chương 1, tác giả đã trình bày khái quát về dé tài nghiên cứu. Đối với Việt Nam, du lịch nông nghiệp là một xu hướng quan trọng trong việc xây dựng nông thôn mới. Tỉnh Ninh Thuận, với nhiều tài nguyên và tiềm năng cho phát triển du lịch nói chung, đã khai thác một số sản phẩm du lịch nông nghiệp dù còn nhiều khó khăn và thách thức. Vì vậy, tác giả chọn dé tài nghiên cứu này nhăm tìm hiểu, đánh giá hiện trạng và đưa ra khuyến nghị cho phát triển sản phẩm du lịch nông nghiệp tinh Ninh Thuận.
Chương | đưa ra định hướng và cơ sở dé triển khai nghiên cứu trong những chương tiếp theo. CHƯƠNG 2: TONG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN 2. TONG QUAN NGHIÊN CỨU 2. Các nghiên cứu về du lịch nông nghiệp Nghiên cứu về du lịch nông nghiệp đã được bắt đầu từ những năm 1980 tại những quốc gia phát triển thông qua góc nhìn xã hội học và du lịch [16, tr.
Tuy nhiên, ở những quốc gia Nam Á với nền kinh tế nông nghiệp, khái niệm du lịch nông nghiệp chưa được nghiên cứu nhiều [46, tr. Trong các nghiên cứu đã được công bố, chưa có sự nhất quán trong quan điểm và lý thuyết về ý nghĩa và phạm vi của du lịch nông nghiệp. Barbieri & Mshenga (2008) đã định nghĩa rằng du lịch nông nghiệp là tất cả các hoạt động diễn ra trên một trang trại nhằm thu hút khách tham quan. Một số nhà nghiên cứu khác định nghĩa du lịch nông nghiệp là một nhánh nhỏ hơn của du lịch nông thôn, trong đó chủ hộ nông dân cần cư trú ngay tại không gian được dành cho việc khai thác du lịch.
Tại đây, khách du lịch có thé trực tiếp quan sát và tham gia vào các hoạt động và trải nghiệm nông nghiệp [37, tr. Trong nghiên cứu “Một mô hình hệ thống du lịch nông nghiệp: Góc nhìn Weberian” (An agritourism systems model: A Weberian perspective), tác giả McGeheeet & cộng sự (2007) đã định nghĩa du lịch nông nghiệp là hình thức kết hợp sản xuất nông nghiệp với hoạt động du lịch được thực hiện bởi các doanh nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp thay vì các hộ nông dân. Trong “Du lịch nông nghiệp. Gitta nông nghiệp và du lịch.
Một bài đánh giá” (Agritourism. Between agriculture and tourism. A riview), Pavié & cộng sự (2018) định nghĩa du lịch nông nghiệp thông qua 3 đặc tính tiêu biểu của hình thức du lịch này, cụ thể: e Du lịch nông nghiệp phải được khai thác tại một co sở nông nghiệp như trang trại hay vườn chăn nuôi. Du lịch nông nghiệp kết hợp du lịch với các hoạt động nông nghiệp.
Du lịch nông nghiệp đem đến những trải nghiệm mang tính chân thực cao. Vì vậy, một môi trường được cho là phù hợp để khai thác du lịch nông nghiệp thường là trang trại, vườn chăn nuôi, hay vườn ươm — nơi cung câp các trải nghiệm mang tính kết nối giữa khách du lịch với môi trường nông nghiệp, dù là trực tiếp hay gián tiếp. Ví dụ: Khách du lịch nghỉ đêm tại trang trại Khách du lịch được phục vụ bữa ăn làm từ các sản phâm nông nghiệp ngay tại vườn hoặc trang trại Khách du lịch tham quan cơ sở nông nghiệp và quan sát các hoạt động nông nghiệp Khách du lịch trực tiếp tham gia vào các hoạt động sản xuất nông nghiệp Cũng trong nghiên cứu này, Pavié & cộng sự (2018) phân tích phạm vi của du lịch nông nghiệp dưới góc nhìn của khách du lịch và góc nhìn của các hộ nông dân. Từ góc độ của khách du lịch, nhu cầu trải nghiệm các hoạt động du lịch nông nghiệp được chia thành 3 nhóm: Khách du lịch ưa thích môi trường nông thôn kết hợp với trang trại, vườn chăn nuôi, hoặc một môi trường gần gũi với thiên nhiên Khách du lịch ưa thích việc tham quan và tận hưởng các trang trại và sản phẩm nông nghiệp Khách du lịch muốn lưu trú tại các trang trại, đồng thời vẫn dễ dàng tiếp cận được các điểm du lịch khác Từ góc độ của các hộ nông dân, du lịch nông nghiệp đem lại các giá trị kinh tế và phi kinh tế, bao gồm: e Kinh doanh du lịch nông nghiệp giúp các trang trại, vườn chăn nuôi, vườn ươm, v.
đa dạng hoá các hoạt động kinh tế và tăng doanh thu e Kinh doanh du lịch nông nghiệp giúp các hộ nông dan đáp ứng được nhu cầu của thị trường, tăng tương tác với khách du lịch và cung cấp các trải nghiệm mang tính giáo dục cho khách du lịch e Việc kết hợp du lịch với nông nghiệp tạo động lực cho các hộ nông dân tiếp tục canh tác, trồng trọt, và chăn nuôi. e_ Du lịch nông nghiệp giúp các hộ nông dân, chủ trang trại, chủ vườn tiếp tục duy trì và phát triển lối sống gần gũi với thiên nhiên, đồng thời tạo ra nguồn thu nhập từ các hoạt động kinh doanh du lịch. Tuy chưa có sự nhất quán trong cách định nghĩa, các nghiên cứu về chủ đề này đã chỉ ra những đặc điểm và tính chất mang tính đặc thù của du lịch nông nghiệp. Trong nghiên cứu Du lịch nông nghiệp và bên vững: Những điều học được từ tổng quan nghiên cứu có hệ thống (Agritourism and Sustainability: What We Can Learn from a Systematic Literature Review) tác giả Amirator & cộng sự (2020) đã tổng quan các tài liệu nghiên cứu về du lich nông nghiệp từ năm 1993 đến 2019 và chỉ ra 10 khía cạnh chung về đặc điểm, tính chất và lợi ích mà du lịch nông nghiệp đem lại, cụ thê: (1) Thúc đây phát triển kinh tế địa phương Nhiều nghiên cứu cho rang du lịch nông nghiệp là một yếu tố tiềm năng dé phát triển kinh tế nói chung và giúp chuyền dịch cơ cấu kinh tế cho các vùng nông thôn.
Khi tham gia vào các hoạt động du lịch nông nghiệp, khách du lịch không chỉ chi tiêu cho những hoạt động đó ma còn chi tiêu cho các dịch vụ khác như mua sắm hàng thủ công mỹ nghệ, tiêu thụ nông sản, trải nghiệm âm thực địa phương, v. Có thê thấy, thông qua du lịch nông nghiệp, khách du lịch phát sinh nhu cầu cho các sản phẩm và dịch vụ khác, góp phần thúc đây các hoạt động kinh tế cho địa phương. (2)Đa dang hngunguôn thu nhập cho người nông dân và các chủ hộ kinh doanh Các hoạt động du lịch nông nghiệp thường có quy mô nhỏ, phát triển ở các vùng nông thôn bởi chính các hộ gia đình hoặc nông dân [32, tr. Từ góc độ của người nông dân, du lịch nông nghiệp đenguến nguồn thu nhập thứ hai bên cạnh các hoạt động sản xuất nông nghiệp truyền thống.
Lợi ích kinh tế từ việc kinh doanh các hoạt động du lịch cũng là động lực chính dé người nông dan và các hộ gia đình tích cực tham gia vào các hoạt động phát triển du lịch nông nghiệp. (3) Kênh phân phối các sản phâm nông nghiệp/ Phát triển thị trường du lịch ngách Đối với những trang trại nhỏ và vừa, du lịch nông nghiệp giúp tạo ra cơ hội phân phối các sản phẩm nông nghiệp một cách rộng rãi hơn, và tạo ra nhiều thị trường mới với nhiều cơ hội mới. (4) Đầu tư vào cơ sở hạ tầng Phát triển du lịch nông nghiệp giúp đa dang hoá các hoạt động kinh tế, đồng thời cải thiện cơ sở hạ tầng và tạo ra công việc cho người dân địa phương ở các vùng nông thôn. Phát triển du lịch nông nghiệp giúp chuyền dịch cơ cấu kinh tế cho địa phương, thúc đây đầu tư công và thu hút vốn đầu tư nước ngoài.
(5) Bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, môi trường và đa dang sinh học (6) Các hoạt động nông nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển và tái thiết cộng đồng nông thôn. Phát triển du lịch nông nghiệp theo hướng bền vững giúp cải thiện đa dang sinh học và thúc day bảo vệ tài nguyên thiên nhiên như rừng và đất cho những vùng khai thác hình thức du lịch này. ngu dụng nguồn tài nguyên tự nhiên một cách có trách nhiém/ Giảm thiểu rác thải. So với các hình thức du lịch đại trà (mass tourism), du lịch nông nghiệp được cho là giúp giảm thiểu tác động tiêu cực của du lịch, đồng thời nâng cao nhận thức của cộng đồng về phát triển du lịch bền vững [51, tr.
Du lịch nông nghiệp thúc đây việc tái sử dụng, tái thiết kế, phục hồi, và tái sản xuất như một biện pháp tránh lãng phí và sử dụng tài nguyên không tái tạo (non-renewable resources) một cách hợp lý. (7) Khôi phục các giá trị truyền thong Du lich nông nghiệp được coi là một trong những hoạt động giúp các cộng đồng nông thôn bao tồn di sản văn hoá đo tính chat gắn liền với bản sắc địa phương của từng vùng. Thông qua du lịch nông nghiệp, người dân địa phương có cơ hội giới thiệu, trưng bay lịch sử, văn hoá và các sản phẩm nông nghiệp đặc trưng. (8) Mo rộng cơ hội việc làm cho các hộ nông dân Du lịch nông nghiệp mở ra cơ hội kinh doanh cho nhiều thế hệ của các hộ gia đình nông dân.
Thông qua du lịch nông nghiệp, trang trại được truyền từ đời này qua đời khác, các thế hệ sau được tiếp quản và duy trì các giá trị truyền thông mà đời trước đề lại. (9)Giáo dục khách du lịch về nông nghiệp và nông thôn nói chung Thông qua du lịch nông nghiệp, khách du lịch được tiếp cận với các trải nghiệm chân thực, gần gũi với thiên nhiên, và giàu giá trị văn hoá. (10) Thúc đây sự tham gia của phụ nữ Du lịch nông nghiệp tạo ra nhu cầu về việc làm và cơ hội cho phụ nữ trực tiếp tham gia vào các hoạt động khai thác, vận hành và kinh doanh du lịch. Khác với việc chỉ tham gia vào các hoạt động sản xuất nông nghiệp thuần tuý, du lịch 10 nông nghiệp mở ra cơ hội để phụ nữ tham gia vào việc quản lý doanh nghiệp và đảm nhận vai trò lãnh đạo, thể hiện tiếng nói và quyền quyết định trong công việc kính doanh.
Cũng bởi những đặc điểm và lợi ích trên, du lịch nông nghiệp là hình thức du lịch được phát triển ở nhiều quốc gia trên thế giới, cụ thé: ¢ Ở Israel, du lịch nông nghiệp được coi là một phần của giáo dục cho trẻ em. e Mỹ và Áo tổ chức nhiều sự kiện lớn về du lịch nông nghiệp hàng năm. e Hàn Quốc và Đài Loan đã triển khai các dự án dé phát triển du lịch nông nghiệp nhằm tăng thu nhập cho người nông dân đồng thời bảo vệ nền nông nghiệp truyền thống của đất nước.