Luận văn thạc sĩ quản lý môi trường đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đến tài nguyên nước mặt trên địa bàn tỉnh tây ninh

Luận văn thạc sĩ quản lý môi trường đánh giá tác động biến đổi khí hậu đến tài nguyên nước mặt tại tỉnh Tây Ninh, phân tích chi tiết và đề xuất giải pháp.

• Tác giả: Mai Trọng Đạo
• Người hướng dẫn: TS. Võ Lê Phú
• Trường học: Đại học Bách Khoa, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản lý Môi trường
• Đề tài: Đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đến tài nguyên nước mặt trên địa bàn tỉnh Tây Ninh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT
• ABSTRACT
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• DANH SÁCH TỪ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU CHUNG VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 1.1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1.1. Các loại hình thiên tai thường xuất hiện tại Tây Ninh
• 1.1.2. Tổng hợp tình hình thiệt hại
• 1.1.3. Những tác động tiềm tàng của biến đổi khí hậu liên quan đến tài nguyên nước khu vực tỉnh Tây Ninh
• 1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 1.2.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.2.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 1.3. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 1.4. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
• 1.5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.5.1. Phương pháp luận
• 1.5.2. Phương pháp thực hiện đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU LIÊN QUAN ĐẾN TÀI NGUYÊN NƯỚC
• 2.1. NHỮNG HIỂU BIẾT CHUNG VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
• 2.1.1. Khái niệm và bằng chứng về Biến đổi khí hậu
• 2.1.2. Nguyên nhân của BĐKH
• 2.2. NHỮNG TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU LIÊN QUAN ĐẾN TÀI NGUYÊN NƯỚC
• 2.2.1. Tác động trực tiếp đến nguồn nước
• 2.2.2. Tác động đến các yếu tố liên quan
• 2.3. DIỄN BIẾN CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU TẠI VIỆT NAM
• 2.4. THAM KHẢO MỘT SỐ NGHIÊN CỨU VỀ ẢNH HƯỞNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐÃ TRIỂN KHAI TẠI CÁC TỈNH
• 2.4.1. Dự án xây dựng kế hoạch hành động ứng phó với Biến đổi khí hậu tại Thành phố Hồ Chí Minh
• 2.4.2. Dự án xây dựng kế hoạch hành động ứng phó với Biến đổi khí hậu tại Đắk Nông
• 2.4.3. Dự án xây dựng kế hoạch hành động ứng phó với Biến đổi khí hậu tại Khánh Hòa
• 3. CHƯƠNG 3: HIỆN TRẠNG TÀI NGUYÊN NƯỚC CỦA TỈNH TÂY NINH
• 3.1. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN TỈNH TÂY NINH
• 3.2. DIỄN BIẾN TÌNH HÌNH KHÍ TƯỢNG
• 3.2.1. Mạng lưới quan trắc khí tượng
• 3.2.2. Mạng lưới quan trắc thủy văn
• 3.2.3. Mạng lưới trạm đo mưa
• 3.2.4. Diễn biến khí tượng
• 3.3. DIỄN BIẾN TÌNH HÌNH THỦY VĂN
• 3.4. HIỆN TRẠNG CHẤT LƯỢNG NGUỒN NƯỚC MẶT
• 3.4.1. Nguồn gây ô nhiễm nước mặt
• 3.4.2. Chất lượng nguồn nước mặt
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ ĐÁNH GIÁ ẢNH HƯỞNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐẾN TÀI NGUYÊN NƯỚC MẶT TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TÂY NINH
• 4.1. TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐẾN NHIỆT ĐỘ TRÊN ĐỊA BÀN TÂY NINH
• 4.1.1. Dự đoán lượng bốc hơi trong tương lai
• 4.2. TÍNH TOÁN KHẢ NĂNG HẠN HÁN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TÂY NINH
• 4.2.1. Hệ số hạn được lựa chọn tính toán
• 4.2.2. Tính toán hạn hán cho địa bàn Tỉnh
• 4.3. TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐẾN LƯỢNG MƯA TRÊN ĐỊA BÀN TÂY NINH
• 4.4. TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐẾN THAY ĐỔI DÒNG CHẢY TRÊN ĐỊA BÀN
• 4.5. TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐẾN NGẬP LỤT TRÊN ĐỊA BÀN TÂY NINH
• 4.6. TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐẾN CHẤT LƯỢNG NGUỒN NƯỚC MẶT TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TÂY NINH
• 4.6.1. Đánh giá xu hướng thay đổi chất lượng nước trên sông Vàm Cỏ Đông
• 4.6.2. Đánh giá xu hướng thay đổi chất lượng nước trên sông Sài Gòn
• 5. CHƯƠNG 5: XÂY DỰNG CÁC GIẢI PHÁP THÍCH ỨNG VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU TỈNH TÂY NINH
• 5.1. ĐỊNH HƯỚNG XÂY DỰNG CÁC GIẢI PHÁP THÍCH ỨNG
• 5.2. THAM VẤN CỘNG ĐỒNG VỀ ỨNG PHÓ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU TỈNH TÂY NINH
• 5.2.1. Tính cần thiết của việc tham vấn cộng đồng
• 5.2.2. Mục tiêu và đối tượng tham vấn cộng đồng
• 5.2.3. Kết quả khảo sát tại các Sở ngành
• 5.2.4. Kết quả khảo sát người dân tại Tây Ninh
• 5.3. XÁC ĐỊNH CÁC DỰ ÁN ƯU TIÊN ỨNG PHÓ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU TỈNH TÂY NINH
• 5.3.1. Cơ sở pháp lý xây dựng dự án ưu tiên ứng phó Biến đổi khí hậu
• 5.3.2. Cơ sở khoa học xác định các giải pháp ứng phó với Biến đổi khí hậu
• 5.3.3. Các nhóm giải pháp và dự án ứng phó Biến đổi khí hậu đề xuất cho Tỉnh
• 5.3.4. Các tiêu chí đánh giá mức độ ưu tiên của các dự án
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu chung về đề tài nghiên cứu

Luận văn thạc sĩ tập trung vào việc đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đến tài nguyên nước mặt tại Tây Ninh. Đề tài này có tính cấp thiết cao do Tây Ninh là tỉnh chịu ảnh hưởng nặng nề từ các hiện tượng thời tiết cực đoan như hạn hán và lũ lụt. Biến đổi khí hậu đã làm thay đổi đáng kể lượng mưa và nhiệt độ, ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn nước và hệ sinh thái nước của khu vực. Nghiên cứu này nhằm cung cấp cơ sở khoa học cho việc quản lý tài nguyên nước và phát triển bền vững tại địa phương.

1.1 Tính cấp thiết của đề tài

Tây Ninh là tỉnh thuộc miền Đông Nam Bộ, nơi chịu ảnh hưởng nặng nề từ biến đổi khí hậu. Các hiện tượng như hạn hán kéo dài, nhiệt độ tăng cao, và lượng mưa thay đổi đã gây ra những tác động tiêu cực đến tài nguyên nước mặt. Đề tài này nhấn mạnh sự cần thiết của việc đánh giá tác động để xây dựng các giải pháp thích ứng và bảo vệ tài nguyên nước.

II. Tổng quan về tác động của biến đổi khí hậu

Chương này trình bày các hiểu biết chung về biến đổi khí hậu và tác động của nó đến tài nguyên nước. Biến đổi khí hậu gây ra những thay đổi lớn trong hệ sinh thái nước, bao gồm sự suy giảm chất lượng nước và nguồn nước. Các nghiên cứu quốc tế và trong nước đã chỉ ra rằng, biến đổi khí hậu làm gia tăng tần suất và cường độ của các hiện tượng thời tiết cực đoan, ảnh hưởng đến kinh tế nước và môi trường.

2.1 Hiểu biết chung về biến đổi khí hậu

Biến đổi khí hậu là sự thay đổi dài hạn trong các yếu tố khí hậu như nhiệt độ, lượng mưa, và gió. Các bằng chứng khoa học cho thấy, biến đổi khí hậu chủ yếu do hoạt động của con người, đặc biệt là việc phát thải khí nhà kính. Những thay đổi này đã tác động mạnh mẽ đến nguồn nước và hệ sinh thái nước.

2.2 Tác động của biến đổi khí hậu đến tài nguyên nước

Biến đổi khí hậu làm thay đổi lượng mưa và nhiệt độ, dẫn đến sự suy giảm nguồn nước và chất lượng nước. Các hiện tượng như hạn hán, lũ lụt, và xâm nhập mặn đã trở nên phổ biến hơn, ảnh hưởng đến kinh tế nước và môi trường. Nghiên cứu này nhấn mạnh sự cần thiết của việc quản lý tài nguyên nước hiệu quả để giảm thiểu tác động tiêu cực.

III. Hiện trạng tài nguyên nước tại Tây Ninh

Chương này phân tích hiện trạng tài nguyên nước tại Tây Ninh, bao gồm các yếu tố như lượng mưa, nhiệt độ, và chất lượng nước. Tây Ninh có hệ thống sông ngòi và hồ chứa quan trọng, đóng vai trò cung cấp nước cho nông nghiệp và sinh hoạt. Tuy nhiên, biến đổi khí hậu đã làm thay đổi đáng kể các yếu tố này, gây ra những thách thức lớn cho việc quản lý tài nguyên nước.

3.1 Điều kiện tự nhiên và khí hậu

Tây Ninh có khí hậu nhiệt đới gió mùa, với hai mùa rõ rệt là mùa mưa và mùa khô. Biến đổi khí hậu đã làm thay đổi lượng mưa và nhiệt độ, gây ra những tác động tiêu cực đến nguồn nước. Các hiện tượng như hạn hán và lũ lụt đã trở nên phổ biến hơn, ảnh hưởng đến kinh tế nước và môi trường.

3.2 Chất lượng nguồn nước mặt

Chất lượng nước tại Tây Ninh đang bị suy giảm do biến đổi khí hậu và các hoạt động của con người. Các chỉ số như pH, DO, và BOD5 đã thay đổi đáng kể, ảnh hưởng đến hệ sinh thái nước và sức khỏe cộng đồng. Nghiên cứu này nhấn mạnh sự cần thiết của việc bảo vệ tài nguyên nước và quản lý chất lượng nước.

IV. Đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đến tài nguyên nước

Chương này trình bày kết quả đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đến tài nguyên nước mặt tại Tây Ninh. Các yếu tố như nhiệt độ, lượng mưa, và dòng chảy đã được phân tích để xác định mức độ ảnh hưởng. Kết quả cho thấy, biến đổi khí hậu đã làm gia tăng nguy cơ hạn hán và lũ lụt, ảnh hưởng đến nguồn nước và kinh tế nước.

4.1 Tác động đến nhiệt độ và lượng mưa

Biến đổi khí hậu đã làm tăng nhiệt độ và thay đổi lượng mưa tại Tây Ninh. Các đợt hạn hán kéo dài và mưa lớn bất thường đã trở nên phổ biến hơn, ảnh hưởng đến nguồn nước và hệ sinh thái nước. Nghiên cứu này nhấn mạnh sự cần thiết của việc thích ứng biến đổi khí hậu để giảm thiểu tác động tiêu cực.

4.2 Tác động đến dòng chảy và ngập lụt

Biến đổi khí hậu đã làm thay đổi dòng chảy và gia tăng nguy cơ ngập lụt tại Tây Ninh. Các huyện dọc theo sông Vàm Cỏ Đông có nguy cơ bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Nghiên cứu này đề xuất các giải pháp quy hoạch tài nguyên nước và phát triển bền vững để giảm thiểu tác động tiêu cực.

V. Giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu

Chương này đề xuất các giải pháp thích ứng với biến đổi khí hậu tại Tây Ninh. Các giải pháp bao gồm việc quản lý tài nguyên nước hiệu quả, bảo vệ tài nguyên nước, và phát triển bền vững. Nghiên cứu nhấn mạnh sự cần thiết của việc thích ứng biến đổi khí hậu để đảm bảo nguồn nước và kinh tế nước của địa phương.

5.1 Giải pháp quản lý tài nguyên nước

Các giải pháp quản lý tài nguyên nước bao gồm việc quy hoạch tài nguyên nước, sử dụng nước hiệu quả, và bảo vệ tài nguyên nước. Nghiên cứu này nhấn mạnh sự cần thiết của việc thích ứng biến đổi khí hậu để đảm bảo nguồn nước và kinh tế nước của địa phương.

5.2 Giải pháp phát triển bền vững

Các giải pháp phát triển bền vững bao gồm việc thích ứng biến đổi khí hậu, bảo vệ tài nguyên nước, và quản lý môi trường. Nghiên cứu này nhấn mạnh sự cần thiết của việc phát triển bền vững để đảm bảo nguồn nước và kinh tế nước của địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới và Báo cáo đánh giá lần thứ tư của Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi Khí hậu (IPCC), Việt Nam nằm trong nhóm 10 quốc gia chịu tổn thương nặng nề nhất do biến đổi khí hậu toàn cầu. Các mô hình dự báo chỉ ra rằng nếu mực nước biển dâng cao 1m, nước ta sẽ có khoảng 5% diện tích tự nhiên bị ngập, 11% dân số mất sinh kế, 7% sản lượng nông nghiệp bị suy giảm và kéo theo mức sụt giảm 10% tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Tại khu vực Đông Nam Bộ, tỉnh Tây Ninh giữ vị trí chiến lược trong Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam với tổng diện tích tự nhiên 4.049 km2, sở hữu 240 km đường biên giới giáp Campuchia và hệ thống đồi lượn sóng có cao độ trung bình khoảng 15m so với mực nước biển. Địa bàn tỉnh quản lý hai trục tiêu thoát nước quan trọng là lưu vực sông Vàm Cỏ Đông và sông Sài Gòn, nơi đặt hồ thủy lợi Dầu Tiếng – công trình cấp nước tưới tiêu lớn nhất cả nước phục vụ trực tiếp cho hơn 17.500 ha đất canh tác nông nghiệp cùng nhu cầu sinh hoạt của hàng triệu cư dân liên tỉnh.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn bắt nguồn từ sự gia tăng bất thường về tần suất và cường độ của các hiện tượng thời tiết cực đoan như nắng nóng gay gắt, hạn hán kéo dài và ngập lụt do triều cường kết hợp mưa lớn. Mục tiêu cốt lõi của đề tài là đánh giá định lượng và xác định những tác động trực tiếp của biến đổi khí hậu đến trữ lượng, chế độ dòng chảy và chất lượng nguồn nước mặt trên địa bàn tỉnh Tây Ninh; từ đó xây dựng hệ thống các giải pháp thích ứng kỹ thuật và quản lý khả thi nhằm bảo vệ an ninh nguồn nước và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Phạm vi nghiên cứu bao quát toàn bộ 9 đơn vị hành chính cấp huyện của tỉnh Tây Ninh trong khung thời gian lịch sử từ năm 1978 đến năm 2012 và mở rộng dự báo xu thế đến giai đoạn 2020–2030 theo các kịch bản biến đổi khí hậu quốc gia. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn, hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách địa phương chủ động phương án bảo vệ môi trường nước, giảm thiểu rủi ro thiên tai vốn đã gây thiệt hại kinh tế lên tới hàng chục tỷ đồng trong giai đoạn 2001–2012.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng toàn diện khung lý thuyết về Biến đổi khí hậu toàn cầu do IPCC công bố kết hợp cùng Lý thuyết Quản lý Tổng hợp Tài nguyên Nước (IWRM). Báo cáo khoa học của IPCC chỉ rõ nồng độ khí carbon dioxide trong khí quyển đã gia tăng 80% trong giai đoạn 1970–2004, đạt mức 379 ppm vào năm 2005 và vượt xa ngưỡng dao động tự nhiên của 650.000 năm trước. Quá trình tích tụ phát thải này làm nhiệt độ bề mặt Trái Đất tăng trung bình 0,74 độ C trong giai đoạn 1906–2005, thúc đẩy mực nước biển dâng với tốc độ 3,1 mm/năm kể từ năm 1993 và làm biến dạng chu trình thủy văn trên quy mô lưu vực sông.

Mô hình nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự liên kết giữa các khái niệm then chốt:

• Kịch bản phát thải biến đổi khí hậu: Vận dụng các kịch bản phát thải phát triển thấp (B1), trung bình (B2) và cao (A1FI) do Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành năm 2012 để ngoại suy các biến thiên khí tượng thủy văn địa phương đến năm 2020 và 2030.
• Năng lực thích ứng và Tính dễ bị tổn thương: Phân tích mức độ phơi bày của các hệ thống tự nhiên, kinh tế, xã hội trước các tác động thời tiết tiêu cực và khả năng phản ứng của chính quyền địa phương.
• Hệ số khô hạn và Hệ số cạn kiệt dòng chảy: Lượng hóa tương quan giữa nhiệt độ, lượng bốc hơi bề mặt và lưu lượng dòng chảy kiệt trong mùa khô.
• Hiện tượng phân tầng nhiệt và phú dưỡng hóa hồ chứa: Đánh giá cơ chế tích tụ chất ô nhiễm, thiếu hụt dưỡng khí oxy hòa tan và nguy cơ bùng phát tảo nở hoa tại các vùng nước mặt tĩnh khi nhiệt độ môi trường gia tăng.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của đề tài được thu thập từ chuỗi số liệu quan trắc khí tượng thủy văn đồng bộ kéo dài 34 năm (1978–2011) tại trạm khí tượng thị xã Tây Ninh và 7 trạm đo mưa phân bố đều khắp các huyện, cùng chuỗi số liệu lưu lượng thủy văn tại trạm Cần Đăng và Gò Dầu Hạ. Dữ liệu chất lượng môi trường nước mặt kế thừa chuỗi quan trắc định kỳ 7 năm liên tục (2006–2012) từ Chi cục Bảo vệ Môi trường tỉnh Tây Ninh trên hai trục sông Vàm Cỏ Đông và sông Sài Gòn với các chỉ tiêu hóa lý, vi sinh gồm pH, SS, DO, BOD5, COD, Coliform và N-NH4+.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ hệ thống các trạm đo đạc chuyên dụng trên địa bàn tỉnh kết hợp với mẫu điều tra xã hội học tại 100% các sở, ban, ngành liên quan (Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Sở Giao thông Vận tải) và khảo sát thực địa tại các cụm dân cư sinh sống ven sông thuộc 4 huyện xung yếu gồm Trảng Bàng, Gò Dầu, Bến Cầu và Châu Thành. Phương pháp chọn mẫu có chủ đích được áp dụng cho khối quản lý nhà nước nhằm thẩm định năng lực chính sách, kết hợp phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên đối với cộng đồng dân cư địa phương để thu thập dữ liệu tổn thương thực tế.

Tổ hợp phương pháp phân tích chuyên sâu được lựa chọn bao gồm:

• Phương pháp Đánh giá tổn thương nhanh (RVA): Thu thập thông tin định tính và định lượng về rủi ro khí hậu đối với các ngành nông nghiệp, giao thông, y tế và cấp thoát nước đô thị.
• Công cụ Đánh giá và Quản lý Môi trường (TEAM): Phân tích tính phù hợp của các chính sách phát triển kinh tế - xã hội hiện hành với các tác động biến đổi khí hậu đến năm 2020.
• Ma trận Quyết định Thích ứng (ADM): Đánh giá tính khả thi, hiệu quả môi trường và phân tích chi phí - lợi ích (Cost-Benefit Analysis) nhằm xếp hạng thứ tự ưu tiên cho danh mục các dự án hành động ứng phó.

Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này nhằm đảm bảo tính logic từ nhận diện hiện trạng, định lượng hóa tác động qua các thuật toán thống kê trên phần mềm Excel, SPSS đến đề xuất danh mục dự án khả thi. Toàn bộ quy trình nghiên cứu được triển khai chặt chẽ trong khung thời gian 12 tháng, từ ngày 30 tháng 7 năm 2012 đến ngày 30 tháng 7 năm 2013.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, xu thế nhiệt độ không khí tại Tây Ninh gia tăng rõ rệt từ 0,5 đến 0,6 độ C qua mỗi nửa thế kỷ. Trong các tháng mùa khô, nhiệt độ thường xuyên duy trì ở ngưỡng cao từ 30 đến 33 độ C, cá biệt có nhiều chuỗi ngày nắng nóng gay gắt đạt đỉnh từ 37 đến 39 độ C. Nền nhiệt tăng cao thúc đẩy tổng lượng bốc hơi bề mặt duy trì ở mức rất lớn từ 1.000 đến 1.435 mm mỗi năm, làm cạn kiệt nguồn ẩm trong đất và gây căng thẳng nước nghiêm trọng.

Thứ hai, chu kỳ hạn hán khốc liệt được xác định sẽ tập trung xuất hiện vào các tháng 1, tháng 2 và tháng 3 trong hai giai đoạn trọng điểm là 2013–2016 và 2024–2028. Hệ số cạn kiệt nước trên sông Vàm Cỏ Đông suy giảm sâu, làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt nước mặt tại các huyện phía Tây Nam của tỉnh.

Thứ ba, chế độ mưa và lưu lượng dòng chảy biến động dị thường khi mùa mưa có xu hướng bắt đầu sớm hơn khoảng 1 tháng. Tổng lượng mưa mùa mưa chiếm tới 85–90% lượng mưa cả năm, gây ra tình trạng ngập úng nghiêm trọng. Theo kịch bản phát thải trung bình B2 kết hợp đỉnh lũ lịch sử năm 2000, diện tích ngập lụt mở rộng tại các vùng trũng thấp ven sông Vàm Cỏ Đông thuộc các huyện Châu Thành, Bến Cầu, Gò Dầu và Trảng Bàng, gây ngập hàng ngàn mét công trình giao thông và hàng trăm hecta lúa mùa.

Thứ tư, chất lượng môi trường nước mặt biến đổi tiêu cực theo mùa. Trong giai đoạn 2006–2012, nồng độ oxy hòa tan (DO) trên sông Vàm Cỏ Đông vào mùa khô thường xuyên giảm xuống dưới 4 mg/l, trong khi các chỉ tiêu ô nhiễm hữu cơ như BOD5, COD, amoni (N-NH4+) và Coliform vượt giới hạn cho phép của quy chuẩn môi trường từ 1,5 đến hơn 3 lần. Ngược lại, vào đầu mùa mưa, hàm lượng tổng chất rắn lơ lửng (SS) tăng vọt do hiện tượng xói mòn và rửa trôi đất mặt từ các sườn dốc đổ vào lòng sông.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của các diễn biến trên xuất phát từ đặc trưng địa hình đồi dốc lượn sóng kết hợp tình trạng suy giảm diện tích rừng phòng hộ đầu nguồn trong nhiều năm qua, làm mất đi dung tích điều tiết tự nhiên của lưu vực. Đối với hồ Dầu Tiếng, nhiệt độ không khí tăng cao đẩy nhanh hiện tượng phân tầng nhiệt, ngăn cản quá trình trao đổi oxy giữa các tầng nước và tạo điều kiện cho các hợp chất dinh dưỡng nitơ, photpho tích tụ ở đáy hồ, làm gia tăng nguy cơ bùng phát hiện tượng tảo nở hoa và suy giảm đa dạng sinh học thủy sinh.

Để nâng cao khả năng truyền tải dữ liệu khoa học, các kết quả nghiên cứu trong luận văn có thể được trực quan hóa hiệu quả thông qua hệ thống biểu đồ đường biểu diễn dao động nhiệt độ và lưu lượng dòng chảy trung bình tháng tại trạm Cần Đăng giai đoạn 2000–2030, kết hợp các bản đồ số hóa GIS thể hiện nguy cơ ngập lụt tỉnh Tây Ninh ứng với kịch bản nước biển dâng 9,0 cm vào năm 2020 và kịch bản cực đoan A1FI ngập 99 cm vào năm 2100. So sánh với các nghiên cứu thích ứng tại Thành phố Hồ Chí Minh, Khánh Hòa và Đắk Nông, tỉnh Tây Ninh mang tính chất đặc thù khi vừa phải đối phó với hiện tượng khô hạn gò đồi, vừa phải kiểm soát nguy cơ ngập lụt và xâm nhập mặn từ hạ lưu sông Vàm Cỏ Đông.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, nâng cấp, hiện đại hóa quy trình vận hành điều tiết nước liên hồ chứa và kiên cố hóa hệ thống kênh mương tưới tiêu thuộc hệ thống thủy lợi Dầu Tiếng. Mục tiêu hành động là đảm bảo cung cấp nước tưới ổn định cho 17.500 ha đất canh tác nông nghiệp và duy trì lưu lượng xả dòng chảy môi trường tối thiểu đạt từ 10 đến 15 m3/s trong các tháng kiệt nhằm đẩy mặn cho vùng hạ du. Lộ trình thực hiện trong giai đoạn 2014–2020 do Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Tây Ninh phối hợp cùng Công ty TNHH MTV Khai thác Thủy lợi Dầu Tiếng - Phước Hòa chủ trì.

Thứ hai, xây dựng và củng cố hệ thống đê bao ngăn lũ cục bộ kết hợp hệ thống cống điều tiết ngăn triều mặn tại 4 huyện trọng điểm phía Tây Nam gồm Châu Thành, Bến Cầu, Gò Dầu và Trảng Bàng. Mục tiêu là giảm 35% diện tích đất nông nghiệp bị ngập úng mùa lũ và ngăn chặn triều mặn xâm nhập sâu vào nội đồng trên sông Vàm Cỏ Đông. Lộ trình triển khai từ năm 2015 đến năm 2025 dưới sự điều phối của Ủy ban nhân dân tỉnh Tây Ninh và Sở Giao thông Vận tải.

Thứ ba, thiết lập mạng lưới quan trắc tự động liên tục và hệ thống cảnh báo sớm rủi ro hạn hán, ngập lụt và ô nhiễm nguồn nước mặt. Target cụ thể là phủ sóng 100% các điểm nút thủy văn nhạy cảm trên hai trục sông chính và các nhánh thượng nguồn hồ Dầu Tiếng. Lộ trình thực hiện trong giai đoạn 2014–2018 do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Tây Ninh chịu trách nhiệm quản lý kỹ thuật.

Thứ tư, đẩy mạnh chương trình khoanh nuôi, tái sinh và trồng mới rừng phòng hộ lưu vực đầu nguồn sông Sài Gòn. Mục tiêu chiến lược là nâng độ che phủ rừng lưu vực lên trên 35%, qua đó giảm 25% lượng bùn cát bồi lắng vào lòng hồ Dầu Tiếng và gia tăng khả năng giữ nước ngầm bổ cập cho dòng chảy kiệt. Thời gian triển khai từ năm 2015 đến năm 2030 do Chi cục Kiểm lâm phối hợp cùng Ban Quản lý Rừng phòng hộ thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, các nhà quản lý và hoạch định chính sách tại các cơ quan chuyên môn như Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Tây Ninh và các tỉnh lân cận vùng Đông Nam Bộ. Luận văn cung cấp cơ sở dữ liệu định lượng và khung phương pháp chuẩn để lồng ghép các kịch bản khí hậu vào Kế hoạch hành động ứng phó biến đổi khí hậu cấp tỉnh và quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2020–2030.

Thứ hai, đội ngũ kỹ sư và chuyên gia quản lý vận hành các công trình thủy lợi, đặc biệt là Ban quản lý hồ Dầu Tiếng và các công ty khai thác công trình thủy nông. Tài liệu mang lại các chỉ số tính toán thủy văn chi tiết giúp tối ưu hóa phương án điều tiết dung tích trữ và xả lũ an toàn trước các đợt mưa cực đoan.

Thứ ba, các nhà nghiên cứu khoa học, giảng viên và học viên cao học thuộc các chuyên ngành Quản lý Môi trường, Thủy văn học, Biến đổi Khí hậu và Kỹ thuật Tài nguyên Nước. Công trình là tài liệu tham khảo giá trị về ứng dụng tích hợp các công cụ RVA, TEAM và ma trận quyết định ADM trong phân tích môi trường thực địa.

Thứ tư, chính quyền địa phương cấp huyện, xã tại các vùng trũng thấp ven sông Vàm Cỏ Đông cùng các tổ chức xã hội phát triển cộng đồng. Đây là cẩm nang thực tiễn giúp xây dựng các phương án phòng chống thiên tai tại chỗ, bảo vệ sức khỏe người dân trước nguy cơ dịch bệnh sau lũ và chuyển đổi sinh kế nông nghiệp thích ứng hạn mặn.

Câu hỏi thường gặp

Biến đổi khí hậu gây tác động tiêu cực rõ nét nhất đến tài nguyên nước Tây Ninh vào thời gian nào? Tác động tiêu cực thể hiện rõ rệt nhất vào mùa khô từ tháng 1 đến tháng 3 trong các chu kỳ 2013–2016 và 2024–2028. Khi đó, nhiệt độ không khí tăng cao từ 37 đến 39 độ C kết hợp lượng bốc hơi vượt 1.000 mm/năm làm lưu lượng dòng chảy sông Vàm Cỏ Đông cạn kiệt nghiêm trọng.

Tại sao hồ Dầu Tiếng lại giữ vai trò đặc biệt nhạy cảm đối với các dao động khí hậu? Hồ Dầu Tiếng là hồ nhân tạo lớn nhất nước, cung cấp nước tưới cho 17.500 ha đất nông nghiệp và đẩy mặn cho hạ du. Khi khí hậu nóng lên và rừng đầu nguồn suy giảm, quá trình phân tầng nhiệt làm suy giảm oxy hòa tan, thúc đẩy phú dưỡng hóa và giảm dung tích hữu ích của hồ.

Các huyện nào trên địa bàn tỉnh Tây Ninh chịu rủi ro ngập lụt và hạn mặn cao nhất? Các huyện phía Tây Nam dọc lưu vực sông Vàm Cỏ Đông gồm Châu Thành, Bến Cầu, Gò Dầu và Trảng Bàng chịu rủi ro cao nhất. Khu vực này vừa bị ngập lụt diện rộng khi triều cường kết hợp mưa lớn, vừa bị xâm nhập mặn sâu vào mùa khô do dòng chảy thượng nguồn kiệt quệ.

Công cụ nào được sử dụng để xếp hạng các giải pháp ứng phó ưu tiên trong luận văn? Luận văn tích hợp phương pháp Đánh giá tổn thương nhanh RVA, công cụ Quản lý Môi trường TEAM và Ma trận Quyết định Thích ứng ADM. Quy trình này phân tích định lượng chi phí - lợi ích và hiệu quả môi trường của từng giải pháp dựa trên thang điểm chuẩn hóa khoa học.

Chất lượng nước mặt trên sông Vàm Cỏ Đông biến đổi thế nào dưới tác động của nhiệt độ tăng? Nhiệt độ nước tăng cao làm giảm độ tan của oxy, khiến chỉ số DO giảm dưới 4 mg/l vào mùa khô. Đồng thời, dòng chảy kiệt làm giảm khả năng tự làm sạch của sông, dẫn đến sự gia tăng nồng độ chất ô nhiễm hữu cơ BOD5, COD và vi khuẩn Coliform vượt tiêu chuẩn.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện chuỗi số liệu khí tượng thủy văn 34 năm (1978–2011) và chất lượng nước 7 năm (2006–2012), xác lập bức tranh tổng thể về tác động của biến đổi khí hậu trên địa bàn tỉnh Tây Ninh.
• Nghiên cứu đã định lượng hóa mức tăng nhiệt độ 0,5–0,6 độ C qua 50 năm, chỉ ra chu kỳ hạn hán nghiêm trọng 2013–2016, 2024–2028 và xác định vùng ngập úng trọng điểm tại 4 huyện phía Tây Nam theo các kịch bản B2 và A1FI.
• Đề tài đã ứng dụng thành công tổ hợp công cụ hiện đại RVA, TEAM và ADM để phân tích chi phí - lợi ích và xây dựng thứ tự ưu tiên cho hệ thống các giải pháp thích ứng kỹ thuật và quản lý môi trường.
• Đóng góp khoa học cốt lõi của công trình là cung cấp luận cứ định lượng chính xác phục vụ xây dựng và điều chỉnh Kế hoạch hành động ứng phó biến đổi khí hậu của tỉnh Tây Ninh giai đoạn 2014–2020 và tầm nhìn 2030.
• Các cơ quan quản lý nhà nước và đơn vị khai thác thủy lợi cần sớm triển khai ứng dụng các giải pháp ưu tiên trong luận văn vào công tác vận hành hồ chứa, kiên cố hóa đê bao và nâng cao năng lực thích ứng cộng đồng ngay từ giai đoạn 2014–2015.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: GIỚI THIỆU CHUNG VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 1.1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Tại các tỉnh miền Đông Nam Bộ hạn hán xuất hiện thường xuyên hơn, nhiệt độ không khí cao hơn so với nhiệt độ trung bình nhiều năm, có tháng nhiệt độ lên đến 30 - 330C, trong đó liên tiếp có những ngày nhiệt độ lên đến 37 - 390C; mùa mưa đến muộn nhưng kết thúc sớm, lượng mưa rất thấp, có thời kỳ 3 - 4 tháng liên tục không có mưa, đã gây ra tình trạng nắng nóng gay gắt và khô hạn kéo dài diễn ra trên diện rộng (Đài khí tượng thủy văn khu vực Nam Bộ, 2011). Tây Ninh là tỉnh biên giới của miền Đông Nam Bộ, có hai con sông lớn chảy qua là sông Vàm Cỏ Đông và sông Sài Gòn. Sông Sài Gòn được chặn lại tạo nên hồ Dầu Tiếng, là công trình thủy lợi lớn nhất nước, tưới tiêu cho 17.500ha đất nông nghiệp. Do Tây Ninh nằm trên địa thế khá cao khoảng 15m so với độ cao của mặt biển nên khi nhiệt độ mùa khô tăng do biến đổi khí hậu sẽ làm khí hậu trở nên rất nóng, oi bức gây nguy cơ thiếu nước trên diện rộng, đặc biệt là có nguy cơ làm giảm lượng nước tích trong hồ Dầu Tiếng gây thiếu nước cục bộ trong mùa khô.

Ngoài ra, những năm gần đây rừng bị chặt phá không có kiểm soát đã làm ảnh hưởng lớn đến việc giữ và điều tiết nước của lưu vực các sông cũng như bảo vệ môi trường đất, môi trường sinh thái tại các khu vực hạ lưu. Xét về nguy cơ nhiễm mặn, toàn bộ lượng nước trong hồ Dầu Tiếng là do sông Sài Gòn cung cấp, một khi sông Sài Gòn bị xâm nhập mặn thì hồ Dầu Tiếng sẽ bị ảnh hưởng và gây ra tình trạng thiếu nước cho sản xuất nông nghiệp và cả phục vụ cho sinh hoạt. Trong các thời kỳ có hạn hán, khí hậu của Tỉnh có sự biến động của các yếu tố thời tiết rất phức tạp và bất thường, nhưng đều phản ánh một xu hướng chung là nhiệt độ không khí tăng cao, số giờ nắng lớn, lượng mưa trung bình rất thấp và độ ẩm không khí giảm mạnh. Sau khi kết thúc hạn hán, khí hậu thay đổi ngược lại: độ ẩm không khí tăng cao, mưa lớn kéo dài kèm theo lũ lụt và gió ,… ảnh hưởng rất lớn đến đời sống dân sinh và sản xuất phát triển kinh tế của tỉnh.

Do những đặc điểm trên, biến đổi khí hậu sẽ ảnh hưởng lớn đến nguồn nước mặt của Tỉnh gây ra những tác động xấu đến lĩnh vực kinh tế - xã hội tỉnh Tây Ninh, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống xã hội và sản xuất nông nghiệp cũng như đời sống người dân. Các huyện, thị xã xung quanh hồ Dầu Tiếng là địa bàn bị tác động của biến đổi khí hậu nhiều nhất. Biến đổi khí hậu làm còn gia tăng tần suất và cường độ thiên tai như bão, lũ, hạn hán, mưa lớn. và có thể trở thành thảm họa, gây rủi ro lớn cho phát triển kinh tế, xã hội hoặc xóa đi những thành quả nhiều năm của sự phát triển.

Sự gia tăng của 1 cáác hiện tượ ợng khí hậậu cực đoaan và thiênn tai, cả về v tần số, cường độ và độ bấtt thhường do BĐKH B là mối m đe dọaa thường xuyên, x trướ ớc mắt và lâul dài đốii với tất cảả cáác lĩnh vựcc, các vùngg và các cộộng đồng. Bão, B lũ lụt,, hạn hán, mưa lớn, nắngn nóng,, tốố lốc là thiên tai xảy ra hàng năm ở nhiềuu vùng gâyy thiệt hại cho sản xuấtx và đờii sốống. Biến đổi đ khí hậuu có thể dẫẫn đến 5 ngguy cơ lớn: Giảm nănng suất nônng nghiệp;; giia tăng tìnhh trạng thiếu nước; thời t tiết cự ực đoan giaa tăng; cácc hệ sinh thhái bị thay y đổổi và bệnh tật gia tăngg.1 Các loại l hình thiên t tai th hường xuấất hiện tại Tây Ninh  Bão, áp thhấp nhiệt đớới Bão vàà áp thấp nhiệt n đới chhủ yếu ảnh hưởng đếnn phía Nam m vào các tháng t cuốii năăm. Do đặcc điểm vị trí t địa lý nằằm sâu tronng nội địa nên trong những n năm m qua Tỉnhh Tây Ninh chhịu ảnh hưởởng hoàn lư ưu bão và các dãy hộội tụ nhiệt đới.

đ  Lốc xoáy Trên địa bàn Tỉnnh lốc xoáyy thường xuất hiện ch hủ yếu vàoo tháng III đến thángg X XI hằng nămm. Lốc xoááy chủ yếu xảy ra tại các huyện Tân Châu, Dương M Minh Châu,, Châu Thànhh, Tân Biêên, Gò Dầầu và Trảnng Bàng. Lốc L xoáy là một troong những g ngguyên nhânn gây ra thhiệt hại nhiiều nhất vềề tài sản vàà tính mạnng con ngưười trên địaa bààn Tỉnh  Ngập úng Hàng năm n trên địịa bàn Tỉnhh thường xảy x ra tình trạng ngậpp úng cục bbộ làm ảnh h hưưởng đến các công trình t giao thông, thủủy lợi, trườ ờng học…, nguyên nhân n là do o triều cường thường xuuất hiện chủủ yếu vào 04 tháng cuối c năm, gây g ngập mộtm số khu u vựực của mộtt số xã thuộộc 04 huyệện: Trảng Bàng, B Gò Dầu, D Hòa Thành T và Bến B Cầu.  Sạt lở, xâm m nhập mặặn Năm 1996 1 trên địa đ bàn Tỉỉnh sạt lở 15,09 km kêng mươ ơng, với khối k lượng g 3 211.

Tình hình xâm nhậpp mặn xảyy ra chủ yếếu ở các xã x ven khuu vực sôngg V Vàm Cỏ Đôông thuộc 03 0 huyện Trảng T Bàngg, Gò Dầu vàv Bến Cầuu. Hiện tạại các hệ thhống kênhh mương, đê đ bao trênn địa bản Tỉnh T vẫn đáp đ ứng tốtt nhhu cầu tướii tiêu và xảả lũ khi vàoo cao điểm m mùa mưa.  Sét Trong nhiều năm m trở lại đâây, giông kết k hợp vớ ới sét đã gâây nhiều thhiệt hại vềề nggười trên địa đ bàn toààn Tỉnh. Đặặc biệt thưường xuất hiện h vào đầu mùa mùùa mưa tạii cáác huyện biên giới nhhư: Tân Biêên, Tân Chhâu và mộtt số khu vự ực trên địa bàn huyện n D Dương Minhh Châu và Châu Thàn nh.

N Nguồn: UBN ND Tỉnh Tây T Ninh, 2011 2 2 1.2 Tổngg hợp tình hình thiệtt hại Theo những n số liệu mà ch húng tôi tổổng hợp được, đ do có c những phươngp án n phhòng chốnng và ứng phó p kịp thhời và hiệuu quả mà số s người chết c và bị thương do o thhiên tai trênn địa bàn trong t giai đoạn đ 2001 – 2012 có chiều hướ ớng giảm. TuyT nhiên,, thhiệt hại về kinh tế cóó xu hướngg tăng theoo từng năm m và có nhữ ững năm thhiệt hại rấtt lớớn (năm 20009). Vì vậậy Tỉnh cũ ũng cần lưuu ý những g biện phápp để giảm thiểu thiệtt hạại do thiên tai diễn biiến ngày cààng phức tạạp trong tư ương lai. Sốố liệu thiệtt hại cụ thểể đưược trình bày b trong bản b sau: 3 Bảng 1-1: Tổng hợp thiệt hại do thiên tai trên địa bàn Tỉnh Tây Ninh từ năm 2001 đến 2012 Thiệt hại 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 Chết (người) 3 2 6 6 4 2 3 1 1 3 5 2 Về người Bị thương (người) 2 6 3 6 1 7 5 4 3 2 Nhà bị ngập (căn) 1004 190 Nhà bị sập 36 66 32 49 18 29 11 26 61 35 13 12 Nhà bị tốc mái (căn) 129 94 117 137 151 131 83 107 142 235 300 109 Tài sản bị thiệt hại 22 cột 3 cột 1 cột 5 cột 2 cột Cáp điện bị đứt (km) điện và điện và điện và điện và 1 trụ hạ thế điện và 144 26 49 33 và 58 153 226 98 2 ăng ten ăngten ăngten ăngten ăngten ăngten ăngten ăngten Công trình giao thông bị ngập (m) 215 420 5650 1500 1300 Lúa mùa bị ngập (ha) Nông nghiệp 1.200 131 202 bị ngập (ha) (ha) (cây) (cây) (cây) 40 (ha) (ha) 4 Cây công nghiệp bị 405 7218 26.163 72 216 150 ngập (ha) (ha) (cây) (cây) 32 (ha) 0 (cây) (cây) (cây) (ha) (ha) (ha) Thủy sản bị thiệt hại 0,15 2,1(ha) 2(ha) 50(ha) (ha) 2(ha) 11(ha) 39 (tấn) 10(ha) Tổng thiệt hại (triệu 12.887 đồng) Tổng hợp số người chết và bị thương do thiên tai Thiệt hại do thiên tai tại Tây Ninh Thiệt hại (triệu đồng) tại Tây Ninh trong vòng 12 năm (2001-2012) 120000 14 Người chết và bị thương 12 100000 10 80000 8 6 60000 4 40000 2 0 20000 2002 2004 2006 2008 2010 2012 2014 0 Năm 2000 2002 2004 2006 2008 2010 2012 2014 Biểu đồ 1-1: Tổng hợp tình hình thiệt hại do thiên tai trên địa bàn Tỉnh Tây Ninh giai đoạn 2001-2012 5 1.3 Nhữnng tác độn ng tiềm tàn ng của biếến đổi khí hậu liên quan q đến tài t nguyên n nướcc khu vực tỉnh t Tây ninh n Suuy thoái tàài nguyên nước do ảnh ả hưởngg của BĐK KH sẽ tác động đ đến cuộc sống g nggười dân và v phát triểển KT-XH H trên một số s lĩnh vựcc sau:  Tác động đ đối vớ ới nông ngghiệp và an n ninh lươ ơng thực BĐKHH có khả năng n làm tăng t tần sốố, cường độ, đ tính biếến động và tính cựcc đooan của cáác hiện tượợng thời tiếết nguy hiểm như bãão, lũ lụt, hạn hán,……làm giảmm sảản lượng năăng suất câây trồng vàà vật nuôi, tăng nguy cơ rủi ro đối đ với sản xuất nông g ngghiệp.

BĐKH gây nguy cơ thu t hẹp diiện tích nôông nghiệpp do nước dâng, nướ ớc sông bịị nhhiễm mặn, diện tích ttrồng trọt sẽ s bị thu hẹẹp, thiếu đấất canh tác. Thiên tai,, bão, lũ sẽẽ lààm gia tăngg hiện tượnng sói mòn,, rửa trôi, sạt s lở,… ảnnh hưởng tớ ới tài nguyyên đất. Đặc biiêt, Tây Niinh có 2 hệệ thống sônng lớn l làà sông Vàmm Cỏ Đôngg, sông Sàii G Gòn và hồ thủy t lợi Dầầu Tiếng có c nhiệm vvụ cung cấp p nước tướới, nước sinnh hoạt vàà đẩẩy măn chho các khu vực hạ lư ưu một khi bị ảnh hư ưởng của BĐKH B gâyy ra nhữngg thhay đổi về dòng chảyy, lưu lượnng và chất lượng nướ ớc sẽ tác động đ rất lớ ớn đến đờii sốống, sinh hoạt h và sản xuất của nhân n dân.  Tác động đ đến lâm l nghiệp p BĐK KH làm thayy đổi hệ siinh thái rừnng, trong đó đ có một số s loài sẽ có c nguy cơ ơ caao, quá trìnnh diễn thếế sinh thái diễn ra sẽ làm thay đổi đ hệ độn ng thực vật và vi sinh h vậật.

- Hạn hán làm giia tăng ngu n chế tăng trưởng rừnng, dễ gâyy uy cơ cháyy rừng, hạn bệệnh hại câyy rừng là nguyên nhânn gây suy giảm g diện tích và chấất lượng rừ ừng.