Luận văn thạc sĩ đánh giá tác dụng của phương pháp điện trường châm kết hợp xoa bóp bấm huyệt điều trị đau thần kinh tọa do thoát vị đĩa đệm ở người bệnh tại các khoa nội trú tại bệnh viện y học cổ truyền tp hcm

Luận văn thạc sĩ y tế phân tích đánh giá tác dụng của phương pháp điện trường châm kết hợp xoa bóp bấm huyệt điều trị đau thần kinh, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Lê Phi Long
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Đình Long
• Trường học: Học viện Y Dược học Cổ truyền Việt Nam
• Chuyên ngành: Y học cổ truyền
• Đề tài: Cảm Ơn và Cam Đoan Trong Nghiên Cứu Y Học Cổ Truyền
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: TP.HCM

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Cảm Ơn và Cam Đoan Trong Nghiên Cứu Y Học Cổ Truyền

Cảm ơn và cam đoan là hai yếu tố quan trọng trong nghiên cứu y học cổ truyền. Chúng không chỉ thể hiện lòng biết ơn đối với những người đã hỗ trợ trong quá trình nghiên cứu mà còn khẳng định tính chính xác và độ tin cậy của công trình. Trong bối cảnh y học cổ truyền, việc ghi nhận sự đóng góp của các thầy thuốc, đồng nghiệp và gia đình là rất cần thiết. Điều này không chỉ tạo động lực cho người nghiên cứu mà còn góp phần nâng cao giá trị của nghiên cứu.

1.1. Ý Nghĩa Của Lời Cảm Ơn Trong Nghiên Cứu Y Học Cổ Truyền

Lời cảm ơn thể hiện sự tôn trọng và ghi nhận công sức của những người đã hỗ trợ trong quá trình nghiên cứu. Điều này không chỉ tạo ra mối quan hệ tốt đẹp mà còn khuyến khích sự hợp tác trong tương lai.

1.2. Cam Đoan Đảm Bảo Tính Chính Xác Trong Nghiên Cứu

Cam đoan là một phần không thể thiếu trong nghiên cứu y học cổ truyền. Nó khẳng định rằng các số liệu và thông tin được trình bày là chính xác và trung thực, từ đó nâng cao độ tin cậy của nghiên cứu.

II. Những Thách Thức Trong Việc Cảm Ơn và Cam Đoan

Việc thể hiện lòng biết ơn và cam đoan trong nghiên cứu y học cổ truyền không phải lúc nào cũng dễ dàng. Nhiều nhà nghiên cứu gặp khó khăn trong việc xác định ai là người cần cảm ơn, đặc biệt trong các dự án lớn có sự tham gia của nhiều cá nhân. Hơn nữa, việc cam đoan về tính chính xác của dữ liệu cũng có thể gặp phải những thách thức, đặc biệt khi có sự tham gia của nhiều phương pháp nghiên cứu khác nhau.

2.1. Khó Khăn Trong Việc Xác Định Người Được Cảm Ơn

Trong các nghiên cứu lớn, việc xác định ai là người cần cảm ơn có thể trở nên phức tạp. Điều này có thể dẫn đến sự thiếu sót trong việc ghi nhận công lao của những người đã hỗ trợ.

2.2. Thách Thức Trong Việc Cam Đoan Tính Chính Xác

Cam đoan về tính chính xác của dữ liệu là một thách thức lớn. Các nhà nghiên cứu cần phải đảm bảo rằng mọi thông tin được trình bày đều chính xác và có thể kiểm chứng.

III. Phương Pháp Cảm Ơn và Cam Đoan Hiệu Quả Trong Nghiên Cứu

Để thể hiện lòng biết ơn và cam đoan một cách hiệu quả, các nhà nghiên cứu có thể áp dụng một số phương pháp cụ thể. Việc sử dụng các mẫu thư cảm ơn, hoặc các biểu mẫu cam đoan có thể giúp đơn giản hóa quy trình này. Hơn nữa, việc tổ chức các buổi gặp mặt để tri ân những người đã hỗ trợ cũng là một cách hiệu quả để thể hiện lòng biết ơn.

3.1. Sử Dụng Mẫu Thư Cảm Ơn

Mẫu thư cảm ơn có thể giúp các nhà nghiên cứu dễ dàng thể hiện lòng biết ơn của mình. Việc này không chỉ thể hiện sự tôn trọng mà còn tạo cơ hội cho sự hợp tác trong tương lai.

3.2. Tổ Chức Buổi Gặp Mặt Tri Ân

Tổ chức các buổi gặp mặt để tri ân những người đã hỗ trợ trong nghiên cứu là một cách hiệu quả để thể hiện lòng biết ơn. Điều này cũng giúp tạo dựng mối quan hệ tốt đẹp hơn giữa các bên liên quan.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Cảm Ơn và Cam Đoan Trong Nghiên Cứu Y Học Cổ Truyền

Cảm ơn và cam đoan không chỉ là những yếu tố hình thức mà còn có ứng dụng thực tiễn trong nghiên cứu y học cổ truyền. Chúng giúp nâng cao tính minh bạch và độ tin cậy của nghiên cứu, từ đó tạo ra những kết quả có giá trị cho cộng đồng. Việc ghi nhận sự đóng góp của các thầy thuốc và đồng nghiệp cũng góp phần thúc đẩy sự phát triển của y học cổ truyền.

4.1. Tăng Cường Tính Minh Bạch Trong Nghiên Cứu

Việc thể hiện cảm ơn và cam đoan giúp tăng cường tính minh bạch trong nghiên cứu. Điều này rất quan trọng trong việc xây dựng lòng tin từ cộng đồng và các bên liên quan.

4.2. Góp Phần Thúc Đẩy Sự Phát Triển Của Y Học Cổ Truyền

Ghi nhận sự đóng góp của các thầy thuốc và đồng nghiệp không chỉ tạo động lực cho các nhà nghiên cứu mà còn góp phần thúc đẩy sự phát triển của y học cổ truyền.

V. Kết Luận Về Cảm Ơn và Cam Đoan Trong Nghiên Cứu Y Học Cổ Truyền

Cảm ơn và cam đoan là hai yếu tố không thể thiếu trong nghiên cứu y học cổ truyền. Chúng không chỉ thể hiện lòng biết ơn mà còn khẳng định tính chính xác và độ tin cậy của công trình nghiên cứu. Việc thực hiện đúng cách sẽ giúp nâng cao giá trị của nghiên cứu và tạo ra những kết quả có ích cho cộng đồng.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Cảm Ơn và Cam Đoan

Cảm ơn và cam đoan đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao giá trị của nghiên cứu. Chúng giúp tạo dựng lòng tin và sự hợp tác giữa các bên liên quan.

5.2. Hướng Tới Tương Lai Của Nghiên Cứu Y Học Cổ Truyền

Trong tương lai, việc thể hiện cảm ơn và cam đoan sẽ ngày càng trở nên quan trọng hơn trong nghiên cứu y học cổ truyền. Điều này không chỉ giúp nâng cao tính minh bạch mà còn thúc đẩy sự phát triển của lĩnh vực này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Đau thần kinh tọa theo YHHĐ 1. Đại cương Đau dây thần kinh hông to hay thần kinh tọa là chứng đau ở rễ thần kinh L5 và cùng S1 với đặc tính đau lan theo đường đi của dây thần kinh hông to .( Bách khoa thư bệnh học) Đau dây thần kinh tọa có nhiều nguyên nhân nhưng chủ yếu là do những tổn thương ở cột sống thắt lưng. Năm 1928 , một nguyên nhân mới đã được phát hiện làm thay đổi hẳn khái niệm về nguyên nhân gây bệnh , đó là thoát vị đĩa đệm vùng cột sống thắt lưng.

Sigwald và Dereux là hai người đầu tiên mô tả hội chứng đau thần kinh hông to do thoát vị đĩa đệm vùng thắt lưng., Middleton và Teacher tách đau dây thần kinh tọa do thoát vị đĩa đệm thành một thể riêng (1911). chứng minh đau dây thần kinh hông to là bệnh đau ở rễ chứ không phải đau ở dây. ( 1925-1951) là người mô tả rất kỹ về cấu trúc giải phẫu của đĩa đệm. Alajouanine , Petit Dutaillis (1928-1930) , Mauric (1933) và Mixter và Barr (1934) đã mô tả kỹ về lâm sàng và giải phẫu bệnh của thoát vị đĩa đệm.

Từ 1937, đã có hàng loạt công trình nghiên cứu về đau dây thần kinh tọa của Glorieux (1937), Bergouignan và Caillon (1939). Trong số này , trường phái của De Sèze đã có những đóng góp rất lớn .2 Định Nghĩa : [1] [2] [3] Đau dây thần kinh tọa là hội chứng đau rễ ( hay gốc) với đặc tính : đau lan theo đường đi của dây thần kinh tọa từ thắt lưng – cùng đến hông , dọc theo mặt sau đùi. Xuyên ra mặt trước ngoài cẳng chân đến mu bàn chân phía ngón chân 3 cái ( do tổn thương dây mác chung). Hoặc xuyên ra mặt sau cẳng chân đến gan bàn chân đến ngón út ( do tổn thương dây chày) [6],[10],[11].3 Dịch tễ học: [4] [5] Bệnh thường gặp ở lứa tuổi 30 đến 60 tuổi.

Nam mắc bệnh nhiều hơn nữ gấp 3 lần. Đau thần kinh tọa có nhiều nguyên nhân nhưng phổ biến nhất là thoát vị đĩa đệm ( chiếm 60-90% theo nhiều tác giả, 75% theo Castaigne. Bệnh có tính nghề nghiệp: tỷ lệ mắc bệnh cao ở các đối tượng khuân vác nặng, lái xe, lái tàu. Những người mang vác và lao động nặng tư thế sai, đột ngột… là yếu tố dễ làm khởi phát bệnh.4 Giải phẫu học dây thần kinh tọa: [6] [7] [8] Dây thần kinh tọa là dây thần kinh dài và to nhất trong cơ thể trải dài từ phần dưới thắt lưng đến tận ngón chân được tạo nên trong hố chậu, được tạo bởi các rễ L4,L5,S1,S2,S3 trong đó có 2 rễ cơ bản là rễ L5 và S1.

Những rễ này thuộc đám rối thần kinh thắt lưng cùng. - Dây thần kinh tọa gồm dây thần kinh chày và dây thần kinh mác chung hợp lại trong một bao chung : Dây mác chung ( dây hông khoeo ngoài ) : Do các sợi phần sau của ngành trước từ rễ thần kinh L4,L5,S1,S2 tạo thành. Dây chày ( dây hông khoeo trong) : Do các sợi của ngành trước từ các rễ thần kinh L4,L5,S1,S2,S3 tạo thành.5 Sinh Lý : [4] - Dây thần kinh tọa chi phối cảm giác, dinh dưỡng và vận động cho phần lớn chi dưới, chủ yếu là cẳng chân. Rễ L5 S1 TK TK Mác TK Chày Cơ  Cơ cẳng chân trước  Cơ cẳng chân sau  Cơ duỗi các ngón  Cơ gấp các ngón chân Vận động  Gấp bàn chân  Duỗi bàn chân  Duỗi các ngón chân  Gấp các ngón chân  Xoay ngoài bàn chân  Xoay trong bàn chân Động tác  Đứng, đi bằng gót chân  Đứng, đi bằng mũi chân Phản xạ  Không  Gân gót Cảm giác  Mặt sau – ngoài đùi  Mặt sau-giữa đùi  Mặt trước – ngoài cẳng  Mặt sau- ngoài cẳng chân chân  Gan bàn chân, bờ ngoài bàn  Mu bàn chân, kẽ giữa ngón chân, ngón chân thứ 5 và ½ chân 1-2.

ngón chân thứ 4.1 Thoái hóa cột sống thắt lưng: - Thoát vị đĩa đệm là nguyên nhân thường gặp nhất của đau dây thần kinh tọa, thường xảy ra ở đĩa đệm L4-L5 và L5-S1, do hai đĩa đệm này là bản lề vận động chủ yếu của cột sống. - Yếu tố chấn thương ( cấp, mạn, vi chấn thương) là nguyên nhân hàng đầu gây thoát vị đĩa đệm. Tuy nhiên chấn thương gây ra thoát vị đĩa đệm chỉ phát sinh khi bệnh nhân bị bệnh lý thoái hóa đĩa đệm sinh lý ( lão hóa) hay thứ phát đến một mức độ nào đó sẽ không chịu đựng được một lực chấn thương nhẹ hay một tác động của tải trọng nhẹ mà gây thoát vị đĩa đệm.2 Thoái hóa cột sống thắt lưng : - Thoái hóa cột sống liên quan đến khoang đĩa đệm, khớp liên mấu hoặc các mô nâng đỡ và mô mềm xung quanh dẫn đến các bệnh lý trên gây chèn ép rễ thần kinh.3 Trượt đốt sống : - Sự trượt thường là về phía trước của một đốt sống phía trên so với đốt phía dưới. Nữ gặp nhiều hơn nam.

Trượt đốt sống hay kèm với thoái hóa cột sống, hẹp ống sống chèn ép các rễ thần kinh L5, S1 gây đau thần kinh tọa. - Nguyên nhân gây trượt đốt sống: (1) do loạn sản, (2) do khuyết eo đốt sống, (3) do thoái hóa, (4) do chấn thương, (5) thứ phát sau bệnh xương, u.4 Viêm cột sống: - Tổn thương viêm cột sống gây hẹp lỗ liên hợp, hẹp ống sống chèn ép các rễ thần kinh. Đau thắt lưng hông có đặc điểm tăng lên khi vận động và thường không có sự tương xứng giữa lâm sàng và chụp X-quang. - Nguyên nhân do tụ cầu ( thường gặp sau các nhiễm trùng ngoài da, tiết niệu, phổi…) hoặc do lao cột sống.5 Viêm cột sống dính khớp: - Đặc điểm là viêm khớp liên đốt sống làm cho cứng khớp đốt sống hoàn toàn và cứng gần như hoàn toàn khớp ở gốc tứ chi với sự nguyên vẹn của khớp xương nhỏ.

6 - Khác với viêm đốt sống, viêm cột sống dính khớp thường tiến triển âm thầm với biểu hiện đau thắt lưng hông và mông, cứng khớp cột sống vào buổi sáng, gặp ở nam giới trước 40 tuổi, đau tăng về đêm và không đỡ đau khi nghỉ. X-quang thấy các đốt sống dính với nhau ( cầu xương) , mất khe khớp tạo nên hình ảnh “ đốt tre” khi các dây chằng bị vôi hóa.6 Chấn thương : - Chấn thương trực tiếp vào dây thần kinh tọa, gẫy xương cột sống thắt lưng, gãy xương chậu… 1.7 Lâm sàng đau thần kinh tọa: [11] [12] [13] 1.1 Hội chứng cột sống: a. Biến dạng cột sống: - Bệnh nhân đau dây thần kinh tọa cấp thường có biến dạng cột sống do tư thế chống đau, biểu hiện là vẹo cột sống tư thế mục đích làm giảm áp lực lên dây thần kinh bị chèn ép do đó giảm đau. - Bệnh nhân có thể nghiên về bên rễ bị chèn ép hoặc về phía ngược lại thường là biểu hiện chủ yếu của thoát vị đĩa đệm.

Vẹo người sang bên đau ( tư thế chống Vẹo người sang bên không đau ( tư thế đau thẳng) chống đau chéo) TVĐĐ cạnh trung tâm ( thoát vị sau- TVĐĐ cạnh bên ( thoát vị lỗ ghép) bên) b. Đau cột sống thắt lưng : - Đau cột sống thắt lưng L4, L5, S1. Đau cấp tính dưới sáu tuần, bán cấp 6- 12 tuần, mạn tính > 12 tuần. - Cường độ đau cấp tính có thể dữ dội, nếu bán cấp và mạn tính có thể chỉ âm ỉ.

Đau có tính chất cơ học, tăng khi vận động giảm khi nằm nghỉ. - Sờ thấy co cứng cơ cạnh sống bên đau ( tăng trương lực cơ cạnh cột sống). - Ấn gõ dọc các mõm gai L4, L5, S1 có thể xuất hiện đau chói. 7 - Gõ dồn : đấm từ đầu xuống tạo lực truyền theo trục dọc cột sống hoặc cho bệnh nhân đứng nhón gót rồi nện mạnh gót xuống sàn nhà có thể xuất hiện đau chói.

Giảm biên độ vận động của cột sống: - Khoản cách ngón tay mặt đất :  Cách khám : cho bệnh nhân đứng thẳng, chân thẳng, yêu cầu bệnh nhân cúi tối đa, hai tay thẳng và ngón tay hướng xuống đất. Sau đó đo khoản cách từ giữa ngón tay giữa của bệnh nhân tới mặt đất.  Đánh giá : bình thường khoản cách ngón tay đất thường bằng 0 ( ngón tay giữa chạm được xuống đất), hoặc là một số âm. Bệnh nhân đau thần kinh tọa thì ngón tay không thể chạm được xuống đất.

- Nghiệm pháp Schober:  Cách khám: bệnh nhân đứng thẳng, đánh dấu vị trí A ngang mức khớp cột sống thắt lưng cùng (L5-S1), sau đó đánh dấu điểm B phía trên điểm A 10 cm. Bảo bệnh nhân cúi tối đa và đo lại khoảng cách giữa điểm A và B.  Đánh giá: chỉ số Schober bình thường khi khoảng cách 2 điểm A-B tăng ít nhất 4 cm. Chỉ số Schober giảm nếu khoảng cách A-B tăng < 4 cm chứng tỏ có sự giảm vận động cột sống thắt lưng.

- Nghiệm pháp Schober bổ sung ( tác giả MACRAE):  Cách khám: Bệnh nhân đứng thẳng, đánh dấu điểm A ngang mức khớp cột sống thắt lưng cùng (L5-S1), sau đó đánh dấu điểm B dưới điểm A 5 cm và điểm C trên điểm A 10 cm. Bảo bệnh nhân cúi tối đa và đo lại khoản cách giữa hai điểm B và C.  Đánh giá: Chỉ số “Schober bổ sung” bình thường khi khoản cách giữa hai điểm B-C tăng ít nhất 6 cm .Chỉ số “Schober bổ sung” giảm khi khoản cách B-C tăng < 6 cm chứng tỏ có sự giảm vận động cột sống thắt lưng.2 Hội chứng rễ thần kinh: a. Đau rễ thần kinh thắt lưng cùng: - Đau kiểu rễ thần kinh: Đau vùng cột sống thắt lưng L4, L5, S1, lan xuống mông đùi, cẳng chân theo đường đi của rễ thần kinh tương ứng.

8  Rễ L5: từ thắt lưng xuống mông xuống mặt sau ngoài đùi, mặt trước ngoài cẳng chân xuống mu chân, từ bờ ngoài bàn chân chéo qua mu chân đến ngón chân cái.  Rễ S1: từ thắt lưng xuống mông, xuống mặt sau giữa đùi, mặt sau ngoài cẳng chân xuống gót chân, gan chân, dọc bờ ngoài bàn chân đến ngón chân út.  Đau sâu trong cơ, xương, cảm giác nhức nhối khó chịu, có khi buốt nhói như dao đâm hoặc như bị điện giật, như cháy bỏng, tăng lên ngay cả khi sờ nhẹ vào da. Hoặc có người đau mức độ nhẹ hơn, dần dần thành mản tính với cảm giác như bị khoét thủng, cắn nát.

Đó là do co thắt quá mức các cơ cạnh sống và cơ cẳng chân.