Luận văn: Giải pháp đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới tại thành phố Sông Công, tỉnh Thái Nguyên

Luận văn thạc sĩ phân tích giải pháp xây dựng nông thôn mới tại thành phố Sông Công, tỉnh Thái Nguyên, góp phần phát triển bền vững.

• Tác giả: Nguyễn Ngọc Trâm
• Người hướng dẫn: PGS. Tăng Văn Khiên
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế và Quản trị Kinh doanh
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Giải pháp đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới tại thành phố Sông Công, tỉnh Thái Nguyên
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI
• 1.1. Cơ sở lý luận về xây dựng nông thôn mới
• 1.2. Lý luận về nông thôn
• 1.3. Lý luận về xây dựng nông thôn mới
• 1.4. Nguyên tắc và các bước xây dựng nông thôn mới
• 1.5. Tổ chức và quản lý xây dựng nông thôn mới
• 1.6. Kinh nghiệm thực tiễn về xây dựng nông thôn mới
• 1.6.1. Kinh nghiệm xây dựng nông thôn mới ở một số nước trên thế giới
• 1.6.2. Kinh nghiệm xây dựng nông thôn mới ở Việt Nam
• 1.6.3. Bài học rút ra cho việc xây dựng nông thôn mới tại thành phố Sông Công tỉnh Thái Nguyên
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Câu hỏi nghiên cứu
• 2.2. Các phương pháp nghiên cứu
• 2.3. Chọn địa điểm nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp thu thập thông tin
• 2.5. Phương pháp thống kê mô tả
• 2.6. Phương pháp so sánh
• 2.7. Phương pháp dãy số thời gian
• 2.8. Phương pháp tổng hợp và phân tích thông tin
• 2.9. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TẠI THÀNH PHỐ SÔNG CÔNG - TỈNH THÁI NGUYÊN
• 3.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của thành phố Sông Công, tỉnh Thái Nguyên
• 3.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 3.1.2. Đặc điểm về kinh tế - xã hội
• 3.2. Thực trạng xây dựng nông thôn mới tại thành phố Sông Công
• 3.2.1. Tổng quan chung về XDNTM tại thành phố Sông Công
• 3.2.2. Thực trạng xây dựng nông thôn mới theo tiêu chí quy hoạch và phát triển quy hoạch
• 3.2.3. Thực trạng xây dựng nông thôn mới theo tiêu chí hạ tầng - kinh tế xã hội
• 3.2.4. Thực trạng xây dựng nông thôn mới theo tiêu chí kinh tế và tổ chức sản xuất
• 3.2.5. Thực trạng xây dựng nông thôn mới theo tiêu chí văn hóa - xã hội
• 3.2.6. Thực trạng xây dựng nông thôn mới theo tiêu chí hệ thống chính trị - an ninh xã hội
• 3.2.7. Một số kết luận rút ra về xây dựng nông thôn mới tại thành phố Sông Công tỉnh Thái Nguyên
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NHẰM ĐẨY MẠNH XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TẠI THÀNH PHỐ SÔNG CÔNG - TỈNH THÁI NGUYÊN
• 4.1. Quan điểm chung trong quá trình xây dựng nông thôn mới
• 4.2. Xây dựng nông thôn mới phải tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng, chính quyền và hệ thống chính trị thực hiện
• 4.3. Xây dựng nông thôn mới phải đảm bảo phát triển nông thôn bền vững
• 4.4. Xây dựng nông thôn mới phải đảm bảo môi trường phát triển bền vững và bảo vệ vững chắc an ninh, quốc phòng
• 4.5. Xây dựng nông thôn mới phải vừa hiện đại nhưng vẫn giữ gìn bản sắc dân tộc
• 4.6. Xây dựng nông thôn mới phải là sự nghiệp của toàn dân phát huy mọi nguồn lực để xây dựng với tốc độ nhanh
• 4.7. Định hướng, mục tiêu nhằm đẩy mạnh quá trình xây dựng nông thôn mới tại thành phố Sông Công tỉnh Thái Nguyên
• 4.7.1. Định hướng chung
• 4.7.2. Giải pháp chủ yếu nhằm đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới tại thành phố Sông Công - tỉnh Thái Nguyên
• 4.7.2.1. Xây dựng, khai thác hệ thống kết cấu hạ tầng KT - XH ở nông thôn
• 4.7.2.2. Phát triển kinh tế nông thôn toàn diện theo hướng hiện đại
• 4.7.2.3. Tuyên truyền, vận động, giáo dục để tất cả các cấp các ngành và người dân tham gia xây dựng nông thôn mới
• 4.7.2.4. Nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực trong xây dựng nông thôn mới
• 4.7.2.5. Nâng cao chất lượng tổ chức Đảng, vai trò của chính quyền và các tổ chức chính trị xã hội ở cơ sở để thực hiện có hiệu quả chương trình xây dựng nông thôn mới
• 4.8. Giải pháp về cơ chế, chính sách
• 4.8.1. Với cơ quan quản lý cấp Trung ương
• 4.8.2. Với UBND tỉnh Thái Nguyên
• 4.8.3. Với UBND thành phố Sông Công
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về giải pháp xây dựng nông thôn mới tại Sông Công Thái Nguyên

Xây dựng nông thôn mới là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm phát triển kinh tế - xã hội tại Sông Công, Thái Nguyên. Mục tiêu chính là nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân nông thôn. Để đạt được điều này, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Việc áp dụng các phương pháp hiện đại trong xây dựng nông thôn mới sẽ giúp cải thiện hạ tầng, phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường.

1.1. Khái niệm và tầm quan trọng của xây dựng nông thôn mới

Xây dựng nông thôn mới không chỉ là cải thiện cơ sở hạ tầng mà còn là nâng cao chất lượng cuộc sống. Điều này bao gồm việc phát triển kinh tế, văn hóa và xã hội. Theo Quyết định 491/QĐ-TTg, nông thôn mới phải đạt 19 tiêu chí, từ đó tạo ra một môi trường sống tốt hơn cho người dân.

1.2. Lịch sử và tiến trình xây dựng nông thôn mới tại Sông Công

Thành phố Sông Công đã bắt đầu triển khai chương trình xây dựng nông thôn mới từ năm 2010. Qua nhiều năm, thành phố đã đạt được nhiều kết quả tích cực, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần vượt qua để hoàn thành các tiêu chí quốc gia.

II. Những thách thức trong quá trình xây dựng nông thôn mới tại Sông Công

Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng quá trình xây dựng nông thôn mới tại Sông Công vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu nguồn lực, cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ và sự tham gia của cộng đồng còn hạn chế là những yếu tố cản trở sự phát triển bền vững.

2.1. Thiếu nguồn lực và đầu tư cho nông thôn

Một trong những thách thức lớn nhất là thiếu nguồn lực tài chính để đầu tư vào hạ tầng nông thôn. Điều này dẫn đến việc nhiều dự án không thể triển khai hoặc bị chậm tiến độ.

2.2. Cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ

Cơ sở hạ tầng tại nhiều khu vực nông thôn vẫn còn yếu kém, ảnh hưởng đến khả năng phát triển kinh tế và chất lượng cuộc sống của người dân. Việc cải thiện hạ tầng giao thông, điện, nước là rất cần thiết.

III. Giải pháp chính để đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới tại Sông Công

Để vượt qua các thách thức, cần có những giải pháp cụ thể và khả thi. Các giải pháp này bao gồm việc tăng cường đầu tư, cải thiện hạ tầng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Đồng thời, cần có sự tham gia tích cực của cộng đồng trong quá trình xây dựng nông thôn mới.

3.1. Tăng cường đầu tư và huy động nguồn lực

Cần có chính sách khuyến khích đầu tư từ các doanh nghiệp và tổ chức xã hội. Việc huy động nguồn lực từ cộng đồng cũng rất quan trọng để đảm bảo tính bền vững của các dự án.

3.2. Cải thiện hạ tầng nông thôn

Đầu tư vào hạ tầng giao thông, điện, nước và các dịch vụ công cộng là cần thiết để nâng cao chất lượng cuộc sống. Cần có kế hoạch cụ thể và lộ trình thực hiện rõ ràng.

3.3. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực

Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực là yếu tố quyết định để thực hiện thành công chương trình xây dựng nông thôn mới. Cần có các chương trình đào tạo phù hợp với nhu cầu thực tế của địa phương.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Sông Công

Các giải pháp đã được triển khai tại Sông Công đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Nhiều xã đã hoàn thành các tiêu chí nông thôn mới, đời sống người dân được cải thiện rõ rệt. Tuy nhiên, cần tiếp tục theo dõi và đánh giá để điều chỉnh kịp thời.

4.1. Kết quả đạt được từ các giải pháp

Nhiều xã đã hoàn thành các tiêu chí nông thôn mới, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân. Sự tham gia của cộng đồng cũng đã được cải thiện.

4.2. Bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học từ quá trình triển khai xây dựng nông thôn mới cho thấy sự cần thiết của việc huy động nguồn lực và sự tham gia của cộng đồng. Điều này giúp tạo ra sự đồng thuận và trách nhiệm trong việc thực hiện các dự án.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho xây dựng nông thôn mới tại Sông Công

Xây dựng nông thôn mới tại Sông Công là một quá trình dài hạn và cần sự nỗ lực từ nhiều phía. Cần tiếp tục duy trì và phát huy những kết quả đã đạt được, đồng thời khắc phục những hạn chế còn tồn tại. Hướng đi tương lai cần tập trung vào phát triển bền vững và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

5.1. Tầm nhìn dài hạn cho nông thôn mới

Cần có một tầm nhìn dài hạn cho xây dựng nông thôn mới, trong đó chú trọng đến phát triển bền vững và bảo vệ môi trường. Điều này sẽ đảm bảo sự phát triển ổn định cho các thế hệ sau.

5.2. Đề xuất các chính sách hỗ trợ

Cần có các chính sách hỗ trợ từ chính phủ và các tổ chức để thúc đẩy quá trình xây dựng nông thôn mới. Điều này bao gồm việc tạo điều kiện thuận lợi cho đầu tư và phát triển kinh tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nông nghiệp và nông thôn giữ vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng đối với sự ổn định chính trị và tăng trưởng kinh tế của Việt Nam. Tính đến năm 2014, cả nước có khoảng 24,7 triệu lao động nông nghiệp, chiếm 46,6% tổng lực lượng lao động xã hội, đóng góp đáng kể vào tốc độ tăng trưởng kinh tế chung đạt 5,98%. Nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 26-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Quyết định số 800/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010 - 2020 đặt ra chỉ tiêu phấn đấu đến năm 2015 có 20% và đến năm 2020 có 50% số xã trên toàn quốc đạt chuẩn nông thôn mới.

Thành phố Sông Công là đô thị công nghiệp trẻ của tỉnh Thái Nguyên, giữ vai trò đầu mối giao thương và phát triển kinh tế phía Nam của tỉnh. Trong tiến trình đô thị hóa nhanh chóng, khu vực nông thôn của thành phố đối mặt với nhiều mâu thuẫn lớn: kết cấu hạ tầng kỹ thuật chưa đồng bộ, chuyển dịch cơ cấu kinh tế còn chậm, thu nhập bình quân của cư dân nông thôn còn thấp so với mặt bằng chung đô thị. Đề tài tập trung nghiên cứu thực trạng triển khai 19 tiêu chí quốc gia xây dựng nông thôn mới tại 4 xã ngoại thành gồm Bình Sơn, Vinh Sơn, Tân Quang và Bá Xuyên trong giai đoạn 2011 - 2014. Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá toàn diện các thành tựu, nhận diện những rào cản nội tại về vốn và cơ chế, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp khả thi giai đoạn 2015 - 2017 nhằm đưa thu nhập bình quân vượt ngưỡng 20 triệu đồng/người/năm, giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống dưới 10%, tạo tiền đề vững chắc để thành phố Sông Công hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết phát triển nông thôn bền vững và lý thuyết chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp trong điều kiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Các lý thuyết này chỉ rõ sự phát triển của khu vực nông thôn không chỉ đơn thuần là gia tăng sản lượng nông nghiệp mà phải là quá trình chuyển đổi toàn diện về cơ cấu kinh tế, hiện đại hóa kết cấu hạ tầng, nâng cao phúc lợi xã hội và bảo tồn môi trường sinh thái.

Luận văn vận dụng hệ thống khái niệm cốt lõi gồm: nông thôn, nông thôn mới và quản lý phát triển nông thôn mới theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Khái niệm nông thôn mới được xác lập căn cứ theo Quyết định số 491/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ và Quyết định số 769/QĐ-UBND của Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên, bao gồm 19 tiêu chí phân thành 5 nhóm: quy hoạch, hạ tầng kinh tế - xã hội, kinh tế và tổ chức sản xuất, văn hóa - xã hội - môi trường, và hệ thống chính trị. Bên cạnh đó, nghiên cứu quán triệt 6 nguyên tắc chủ đạo theo Thông tư liên tịch số 26/2011/TTLT-BNNPTNT-BKHĐT-BTC, khẳng định vai trò chủ thể tối cao thuộc về cộng đồng dân cư địa phương, Nhà nước giữ vai trò định hướng chính sách, huy động tối đa nguồn lực theo quy trình chuẩn hóa gồm 7 bước triển khai từ cấp xã.

Phương pháp nghiên cứu

Về phương pháp chọn mẫu, đề tài thực hiện khảo sát toàn bộ tổng thể gồm 4/4 xã nông thôn thuộc địa bàn thành phố Sông Công (Bình Sơn, Vinh Sơn, Tân Quang, Bá Xuyên), đạt tỷ lệ bao phủ 100% đối tượng nghiên cứu. Việc chọn toàn bộ tổng thể giúp phản ánh bức tranh toàn diện, khách quan và loại trừ các sai số do chọn mẫu ngẫu nhiên.

Nguồn dữ liệu nghiên cứu sử dụng chủ yếu là thông tin thứ cấp được thu thập có hệ thống từ Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Thái Nguyên, Cục Thống kê tỉnh, Chi cục Thống kê thành phố Sông Công, Phòng Kinh tế và Ban Quản lý xây dựng nông thôn mới của 4 xã trong giai đoạn 2011 - 2014.

Phương pháp phân tích được phối hợp chặt chẽ gồm: phương pháp thống kê mô tả nhằm lượng hóa biến động của các chỉ tiêu kinh tế - xã hội; phương pháp so sánh đối chiếu giữa số liệu thực tế với bộ tiêu chí chuẩn và giữa thành phố Sông Công với các mô hình tiêu biểu; phương pháp dãy số thời gian nhằm đánh giá tốc độ tăng trưởng và xu thế biến đổi giai đoạn 2011 - 2014. Việc kết hợp các phương pháp này bảo đảm tính khoa học, phản ánh chính xác thực trạng và nâng cao độ tin cậy cho các đề xuất chính sách.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, công tác quy hoạch và xây dựng thể chế đạt kết quả vượt bậc khi 100% số xã (4/4 xã) hoàn thành phê duyệt quy hoạch xây dựng nông thôn mới và đề án tổng thể ngay từ giai đoạn đầu, đáp ứng hoàn toàn Tiêu chí số 1. Hệ thống chính trị và an ninh trật tự xã hội tại 100% các xã được củng cố vững chắc, đạt chuẩn Tiêu chí số 18 và Tiêu chí số 19.

Thứ hai, kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội ghi nhận sự chuyển biến tích cực nhưng còn thiếu đồng bộ. Tỷ lệ đường trục xã được nhựa hóa hoặc bê tông hóa đạt trên 70%, hệ thống thủy lợi cơ bản đáp ứng 80% nhu cầu tưới tiêu sản xuất, 95% số hộ dân được sử dụng điện thường xuyên và an toàn. Tuy nhiên, tiêu chí cơ sở vật chất văn hóa và trường học chuẩn quốc gia còn gặp nhiều khó khăn, mới chỉ đạt khoảng 50% đến 60% chỉ tiêu đề ra do hạn chế về quỹ đất và vốn đầu tư.

Thứ ba, cơ cấu kinh tế nông thôn chuyển dịch tích cực theo hướng nâng cao giá trị gia tăng. Tỷ lệ lao động có việc làm thường xuyên đạt trên 90%, thu nhập bình quân đầu người tại các xã tăng trưởng đều qua các năm, tiệm cận mốc 20 triệu đồng/người/năm, tỷ lệ hộ nghèo giảm bình quân 1,5% đến 2,0% mỗi năm, đưa tỷ lệ hộ nghèo toàn khu vực nông thôn xuống dưới mức 10%.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những thành quả trên bắt nguồn từ sự chỉ đạo quyết liệt của Thành ủy, Ủy ban nhân dân thành phố Sông Công và sự đồng thuận của nhân dân. Tuy nhiên, việc hoàn thành trọn vẹn 19 tiêu chí còn gặp rào cản do nguồn vốn ngân sách bố trí trực tiếp còn hạn hẹp (chiếm khoảng 17% tổng nhu cầu), trong khi việc huy động vốn xã hội hóa từ doanh nghiệp và cộng đồng chưa tương xứng với tiềm năng của một đô thị công nghiệp.

So sánh với kinh nghiệm thực tiễn từ huyện Tiền Hải (Thái Bình) - nơi nhân dân đóng góp trên 254 tỷ đồng và hiến 62.000m2 đất, hay huyện Phú Ninh (Quảng Nam) huy động được trên 525 tỷ đồng và đào tạo nghề cho 7.200 lượt người, thành phố Sông Công cần đẩy mạnh hơn nữa công tác xã hội hóa và đào tạo nghề nông thôn. Đồng thời, bài học từ mô hình Mỗi làng một sản phẩm (OVOP) của Nhật Bản với 86% thu nhập từ phi nông nghiệp và Quỹ làng 1 triệu Bạt của Thái Lan cho thấy phát triển kinh tế nông hộ gắn với tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ là chìa khóa then chốt.

Dữ liệu nghiên cứu được tổng hợp chi tiết qua bảng tổng hợp thực hiện 19 tiêu chí nông thôn mới và biểu đồ cơ cấu nguồn vốn đầu tư giai đoạn 2011 - 2014, phản ánh rõ nét tương quan giữa mức độ đầu tư vốn và tỷ lệ hoàn thành các tiêu chí hạ tầng kỹ thuật. Kết quả này khẳng định xây dựng nông thôn mới tại thành phố Sông Công phải gắn kết chặt chẽ với quá trình công nghiệp hóa và mở rộng không gian đô thị.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, tập trung nguồn lực xây dựng và hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội. Mục tiêu đến năm 2017 đạt 100% đường trục xã, liên xã được nhựa hóa hoặc bê tông hóa; 50% kênh mương nội đồng do xã quản lý được kiên cố hóa; nâng tỷ lệ trường học đạt chuẩn quốc gia lên trên 70%. Cơ quan chủ trì thực hiện là Ủy ban nhân dân thành phố Sông Công phối hợp cùng Ban Quản lý xây dựng nông thôn mới 4 xã.

Thứ hai, phát triển kinh tế nông thôn toàn diện theo hướng hiện đại gắn với chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi và dồn điền đổi thửa. Đẩy mạnh liên kết giữa nông dân với hợp tác xã và doanh nghiệp chế biến nông sản, phấn đấu tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất nông nghiệp đạt 5% đến 6%/năm, nâng thu nhập bình quân đầu người nông thôn đạt trên 25 triệu đồng/năm vào năm 2017. Giao Phòng Kinh tế thành phố phối hợp Hội Nông dân tổ chức triển khai.

Thứ ba, đẩy mạnh công tác thông tin tuyên truyền và phát huy quyền làm chủ của người dân theo phương châm dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra. Nâng cao tỷ lệ vốn đóng góp tự nguyện và xã hội hóa từ cộng đồng, doanh nghiệp đạt từ 15% đến 20% tổng mức đầu tư hạ tầng. Cơ quan thực hiện là Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội thành phố.

Thứ tư, nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực và hiệu lực quản lý của bộ máy chính quyền cơ sở. Phấn đấu tỷ lệ lao động nông thôn qua đào tạo đạt trên 35%, 100% cán bộ công chức xã đạt chuẩn chức danh theo quy định đến năm 2016. Đề nghị Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên và Ủy ban nhân dân thành phố Sông Công tăng cường phân cấp ngân sách, ưu tiên bố trí nguồn thu tiền sử dụng đất cho ngân sách cấp xã để tái đầu tư xây dựng nông thôn mới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, các nhà hoạch định chính sách và cán bộ quản lý Nhà nước tại Ủy ban nhân dân các cấp, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Phòng Kinh tế. Luận văn cung cấp khung phân tích thực tiễn và cơ sở khoa học để xây dựng kế hoạch phân bổ ngân sách, điều chỉnh chính sách huy động vốn đầu tư phát triển nông thôn cấp huyện, thị xã, thành phố.

Thứ hai, Ban Chỉ đạo và Ban Quản lý xây dựng nông thôn mới cấp xã, phường. Tài liệu mang lại cẩm nang thực thi chi tiết về quy trình 7 bước triển khai, kinh nghiệm giải quyết các tiêu chí khó như cơ sở vật chất văn hóa, môi trường và tổ chức sản xuất tại cơ sở.

Thứ ba, giảng viên, nghiên cứu viên và học viên cao học chuyên ngành Quản lý Kinh tế, Kinh tế Phát triển, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Công trình là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp đánh giá thực trạng theo bộ tiêu chí định lượng kết hợp định tính.

Thứ tư, các doanh nghiệp, hợp tác xã và chủ trang trại đang tìm kiếm cơ hội đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao, tiểu thủ công nghiệp tại Thái Nguyên, giúp nắm bắt định hướng quy hoạch và các cơ chế ưu đãi đầu tư trên địa bàn.

Câu hỏi thường gặp

Thành phố Sông Công căn cứ vào hệ thống văn bản pháp lý nào để đánh giá nông thôn mới?
Nghiên cứu căn cứ vào Quyết định số 491/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ quy định 19 tiêu chí quốc gia, Thông tư liên tịch số 26/2011/TTLT-BNNPTNT-BKHĐT-BTC và Quyết định số 769/QĐ-UBND của Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên ban hành bộ tiêu chí xây dựng nông thôn mới phù hợp đặc thù địa phương.

Khó khăn lớn nhất trong việc thực hiện 19 tiêu chí tại 4 xã của Sông Công là gì?
Khó khăn trọng tâm là thiếu hụt nguồn vốn đầu tư cho các tiêu chí hạ tầng quy mô lớn như cơ sở vật chất văn hóa (Tiêu chí số 6) và trường học chuẩn quốc gia (Tiêu chí số 5). Vốn ngân sách trực tiếp mới đáp ứng khoảng 17%, trong khi tỷ lệ hộ nghèo và mức thu nhập chưa tạo ra tích lũy lớn từ nội lực người dân.

Cơ cấu huy động vốn cho chương trình nông thôn mới gồm những nguồn nào?
Nguồn vốn gồm: vốn ngân sách trực tiếp và lồng ghép từ các chương trình mục tiêu quốc gia (khoảng 40%), vốn tín dụng đầu tư và thương mại (khoảng 30%), vốn đầu tư từ doanh nghiệp và các khoản đóng góp tự nguyện, hiến đất, ngày công của nhân dân địa phương (khoảng 15% đến 20%).

Luận văn rút ra bài học kinh nghiệm tiêu biểu nào từ các địa phương trong nước?
Đề tài chỉ ra bài học sâu sắc từ huyện Tiền Hải (Thái Bình) với kinh nghiệm huy động nhân dân đóng góp 254 tỷ đồng, hiến 62.000m2 đất và huyện Phú Ninh (Quảng Nam) tập huấn nghề cho 7.200 lao động, khẳng định vai trò quyết định của công tác tuyên truyền và sự đồng thuận từ nhân dân.

Mục tiêu nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn Sông Công được đặt ra như thế nào?
Luận văn đề ra mục tiêu đưa thu nhập bình quân đầu người tại 4 xã vượt mốc 20 triệu đồng/năm trong giai đoạn trước mắt và đạt trên 25 triệu đồng/năm đến năm 2017, thông qua phát triển mô hình liên kết chuỗi giá trị nông nghiệp và chuyển dịch 10% đến 15% lao động sang công nghiệp - dịch vụ.

Kết luận

• Đề tài đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn quản lý kinh tế trong xây dựng nông thôn mới tại vùng ven đô thị công nghiệp.
• Đánh giá chuẩn xác thực trạng thực hiện 19 tiêu chí quốc gia tại 4/4 xã nông thôn thành phố Sông Công giai đoạn 2011 - 2014, chỉ rõ các điểm nghẽn về hạ tầng văn hóa và nguồn vốn đầu tư.
• Rút ra bài học thực tiễn sâu sắc từ các mô hình trong nước và quốc tế để vận dụng linh hoạt vào bối cảnh thành phố Sông Công.
• Đề xuất đồng bộ 4 nhóm giải pháp chiến lược kèm mục tiêu định lượng cụ thể cho giai đoạn 2015 - 2017, trọng tâm là nâng thu nhập bình quân trên 25 triệu đồng/người/năm và kiên cố hóa 100% đường trục xã.
• Khẳng định tính tất yếu của việc tăng cường phân cấp quản lý, phát huy quyền làm chủ của nhân dân và đẩy mạnh xã hội hóa đầu tư.

Các cấp ủy đảng, chính quyền và nhân dân thành phố Sông Công cần nhanh chóng triển khai đồng bộ các giải pháp trên nhằm hoàn thành thắng lợi mục tiêu xây dựng 100% số xã đạt chuẩn nông thôn mới trước năm 2020.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Phát triển kinh tế - xã hội ở nông thôn có một v trí đ c biệt quan trọng trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của mỗi đ a phƣơng và đất nƣớc bởi đây là khu vực sản xuất ra những sản phẩm thiết yếu nuôi sống con ngƣời. M t khác, đây c n là lĩnh vực của đời sống xã hội bao gồm tổng hợp các ngành, với một môi trƣờng gồm nhiều hoạt động kinh tế - xã hội diễn ra mà nội dung cốt lõi là xác đ nh và hoàn thiện cơ cấu kinh tế nông thôn. Trong khi đó thu nhập của dân cƣ nông thôn c n rất thấp.

Muốn đƣa nông thôn trở nên giàu có, đuổi k p đô th , thì không có cách nào khác là phải chuyển d ch cơ cấu kinh tế. Một cơ cấu kinh tế hợp lý sẽ có các bộ phận, các phân hệ đƣợc kết hợp với nhau một cách hài hoà, sử dụng có hiệu quả các nguồn lực, tài nguyên của đất nƣớc, làm cho nền kinh tế phát triển lành mạnh, có nh p độ tăng trƣởng kinh tế ổn đ nh, góp ph n xoá đói giảm nghèo, đẩy nhanh quá trình đô th hoá nông thôn, nâng cao trình độ, mức sống văn hoá, tinh th n của dân cƣ nông thôn. Song để đạt đƣợc mục tiêu này phải tạo ra sự thay đổi mạnh mẽ về cơ sở vật chất, kỹ thuật, về công nghệ và thiết b để hiện đại hoá sản xuất tạo ra mức tăng trƣởng nhanh hơn, đồng thời tạo ra việc làm với thu nhập cao hơn cho số lao động dôi dƣ và mới tăng thêm ở nông thôn. Kinh nghiệm thực tiễn cho thấy chỉ có bằng con đƣờng công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn mới đáp ứng đƣợc yêu c u đ t ra.

Nhƣ vậy, Phát triển nông nghiệp, nông thôn là một một yêu c u cũng nhƣ thách thức trong thời điểm hiện nay. Để triển khai Ngh quyết số 26 - NQ/TW ngày 5/8/2008, với chủ trƣơng đƣa nông thôn tiến k p với thành th , xây dựng mục tiêu hiện đại hóa nông thôn Việt Nam vào cuối năm 2020, ngày 16 tháng 4 năm 2009, Thủ tƣớng Chính phủ đã ra Quyết đ nh số 491/QĐ-TTg về việc ban hành bộ tiêu Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 trí quốc gia về xây dựng nông thôn mới (XDNTM). Trên cơ sở đó ngày 2 tháng 2 năm 2010, Thủ tƣớng Chính phủ ra Quyết đ nh số 193/QĐ-TTg phê duyệt chƣơng trình rà soát quy hoạch XDNTM. Ngày 4 tháng 6 năm 2010 Chính phủ ra Quyết đ nh số 800/QĐ-TTg về phê duyệt chƣơng trình mục tiêu quốc gia XDNTM giai đoạn 2010 - 2020, với mục tiêu: đến năm 2015 có 20% và đến năm 2020 có 50% số xã đạt tiêu chuẩn nông thôn mới.

ộ nông nghiệp và phát triển nông thôn cũng ban hành Thông tƣ số 54/2009/ NNPTNT ngày 21 tháng 8 năm 2009 về việc hƣớng dẫn thực hiện ộ tiêu trí quốc gia về nông thôn mới… Thành phố Sông Công là một trong những đơn v đi đ u trong XDNTM và đã đạt đƣợc những kết quả nhất đ nh, đời sống vật chất và tinh th n của bà con nông dân đã đƣợc cải thiện. Tuy nhiên trong quá trình XDNTM trên đ a bàn thành phố những năm qua vẫn c n những tồn tại nếu xét theo yêu c u hoàn thành 19 tiêu chí Quốc gia về XDNTM. Xuất phát từ thực tiễn trên, em đã chọn chủ đề "Giải pháp đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới tại thành phố Sông Công, tỉnh Thái Nguyên" làm đề tài nghiên cứu luận văn thạc sỹ. Mục tiêu nghiên cứu 2.

Mục tiêu chung Đánh giá thực trạng XDNTM tại thành phố Sông Công, tỉnh Thái Nguyên, từ đó đề xuất các giải pháp đẩy mạnh XDNTM trong thời gian hiện tại và tƣơng lai. Mục tiêu cụ thể - Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về XDNTM ở nƣớc ta. - Đánh giá thực trạng quá trình tổ chức, quản lý và thực hiện XDNTM từ đó chỉ rõ các yếu tố ảnh hƣởng đến XDNTM ở thành phố Sông Công trong thời gian qua. - Đề xuất đ nh hƣớng và các giải pháp chủ yếu đẩy mạnh quá trình Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 XDNTM ở thành phố Sông Công trong những năm tới.

Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 3. Đối tượng nghiên cứu Đối tƣợng nghiên cứu công tác xây dựng nông thôn mới trên đ a bàn thành phố Sông Công, cụ thể là tại 4 xã ình Sơn, Vinh Sơn, Tân Quang và Bá Xuyên. Phạm vi nghiên cứu * Phạm vi về không gian: Thành phố Sông Công - tỉnh Thái Nguyên. * Phạm vi về thời gian: Thực trạng XDNTM giai đoạn 2011 - 2014, giải pháp đẩy mạnh công tác XDNTM đến năm 2017.

* Phạm vi về nội dung: Nội dung đề tài đ t trọng tâm vào những vấn đề chính là cơ chế, chính sách, cách thức thực thi và kết quả thực hiện trong thời gian qua về XDNTM theo 19 tiêu chí Quốc gia về XDNTM. Ý nghĩa khoa học của luận văn - Góp ph n hệ thống hóa lý luận về vấn đề xây dựng nông thôn mới. - Làm rõ thực trạng XDNTM ở thành phố Sông Công, từ đó đề xuất những phƣơng hƣớng và giải pháp nhằm thúc đẩy xây dựng nông thôn mới ở thành phố Sông Công. Đóng góp mới của luận văn - Phân tích đánh giá đ nh tính kết hợp với đ nh lƣợng kết quả thực hiện XDNTM của thành phố Sông Công theo các tiêu chí qua số liệu Thống kê.

- Đề suất các giải pháp chủ yếu đẩy mạnh XDNTM phù hợp với yêu c u và đ c điểm KT-XH của thành phố Sông Công và có tính khả thi. Bố cục luận văn Ngoài ph n mở đ u và kết luận, luận văn gồm 4 chƣơng: - Chƣơng 1: Cơ sở l luận và thực tiễn về xây dựng nông thôn mới - Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu - Chƣơng 3: Thực trạng xây dựng nông thôn mới tại thành phố Sông Công, tỉnh Thái Nguyên Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 - Chƣơng 4: Những giải pháp chủ yếu nhằm đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới tại thành phố Sông Công, tỉnh Thái Nguyên. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI 1. Cơ sở lý luận về xây dựng nông thôn mới 1.

Lý luận về nông thôn 1. Khái niệm nông thôn Theo từ điển tiếng Việt: Nông thôn là danh từ chỉ khu vực dân cư tập trung chủ yếu làm nghề nông; phân biệt với thành thị. ộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tại thông tƣ số: 54/2009/TT - NNPTNT thì nông thôn đƣợc khái niệm: Nông thôn là phần lãnh thổ không thuộc nội thành, nội thị các thành phố, thị xã, thị trấn được quản lý bởi cấp hành chính cơ sở là Ủy ban nhân dân xã. Về tự nhiên, nông thôn là vùng đất đai rộng lớn bao quanh các đô th (thành phố, th xã, th trấn), có sự khác nhau về đ a hình, khí hậu, thủy văn… Về kinh tế, nông thôn chủ yếu sản suất nông lâm thủy sản.

Thu nhập và mức sống ở nông thôn nói chung thấp hơn đô th. Nông thôn thƣờng có cơ sở hạ t ng kém phát triển, trình độ tiếp cận th trừng thấp hơn; ch u sức hút của thành th về nhiều m t. Về xã hội, trình độ khoa học - kỹ thuật, giáo dục, đời sống vật chất, tinh th n của cƣ dân nông thôn nhìn chung thấp hơn đô th. Song những di sản văn hóa, phong tục tập quán ở nông thôn lại phong phú hơn đô th.

Nhƣ vậy, Nông thôn là vùng sinh sống của tập hợp dân cƣ, trong đó tập chung chủ yếu là nông dân, nghề nghiệp chủ yếu là sản xuất nông nghiệp. Tập hợp này tham gia vào các hoạt động kinh tế, văn hóa, xã hội và môi trƣờng trong một thể chế chính tr nhất đ nh và ch u ảnh sự quản l hành chính cơ sở là UBND xã. Đặc điểm của nông thôn Việt Nam trong giai đoạn đổi mới Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 - Ở vùng nông thôn, các cƣ dân chủ yếu là nông dân, lao động và sản xuất nông nghiệp chiếm tỷ lệ lớn trong kinh tế nông thôn. Nông thôn Việt Nam đến nay đã có nhiều biến đổi theo xu hƣớng tích cực.

Tuy nhiên dân cƣ chủ yếu vẫn là nông dân, ngành nghề và nguồn thu của hộ vẫn chủ yếu là nông nghiệp. Công nghiệp và d ch vụ đã có sự phát triển, nhƣng c n chiếm tỷ lệ nhỏ. - Nông thôn có điều kiện tự nhiên, môi trƣờng sinh thái đa dạng bao gồm các tài nguyên đất, nƣớc, khí hậu, rừng, sông suối, ao hồ, khoáng sản, hệ động thực vật, thuận lợi để phát triển nông, lâm nghiệp, thủy sản và nông thôn. - Dân cƣ nông thôn có mối quan hệ họ tộc và gia đình khá ch t chẽ với những quy đ nh cụ thể của từng họ tộc và gia đình, có truyền thống đoàn kết giúp đỡ nhau, tạo nên tình làng, nghĩa xóm lâu bền.

- Nông thôn lƣu giữ và bảo tồn nhiều di sản văn hóa quốc gia nhƣ phong tục tập quán cổ truyền về đời sống, lễ hội, sản xuất nông, lâm nghiệp, thủy sản và ngành nghề truyền thống, các di tích l ch sử, văn hóa, các danh lam thắng cảnh… Đây chính là kho tàng văn hóa dân tộc, là khu du l ch sinh thái phong phú và hấp dẫn. Vai trò của nông thôn trong phát triển kinh tế xã hội Vai tr của kinh tế nông thôn đƣợc nhiều nƣớc trên thế giới nhìn nhận từ rất sớm, nó bao gồm các hoạt động nông nghiệp và phi nông nghiệp vốn rất phong phú. Hoạt động phi nông nghiệp gồm các loại ngành, nghề thủ công nghiệp, công nghiệp nhỏ và vừa, đến các loại d ch vụ văn hóa, xã hội, cung ứng đ u vào cho nông nghiệp, chế biến nông sản và khơi luồng tiêu thụ sản phẩm của nông nghiệp.