Tăng cường quản lý tài nguyên khoáng sản tại tỉnh Cao Bằng

Tài liệu nghiên cứu Tăng cường quản lý của sở tài nguyên và môi trường tỉnh cao bằng đối với hoạt động khai thác tài, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Trường học: Trường Đại học Kinh Tế
• Chuyên ngành: Quản lý tài nguyên môi trường
• Đề tài: Quản lý tài nguyên khoáng sản tại tỉnh Cao Bằng: Thực trạng và giải pháp
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Cao Bằng

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ QUẢN LÝ CỦA CƠ QUAN NHÀ NƯỚC CẤP SỞ ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG KHAI THÁC TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN
• 1.1. Sự cần thiết và vai trò quản lý nhà nước đối với hoạt động khai thác tài nguyên khoáng sản
• 1.1.1. Khái niệm và đặc điểm của tài nguyên khoáng sản và hoạt động khai thác tài nguyên khoáng sản
• 1.1.1.1. Khái niệm và đặc điểm tài nguyên
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CỦA SỞ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG TỈNH CAO BẰNG ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG KHAI THÁC TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ CỦA SỞ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG TỈNH CAO BẰNG ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG KHAI THÁC TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý tài nguyên khoáng sản tại tỉnh Cao Bằng

Tỉnh Cao Bằng có nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú, với 200 mỏ và điểm quặng khác nhau. Việc quản lý tài nguyên khoáng sản tại đây đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế địa phương. Tuy nhiên, thực trạng quản lý hiện nay vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết.

1.1. Đặc điểm tài nguyên khoáng sản tại tỉnh Cao Bằng

Tài nguyên khoáng sản tại Cao Bằng bao gồm nhiều loại như quặng sắt, mangan, bauxit và vàng. Những loại khoáng sản này không chỉ có giá trị kinh tế cao mà còn đóng góp vào sự phát triển bền vững của tỉnh.

1.2. Vai trò của quản lý nhà nước trong khai thác khoáng sản

Quản lý nhà nước về tài nguyên khoáng sản là cần thiết để đảm bảo khai thác bền vững. Điều này giúp bảo vệ môi trường và đảm bảo lợi ích cho cộng đồng địa phương.

II. Thực trạng quản lý tài nguyên khoáng sản tại Cao Bằng hiện nay

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc quản lý tài nguyên khoáng sản, nhưng tình trạng khai thác không phép và vượt công suất vẫn diễn ra phổ biến. Điều này gây ra nhiều hệ lụy cho môi trường và kinh tế địa phương.

2.1. Những thách thức trong quản lý khoáng sản

Các vấn đề như khai thác trái phép, không thực hiện đúng quy định về bảo vệ môi trường đang là thách thức lớn đối với công tác quản lý tài nguyên khoáng sản tại tỉnh.

2.2. Tác động của khai thác khoáng sản đến môi trường

Khai thác khoáng sản không chỉ ảnh hưởng đến cảnh quan mà còn gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng và sự phát triển bền vững của tỉnh.

III. Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý tài nguyên khoáng sản

Để cải thiện tình hình quản lý tài nguyên khoáng sản, cần có các giải pháp đồng bộ từ chính sách đến thực thi. Việc tăng cường giám sát và kiểm tra là rất cần thiết.

3.1. Cải cách chính sách quản lý khoáng sản

Cần xây dựng và hoàn thiện các chính sách quản lý khoáng sản phù hợp với thực tiễn địa phương, đảm bảo tính khả thi và hiệu quả.

3.2. Tăng cường giám sát và kiểm tra hoạt động khai thác

Việc thiết lập hệ thống giám sát chặt chẽ sẽ giúp phát hiện kịp thời các hành vi vi phạm, từ đó bảo vệ tài nguyên khoáng sản và môi trường.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về quản lý khoáng sản

Nghiên cứu về quản lý tài nguyên khoáng sản tại Cao Bằng đã chỉ ra nhiều vấn đề cần khắc phục. Các giải pháp đề xuất sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý và bảo vệ tài nguyên.

4.1. Kết quả nghiên cứu về thực trạng quản lý

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc quản lý tài nguyên khoáng sản tại Cao Bằng còn nhiều hạn chế, cần có sự vào cuộc mạnh mẽ từ các cơ quan chức năng.

4.2. Ứng dụng các giải pháp vào thực tiễn

Các giải pháp đề xuất từ nghiên cứu có thể được áp dụng để cải thiện tình hình quản lý tài nguyên khoáng sản, từ đó thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho quản lý khoáng sản tại Cao Bằng

Quản lý tài nguyên khoáng sản tại tỉnh Cao Bằng cần được cải thiện để đảm bảo phát triển bền vững. Các giải pháp cần được thực hiện đồng bộ và hiệu quả.

5.1. Tầm quan trọng của quản lý bền vững

Quản lý bền vững tài nguyên khoáng sản không chỉ bảo vệ môi trường mà còn đảm bảo lợi ích kinh tế cho tỉnh Cao Bằng.

5.2. Định hướng phát triển trong tương lai

Cần có các chiến lược dài hạn để phát triển ngành khai thác khoáng sản một cách bền vững, đồng thời bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tài nguyên khoáng sản là nguồn tài nguyên thiên nhiên quan trọng, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia. Tại Việt Nam, tài nguyên khoáng sản phân bố không đồng đều, với trữ lượng lớn tại một số tỉnh miền núi như Cao Bằng. Theo số liệu thống kê, tỉnh Cao Bằng sở hữu khoảng 200 mỏ và điểm quặng với 22 loại khoáng sản khác nhau, trong đó có quặng sắt 24 triệu tấn, mangan 4 triệu tấn, bauxit 84 triệu tấn, cùng các khoáng sản quý như vàng và thiếc. Hoạt động khai thác khoáng sản đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế địa phương, tạo việc làm và nguồn thu ngân sách. Tuy nhiên, công tác quản lý khai thác khoáng sản vẫn còn nhiều khó khăn như khai thác trái phép, vượt công suất giấy phép, vi phạm quy định bảo vệ môi trường và trốn tránh nghĩa vụ tài chính.

Luận văn tập trung nghiên cứu công tác quản lý nhà nước của Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Cao Bằng đối với hoạt động khai thác tài nguyên khoáng sản trong giai đoạn 2014-2018, nhằm đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý đến năm 2025. Mục tiêu nghiên cứu là hệ thống hóa cơ sở lý luận, phân tích thực trạng quản lý và đề xuất các giải pháp phù hợp với đặc thù địa phương. Nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc bảo vệ tài nguyên khoáng sản, đảm bảo phát triển bền vững kinh tế - xã hội tỉnh Cao Bằng, đồng thời góp phần hoàn thiện chính sách quản lý nhà nước về khoáng sản tại Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết quản lý nhà nước và quản lý tài nguyên khoáng sản. Trước hết, khái niệm quản lý nhà nước được hiểu là hoạt động có tổ chức, có mục đích của Nhà nước nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội và hành vi con người để đạt mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Quản lý nhà nước về khai thác khoáng sản là sự tác động của Nhà nước thông qua pháp luật và các công cụ quản lý nhằm khai thác khoáng sản hợp lý, hiệu quả, bảo vệ môi trường và quyền sở hữu tài nguyên toàn dân.

Luận văn áp dụng mô hình quản lý nhà nước bao gồm các công cụ: công cụ định hướng (quy hoạch, chiến lược), công cụ kinh tế (thuế, phí, tiền cấp quyền khai thác), công cụ pháp lý (luật, nghị định, thông tư), và công cụ tổ chức, giáo dục (tuyên truyền, đào tạo). Ba khái niệm chính được nghiên cứu gồm: tài nguyên khoáng sản, hoạt động khai thác khoáng sản, và quản lý nhà nước về khai thác khoáng sản. Ngoài ra, luận văn tham khảo các mô hình phân cấp quản lý giữa trung ương và địa phương, cũng như cơ chế phối hợp liên ngành trong quản lý khoáng sản.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu tài liệu để hệ thống hóa cơ sở lý luận và tổng quan thực trạng quản lý khai thác khoáng sản. Số liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo của Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Cao Bằng, các văn bản pháp luật, và tài liệu liên quan trong giai đoạn 2014-2018.

Phương pháp thống kê - so sánh được áp dụng để phân tích số liệu về trữ lượng khoáng sản, giấy phép khai thác, thu ngân sách, và các vi phạm trong hoạt động khai thác. Phương pháp tổng hợp, phân tích giúp đánh giá thực trạng quản lý, nhận diện hạn chế và nguyên nhân. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ các mỏ khoáng sản được cấp phép và hoạt động khai thác trên địa bàn tỉnh trong giai đoạn nghiên cứu. Lý do lựa chọn phương pháp phân tích là nhằm đảm bảo tính khách quan, toàn diện và khả năng đề xuất giải pháp thực tiễn phù hợp với điều kiện địa phương.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú nhưng phân bố không đồng đều: Cao Bằng có khoảng 200 mỏ với 22 loại khoáng sản, trong đó quặng sắt 24 triệu tấn, bauxit 84 triệu tấn, mangan 4 triệu tấn, chiếm 90% trữ lượng mangan cả nước. Tuy nhiên, các mỏ tập trung chủ yếu ở một số huyện như Trà Lĩnh, Trùng Khánh, Hạ Lang.

2. Công tác quản lý nhà nước đã có nhiều tiến bộ: Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh đã chủ động xây dựng văn bản quản lý, triển khai các chỉ đạo, phổ biến pháp luật thường xuyên. Giai đoạn 2014-2018, số lượng giấy phép khai thác được cấp tăng khoảng 15%, thu ngân sách từ khai thác khoáng sản đạt trên 1.550 tỷ đồng năm 2018, tăng 37,9% so với dự toán.

3. Vẫn tồn tại nhiều vi phạm trong khai thác khoáng sản: Tình trạng khai thác không phép, vượt công suất giấy phép, không thực hiện cam kết bảo vệ môi trường, nợ thuế, phí vẫn diễn ra phổ biến. Khoảng 20% số mỏ được kiểm tra phát hiện vi phạm về khai thác và môi trường.

4. Phân cấp quản lý và phối hợp liên ngành còn hạn chế: Mặc dù có quy định rõ ràng về phân công nhiệm vụ giữa các sở, ngành và địa phương, nhưng việc phối hợp trong thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm chưa đồng bộ, dẫn đến hiệu quả quản lý chưa cao.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những tồn tại trên xuất phát từ nhiều yếu tố. Trước hết, năng lực cán bộ quản lý và nguồn lực của Sở Tài nguyên và Môi trường còn hạn chế, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu quản lý ngày càng phức tạp. Bên cạnh đó, ý thức chấp hành pháp luật của một số doanh nghiệp khai thác khoáng sản chưa cao, dẫn đến vi phạm quy định về khai thác và bảo vệ môi trường.

So sánh với kinh nghiệm quản lý khai thác khoáng sản tại các tỉnh như Thái Nguyên, Lai Châu và Hà Nam cho thấy, các địa phương này đã áp dụng hiệu quả các biện pháp như tăng cường tuyên truyền pháp luật, ký cam kết bảo vệ môi trường, xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành chặt chẽ và kiểm soát chặt chẽ thu ngân sách từ khai thác khoáng sản. Cao Bằng có thể học hỏi để nâng cao hiệu quả quản lý.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện số lượng giấy phép cấp theo năm, biểu đồ thu ngân sách từ khai thác khoáng sản, và bảng tổng hợp các vi phạm phát hiện qua thanh tra, kiểm tra. Những kết quả này khẳng định tầm quan trọng của việc tăng cường quản lý nhà nước nhằm bảo vệ tài nguyên khoáng sản, đảm bảo phát triển bền vững kinh tế - xã hội địa phương.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường năng lực quản lý của Sở Tài nguyên và Môi trường: Đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn cho cán bộ quản lý khoáng sản, nâng cao kỹ năng thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm. Mục tiêu đạt 100% cán bộ chuyên trách được đào tạo bài bản trong vòng 2 năm tới.

2. Hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật và quy định địa phương: Ban hành các quy định chi tiết về quản lý khai thác khoáng sản, bảo vệ môi trường và thu ngân sách phù hợp với đặc thù tỉnh Cao Bằng. Thời gian thực hiện trong năm 2024.

3. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm: Thiết lập kế hoạch thanh tra định kỳ và đột xuất, phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành và địa phương để phát hiện, xử lý kịp thời các hành vi khai thác trái phép, vượt công suất. Mục tiêu giảm 50% vi phạm trong 3 năm tới.

4. Xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành hiệu quả: Thiết lập ban chỉ đạo liên ngành về quản lý khai thác khoáng sản, đảm bảo phối hợp đồng bộ giữa Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Công Thương, Sở Xây dựng, Cục Thuế và các địa phương. Thực hiện ngay trong năm 2024.

5. Đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng: Tổ chức các chương trình phổ biến pháp luật, vận động người dân tham gia giám sát hoạt động khai thác khoáng sản, góp phần ngăn chặn khai thác trái phép. Mục tiêu tăng cường nhận thức cho 80% người dân khu vực mỏ trong 2 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường: Giúp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, hoàn thiện chính sách và quy trình cấp phép, thanh tra, kiểm tra khai thác khoáng sản.

2. Doanh nghiệp khai thác khoáng sản: Hiểu rõ các quy định pháp luật, trách nhiệm bảo vệ môi trường và nghĩa vụ tài chính, từ đó nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và phát triển bền vững.

3. Các nhà nghiên cứu và học viên ngành quản lý tài nguyên môi trường: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý khai thác khoáng sản, làm tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu tiếp theo.

4. Cộng đồng dân cư và tổ chức xã hội tại các khu vực khai thác khoáng sản: Nâng cao nhận thức về quyền lợi và trách nhiệm trong giám sát hoạt động khai thác, góp phần bảo vệ tài nguyên và môi trường địa phương.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao quản lý nhà nước về khai thác khoáng sản lại quan trọng?
   Quản lý nhà nước giúp đảm bảo khai thác khoáng sản hợp lý, tiết kiệm tài nguyên, bảo vệ môi trường và quyền sở hữu tài nguyên toàn dân, góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

2. Phân cấp quản lý khai thác khoáng sản giữa trung ương và địa phương như thế nào?
   Bộ Tài nguyên và Môi trường quản lý nhà nước ở cấp trung ương, cấp phép khai thác quy mô lớn; Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và Sở Tài nguyên và Môi trường quản lý cấp phép khai thác quy mô nhỏ, vật liệu xây dựng và tận thu.

3. Những khó khăn chính trong quản lý khai thác khoáng sản tại Cao Bằng là gì?
   Bao gồm khai thác trái phép, vi phạm cam kết bảo vệ môi trường, nợ thuế, phối hợp liên ngành chưa hiệu quả và năng lực cán bộ quản lý còn hạn chế.

4. Các giải pháp nào đã được đề xuất để nâng cao hiệu quả quản lý?
   Tăng cường đào tạo cán bộ, hoàn thiện văn bản pháp luật, tăng cường thanh tra kiểm tra, xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành và đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật.

5. Làm thế nào cộng đồng dân cư có thể tham gia quản lý khai thác khoáng sản?
   Cộng đồng có thể giám sát, phát hiện và thông báo các hành vi vi phạm, tham gia các chương trình tuyên truyền, góp phần bảo vệ tài nguyên và môi trường địa phương.

Kết luận

• Tỉnh Cao Bằng sở hữu nguồn tài nguyên khoáng sản đa dạng, có giá trị kinh tế cao với trữ lượng lớn như sắt 24 triệu tấn, bauxit 84 triệu tấn, mangan 4 triệu tấn.
• Công tác quản lý nhà nước của Sở Tài nguyên và Môi trường đã đạt được nhiều kết quả tích cực nhưng vẫn còn tồn tại vi phạm và hạn chế trong phối hợp liên ngành.
• Nghiên cứu đã đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao năng lực quản lý, hoàn thiện chính sách, tăng cường thanh tra, kiểm tra và phát huy vai trò cộng đồng.
• Các giải pháp được kỳ vọng sẽ được triển khai đến năm 2025, góp phần bảo vệ tài nguyên khoáng sản, phát triển kinh tế bền vững tỉnh Cao Bằng.
• Luận văn kêu gọi các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng cùng phối hợp thực hiện để đạt hiệu quả quản lý cao nhất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Những vấn đề cơ bản về quản lý của cơ quan nhà nước cấp Sở đối với hoạt động khai thác tài nguyên khoáng sản. “ “Chương 2: Thực trạng quản lý của Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Cao Bằng đối với hoạt động khai thác tài nguyên khoáng sản. “ “Chương 3: Phương hướng và giải pháp tăng cường quản lý của Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Cao Bằng đối với hoạt động khai thác tài nguyên khoáng sản. “ 9 “CHƢƠNG 1“ “NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ QUẢN LÝ CỦA CƠ QUAN NHÀ NƢỚC CẤP SỞ ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG KHAI THÁC TÀI NGUYÊN KHOÁNG SẢN“ “1.

Sự cần thiết và vai trò quản lý nhà nƣớc đối với hoạt động khai thác tài nguyên khoáng sản“ “1. Khái niệm và đặc điểm của tài nguyên khoáng sản và hoạt động khai thác tài nguyên khoáng sản“ “1. Khái niệm và đặc điểm tài nguyên“ “Theo nghĩa rộng “tài nguyên gồm tất cả các nguồn vật liệu, năng lượng, thông tin có trên Trái đất và trong vũ trụ mà con người có thể sử dụng phục vụ cuộc sống và sự phát triển của nhân loại” [12]. “ “Tài nguyên thường được phân thành tài nguyên thiên nhiên gắn liền với các nhân tố thiên nhiên và tài nguyên con người gắn liền với nhân tố con người và xã hội.

Tài nguyên là tất cả các dạng vật chất hữu dụng phục vụ cho sự tồn tại và phát triển cuộc sống con người và thế giới động vật. Tài nguyên thiên nhiên là một phần của các thành phần môi trường như rừng cây, đất đai, nguồn nước, khoáng sản, cùng tất cả các loài động, thực vật khác. “ “Tài nguyên thiên nhiên là nguồn của cải vật chất nguyên khai, được hình thành, tồn tại trong tự nhiên và tất cả những gì thuộc về thiên nhiên mà con người có thể khai thác, sử dụng thoả mãn nhu cầu tồn tại và phát triển của mình. Khái niệm và đặc điểm tài nguyên khoáng sản“ “Theo từ điển Tiếng Việt: “Khoáng sản là những thành tạo khoáng vật trong vỏ trái đất có thể sử dụng trong nền kinh tế quốc dân” [12].

Luật Khoáng sản năm 2010 quy định: “Khoáng sản là khoáng vật, khoáng chất có ích được tích tụ tự nhiên ở thể rắn, thể lỏng, thể khí tồn tại trong lòng đất, trên mặt đất, bao gồm cả khoáng vật, khoáng chất ở bãi thải của mỏ” [28]. “ “Khoáng sản có ý nghĩa rất lớn và quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế xã hội của mỗi quốc gia, mỗi địa phương và mỗi vùng. Khoáng sản là nguồn vật chất để tạo nên các dạng vật chất có ích và của cải cho con người. “ 10 “Tài nguyên khoáng sản là một phần của tài nguyên thiên nhiên, trong khuôn khổ nghiên cứu của luận văn, tác giả tập trung đi sâu nghiên cứu về công tác quản lý nhà nước của Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Cao Bằng đối với tài nguyên khoáng sản và sau đây được gọi tắt là khoáng sản, các loại tài nguyên thiên nhiên khác như tài nguyên đất, tài nguyên nước… không được đề cập trong luận văn này.

Hoạt động khai thác khoáng sản“ “Ở Việt Nam, hoạt động khoáng sản và khai thác khoáng sản là khái niệm đã được luật hóa. Theo quy định tại Khoản 5, Khoản 7, Điều 2 Luật khoáng sản 2010: “ ““- Hoạt động khoáng sản bao gồm hoạt động thăm dò khoáng sản, hoạt động khai thác khoáng sản; “ “- Khai thác khoáng sản là hoạt động nhằm thu hồi khoáng sản, bao gồm xây dựng cơ bản mỏ, khai đào, phân loại, làm giàu và các hoạt động khác có liên quan”[28]. “ “Khai thác khoáng sản là hoạt động được tiến hành sau khi đã có giấy phép khai thác của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền và được tính từ khi mỏ bắt đầu xây dựng cơ bản (hay còn gọi là mở mỏ) cho đến khi mỏ kết thúc khai thác (đóng của mỏ, phục hồi môi trường). “ “Hoạt động khai thác khoáng sản có những đặc điểm sau: “ “a) Chủ thể khai thác khoáng sản “ “Không phải bất kỳ tổ chức, cá nhân nào cũng có thể trở thành chủ thể khai thác khoáng sản.

Luật Khoáng sản 2010 và Nghị định hướng dẫn thi hành quy định các điều kiện tương đối chặt chẽ về tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản. “ “Điều kiện cần để có thể trở thành chủ thể khai thác khoáng sản là các tổ chức, cá nhân, hộ gia đình có đăng ký kinh doanh ngành nghề khai thác khoáng sản theo quy định tại Điều 51 Luật Khoáng sản 2010. “ “Điều kiện đủ để trở thành chủ thể khai thác khoáng sản đối với tổ chức, cá nhân được quy định cụ thể tại Khoản 2, Điều 53 Luật Khoáng sản 2010; đối với hộ gia đình được quy định tại Khoản 1, Điều 36 Nghị định số 158/2016/NĐ-CP ngày 11 29 tháng 11 năm 2016 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Khoáng sản. “ “b) Đối tượng khai thác khoáng sản“ “Khai thác khoáng sản là hoạt động nhằm thu hồi khoáng sản nên hoạt động này có đối tượng khai thác là tài nguyên khoáng sản.

“ “Khoáng sản được phân loại theo nhiều cách: “ “- Theo mục đích, công dụng và thành phần hóa học: Khoáng sản nhiên liệu (dầu mỏ, khí đốt, than, đá cháy); khoáng sản kim loại (kim loại đen, kim loại màu, kim loại quý); khoáng sản phi kim (vật liệu khoáng, đá quý, vật liệu xây dựng). “ “- Dựa trên trạng thái vật lý: Khoáng sản rắn (kim loại, phi kim và đá màu, đá quý); khoáng sản lỏng (dầu mỏ, nước khoáng, nước nóng…); khoáng sản khí (khí đốt và khí trơ). “ “c) Hình thức khai thác khoáng sản“ “Theo cách thức khai thác, có hai hình thức là khai thác lộ thiên và khai thác hầm lò: “ “- Khai thác lộ thiên là một hình thức khai thác mà theo đó cần phải bóc lớp đất đá phủ trên loại khoáng sản cần khai thác. “ “- Một hình thức khai thác khác ngược lại là khai thác hầm lò, theo đó không có việc bóc lớp phủ mà người ta đào các hầm bên dưới mặt đất để lấy quặng.

“ “Theo quy mô, công nghệ khai thác: “ “- Khai thác theo quy mô công nghiệp được hiểu là hình thức khai thác với quy mô lớn, thời gian khai thác dài, cơ giới hóa toàn bộ quá trình khai thác và được Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp giấy phép khai thác (giấy phép thuộc thẩm quyền Trung ương). “ “- Khai thác quy mô phân tán, nhỏ lẻ; khai thác tận thu là hình thức khai thác tại các mỏ đã được Bộ Tài nguyên và Môi trường công bố là khu vực có khoáng sản phân tán, nhỏ lẻ; khai thác tại khu vực bãi thải của mỏ đã có quyết định đóng cửa mỏ hoặc khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh cấp giấy phép (giấy phép thuộc thẩm quyền địa phương). “ “Theo tính pháp lý: “ 12 “- Khai thác theo giấy phép là hoạt động của các tổ chức, cá nhân khai thác tại các mỏ đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp giấy phép khai thác khoáng sản. “ “- Khai thác trái phép là các hoạt động khai thác không có giấy phép khai thác khoáng sản được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp.

Sự cần thiết của quản lý nhà nước đối với hoạt động khai thác khoáng sản“ “1. Khái niệm quản lý nhà nước“ “Từ các cách tiếp cận khác nhau, có nhiều khái niệm khác nhau về quản lý như: “Quản lý là nghệ thuật nhằm đạt mục đích thông qua nỗ lực của người khác; quản lý là hoạt động của các cơ quan quản lý nhằm đưa ra các quyết định; quản lý là công tác phối hợp có hiệu quả các hoạt động của các cộng sự trong cùng một tổ chức; quản lý là quá trình phối hợp các nguồn lực nhằm đạt được những mục tiêu của tổ chức. Theo cách tiếp cận hệ thống, quản lý là sự tác động có tổ chức, có mục đích của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý và khách thể quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả các nguồn lực để đạt được mục tiêu đặt ra trong sự vận động của sự vật” [26]. “ “Trong quá trình tồn tại và phát triển của xã hội loài người, quản lý xuất hiện như một tất yếu khách quan.

Quản lý nhà nước ra đời cùng với sự xuất hiện của Nhà nước, là sự quản lý của Nhà nước đối với xã hội và công dân. “ “Có nhiều khái niệm khác nhau về quản lý nhà nước. Giáo trình quản lý nhà nước về đất đai, Trường Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên đưa ra khái niệm: “Quản lý nhà nước là dạng quản lý xã hội mang tính quyền lực nhà nước, được sử dụng quyền lực nhà nước để điều chỉnh các quan hệ xã hội và hành vi hoạt động của con người để duy trì, phát triển các mối quan hệ xã hội, trật tự pháp luật nhằm thực hiện chức năng và nhiệm vụ của Nhà nước”[17]. Giáo trình quản lý nhà nước về kinh tế của Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội định nghĩa quản lý nhà nước như sau: “Quản lý nhà nước là một dạng quản lý do nhà nước làm chủ thể, định hướng điều hành, chi phối v.để đạt được mục tiêu kinh tế xã hội trong những giai đoạn lịch sử nhất định” [26].

“ “Như vậy, quản lý nhà nước là sự tác động của các chủ thể mang quyền lực 13 nhà nước chủ yếu bằng pháp luật tới các đối tượng quản lý nhằm thực hiện các chức năng quản lý của nhà nước nhằm đạt được các mục tiêu nhà nước đề ra trong từng giai đoạn lịch sử. “ “Hiện chưa có khái niệm cụ thể, chính xác thế nào là quản lý nhà nước về khai thác khoáng sản, song từ các khái niệm nêu trên có thể định nghĩa quản lý nhà nước về khai thác khoáng sản như sau: Quản lý nhà nước về khai thác khoáng sản là sự tác động có tổ chức, có mục đích của Nhà nước lên hoạt động khai thác khoáng sản để đảm bảo nguồn tài nguyên khoáng sản được khai thác hợp lý và hiệu quả. Đó chính là hoạt động của Nhà nước với việc sử dụng các phương pháp, công cụ quản lý thích hợp tác động đến hoạt động khai thác khoáng sản nhằm đạt được mục tiêu trong quá trình quản lý tài nguyên, môi trường và kinh tế.