Đặc điểm hệ thực vật tại rừng bảo tồn Kiu Ta Lun, huyện Xieng Ngeun, tỉnh Luông Pha Băng

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quản lý tài nguyên rừng nghiên cứu đặc điểm hệ thực vật tại rừng bảo tồn kiu ta lun huyện xieng, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Chitpaseuth Phommachanh
• Người hướng dẫn: S. Vương Duy Hưng
• Trường học: Đại học Lâm nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý tài nguyên rừng
• Đề tài: Nghiên cứu hệ thực vật tại rừng bảo tồn Kiu Ta Lun, huyện Xieng Ngeun, tỉnh Luông Pha Băng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Nghiên cứu thực vật trên Thể giới
• 1.2. Nghiên cứu hệ thực vật tại Lào
• 1.3. Rừng bảo tồn Kiu Ta Lun
• 2. CHƯƠNG 2: MỤC TIÊU, ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP
• 2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 2.1.1. Mục tiêu chung
• 2.1.2. Mục tiêu cụ thể
• 2.2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 2.2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2.2. Phạm vi nghiên cứu
• 2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Phương pháp xây dựng danh lục và xác định bản chất của hệ thực vật
• 2.4.2. Phương pháp nghiên cứu dạng sống của hệ thực vật
• 2.4.3. Phương pháp xác định các tác động đến hệ thực vật
• 2.4.4. Phương pháp đề xuất các giải pháp quản lý hệ thực vật tại khu vực nghiên cứu
• 3. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ XÃ HỘI KHU VỰC NGHIÊN CỨU
• 3.1. Điều kiện tự nhiên
• 3.1.1. Địa chất, thổ nhưỡng
• 3.1.2. Tài nguyên sinh vật
• 3.2. Điều kiện kinh tế, xã hội khu vực nghiên cứu
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Danh lục và bản chất hệ thực vật tại khu vực nghiên cứu
• 4.1.1. Danh lục thực vật
• 4.1.2. Bậc dạng các taxon thực vật tại khu vực nghiên cứu
• 4.1.3. Các loài quý hiếm và có nguy cơ bị tiêu diệt tại khu vực nghiên cứu
• 4.1.4. Các loài có ích tại khu vực nghiên cứu
• 4.1.5. Đa dạng về yếu tố địa lý của hệ thực vật
• 4.1.6. So sánh với các hệ thực vật khác
• 4.2. Dạng sống của hệ thực vật
• 4.2.1. Phổ dạng sống tại khu vực nghiên cứu
• 4.2.2. So sánh với phổ dạng sống của các khu vực khác
• 4.3. Các tác động đến tài nguyên thực vật tại khu vực nghiên cứu
• 4.3.1. Tác động tích cực
• 4.3.2. Tác động tiêu cực
• 4.4. Đề xuất giải pháp quản lý tài nguyên thực vật tại RBT Kiu Ta Lun
• 4.4.1. Nhóm giải pháp về kỹ thuật
• 4.4.2. Các nhóm giải pháp về mặt xã hội
• KẾT LUẬN - TỒN TẠI - KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu về rừng bảo tồn Kiu Ta Lun

Rừng bảo tồn Kiu Ta Lun, nằm trong huyện Xieng Ngeun, tỉnh Luông Pha Băng, nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, có diện tích khoảng 492 ha. Đây là khu vực rừng tự nhiên đặc trưng với sự phong phú về hệ thực vật và biodiversity. Mục tiêu chính của việc thành lập khu rừng này là bảo vệ các hệ sinh thái và đa dạng sinh học của địa phương, đồng thời giữ gìn môi trường và nguồn nước. Theo báo cáo, rừng Kiu Ta Lun chưa có nhiều nghiên cứu chuyên sâu về hệ thực vật, điều này tạo ra cơ hội cho các nghiên cứu tiếp theo nhằm cung cấp thông tin hữu ích cho việc quản lý rừng và bảo tồn tài nguyên thiên nhiên. Việc nghiên cứu đặc điểm thực vật tại khu vực này không chỉ giúp nâng cao hiểu biết về loại thực vật mà còn hỗ trợ chính quyền địa phương trong việc đưa ra các biện pháp bảo vệ và phát triển bền vững.

II. Mục tiêu và phương pháp nghiên cứu

Mục tiêu của nghiên cứu này là phân tích và mô tả đặc điểm hệ thực vật tại rừng bảo tồn Kiu Ta Lun. Nghiên cứu sẽ tập trung vào việc xây dựng danh mục các loài thực vật, xác định địa lý sinh học và đánh giá tình trạng bảo tồn của các loài thực vật quý hiếm. Phương pháp nghiên cứu bao gồm việc thu thập mẫu thực vật, xác định các loài và phân tích các yếu tố môi trường ảnh hưởng đến sự phân bố của chúng. Các phương pháp này sẽ giúp xác định các loài đặc hữu và đánh giá tình trạng bảo tồn của chúng, từ đó đề xuất các giải pháp quản lý hiệu quả cho khu vực. Đặc biệt, việc sử dụng các công cụ phân tích hiện đại sẽ giúp nâng cao độ chính xác và tính khả thi của các kết quả nghiên cứu.

III. Tình trạng và đa dạng sinh học của hệ thực vật

Hệ thực vật tại rừng bảo tồn Kiu Ta Lun được đánh giá là khá đa dạng với nhiều loài thực vật quý hiếm. Kết quả nghiên cứu cho thấy có sự hiện diện của nhiều loại thực vật khác nhau, từ cây gỗ lớn đến các loài cây nhỏ và cây thuốc. Đặc biệt, một số loài thực vật có nguy cơ tuyệt chủng đã được ghi nhận, điều này làm nổi bật tầm quan trọng của việc bảo tồn đa dạng sinh học trong khu vực. Các loài thực vật này không chỉ có giá trị về mặt sinh thái mà còn có ý nghĩa kinh tế và văn hóa đối với cộng đồng địa phương. Việc bảo tồn các loài này không chỉ là trách nhiệm của chính quyền mà còn cần sự tham gia tích cực của người dân địa phương.

IV. Đề xuất giải pháp quản lý tài nguyên thực vật

Dựa trên kết quả nghiên cứu, một số giải pháp quản lý tài nguyên thực vật tại rừng bảo tồn Kiu Ta Lun được đề xuất. Trước hết, cần thiết lập một hệ thống giám sát và bảo vệ rừng hiệu quả nhằm ngăn chặn các hoạt động khai thác trái phép và bảo vệ tình trạng bảo tồn của các loài thực vật quý hiếm. Thứ hai, việc tăng cường giáo dục và nâng cao nhận thức cho cộng đồng địa phương về vai trò của rừng và đa dạng sinh học là rất cần thiết. Cuối cùng, cần phát triển các chương trình hợp tác giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng để thực hiện các hoạt động bảo tồn bền vững, từ đó góp phần nâng cao chất lượng môi trường sống và phát triển kinh tế địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Rừng là tài nguyên thiên nhiên quan trọng, cung cấp nguồn thực phẩm, nơi cư trú, vật liệu và thuốc chữa bệnh cho con người và sinh vật. Tại huyện Xieng Ngeun, tỉnh Luông Pha Băng, nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, Rừng bảo tồn Kiu Ta Lun với diện tích khoảng 492 ha được thành lập nhằm bảo vệ đa dạng sinh học, giữ gìn môi trường và chống xói mòn đất. Khu rừng này nằm trên địa hình núi cao, còn khá nguyên vẹn với hệ thực vật phong phú, tuy nhiên chưa có nghiên cứu chuyên sâu về hệ thực vật tại đây.

Mục tiêu nghiên cứu là xây dựng cơ sở khoa học để quản lý, bảo tồn và phát triển tài nguyên thực vật tại Rừng bảo tồn Kiu Ta Lun. Nghiên cứu tập trung đánh giá đặc trưng hệ thực vật bậc cao có mạch, xác định dạng sống, yếu tố địa lý và các tác động đến hệ thực vật, từ đó đề xuất giải pháp quản lý phù hợp. Thời gian nghiên cứu từ tháng 11/2022 đến tháng 9/2023, phạm vi không gian là toàn bộ khu vực rừng bảo tồn.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc bổ sung dữ liệu khoa học về thực vật tại Lào, hỗ trợ chính quyền địa phương trong công tác bảo vệ đa dạng sinh học và sử dụng bền vững tài nguyên rừng. Kết quả cũng góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về vai trò của rừng trong phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ môi trường.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình về đa dạng sinh học, địa lý thực vật và quản lý tài nguyên rừng. Hai lý thuyết chính được áp dụng gồm:

• Lý thuyết đa dạng sinh học: Đánh giá sự phong phú và phân bố các loài thực vật dựa trên các cấp độ phân loại (ngành, họ, chi, loài) và các chỉ số đa dạng như chỉ số Sorenson để so sánh mức độ giống nhau giữa các hệ thực vật.

• Lý thuyết địa lý thực vật: Phân tích yếu tố địa lý ảnh hưởng đến phân bố thực vật, bao gồm các yếu tố toàn cầu, nhiệt đới, ôn đới và đặc hữu, giúp xác định nguồn gốc và đặc điểm sinh thái của các loài.

Các khái niệm chính bao gồm: hệ thực vật bậc cao có mạch, dạng sống thực vật theo phân loại Raunkiaer (1934), yếu tố địa lý thực vật, và các nhóm công dụng của thực vật (lấy gỗ, làm thuốc, thức ăn, cây cảnh...).

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính gồm 444 mẫu tiêu bản thực vật thu thập trực tiếp tại Rừng bảo tồn Kiu Ta Lun, kết hợp với tài liệu khoa học, báo cáo ngành và phỏng vấn cán bộ, người dân địa phương. Phương pháp nghiên cứu bao gồm:

• Phương pháp điều tra tuyến: 21 tuyến điều tra dài 3-6 km được thiết lập đại diện cho các sinh cảnh trong khu vực, thu thập toàn bộ các loài thực vật mọc tự nhiên.

• Phương pháp thu mẫu và định mẫu: Thu mẫu đại diện đầy đủ các bộ phận cây, ghi chép chi tiết đặc điểm, chụp ảnh và định danh bằng phương pháp hình thái so sánh với bộ mẫu lưu và tài liệu chuyên khảo.

• Phân tích đa dạng sinh học: Đánh giá đa dạng ở các cấp độ phân loại, xác định các loài quý hiếm, nguy cấp theo danh sách IUCN và pháp luật Lào, Việt Nam.

• Phân tích yếu tố địa lý: Xác định phổ yếu tố địa lý của hệ thực vật dựa trên phân loại của Nguyễn Nghĩa Thìn, bao gồm các yếu tố nhiệt đới, ôn đới, đặc hữu và nhập nội.

• Phân tích dạng sống: Xây dựng phổ dạng sống theo phân loại Raunkiaer, so sánh với các hệ thực vật khác để đánh giá đặc trưng sinh thái.

• Phân tích tác động: Thu thập thông tin về các tác động tích cực và tiêu cực đến hệ thực vật qua phỏng vấn và điều tra ngoại nghiệp.

Thời gian nghiên cứu kéo dài 11 tháng, từ tháng 11/2022 đến tháng 9/2023, với cỡ mẫu 444 tiêu bản, đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy cao.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Đa dạng hệ thực vật: Khu vực nghiên cứu có 325 loài thực vật bậc cao có mạch, thuộc 235 chi, 92 họ trong 3 ngành: Ngọc lan (Magnoliophyta), Thông (Pinophyta) và Dương xỉ (Polypodiophyta). Ngành Ngọc lan chiếm ưu thế với 312 loài (96%), 225 chi (96%) và 82 họ (89%), phản ánh đặc trưng của thực vật nhiệt đới.

2. Tỷ trọng hai lớp trong ngành Ngọc lan: Lớp Ngọc lan (Dicotyledoneae) có tỷ trọng loài gấp 6,1 lần lớp Loa kèn (Monocotyledoneae), tỷ trọng chi gấp 5,4 lần và họ gấp 4,5 lần, phù hợp với xu hướng giảm tỷ trọng lớp Loa kèn khi tiến về vùng nhiệt đới.

3. Đa dạng họ và chi: 10 họ giàu loài nhất chiếm 45,8% tổng số loài, trong đó Fabaceae có 38 loài, Euphorbiaceae 24 loài, Lauraceae 15 loài. 10 chi giàu loài nhất chiếm 18,7% tổng số loài, với chi Sung (Ficus) có 8 loài, Trắc (Dalbergia) 6 loài.

4. Loài đơn loài và quý hiếm: Khu vực có nhiều họ đơn loài có giá trị bảo tồn cao, đồng thời phát hiện 24 loài thực vật nguy cấp, quý hiếm theo danh sách IUCN và quy định pháp luật Lào, Việt Nam.

5. Dạng sống thực vật: Phổ dạng sống chủ yếu là cây chồi trên (phanerophytes) chiếm tỷ lệ lớn, phản ánh đặc điểm sinh thái của rừng nhiệt đới ẩm. So sánh với các khu vực khác cho thấy hệ thực vật Kiu Ta Lun mang tính đặc trưng của vùng nhiệt đới gió mùa.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy hệ thực vật tại Rừng bảo tồn Kiu Ta Lun có đa dạng sinh học cao, đặc trưng bởi sự phong phú của ngành Ngọc lan và sự chiếm ưu thế của dạng sống cây chồi trên. Điều này phù hợp với điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa, địa hình núi cao và đất đai tại khu vực.

Tỷ trọng lớn của họ Fabaceae và Euphorbiaceae phản ánh xu hướng chung của các rừng nhiệt đới Đông Nam Á, đồng thời cho thấy sự đa dạng về chức năng sinh thái và giá trị sử dụng của các loài trong khu vực. Sự hiện diện của nhiều loài quý hiếm và đơn loài nhấn mạnh tầm quan trọng của khu rừng trong bảo tồn đa dạng sinh học.

Phân tích yếu tố địa lý cho thấy hệ thực vật chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của các yếu tố nhiệt đới châu Á, Đông Dương và đặc hữu Lào, phù hợp với vị trí địa lý và lịch sử phát sinh của khu vực. Các tác động tiêu cực như khai thác trái phép và chuyển đổi mục đích sử dụng rừng đang đe dọa sự ổn định của hệ thực vật, cần được kiểm soát chặt chẽ.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỷ trọng các ngành, họ, chi và dạng sống, bảng danh mục loài quý hiếm, giúp minh họa rõ nét đặc điểm đa dạng sinh học và các yếu tố ảnh hưởng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường công tác bảo vệ rừng: Thực thi nghiêm ngặt các quy định pháp luật về khai thác và sử dụng tài nguyên thực vật, nhằm giảm thiểu khai thác trái phép và chuyển đổi mục đích sử dụng rừng. Chủ thể thực hiện: chính quyền địa phương và Ban quản lý rừng, trong vòng 1-2 năm.

2. Phát triển chương trình tuyên truyền, giáo dục cộng đồng: Nâng cao nhận thức người dân về giá trị đa dạng sinh học và vai trò của rừng trong phát triển bền vững. Chủ thể: các tổ chức phi chính phủ, cơ quan quản lý, trong 6-12 tháng.

3. Xây dựng hệ thống giám sát và quản lý tài nguyên thực vật: Thiết lập hệ thống theo dõi đa dạng sinh học, cập nhật dữ liệu thường xuyên để kịp thời phát hiện các nguy cơ và điều chỉnh chính sách. Chủ thể: Ban quản lý rừng, viện nghiên cứu, trong 1-3 năm.

4. Khuyến khích nghiên cứu khoa học và hợp tác quốc tế: Tăng cường các dự án nghiên cứu chuyên sâu về hệ thực vật, đa dạng sinh học và các giải pháp bảo tồn, đồng thời thúc đẩy hợp tác với các tổ chức quốc tế. Chủ thể: các trường đại học, viện nghiên cứu, trong 2-5 năm.

5. Phát triển mô hình sử dụng bền vững tài nguyên rừng: Áp dụng các kỹ thuật quản lý rừng bền vững, kết hợp khai thác hợp lý các sản phẩm rừng ngoài gỗ, tạo sinh kế cho cộng đồng địa phương. Chủ thể: chính quyền, cộng đồng dân cư, trong 3-5 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý tài nguyên rừng và môi trường: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách bảo tồn, quản lý và phát triển bền vững tài nguyên rừng tại Lào và khu vực Đông Nam Á.

2. Nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực lâm nghiệp, sinh thái học: Tham khảo dữ liệu đa dạng sinh học, phương pháp điều tra và phân tích hệ thực vật nhiệt đới, phục vụ cho các nghiên cứu chuyên sâu và so sánh khu vực.

3. Các tổ chức phi chính phủ và phát triển cộng đồng: Áp dụng các giải pháp tuyên truyền, giáo dục và phát triển sinh kế bền vững dựa trên tài nguyên rừng, góp phần bảo vệ môi trường và nâng cao đời sống người dân.

4. Sinh viên và học viên cao học ngành quản lý tài nguyên rừng, bảo tồn đa dạng sinh học: Học tập phương pháp nghiên cứu thực địa, phân tích dữ liệu và xây dựng giải pháp quản lý tài nguyên rừng trong điều kiện thực tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Hệ thực vật bậc cao có mạch là gì?
   Hệ thực vật bậc cao có mạch bao gồm các loài cây có cấu trúc mạch dẫn nước và dinh dưỡng, như cây gỗ, cây bụi và cây thân thảo. Đây là nhóm thực vật chủ yếu trong rừng nhiệt đới và chiếm đa số loài tại Kiu Ta Lun.

2. Phương pháp điều tra tuyến có ưu điểm gì?
   Phương pháp điều tra tuyến giúp thu thập dữ liệu đại diện cho nhiều sinh cảnh khác nhau trong khu vực nghiên cứu, đảm bảo tính toàn diện và khách quan của danh lục thực vật.

3. Yếu tố địa lý ảnh hưởng thế nào đến phân bố thực vật?
   Yếu tố địa lý như khí hậu, địa hình, lịch sử phát sinh loài quyết định sự phân bố và đa dạng của thực vật. Ví dụ, các yếu tố nhiệt đới và đặc hữu Lào góp phần tạo nên đặc trưng sinh thái riêng biệt của hệ thực vật Kiu Ta Lun.

4. Tại sao cần xây dựng phổ dạng sống?
   Phổ dạng sống phản ánh đặc điểm sinh thái và khả năng thích nghi của thực vật với môi trường. Qua đó, có thể đánh giá sức khỏe và sự ổn định của hệ sinh thái rừng.

5. Giải pháp nào hiệu quả nhất để bảo tồn rừng Kiu Ta Lun?
   Kết hợp thực thi pháp luật nghiêm ngặt, nâng cao nhận thức cộng đồng, giám sát tài nguyên và phát triển sinh kế bền vững là các giải pháp hiệu quả nhất để bảo tồn và phát triển rừng bền vững.

Kết luận

• Hệ thực vật tại Rừng bảo tồn Kiu Ta Lun đa dạng với 325 loài thuộc 3 ngành chính, trong đó ngành Ngọc lan chiếm ưu thế.
• Tỷ trọng lớp Ngọc lan so với lớp Loa kèn phản ánh đặc trưng sinh thái của rừng nhiệt đới gió mùa.
• Khu vực có nhiều loài quý hiếm, đơn loài và các họ, chi đa dạng, góp phần quan trọng vào bảo tồn đa dạng sinh học.
• Các tác động tiêu cực từ khai thác và chuyển đổi mục đích sử dụng rừng cần được kiểm soát chặt chẽ.
• Đề xuất các giải pháp kỹ thuật và xã hội nhằm bảo vệ, quản lý và phát triển bền vững tài nguyên thực vật tại khu vực.

Next steps: Triển khai các giải pháp quản lý, tiếp tục nghiên cứu chuyên sâu và tăng cường hợp tác quốc tế để bảo tồn hiệu quả tài nguyên rừng Kiu Ta Lun.

Call to action: Các cơ quan quản lý, nhà nghiên cứu và cộng đồng địa phương cần phối hợp chặt chẽ để bảo vệ và phát huy giá trị đa dạng sinh học của khu rừng này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TONG QUAN VAN DE NGHIÊN CỨU 1. Nghiên cứu thực trên Thể giới Việc nghiên cứu hệ thực vật trên thé giới đã có từ lâu. Các tài liệu mô tả về hệ thực vật xuất hiện ở Ai Cập khoảng 300 năm trước công nguyên và ở ‘Trung quốc khoảng 200 năm trước công nguyên. Song những công trình có giá trị xuất hiện vào thé kỷ XIX-XX như, Thực vật chí Hongkong (1861), Thực vật chí Australia (1866), Thực vật chí rừng Tây Bắc và trung tâm Án Độ (1874).

Theo hướng nghiên cứu thống kê và mô tả thực vật phải ké đến các công trình như, Thực vật chí Đông Dương của Lecomte và cộng sự (1907-1952), Thực vật ‘chi Malasia (1948-1972), Thực vật chí Vân Nam (1979-1997). Kiến thức về cây co được loài người ghi chép và lưu lại. Tác phẩm ra đời sớm nhất có lẽ là của Aristote (384-322 trước công nguyên). Tiếp đó là tác phẩm lịch sử thực vật của Theophraste (khoảng 349 trước công nguyên) trong đó ông đã mô tả, giới thiệu gần 500 loài cây cỏ với các chi dẫn noi mọc và công dụng.

Một số tác giả nghiên cứu về hệ thực vật Trung quốc như, Dunn S, T. (1912) về thực vật Quảng Đông va Hang Kông, Chen Feng- hwai và Wu Te-lin (1987-2006) về thực vật chí Quảng Đông, Huang Tseng- chieng (1994-2003) đã cho ra đời bộ thực vật đài loan, Wu Zheng-yi Raven P. (1994-2007) với thực vật chí Trung Quốc, Wu Te-lin (2002) với danh lục các loài thực vật Hồng Kông. Mới đây nhất, năm 2008, Hu Shiu- yidg đế 86'§BỀ tiền Thực vật chí Hằng Kông.

Ở Nga, từ năm 1928-1932 được xem là giai đoạn mớ đầu cho thời kỳ nghiên cứu hệ thực vật.I cho rằng “Chỉ cẳn diéu tra trên một điện tích đủ lớn dé có thé bao trùm được sự phong phú của nơi sống nhưng. không có sự phân hóa về mặt địa lý". Ông gọi đó là hệ thực vật cụ thể.I đã đưa ra một nhận định là số loài của một hệ thực vật cụ thẻ ở vùng nhiệt đới ẩm thường xanh là 1500-2000 loài. Engler (1882) đưa ra con số thống kê cho thấy số loài thực vật Thể giới là 275.000 loài, trong đó thực vật có hoa có 1 .000 loài, thực vật không có hoa có 30.

Riêng thực vật có hoa trên Thể giới. Van lop (1940) đưa ra con số 200.000 loài, Grosgayem (1949) là 300. Hai ving giàu có nhất thé giới là Brazil 40.000 loài và quần đảo Malaixia 45.000 loài, 800 chỉ, 120 họ trong khi đó ở Trung Trung Hoa có 2.900 loài, 936 chi, 155 họ (Dẫn theo Nguyễn Nghĩa Thin, 2008). “Takhtajan Viện sỹ thực vật, Aemenia đã có những đóng góp lớn cho khoa học phân loại thực vật.

Trong cuỗn “Diversity and Classifeation of Flowering Plant” (1977), đã thông kê và phân chia toàn bộ thực vật Hạt kín trên thể giới khoảng 260.000 loài vào khoảng 13.500 chi, 591 họ, 232 bộ thuộc 16 phân lớp và 2 lớp. Trong đó Lớp Hai lá mim (Dicoryledoneae) gồm 11 phân lớp, 175 bộ, 45) 8 ho, 10.500 chỉ: không dưới 195.000 loài vào Lớp Một lá mim (Monocotyledonede) gồm 6 phân lớp, 57 bộ, 133 họ, trên 3000 chỉ và khoảng 65.000 loài Brummit (1992) chuyên gia của Phòng Bảo Tang Thực Vật Hoàng Gia Anh, trong cuốn “Vaséular plant families and genera” đã thống kê tiêu ban thực vật cao có mạch trên, é giới vào 511 họ, 13.884 chi, 6 ngành là, Khuyết lá thông (PHlôfophya), Thông đá (Lycopodiophyta), Cò thấp bút (Equisetophyta), Dương xi (Polypodiophyta), Hạt trần (Gynmospermae) và Hat kín (Angiospermae).Trong đó ngành Hạt kín (Angiospermae) có 13.477 họ, 454 chí va được chia ra hai lớp là, Lớp Hai lá mim (Dicotyledoneae) bao gồm 10.715 chỉ, 357 họ và Lớp Một lá mầm (Monocoryledoneae) bao gồm.762 chỉ, 97 họ, “Theo Phạm Hoàng Độ (1992 — 2003), hệ thực vật trên Thể giới như sau, Pháp có khoảng 4.800 loài, châu Âu 11.000 loài, An Độ có khoảng 12,000 14.000 loài, Malaysia va Indonesia có khoảng 25.000 loài Lê Tran Chin và cộng sự (1999), đưa ra con lượng loài thực vật ở các vùng như sau, vùng hàn đới (đất mới, 208 loài), vùng ôn đới (Litva, 1.439 loài), cận nhiệt đới (Patextin, 2.334 loài, vùng nhiệt đới ẩm và nhiệt đới gió mùa (Philippin 8.099 loài, Bắc Việt Nam 5,609 loài), Trong phạm vi bắc bán „ tỷ lệ 10 họ giầu loài nhất của hệ thực vật giảm dẫn từ vùng bi cực đến vùng xích đạo (từ gần 75% đến khoảng 4 Trong khi đó số họ. chiếm vị trí nổi bật trong 10 họ giàu loài nhất tăng dan từ vùng nhiệt đới dé vùng ôn đối, nhất là han đổi. (10%) Vườn Quốc Gia Doi Suthep-Pui ở miền Bắc Thái Lan, với diện tích 261km2 có 2.

Trong đó, rừng thường xanh có độ phong phú về loài ây có mạch cao nhất (930 loài) sơ với các loại rừng khác, rừng rụng lá tre nứa có 740 loài, rừng hỗn giao có 755 loài, rừng nửa rụng lá - Sồi có 533 loài, rừng thường xanh - Thông có 540 loài. Sau khi học thuyết tiến hóa của §. Darwin ra đời các cơ sở lý luận của địa lý thực vật cũng được hình thành và phát triển. Sau đó, trong nửa sau thé kỷ: XIX có nhiều công trình nghiên cứu địa lý thực vật xuất hiện và phát triển theo các xu hướng chính, Đánh giá số lượng thực vật, phân vùng dia lý thực vật.

Về xác định yếu tổ dia lý của từng loài có các tác giả như, Aliochin (1961), Schmidthusen (1976), P6es Tamas (1965). “Xác định các loài đặc hữu là vẫn để cũng rất quan trong khi phân tích đặc trưng phân bố địa lý của hệ thực vật. đặc hữu là những loài chỉ phân bổ ở một vùng (miễn, địa phương.) đủy nhất trên trái đất, không thé phát hiện ở bắt kỳ nơi nào khác Rõ ràng là với cách hiểu này khi xác định tính đặc hữu chi c¿ quan tâm đi không gian phân bé hiện tại của loài nà hoặc loài kia, chứ không cần biết nguồn gốc phát sinh của chúng. Nó khác với việc phân tích hệ thực vật về mặt di truyền là để xác định nguồn gốc phát sinh, từ đó khẳng định đây là loài bản địa hoặc di cu, Nghiên cứu về hệ thực vật ở Việt Nam Nghiên cứu về hệ thực vật rừng là một trong những nhiệm vụ quan.

trọng hàng đầu trong công tác nghiên cứu và bảo tồn đa dang sinh học. Việt Nam là một tong những trung tâm đa dạng sinh học lớn nhất của thể giới và đã được nhiều tác giả trong và ngoài nước tiễn hành nghiên cứu. Việc nghiên cứu về hệ thực vật ở Việt Nam đã có từ lâu. Tuệ Tinh (1417) trong cuốn “Nam dược thần hiệu” đã mô tả tới 579 loài cây làm thuốc.

Tới thé ky 18, Hải Thượng Lan Ông Lê Hữu Trác đã xuất ban bộ sách lớn thứ: hai “Y tông Tâm tĩnh”. Bộ sách gồm 28 tập. 66 quyển đã mô tả khá chỉ tiết về thực vật, các đặc tính chữa bệnh. Song việc điều tra nghiên cứu thực vật có tính uy mô lớn ở Việt Nam mới chỉ bắt đầu vào thời Pháp thuộc.

trước hết phải kể (đến các công trình, *Thực vật chí Nam bậ” của Leureir, *Thực vat chí rừng Nam bộ” của các tác giả Piefe L. Một trong các công trình lớn nhất về quy mô. cũng như giá trị là công trình nghiên cứu hệ thực vật Đông Dương của các tác giả pháp Lecomte et al. kết quả của nghiên cứu này là bộ *Thực vật chi đại cương Đông Dương”, theo Lecomte thi Đông dương có hơn 7000 loài.

Đây là bộ sách có giá trị và ý nghĩa lớn với các nhà Thực vật học, những người nghiên cứu thực vật Đông Dương nói chung và hệ thực vật Việt Nam nồi riêng. Năm 1969, Phan Kế Lộc đã thông kê và bổ sung số loài ở miền Bac Việt Nam lên 5.069 loài thực vật Hạt kín và 540 loài thuộc các ngành còn lại. Trên cơ sở bộ Thực vật chí Đông Duong, Thái Văn Trùng (1978) trong công trình "Thảm thực vật rừng Việt Nam” da thống kê ở khu hệ thực vật Việt Nam có 7004 loài thực vật bậc cao c6 mạch thuộc 1850 chỉ và 289 họ. Thái Văn Trừng đã khẳng định wu thé của ngành Hạt kín trong hệ thực vật Việt Nam với 6336 loài (chiểm 90,9%), 1727 chỉ (chiểm 93,4%) va 239 họ (chiếm 82,7%).

Đáng chú ý nhất là bộ "Cây cỏ Việt Nam” của Phạm Hoàng Hộ (1991- 1993) xuất bản tai Canada, bao gồm 3 tập (6 quyển). đã thống kê mô. tả được 10419 loài thực vật bậc cao có mạch ở Việt Nam. Trong hai năm 1999- 2000, ng đã chỉnh lý, bổ sung và tái bản lại tại Việt Nam.

Bộ sách ‘gdm 3 quyền, đã thống kê mô tả kèm hình vẽ của 11611 loài thuộc 3179 chi, 295 họ và 6 ngành Nam 1997, Nguyễn Nghĩa Thin cho xuất bản cuốn “Cẩm nang nghiên cứu đa dạng sinh vật” đưa ra các thông tin về tỉnh hình đa dạng sinh học trên thé gi và Việt Nam. Ngoài ra tác giả đã thống kê được ở Việt Nam có 10.580 loài thực vật bậc cao có mạch thuộc 2.342 chi, 334 ho, 6 ngành. Trong, đó ngành Hạt kín có 9. Năm 1998, Nguyễn Nghĩa Thìn và Nguyễn Thị Thời chơ Xuất bản chốt “Ba dạng thực vật vùng núi cao Sa Pa- Phan Si Pang”, đã thống kê được 2.024 loài thực vật bậc cao có mạch thuộc 771 chi, 200 họ và 6 ngành.

Năm 1999, trong cuỗn “Một số đặc điểm cơ bản của hệ thực vật Việt Nam”, Lê Trần Chin đã thống kế được ở Việt Nam có 10.298 chỉ và 285 họ thuộc 7 ngành thực vật bậc cao có mạch. Trong đó, ngành Khuyét lá thông (Psilotophyta) có 1 loài 1 chi, 1 ho, ngành Cỏ thấp bút (Equisetophyta) có 2 loài, 1 chi, 1 họ, ngành Dương xi (Porypodiophyta) có 632 loài, 138 chỉ, 28 họ, ngành Hạt trần (Gymnospermac) có 52 loài, 22 chỉ, 8 họ, ngành Hạt kín có 9. Giai đoạn 2001 - 2005, tập thé các tác giả thuộc Trung tâm Nghiên cứu tải nguyên và Môi trường - Đại học Quốc gia Hà Nội và Nguyễn Tiến Ban (2001, 2003, 2005, tập 1-3) trên cơ sở tập hợp các mẫu tiêu bản thực vật cùng với các mẫu tiêu bản đã có, đã xuất bản bộ *Danh lục các loài thực vật Việt Nam” gồm 3 tập. Bộ sách đã thống kê được đầy đủ nhất các loài thực vat có ở Việt Nam với tên khoa học cập nhật nhất.

Trong tài liệu này, đã công bố.238 loài thực vật bậc cao có mạch thuộc 2. Trong đó ngành Khuyết lá thông (Psilotophyta) có 1 loài, 1 chi, 1 họ; ngành Thông đất (Lycopodiophyta) có 35 loài, 5 chỉ, 3 họ; ngành Cỏ tháp bút (Equisetophyta) có 2 loài, 1 chi, 1 họ; ngành Dương xi (Polypodiophyta) có 696 loài, 136 chỉ, 29 họ; ngành Hạt trần (Gymnospermae) có 69 loài, 22 chi, 9 ho: ngành Hạt kin (Angiospermae) có 10.