẩn.

3. Chất lượng môi trường không khí và đất: Môi trường không khí tại các KCN được đánh giá còn tốt, các chỉ tiêu quan trắc đều nằm trong giới hạn cho phép theo QCVN 05:2013/BTNMT và QCVN 06:2009/BTNMT. Môi trường đất tại hai KCN được đảm bảo, không phát hiện ô nhiễm kim loại nặng vượt mức cho phép.

4. Chất lượng nước mặt và nước ngầm: Nước mặt tại khu vực xả thải và nước ngầm xung quanh các KCN đều nằm trong giới hạn quy chuẩn QCVN 08-MT:2015/BTNMT và QCVN 09-MT:2015/BTNMT. Tuy nhiên, một số chỉ tiêu như T-N, T-P trong nước thải chưa được xử lý triệt để, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng lâu dài.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các phát thải và ô nhiễm môi trường là do hoạt động sản xuất công nghiệp với công nghệ xử lý chất thải chưa đồng bộ và hiệu quả chưa cao. So với các nghiên cứu tại các KCN khác trong nước, mức phát sinh chất thải và nước thải tại Đồng Phú tương đối cao do quy mô và đa dạng ngành nghề sản xuất, đặc biệt là ngành chế biến hạt điều, cà phê chiếm tỷ trọng lớn.

Việc quản lý môi trường tại các KCN còn nhiều hạn chế như thiếu sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp, công tác giám sát, thanh tra chưa thường xuyên, công nghệ xử lý chất thải chưa hiện đại. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố khối lượng chất thải theo ngành nghề, bảng so sánh các chỉ tiêu môi trường với quy chuẩn quốc gia, giúp minh họa rõ ràng mức độ tuân thủ và các điểm cần cải thiện.

Kết quả nghiên cứu khẳng định tầm quan trọng của việc áp dụng công nghệ xử lý chất thải hiện đại, đặc biệt là công nghệ đốt chất thải nguy hại bằng lò đốt BI 250S, nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và sức khỏe cộng đồng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường áp dụng công nghệ xử lý chất thải hiện đại: Đề nghị các doanh nghiệp tại các KCN ưu tiên đầu tư hệ thống xử lý chất thải rắn, nước thải và khí thải tiên tiến, đặc biệt áp dụng công nghệ đốt chất thải nguy hại bằng lò đốt BI 250S nhằm giảm thiểu ô nhiễm. Thời gian thực hiện trong vòng 2 năm, chủ thể là doanh nghiệp phối hợp với Ban Quản lý KCN.

2. Nâng cao năng lực quản lý và giám sát môi trường: Cơ quan quản lý nhà nước cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra định kỳ, áp dụng công nghệ giám sát môi trường tự động để phát hiện kịp thời vi phạm. Thời gian triển khai ngay trong năm đầu tiên, chủ thể là Sở Tài nguyên và Môi trường, Ban Quản lý KCN.

3. Xây dựng và hoàn thiện chính sách hỗ trợ doanh nghiệp: Ban hành các chính sách ưu đãi về thuế, hỗ trợ kỹ thuật và tài chính cho doanh nghiệp đầu tư xử lý môi trường, đồng thời tăng cường tuyên truyền, đào tạo nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường. Thời gian thực hiện trong 1-3 năm, chủ thể là UBND tỉnh và các sở ngành liên quan.

4. Phát triển hệ thống xử lý nước thải tập trung và tái sử dụng nước: Đầu tư xây dựng hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt chuẩn, khuyến khích tái sử dụng nước trong sản xuất nhằm giảm tải cho môi trường. Thời gian thực hiện 3 năm, chủ thể là Ban Quản lý KCN và doanh nghiệp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách, quy định và kế hoạch quản lý môi trường tại các KCN, nâng cao hiệu quả giám sát và xử lý vi phạm.

2. Ban Quản lý các khu công nghiệp: Áp dụng các giải pháp quản lý môi trường hiệu quả, cải thiện công tác phối hợp với doanh nghiệp và các cơ quan chức năng, nâng cao chất lượng môi trường trong KCN.

3. Doanh nghiệp hoạt động trong các KCN: Tham khảo các giải pháp công nghệ xử lý chất thải, nâng cao nhận thức và trách nhiệm trong quản lý môi trường, từ đó giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và tuân thủ pháp luật.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành quản lý tài nguyên và môi trường: Sử dụng luận văn làm tài liệu tham khảo để phát triển các nghiên cứu tiếp theo về quản lý môi trường công nghiệp, góp phần hoàn thiện lý luận và thực tiễn quản lý môi trường.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao quản lý môi trường tại các KCN lại quan trọng?
   Quản lý môi trường tại KCN giúp kiểm soát ô nhiễm, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và đảm bảo phát triển bền vững kinh tế - xã hội. Ví dụ, việc xử lý chất thải không đúng cách có thể gây ô nhiễm nguồn nước và không khí, ảnh hưởng nghiêm trọng đến người dân xung quanh.

2. Khối lượng chất thải rắn công nghiệp phát sinh tại Đồng Phú là bao nhiêu?
   Tổng khối lượng CTRCN tại KCN Bắc Đồng Phú là khoảng 11.378 kg/ngày, trung bình 199 kg/ngày/doanh nghiệp; tại KCN Nam Đồng Phú là 4.379 kg/ngày, trung bình 208 kg/ngày/doanh nghiệp.

3. Các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia nào được áp dụng để đánh giá môi trường?
   Các quy chuẩn chính gồm QCVN 05:2013/BTNMT (chất lượng không khí), QCVN 08-MT:2015/BTNMT (nước mặt), QCVN 09-MT:2015/BTNMT (nước ngầm), QCVN 40:2011/BTNMT (nước thải công nghiệp), giúp đảm bảo các chỉ tiêu môi trường không vượt quá giới hạn cho phép.

4. Giải pháp công nghệ nào được đề xuất cho xử lý chất thải nguy hại?
   Công nghệ đốt chất thải nguy hại bằng lò đốt BI 250S được đề xuất nhằm xử lý triệt để các chất thải nguy hại, giảm thiểu ô nhiễm môi trường và đảm bảo an toàn cho cộng đồng.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả quản lý môi trường tại các KCN?
   Cần tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp, áp dụng công nghệ xử lý hiện đại, hoàn thiện chính sách hỗ trợ, đồng thời nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các bên liên quan trong công tác bảo vệ môi trường.

Kết luận

• Đánh giá thực trạng cho thấy khối lượng chất thải rắn công nghiệp và nước thải tại các KCN Đồng Phú ở mức cao, với tỷ lệ chất thải nguy hại chiếm gần 9%.
• Môi trường không khí, đất và nước mặt, nước ngầm tại các KCN cơ bản nằm trong giới hạn quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, nhưng vẫn tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm do công nghệ xử lý chưa đồng bộ.
• Công tác quản lý môi trường tại các KCN còn nhiều hạn chế, cần tăng cường giám sát, kiểm tra và áp dụng công nghệ xử lý hiện đại.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể gồm áp dụng công nghệ đốt chất thải nguy hại, nâng cao năng lực quản lý, hoàn thiện chính sách hỗ trợ và phát triển hệ thống xử lý nước thải tập trung.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn quan trọng cho các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và nhà nghiên cứu trong việc phát triển bền vững các KCN tại huyện Đồng Phú.

Tiếp theo, cần triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 2-3 năm tới, đồng thời tiếp tục theo dõi, đánh giá hiệu quả quản lý môi trường để điều chỉnh phù hợp. Các cơ quan quản lý và doanh nghiệp được khuyến khích phối hợp chặt chẽ nhằm bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TÔNG QUAN 1. Khu công nghiệp 1. Khái niệm Theo thuật ngữ tiếng Anh, KCN có thể được dùng là Industrial estates,industrial zone (IZ), export processing zone (EPZ) hay industrial park (IP), day là những khái niệm đã trở lên khá phổ biến ở nhiều nước trên thé giới. Cac KCN được thành lập ở nhiều nước nhằm thực hiện mục tiêu thu hút vốn, công nghệ và kinh nghiệm quản lý từ bên ngoài và thực hiện đây nhanh quá trình công nghiệp hóa đất nước, hướng về xuất khẩu (Asian Development Bank, 2014).

Khái niệm cụ thể về KCN ở một số nước như sau: Ở Philippine, theo luật về các KKT đặc biệt 1995, KCN được định nghĩa như sau: “KCN là một khu đất được chia nhỏ và xây dựng căn cứ vào một qui hoạch toàn diện dưới sự quan lý liên tục thống nhất va với các qui định đối với cơ sở hạ tầng cơ bản và các tiện ích khác, có hay không có các nhà xưởng tiêu chuẩn và các tiện ích công cộng được xây dựng sẵn cho việc sử dụng chung trong KCN” (Reyes- Macasaquit, 2008). Ở Thái Lan, đạo luật Cục KCN năm 1979 định nghĩa: “KCN có nghĩa là KCN nói chung hoặc KCX”, trong đó: “KCN nói chung” có nghĩa là diện tích được dùng vào sản xuất công nghiệp và các công việc khác liên quan đến sản xuất công nghiệp. Từ các khái niệm ở trên có thể thấy quan niệm về KCN giữa các nước cũng không đồng nhất, nhưng thường được hiểu là một khu đất được phân chia và phát triển có hệ thống theo một kế hoạch tông thể nhằm cung cấp địa điểm cho các ngành công nghiệp tương hợp với hạ tầng cơ sở, các tiện íchcông cộng, các dịch vụ phục vụ và hỗ trợ (Jomo, 2019). Ở Việt Nam khái niệm về KCN đã được trình bày tại nhiều văn bản pháp luật như Quy chế Khu công nghiệp ban hành theo Nghị định 192/1994/NĐ-CP ngày 28 tháng 12 năm 1994 của Chính phủ; Luật đầu tư nước ngoài năm 1996; Quy chế Khu công nghiệp, Khu chế xuất, Khu công nghệ cao ban hành theo Nghị định số 36/1997/ND - CP ngày 24 tháng 2 năm 1997 của Chính phủ, Luật đầu tư năm 2005.

Định nghĩa ban đầu về KCN được nêu trong Quy chế Khu công nghiệp ban hành theo Nghị định số 192/1994/ND - CP ngày 28 tháng 12 năm 1994 của Chính phủ thì KCN được hiểu là KCN tập trung do Chính phủ quyết định thành lập, có ranh giới địa lý xác định, chuyên sản xuất công nghiệp và thực hiện các dịch vụ hỗ trợ sản xuất công nghiệp, không có dân cư sinh sống (Chính phủ, 1994). Nghị định của Chính phủ số 29/2008/NĐ-CP ngày 14 tháng 03 năm 2008 quy định về KCN, KCX và KKT thì khái niệm về khu công nghiệp được hiểu như sau: Khu công nghiệp là khu chuyên sản xuất hàng công nghiệp và thực hiện các dịch vụ cho sản xuất công nghiệp, có ranh giới địa lý xácđịnh,được thành lập theo điều kiện, trình tự và thủ tục quydinh của Chính phủ (Chính phủ, 2008). Khu chế xuất là khu công nghiệp chuyên sản xuất hàng xuất khẩu, thực hiện dich vụ cho sản xuất hàng xuất khẩu và hoạt động xuất khẩu, có ranh giới địa lý xác định, được thành lập theo điều kiện, trình tự và thủ tục áp dụng đối với khu công nghiệp theo quy định của Chính phủ. Khu công nghiệp, khu chế xuất được gọi chung là khu công nghiệp, trừ trường hợp quy định cụ thể (Chính phủ, 2008).

Tóm lại, KCN là đối tượng đặc thù của quản lý nhà nước về kinh tế trong các giai đoạn phát triển với các đặc điểm về mục tiêu thành lập, giới hạn hoạt động tập trung vào công nghiệp, ranh giới địa lý và thâm quyền ra quyết định thành lập. Tình hình phát triển KCN trên thé giới, trong nước và tỉnh Bình Phước a. Trên thế giới Phần lớn các nước châu Á đã đi trước chúng ta trên con đường công nghiệp hoá, trong khi ở các nước này cũng có một số nét tương đồng với chúng ta vì vậy chúng ta phải nghiên cứu những kinh nghiệm của họ từ tổ chức, quan lý hoạt động của các KCN (Phạm Xuân Hậu, 2006). Phát triển các KCN ở Thái Lan Bắt đầu từ 1972 đến nay, Thái Lan đã có khoảng 64 KCN trong vòng 30 năm Thái Lan cũng trở thành nước “Con rong” thứ 2 Đông Nam A (sau Singapore) (Jomo, 2019).

Chính phủ Thái Lan có chủ trương phát triển cân đối lãnh thé bằng cách thực hiện chính sách ưu đãi đặc biệt khác nhau giữa các khu vực (thuế nhập khâu thiết bị máy móc có nơi được miễn 50%, có nơi được miễn hoàn toàn) (Jomo, 2019). Từ cực phát triển (Băng Cốc) thiết lập các KCN với 3 vành dai bao quanh cực với những lợi thế khác nhau, mức độ ảnh hưởng của cực khác nhau. Quản lý thống nhất theo cơ chế thị trường một cửa nên giải quyết các thủ tục nhanh chóng. Chú ý quản lý môi trường hết sức chặt chẽ, bằng pháp luật với bằng kinh tế.

Doanh nghiệp phải chi tra chi phí cho quá trình xử lý chất thai (Jones và Pimdee, 2017). Phát triển các KCN 6 Malaysia Malaysia bắt đầu xây dựng các KCN từ năm 1970 đến năm 1997 đã có 166 KCN hoạt động (Jomo, 2019). Nét riêng của Malaysia là: Phát triển rộng mạng lưới các khu thương mại tự do, có chính sách ưu đãi đặc biệt với đầu tư nước ngoài (thời gian thuế đất có thể từ 50 năm đến 100 năm, cho tự do chuyên tiền lợi nhuận ra nước ngoài .) Phát triển nhiều doanh nghiệp chế xuất nằm ngoài KCX để tăng nguồn hàng nhập khẩu, tận dụng hết tiềm năng. Nhà nước hỗ trợ vốn lớn cho các KCN.

Xây dựng các KCN được xác định ở những nơi có vi trí thuận lợi, mặt bằng rộng, giá đất không cao, giao thông thuận lợi (nam ở ngoại vi thành phố, gần cảng, đầu mối giao thông,. Chú ý thích đáng đến vấn đề nhà ở, trường học, KCN, khu vui chơi giải trí cho gia đình, cá nhân người làm trong KCN (Nữ va cs, 2017). Trong nước Tại Việt Nam cũng đã có nhiều loại hình KCN đang được xây dựng, bao gồm: KCN, KCX, khu công nghệ sinh học; KCN sinh thái; KKT mở hay KKT thương mai khác. Tuy nhiên, hiện tại vẫn phô biến loại hình KCN truyền thống, KCN tập trung, KCX.

Về bản chất, đây là các KCN thuộc thế hệ đầu tiên với tiêu chuẩn và chất lượng thấp (Bộ Kế hoạch và đầu tư, 2009). Có thể phân loại KCN nằm trong phạm vi, đối tượng điều tiết của Nghị định 36/CP ngày 24/4/1997 của Chính phủ về ban hành quy chế KCN, KCX, KCNC thành ba nhóm chính sau: Các KCN mang tính truyền thống, được thành lập một cách phổ biến ở Việt Nam. Ban đầu, các KCN hình thành từ những năm 1960 và 1970 theo mô hình công nghiệp của Liên Xô cũ, tập trung ở một số thành phố khu vực phía Bắc: Hà Nội, Hải Phòng, Thái Nguyên, Phú Thọ,. Về sau thì các KCN được xây dựng theo mô hình mới.

Đây là những khu vực được quy hoạch mang tính liên vùng, liên lãnh thé và có phạm vi ảnh hưởng không chỉ ở một khu vực địa phương. Trong KCN không có dân cư sinh sống, nhưng ngoài KCN phải có hệ thống dịch vụ phục vụ nguồn nhân lực làm việc ở KCN. KCX ngoài những đặc điểm chung giống như các KCN truyền thống, các KCX còn có một số đặc điểm riêng, đó là: được quy hoạch phân tách khỏi phần nội địa bằng tường rào kiên có, việc ra vào khu phải thông qua sự kiểm soát của hải quan và các cơ quan chức năng. Ngày 25/01/1991 KCX Tân Thuận được thành lập, đây được xem như là khu công nghiệp tập trung đầu tiên ở Việt Nam Các khu công nghệ cao (KCNC), tại Việt Nam hiện có KCNC Hòa Lac, KCNC Sai Gòn.

Trong KCNC có thể có doanh nghiệp chế xuất (Lê Thế Giới, 2008). Tại Bình Phước Trên địa bàn tỉnh có 8 KCN đã được chấp thuận chủ trương với diện tích quy hoạch là 5.244 ha, trong đó có 4 KCN được giữ nguyên tên và diện tích (KCN Bac Đồng Phú, KCN Nam Đồng Phú, KCN Sài Gòn — Bình Phước và KCN Becamex — Bình Phước); có 4 KCN được chia nhỏ thành nhiều KCN nên có thay đổi tên và diện tích như sau : KCN Chon Thành chia thành 3 KCN: Chon Thành I, Chon Thành II và Bình Phước — Dai Loan. KCN Minh Hưng chia 2 KCN: Minh Hưng — Hàn Quốc, Minh Hung III. KCN Tân Khai chia thành 5 KCN: Tân Khai I, Tân Khai II, Tan Khai 45 ha, Việt Kiều và Thanh Bình.

KCN Dong Xoài chia thành 5 KCN: Đồng Xoài I, Đồng Xoài II, Đồng Xoài II, Đồng Xoài IV và Dai An — Sai Gòn. Như vậy, thực tế là 19 KCN với diện tích thực tế: 5.244ha, chỉ tiết quy hoạch các KCN thể hiện qua bảng 3. Thống kê các dự án KCN tỉnh Bình Phước Quy mô diện tích STT Khu công nghiệp Vị trí dự án (ha) I ˆ KCNCHƠN THÀNH 682 I1 KCN Chơn Thanh I 125 2 KCN Chơn Thành II Huyện Chơn Thành 76 3 KCN Bình Phước-Đài Loan 481 II KCN MINH HUNG 485 4 _ KCN Minh Hưng-Hàn Quốc 193 5 KCN Minh Hung II PHRỆN DHHH DẦNH 292 Ill KCN TÂN KHAI 600 6 KCN Tân Khai I Huyện Hon Quản 63 Quy mô diện tích TT Khu công nghiệp Vi trí dự án (iat) 7 KCN Tan Khai II 298,18 8 KCN Tân Khai 45 ha 45 9 KCN Viét Kiéu 101,82 10 KCN Thanh Bình 92 IV KCN DONG XOÀI 755 11 KCN Ding XoàiI 163 12 KCN Đồng Xoài II 90 13. KCN Đồng Xoài III Thị xã Đồng Xoài 125 14_ KCN Đồng Xoài IV 92 15_ KCN Đại An- Sai Gòn 285 V KCN BAC DONG PHU 200 gash Huyện Đồng Phú, 16 KCNB Phú td 200 ác Dong Phú thị xã Đồng Xoài VI KCN NAM DONG PHU Tả 17 KCN Nam Đồng Phú Huyện Đồng Phú 72 VII KCN SAI GON-BINH ap PHUOC : 18 KCN Sài Gòn - Binh Phước Huyện Chơn Thành 450 VII ˆ KCN BECAMEX - BÌNH Sch PHUOC , 19 KCN Becamex-Bình Phước Huyén Chon Thanh 2.244 Nguôn: Ban Quan lý Khu kinh tế tinh Bình Phước, năm 2020 1.

Môi trường và ô nhiễm môi trường 1. Môi trường Theo Mục 1, Điều 3, Luật số 55/2014/QH13 - Luật Bảo vệ môi trường: Môi trường bao gôm các yêu tô tự nhiên và vật chât nhân tạo bao quanh con người, có ảnh hưởng dén đời sông, sản xuat, sự tôn tại, phát triên của con người và vi sinh vật. Day là khái niệm rộng, bao gôm các yêu tô tự nhiên và vật chât nhân tạo được nhiêu người hiểu như môi trường tự nhiên và môi trường xã hội.