Luận văn thạc sĩ đánh giá hiện trạng thảm thực vật của khu bảo tồn thiên nhiên pù huống phát hiện nguyên nhân suy thoái và đề ra phương pháp bảo tồn

Luận văn thạc sĩ đánh giá thảm thực vật khu bảo tồn Pù Huống, phát hiện nguyên nhân suy thoái và đề xuất phương pháp bảo tồn hiệu quả.

• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Trung Thành
• Trường học: Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Thực vật học
• Đề tài: Luận văn thạc sĩ đánh giá hiện trạng thảm thực vật của khu bảo tồn thiên nhiên Pù Huống phát hiện nguyên nhân suy thoái và đề ra phương pháp bảo tồn
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2006
• Địa điểm: Vinh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Thảm thực vật từ lâu đã là đối tượng nghiên cứu của nhiều môn khoa học trong lĩnh vực Địa lý học và Thực vật học
• 1.2. Mục tiêu của đề tài
• 1.3. Tổng quan những vấn đề nghiên cứu
• 1.4. Phân loại thảm thực vật

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Thảm Thực Vật Khu Bảo Tồn Pù Huống Hiện Nay

Thảm thực vật từ lâu đã là đối tượng nghiên cứu của nhiều ngành khoa học. Các nghiên cứu trên thế giới và ở Việt Nam đã thúc đẩy sự tiến bộ của khoa học này. Tuy nhiên, trước tác động mạnh mẽ của con người, thảm thực vật đang thay đổi nhanh chóng. Điều này đòi hỏi các nghiên cứu, phân tích, đánh giá kịp thời để bổ sung tư liệu khoa học mới. Đồng thời, cần đề xuất các hướng sử dụng tài nguyên và quy hoạch lãnh thổ hợp lý. Khu bảo tồn Pù Huống có diện tích 50.274 ha, đất có rừng chiếm 90%, nằm ở độ cao 200 - 1600m. Đây là nơi sinh thủy, giữ nước cho nhiều sông suối. Khu bảo tồn cũng là khu phòng hộ đầu nguồn sông Cả và sông Hiếu. Đa dạng sinh vật nói chung và đa dạng thực vật nói riêng đang được quan tâm. Việc sử dụng hợp lý và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ rừng, bảo vệ các nguồn gen phong phú và đa dạng đã trở thành vấn đề cấp thiết.

1.1. Vị trí và Đặc điểm Địa lý Khu Bảo Tồn Pù Huống

Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Huống trải dài 43 km theo hướng Tây Bắc - Đông Nam và rộng 20-23km theo hướng Đông Bắc - Tây Nam. Độ cao dao động từ 200 đến 1600 mét so với mực nước biển. Vị trí này đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa nguồn nước cho các con sông như Nậm Quang, Nậm Gươm, và Nậm Líp. Địa hình đa dạng với nhiều khe suối và thung lũng tạo điều kiện cho sự phát triển của nhiều kiểu thảm thực vật khác nhau. Khu vực này cũng đóng vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu tác động của gió mùa Đông Bắc và gió khô nóng từ phía Tây Nam.

1.2. Vai Trò Quan Trọng Của Thảm Thực Vật Rừng Pù Huống

Thảm thực vật Pù Huống đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ môi trường và duy trì sự cân bằng sinh thái. Nó là nguồn sinh thủy quan trọng, cung cấp nước cho các hoạt động sinh hoạt và sản xuất nông nghiệp của người dân địa phương. Thảm thực vật cũng giúp ngăn chặn xói mòn đất, hạn chế lũ lụt và bảo vệ đa dạng sinh học. Việc bảo tồn và phát triển thảm thực vật Pù Huống là vô cùng quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững của khu vực.

II. Thực Trạng Đáng Báo Động Về Thảm Thực Vật Pù Huống

Cuộc sống của nhân loại liên quan mật thiết đến nguồn tài nguyên mà trái đất cung cấp. Nhưng với tình trạng khai thác quá mức, loài người phải đối mặt với những thách thức gay go. Suy giảm đến mức nghèo kiệt và làm suy giảm các loài thực vật, động vật. Đó là nguồn tài nguyên quý giá nhất, là cơ sở của sự sống còn, sự thịnh vượng và phát triển bền vững của loài người. Trong thời gian dài con người đã khai thác nguồn tài nguyên quá mức dẫn đến suy thoái làm mất cân bằng sinh thái. Điều đó dẫn đến thảm họa như lũ lụt, hạn hán, cháy rừng. Nhiều diện tích rừng đang bị mất dần. Nguyên nhân chủ yếu là việc mở rộng diện tích canh tác nông nghiệp, phát triển cơ sở hạ tầng, khai thác gỗ thương phẩm, khai thác quá mức gỗ củi và các lâm sản khác.

2.1. Các Nguyên Nhân Chính Gây Suy Thoái Thảm Thực Vật

Việc mở rộng diện tích canh tác nông nghiệp, đặc biệt là canh tác nương rẫy, là một trong những nguyên nhân chính gây suy thoái thảm thực vật. Khai thác gỗ trái phép, khai thác quá mức gỗ củi và các lâm sản khác cũng gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hiện trạng thảm thực vật. Sự phụ thuộc quá mức vào các hình thức canh tác du canh khai phá thiên nhiên của một số dân tộc thiểu số cũng là một yếu tố đáng lo ngại. Tất cả các mối đe dọa trên đều do tăng dân số, phát triển kinh tế làm tăng nhu cầu các sản phẩm rừng.

2.2. Ảnh Hưởng Của Con Người Đến Thảm Thực Vật Pù Huống

Hoạt động của con người gây ra những tác động tiêu cực đến thảm thực vật Pù Huống. Việc khai thác tài nguyên rừng quá mức, chuyển đổi đất rừng sang mục đích sử dụng khác, và ô nhiễm môi trường đều góp phần làm suy thoái thảm thực vật. Cần có những biện pháp quản lý và bảo vệ hiệu quả để giảm thiểu tác động của con người và bảo tồn đa dạng sinh học Pù Huống.

III. Phương Pháp Đánh Giá Đa Dạng Sinh Học Thảm Thực Vật Pù Huống

Đánh giá hiện trạng thảm thực vật tại Khu Bảo tồn Thiên nhiên Pù Huống, tìm ra nguyên nhân suy thoái và đề xuất các biện pháp bảo vệ có ý nghĩa hết sức quan trọng. Bất kỳ một thảm thực vật và hệ thực vật nào đều có vốn tài nguyên bền vững không thể thay thế. Nó được chắt lọc và tồn tại trong tổng hợp của nhiều yếu tố: Tự nhiên, lịch sử, địa chất, thủy văn và xã hội. Nhưng lại rất khó định lượng bằng những con số cụ thể vì thế nó rất khó nhận ra và cũng khó làm cho mọi người thấy được. Ở đây có những loài cây gỗ quý hiếm được ghi vào Sách đỏ có gặp tại khu Bảo tồn thiên nhiên Pù Huống có giá trị đặc biệt cần được quan tâm bảo vệ là: Kim giao, Sa mộc dầu, Pơ mu, Sến mật, Giổi thơm.

3.1. Sử Dụng Các Phương Pháp Nghiên Cứu Thực Địa

Các phương pháp nghiên cứu thực địa đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá đa dạng sinh học Pù Huống. Việc khảo sát, thu thập mẫu vật và phân tích dữ liệu thực địa giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về thành phần loài, cấu trúc quần xã và các yếu tố môi trường ảnh hưởng đến thảm thực vật. Các phương pháp này cũng giúp xác định các loài thực vật quý hiếm và có nguy cơ tuyệt chủng.

3.2. Ứng Dụng Viễn Thám Trong Đánh Giá Thảm Thực Vật

Viễn thám là một công cụ hữu ích trong việc đánh giá và theo dõi thảm thực vật trên diện rộng. Ảnh vệ tinh và ảnh máy bay cung cấp thông tin về độ che phủ rừng, sự thay đổi của thảm thực vật theo thời gian và các tác động của con người. Việc kết hợp viễn thám với các phương pháp nghiên cứu thực địa giúp nâng cao hiệu quả đánh giá và quản lý thảm thực vật.

3.3. Phân Tích Mẫu Vật và Xác Định Thành Phần Loài

Việc thu thập và phân tích mẫu vật thực vật là cần thiết để xác định chính xác thành phần loài và đánh giá hiện trạng thảm thực vật. Các mẫu vật được thu thập từ các khu vực khác nhau trong khu bảo tồn và được phân tích tại phòng thí nghiệm. Kết quả phân tích giúp xác định các loài thực vật quý hiếm, các loài đặc hữu và các loài có giá trị kinh tế.

IV. Giải Pháp Bảo Tồn Thảm Thực Vật Khu Bảo Tồn Pù Huống

Vốn tài nguyên cây gỗ với trữ lượng khá, cộng với sự hiện diện của các loài cây gỗ có giá trị, quý hiếm trên là ưu thế đáng được quan tâm của Khu BTTN Pù Huống. Những ưu thế này cũng chứa đựng nhiều nguy cơ tiềm ẩn về nạn khai thác gỗ trái phép. Vấn đề ngăn chặn, bảo vệ giữ cho được hiện trạng và đặc biệt là những loài gỗ quý hiếm nói trên là công việc rất khó khăn. Kho tàng thực vật thiên nhiên phong phú về thành phần loài, nhiều loài quý hiếm, chứa đựng nhiều loài cây gỗ có giá trị là nơi bảo tồn vốn gen thực vật vô cùng quý giá. Nhiều vấn đề về bảo tồn và khai thác sử dụng để đạt hiệu quả cao hiện tại chưa rõ ràng nhưng nếu được bảo tồn thì trong tương lai khi điều kiện khoa học xã hội cho phép nó sẽ đem lại hiệu quả kinh tế cao phục vụ sự phát triển kinh tế trong tương lai.

4.1. Tăng Cường Quản Lý và Bảo Vệ Rừng

Tăng cường công tác quản lý và bảo vệ rừng là biện pháp quan trọng nhất để bảo tồn thảm thực vật Pù Huống. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương và cộng đồng dân cư trong việc tuần tra, kiểm soát và ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ rừng. Đồng thời, cần nâng cao nhận thức và trách nhiệm của người dân về bảo vệ rừng.

4.2. Phát Triển Du Lịch Sinh Thái Bền Vững

Phát triển du lịch sinh thái là một giải pháp hiệu quả để tạo nguồn thu nhập cho người dân địa phương và giảm áp lực khai thác tài nguyên rừng. Du lịch sinh thái cần được phát triển theo hướng bền vững, đảm bảo không gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường và đa dạng sinh học Pù Huống. Cần có quy hoạch và quản lý chặt chẽ các hoạt động du lịch để đảm bảo tính bền vững.

4.3. Phục Hồi Thảm Thực Vật Bằng Các Biện Pháp Lâm Sinh

Phục hồi thảm thực vật là một biện pháp quan trọng để cải thiện hiện trạng thảm thực vật và tăng cường khả năng phòng hộ của rừng. Cần có các chương trình trồng rừng, khoanh nuôi tái sinh rừng và phục hồi các khu vực rừng bị suy thoái. Việc lựa chọn các loài cây phù hợp với điều kiện sinh thái địa phương là rất quan trọng để đảm bảo hiệu quả phục hồi.

V. Ứng Dụng Nghiên Cứu Đánh Giá Hiệu Quả Bảo Tồn Pù Huống

Đây cũng là nơi đang còn nhiều bí ẩn của tự nhiên về thành phần khu hệ thực vật, động vật nó sẽ là địa bàn tốt cho các nghiên cứu khoa học. Đương nhiên một diện tích lớn đất đai có độ cao từ 200-1600m chia cắt nhiều, nhiều khe, thung lòng, có cả địa hình núi đất, núi đá vôi và nhiều sông suối thác ghềnh với nhiều kiểu thảm thực vật và sự phong phú của các nhóm thực vật, đặc biệt là thảm và hệ thực vật á nhiệt đới đã đem lại tính hấp dẫn về cảnh quan thiên nhiên đối với du khách du lịch đặc biệt là du lịch sinh thái cảnh quan rất lý thú và hấp dẫn. Nhận thức vai trò, tầm quan trọng và ý nghĩa khoa học rõ rệt, do đó chúng tôi đã tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá hiện trạng thảm thực vật của Khu Bảo tồn Thiên nhiên Fù Huống, phát hiện nguyên nhân suy thoái và đề ra phương pháp bảo tồn”.

5.1. Đánh Giá Tác Động Của Các Hoạt Động Bảo Tồn

Việc đánh giá tác động của các hoạt động bảo tồn là cần thiết để xác định hiệu quả của các biện pháp đã được thực hiện và điều chỉnh các hoạt động cho phù hợp. Cần có các chỉ số đánh giá cụ thể, khách quan và có thể đo lường được để đánh giá tác động của các hoạt động bảo tồn đến đa dạng sinh học Pù Huống.

5.2. Xây Dựng Mô Hình Quản Lý Bền Vững Khu Bảo Tồn

Xây dựng mô hình quản lý bền vững là mục tiêu cuối cùng của công tác bảo tồn. Mô hình quản lý cần đảm bảo sự cân bằng giữa bảo tồn thảm thực vật và phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Cần có sự tham gia của tất cả các bên liên quan trong quá trình xây dựng và thực hiện mô hình quản lý.

VI. Kết Luận Hướng Phát Triển Bảo Tồn Thảm Thực Vật Pù Huống

Để có thể xác định nguồn gen cây có ích một cách chính xác thì công việc xây dựng danh lục các loài chính xác. Trên cơ sở bản danh mục chúng ta phải tiến hành đánh giá tính đa dạng về nguồn gen cây có ích và mức độ nguy cấp của chúng để định hướng cho việc ưu tiên bảo tồn. Mục tiêu của đề tài: Nghiên cứu hiện trạng thảm thực vật ở Khu Bảo tồn Thiên nhiên Fù Huống, phát hiện nguyên nhân suy thoái, đề xuất một số giải pháp bảo tồn các loài thực vật ở Khu Bảo tồn Thiên nhiên Fù Huống.

6.1. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu Tiếp Theo

Nghiên cứu về thảm thực vật Pù Huống cần được tiếp tục để hiểu rõ hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển và suy thoái của thảm thực vật. Cần có các nghiên cứu chuyên sâu về các loài thực vật quý hiếm, các loài đặc hữu và các loài có giá trị kinh tế. Đồng thời, cần có các nghiên cứu về tác động của biến đổi khí hậu đến thảm thực vật.

6.2. Hợp Tác Quốc Tế Trong Bảo Tồn Đa Dạng Sinh Học

Hợp tác quốc tế đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn đa dạng sinh học Pù Huống. Cần có sự hợp tác với các tổ chức quốc tế, các nhà khoa học và các chuyên gia trong lĩnh vực bảo tồn để chia sẻ kinh nghiệm, kiến thức và nguồn lực. Hợp tác quốc tế cũng giúp nâng cao năng lực cho các cán bộ và chuyên gia trong nước.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu Bảo tồn Thiên nhiên Pù Huống nằm ở phía Tây Bắc tỉnh Nghệ An, sở hữu tổng diện tích tự nhiên 50.274 ha với tỷ lệ đất có rừng chiếm tới 90%. Đây là khu vực rừng phòng hộ đầu nguồn đặc biệt xung yếu cho lưu vực sông Cả và sông Hiếu, đồng thời là bức tường thành tự nhiên điều hòa khí hậu khu vực Bắc Trung Bộ. Tuy nhiên, hệ sinh thái rừng tại đây đang phải đối mặt với nhiều sức ép nghiêm trọng từ sự gia tăng dân số, tập quán du canh nương rẫy của 8.535 hộ dân sinh sống tại 12 xã vùng đệm, cùng tình trạng khai thác gỗ quý và khoáng sản trái phép khiến chất lượng rừng suy giảm đáng kể.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là điều tra, đánh giá toàn diện hiện trạng thảm thực vật tại Khu Bảo tồn Thiên nhiên Pù Huống, xác định quy luật phân bố thảm thực vật theo đai cao từ 200m đến 1.600m và phân tích các nguyên nhân trực tiếp dẫn đến sự suy thoái tài nguyên rừng. Trên cơ sở đó, nghiên cứu tiến hành xây dựng bản đồ thảm thực vật bằng công nghệ viễn thám và đề xuất các giải pháp bảo tồn đa dạng sinh thái bền vững.

Ý nghĩa của công trình thể hiện rõ qua việc hệ thống hóa danh mục 1.122 loài thực vật bậc cao có mạch và phân định rõ 9 trạng thái thảm phủ. Dữ liệu từ 10 ô tiêu chuẩn điển hình cung cấp các chỉ số định lượng về cấu trúc tầng tán, đường kính thân cây và trữ lượng gỗ biến động từ 134,7 m³/ha đến 880,7 m³/ha. Kết quả nghiên cứu mang lại luận cứ khoa học thực tiễn vững chắc, hỗ trợ các cơ quan kiểm lâm và chính quyền địa phương hoàn thiện chiến lược quản lý, bảo vệ nguồn gen thực vật quý hiếm trong mạng lưới các khu rừng đặc dụng Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng hệ thống lý thuyết sinh thái học phát sinh của Thái Văn Trừng (1978) làm nền tảng cốt lõi để phân chia các kiểu thảm thực vật rừng nhiệt đới và á nhiệt đới tại Việt Nam theo 14 kiểu sinh thái đặc trưng. Bên cạnh đó, nghiên cứu kế thừa quan điểm phân loại thảm thực vật của UNESCO (1973) dựa trên nguyên tắc ngoại mạo - cấu trúc quần xã kết hợp với khung phân loại 5 lớp quần hệ của Phan Kế Lộc (1985).

Nghiên cứu làm sáng tỏ các khái niệm khoa học then chốt gồm:

• Sinh địa quần lạc: Thể thống nhất hoàn chỉnh giữa quần thể sinh vật rừng và hoàn cảnh lập địa (địa hình, thổ nhưỡng, khí hậu).
• Quần xã cực đỉnh sinh thái (Climax): Trạng thái ổn định lâu dài của cấu trúc thảm thực vật dưới sự chi phối của điều kiện khí hậu khu vực.
• Diễn thế phục hồi thứ sinh: Quá trình biến đổi tổ thành loài và cấu trúc tầng tán của thảm thực vật sau các tác động chặt phá hoặc canh tác nương rẫy.
• Tính đa dạng taxon thực vật: Sự phong phú và trật tự phân loại các bậc ngành, họ, chi, loài theo chuẩn phân loại quốc tế của Brummitt.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được thu thập thông qua hệ thống khảo sát thực địa kết hợp tư liệu viễn thám hiện đại:

• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Tác giả thiết lập 4 tuyến điều tra thực địa chính xuất phát từ 4 trạm kiểm lâm (Bình Chuẩn, Diên Lãm, Cắm Muộn, Châu Cường) cùng các tuyến phụ dạng xương cá bố trí định kỳ cách nhau 1,5 km. Trên các tuyến, mẫu thực vật được thu thập trong dải hành lang 10m mỗi bên. Tổng cộng có 10 ô tiêu chuẩn điển hình được lập ngẫu nhiên đại diện cho các dạng sinh cảnh với kích thước mỗi ô là 50m x 40m (diện tích 0,2 ha/ô, tổng diện tích mẫu định lượng là 2,0 ha). Việc lựa chọn phương pháp này bảo đảm tính ngẫu nhiên, bao quát toàn diện các đai cao và kiểu rừng khác nhau.
• Phương pháp phân tích và xử lý dữ liệu: Toàn bộ mẫu thực vật được xử lý bằng dung dịch cồn chứa 3% đến 5% HgCl2 để bảo quản tiêu bản và giám định tên khoa học qua các bộ thực vật chí chuẩn. Dữ liệu đo đếm cây gỗ có đường kính ngang ngực từ 6cm trở lên được xử lý để tính toán mật độ, chiều cao vút ngọn và trữ lượng gỗ. Về mặt không gian, nghiên cứu ứng dụng công nghệ viễn thám phân tích ảnh vệ tinh Landsat TM 7 kết hợp phần mềm ArcView 3.2 và MapInfo 7.5 để phân loại có giám định, xây dựng bản đồ hiện trạng thảm thực vật. Phương pháp viễn thám kết hợp GIS được lựa chọn vì mang lại độ chính xác cao trên địa hình đồi núi phức tạp, tiết kiệm thời gian và chi phí điều tra.
• Timeline nghiên cứu: Quá trình thu thập tài liệu, khảo sát thực địa, giải đoán ảnh viễn thám và xử lý số liệu hoàn thành trong giai đoạn 2003 - 2006.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tính đa dạng thực vật vượt trội: Luận văn đã thống kê và định danh được 1.122 loài thực vật bậc cao có mạch thuộc 584 chi và 175 họ trong 5 ngành thực vật. Trong đó, ngành Hạt kín (Angiospermae) chiếm ưu thế áp đảo với 1.032 loài (chiếm 91,98% tổng số loài) và 138 họ. Ngành Dương xỉ ghi nhận 65 loài thuộc 17 họ, ngành Hạt trần có 14 loài thuộc 7 họ. Họ thực vật phong phú nhất là họ Thầu dầu (Euphorbiaceae) với 65 loài (chiếm 5,79%), tiếp theo là họ Long não (Lauraceae) với 42 loài (chiếm 3,74%), họ Cà phê (Rubiaceae) 37 loài và họ Đậu (Fabaceae) 36 loài.

2. Giá trị nguồn tài nguyên cây có ích phong phú: Nghiên cứu đã xác định được 575 loài thực vật có giá trị sử dụng, được chia thành 11 nhóm công dụng. Nhóm cây cho gỗ chiếm số lượng lớn nhất với 220 loài (chiếm 38,26%), nhóm cây làm thuốc có 158 loài (chiếm 27,48%), nhóm cây cho quả và hạt ăn được có 40 loài, nhóm cây làm cảnh có 39 loài và nhóm cây cho tanin có 21 loài.

3. Sự phân hóa cấu trúc thảm thực vật theo đai cao và chất nền địa chất:

• Đai dưới 900m: Phổ biến là kiểu rừng kín thường xanh mưa mùa nhiệt đới với cấu trúc 5 tầng phức tạp, tầng vượt tán đạt chiều cao 30m đến 35m, ưu thế bởi các loài thuộc họ Dầu, Re, Dâu tằm, Xoan. Riêng trên núi đá vôi (chiếm diện tích khoảng 1.700 ha, tương đương 3,3% diện tích khu bảo tồn), xuất hiện các loài chỉ thị đặc hữu như Trai lý, Ổ rô, Mạy tèo, Rau sắng.
• Đai trên 900m (từ 900m đến 1.600m): Hình thành kiểu rừng thường xanh á nhiệt đới núi thấp đặc trưng bởi các loài hạt trần quý hiếm như Pơ mu, Kim giao, Thông tre, Sa mộc dầu. Tại các đỉnh dông cao từ 1.500m đến 1.600m xuất hiện kiểu phụ rừng lùn chỉ có 1 tầng cây gỗ cao từ 8m đến 10m.

4. Biến động trữ lượng gỗ theo mức độ tác động: Số liệu đo đếm tại 10 ô tiêu chuẩn cho thấy sự chênh lệch lớn về trữ lượng sinh khối. Ô tiêu chuẩn 9 (độ cao 1.100m, Pơ mu chiếm 27,4%) đạt trữ lượng gỗ cao nhất với 880,7 m³/ha và đường kính trung bình D1.3 đạt 28,8 cm. Ô tiêu chuẩn 4 (độ cao 700m, ít bị tác động) đạt trữ lượng 824,53 m³/ha. Ngược lại, tại các khu rừng thứ sinh phục hồi sau nương rẫy (Ô tiêu chuẩn 7), trữ lượng gỗ chỉ đạt 134,7 m³/ha và rừng bị khai thác chọn mạnh (Ô tiêu chuẩn 10) chỉ đạt 184,0 m³/ha.

Thảo luận kết quả

Khi mô tả cấu trúc rừng, việc trực quan hóa dữ liệu qua biểu đồ trắc đồ đứng, trắc đồ ngang và bảng so sánh trữ lượng giữa 10 ô tiêu chuẩn đã làm nổi bật quy luật phân bố sinh khối. Trữ lượng gỗ cao nhất tập trung ở vành đai 900m đến 1.100m - nơi địa hình hiểm trở hạn chế sự tiếp cận của con người. Càng lên cao trên 1.200m, do tác động của gió mạnh, sương muối và tầng đất mỏng, cây rừng chuyển sang dạng phân cành thấp, khiến trữ lượng giảm dần.

Sự phân hóa khí hậu giữa hai sườn dông núi Pù Huống cũng chi phối mạnh mẽ cấu trúc thảm thực vật. Sườn Bắc chịu ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc ẩm ướt tạo điều kiện cho các loài ưa ẩm như Quế thanh, Sa mộc phát triển; trong khi sườn Nam chịu ảnh hưởng của gió phơn Tây Nam khô nóng (lượng mưa trung bình năm tại Tương Dương chỉ đạt 1.268 mm, thấp hơn nhiều so với mức 1.734 mm tại Quỳ Châu) hình thành các quần thể loài rụng lá chịu hạn như Săng lẻ và Giáng hương.

So với các khu bảo tồn lân cận thuộc vùng Bắc Trường Sơn, Pù Huống vẫn lưu giữ được nhiều cá thể cây gỗ lớn có đường kính từ 80cm đến 100cm. Tuy nhiên, hoạt động phát đốt nương rẫy trong quá khứ đã tạo ra các trảng tre nứa thuần loại với độ tàn che lên tới 60% đến 70%, gây cản trở mạnh mẽ đến tiến trình tái sinh tự nhiên của các loài cây gỗ bản địa có giá trị cao.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Thực hiện khoanh nuôi xúc tiến tái sinh và làm giàu rừng: Áp dụng các biện pháp kỹ thuật lâm sinh để phục hồi 15.000 ha rừng thứ sinh nghèo kiệt và trảng tre nứa sau nương rẫy. Trồng dặm bổ sung các loài cây bản địa có giá trị kinh tế và sinh thái cao như Lim xanh, Táu mật, Re, Trám nhằm mục tiêu nâng độ tàn che tầng cây gỗ lên trên 75% trong giai đoạn 2026 - 2030, do Ban Quản lý Khu Bảo tồn phối hợp với Hạt Kiểm lâm địa phương chủ trì.

2. Tăng cường tuần tra, bảo vệ nghiêm ngặt nguồn gen quý hiếm: Thiết lập hệ thống giám sát định vị toàn cầu GPS cho 100% các quần thể cây lá kim quý hiếm thuộc Sách đỏ như Pơ mu, Sa mộc dầu, Kim giao, Đỉnh tùng tại đai cao trên 900m. Phấn đấu giảm trên 90% số vụ vi phạm khai thác gỗ trái phép vào năm 2028 dưới sự chỉ đạo của Chi cục Kiểm lâm tỉnh Nghệ An.

3. Triển khai mô hình phát triển sinh kế vùng đệm gắn với nông lâm kết hợp: Quy hoạch ổn định đất canh tác cho 8.535 hộ dân thuộc 12 xã vùng đệm, hướng dẫn đồng bào thâm canh cây công nghiệp ngắn ngày và phát triển trồng 158 loài cây dược liệu dưới tán rừng. Mục tiêu nâng thu nhập bình quân của cư dân địa phương thêm 15% đến 20% mỗi năm trong giai đoạn 2026 - 2030 do Ủy ban nhân dân 5 huyện phối hợp thực hiện.

4. Hiện đại hóa công tác theo dõi diễn thế thảm phủ bằng GIS và viễn thám: Định kỳ 2 năm một lần cập nhật bản đồ biến động tài nguyên rừng bằng ảnh vệ tinh độ phân giải cao kết hợp hệ thống cảnh báo cháy rừng tự động, nâng độ chính xác giám sát không gian lên trên 95% do Trung tâm Tài nguyên Môi trường Lâm nghiệp thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý lâm nghiệp và kiểm lâm: Cán bộ Chi cục Kiểm lâm Nghệ An và Ban Quản lý các Khu bảo tồn thiên nhiên có thể sử dụng trực tiếp bản đồ thảm phủ và hệ thống tọa độ các ô tiêu chuẩn để xây dựng phương án tuần tra rừng, phân khu chức năng và ngăn chặn khai thác lâm sản trái phép.

2. Nhà nghiên cứu sinh thái học và thực vật học: Các nhà khoa học chuyên ngành có thể khai thác danh mục 1.122 loài thực vật bậc cao có mạch, dữ liệu cấu trúc trắc đồ ngang - đứng của 10 ô tiêu chuẩn để phục vụ các công trình nghiên cứu so sánh diễn thế sinh thái và đánh giá biến đổi đa dạng sinh học vùng Bắc Trung Bộ.

3. Giảng viên và học viên sau đại học chuyên ngành Lâm học, Quản lý tài nguyên rừng: Luận văn là tài liệu tham khảo thực nghiệm giá trị về phương pháp tích hợp hệ thống sinh thái phát sinh Thái Văn Trừng với phần mềm ArcView, MapInfo và giải đoán ảnh vệ tinh Landsat TM.

4. Các tổ chức phi chính phủ và cơ quan hoạch định chính sách phát triển bền vững: Dữ liệu phân tích hiện trạng kinh tế - xã hội của 12 xã vùng đệm cung cấp cơ sở tin cậy để xây dựng các dự án sinh kế bền vững, chi trả dịch vụ môi trường rừng và giảm áp lực du canh du cư.

Câu hỏi thường gặp

1. Luận văn đã thống kê được bao nhiêu loài thực vật có mặt tại Khu Bảo tồn Thiên nhiên Pù Huống? Luận văn đã ghi nhận 1.122 loài thực vật bậc cao có mạch thuộc 584 chi và 175 họ trong 5 ngành thực vật. Trong đó, ngành Hạt kín chiếm ưu thế lớn nhất với 1.032 loài, tiếp theo là ngành Dương xỉ với 65 loài và ngành Hạt trần có 14 loài, bao gồm nhiều loài quý hiếm có giá trị bảo tồn nguồn gen cao.

2. Yếu tố đai cao ảnh hưởng như thế nào đến sự phân bố của các kiểu thảm thực vật? Đai cao tạo nên ranh giới sinh thái rõ rệt tại mốc 800m đến 900m. Vành đai dưới 900m hình thành kiểu rừng kín thường xanh mưa mùa nhiệt đới với cấu trúc 5 tầng tán. Vành đai trên 900m (lên tới 1.600m) xuất hiện kiểu rừng á nhiệt đới núi thấp với sự thống trị của các loài cây lá kim như Pơ mu, Sa mộc dầu và Thông tre.

3. Kiểu rừng nào tại khu bảo tồn ghi nhận trữ lượng gỗ cao nhất? Trữ lượng gỗ cao nhất được ghi nhận tại kiểu rừng thường xanh á nhiệt đới núi thấp ở độ cao 1.100m (Ô tiêu chuẩn 9), đạt 880,7 m³/ha với sự chiếm ưu thế của Pơ mu (chiếm 27,4%). Ngoài ra, kiểu rừng nhiệt đới ít bị tác động ở độ cao 700m (Ô tiêu chuẩn 4) cũng đạt mức sinh khối rất cao là 824,53 m³/ha.

4. Phương pháp viễn thám và GIS được ứng dụng như thế nào trong đề tài? Tác giả đã giải đoán ảnh vệ tinh Landsat TM 7 kết hợp dữ liệu kiểm chứng thực địa từ 4 tuyến và 10 ô tiêu chuẩn. Dữ liệu được phân tích và biên tập trên phần mềm ArcView 3.2 và MapInfo 7.5 để phân loại chính xác 9 trạng thái thảm thực vật, giúp khoanh vẽ ranh giới rừng và các vùng đất canh tác nông nghiệp.

5. Đâu là những nguyên nhân chính gây suy thoái thảm thực vật tại Pù Huống? Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ tập quán du canh làm nương rẫy của 8.535 hộ dân thuộc 12 xã vùng đệm, hoạt động khai thác gỗ thương phẩm trái phép tập trung vào các loài gỗ quý và tình trạng đãi vàng sa khoáng ven các lưu vực sông suối gây xói mòn, sạt lở bờ sông và phá vỡ sinh cảnh tự nhiên.

Kết luận

• Luận văn đã kiểm kê và xác lập hệ thống dữ liệu toàn diện về tính đa dạng sinh vật với 1.122 loài thực vật bậc cao có mạch, trong đó có 575 loài có giá trị kinh tế và nhiều loài quý hiếm ghi danh trong Sách đỏ.
• Khẳng định quy luật phân hóa thảm thực vật theo đai cao và chất nền địa chất, xác định ranh giới sinh thái quan trọng ở độ cao 900m với trữ lượng gỗ đạt đỉnh 880,7 m³/ha.
• Ứng dụng thành công công nghệ ảnh vệ tinh Landsat TM 7 và phần mềm GIS để phân loại và thành lập bản đồ 9 trạng thái thảm thực vật với độ tin cậy khoa học cao.
• Chỉ rõ các nguyên nhân gây suy thoái rừng xuất phát từ hoạt động nương rẫy, khai thác củi gỗ và khoáng sản của cư dân tại 12 xã vùng đệm.
• Đề xuất hệ thống giải pháp kỹ thuật lâm sinh và phát triển sinh kế đồng bộ nhằm bảo vệ tính nguyên vẹn của hệ sinh thái rừng đặc dụng.

Đóng góp chính của luận văn là đã cung cấp bộ cơ sở dữ liệu định lượng và bản đồ phân bố thảm thực vật chuẩn xác, phục vụ trực tiếp cho công tác quản lý và quy hoạch bảo tồn tại Khu Bảo tồn Thiên nhiên Pù Huống. Trong lộ trình 2026 - 2030, các cơ quan chức năng cần ưu tiên số hóa hệ thống giám sát thảm phủ định kỳ và triển khai các dự án phục hồi rừng thứ sinh. Các nhà khoa học, nhà quản lý lâm nghiệp và sinh viên chuyên ngành hãy tích cực khai thác, ứng dụng các phát hiện từ công trình này để nâng cao hiệu quả bảo tồn đa dạng sinh học rừng Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Lêi c¶m ¬n §Ó hoµn thµnh luËn v¨n th¹c sü, t«i ®· nhËn ®­îc sù gióp ®ì nhiÖt t×nh cña c¸c thÇy gi¸o h­íng dÉn khoa häc ë Tr­êng §¹i häc Khoa häc Tù nhiªn, §¹i häc Quèc gia Hµ Néi. Tr­íc tiªn t«i xin c¶m ¬n TS. NguyÔn Trung Thµnh, ng­êi h­íng dÉn khoa häc chÝnh cña t«i, tiÕp theo t«i xin c¶m ¬n GS. TSKH NguyÔn NghÜa Th×n ng­êi ®­a ra h­íng ph¸t triÓn cña luËn v¨n.

Trong qu¸ tr×nh xö lý sè liÖu vµ viÕt luËn v¨n t«i ®­îc sù gióp ®ì nhiÖt t×nh vµ nhiÒu ý kiÕn quý b¸u cña TS. NguyÔn Huy Dòng, Trung t©m Tµi nguyªn M«i tr­êng L©m nghiÖp thuéc ViÖn §iÒu tra Quy ho¹ch Rõng, KS. Vâ V¨n Hång, Chuyªn viªn viÔn th¸m cña ViÖn §iÒu tra Quy ho¹ch Rõng vµ mét sè ng­êi kh¸c thuéc phßng b¶n ®å cña Trung t©m Tµi nguyªn Sinh vËt, t«i còng xin ch©n thµnh c¶m ¬n Ban l·nh ®¹o vµ c¸n bé cña Khu B¶o tån Thiªn nhiªn Pï Huèng, Chi côc KiÓm l©m NghÖ An vµ c¸n bé Dù ¸n b¶o vÖ rõng vµ l­u vùc s«ng tØnh NghÖ An, Nh©n dÞp nµy t«i còng bµy tá lßng biÕt ¬n tíi Ban Gi¸m hiÖu, c¸c ThÇy, C« gi¸o vµ c¸c c¸n bé Khoa Sau ®¹i häc, Tr­êng §¹i häc L©m nghiÖp ®· gióp ®ì t«i hoµn thµnh c¸c thñ tôc trong qu¸ tr×nh lµm luËn v¨n, xin ch©n thµnh c¶m ¬n c¸c b¹n ®ång nghiÖp ®· gióp ®ì t«i vÒ chuyªn m«n còng nh­ chuyªn ngµnh mµ t«i cßn khuyÕn thiÕu. Mét lÇn n÷a t«i xin ch©n thµnh c¶m ¬n tíi tÊt c¶ sù gióp ®ì quý b¸u ®ã.

Xin ch©n thµnh c¶m ¬n! Vinh, ngµy 25 th¸ng 7 n¨m 2006 Cao Minh H­ng c Lêi c¶m ¬n §Ó hoµn thµnh luËn v¨n th¹c sü, t«i ®· nhËn ®­îc sù gióp ®ì nhiÖt t×nh cña c¸c thÇy gi¸o h­íng dÉn khoa häc ë Tr­êng §¹i häc Khoa häc Tù nhiªn, §¹i häc Quèc gia Hµ Néi. Tr­íc tiªn t«i xin c¶m ¬n TS. NguyÔn Trung Thµnh, ng­êi h­íng dÉn khoa häc chÝnh cña t«i, tiÕp theo t«i xin c¶m ¬n GS. TSKH NguyÔn NghÜa Th×n ng­êi ®­a ra h­íng ph¸t triÓn cña luËn v¨n.

Trong qu¸ tr×nh xö lý sè liÖu vµ viÕt luËn v¨n t«i ®­îc sù gióp ®ì nhiÖt t×nh vµ nhiÒu ý kiÕn quý b¸u cña TS. NguyÔn Huy Dòng, Trung t©m Tµi nguyªn M«i tr­êng L©m nghiÖp thuéc ViÖn §iÒu tra Quy ho¹ch Rõng, KS. Vâ V¨n Hång, Chuyªn viªn viÔn th¸m cña ViÖn §iÒu tra Quy ho¹ch Rõng vµ mét sè ng­êi kh¸c thuéc phßng b¶n ®å cña Trung t©m Tµi nguyªn Sinh vËt, t«i còng xin ch©n thµnh c¶m ¬n Ban l·nh ®¹o vµ c¸n bé cña Khu B¶o tån Thiªn nhiªn Pï Huèng, Chi côc KiÓm l©m NghÖ An vµ c¸n bé Dù ¸n b¶o vÖ rõng vµ l­u vùc s«ng tØnh NghÖ An, Nh©n dÞp nµy t«i còng bµy tá lßng biÕt ¬n tíi Ban Gi¸m hiÖu, c¸c ThÇy, C« gi¸o vµ c¸c c¸n bé Khoa Sau ®¹i häc, Tr­êng §¹i häc L©m nghiÖp ®· gióp ®ì t«i hoµn thµnh c¸c thñ tôc trong qu¸ tr×nh lµm luËn v¨n, xin ch©n thµnh c¶m ¬n c¸c b¹n ®ång nghiÖp ®· gióp ®ì t«i vÒ chuyªn m«n còng nh­ chuyªn ngµnh mµ t«i cßn khuyÕn thiÕu. Mét lÇn n÷a t«i xin ch©n thµnh c¶m ¬n tíi tÊt c¶ sù gióp ®ì quý b¸u ®ã.

Xin ch©n thµnh c¶m ¬n! Vinh, ngµy 25 th¸ng 7 n¨m 2006 Cao Minh H­ng c 1 PhÇn më ®Çu Th¶m thùc vËt tõ l©u ®· lµ ®èi t­îng nghiªn cøu cña nhiÒu m«n khoa häc trong lÜnh vùc §Þa lý häc vµ Thùc vËt häc. NhiÒu c«ng tr×nh nghiªn cøu th¶m thùc vËt trªn thÕ giíi vµ ë ViÖt Nam qua nh÷ng giai ®o¹n kh¸c nhau, theo c¸c tr­êng ph¸i nghiªn cøu kh¸c nhau, ®· gãp phÇn thóc ®Èy sù tiÕn bé c¶ vÒ lý luËn häc thuyÕt còng nh­ nghiªn cøu øng dông cña m«n khoa häc nµy. Tuy nhiªn ®øng tr­íc sù t¸c ®éng m¹nh mÎ cña con ng­êi th¶m thùc vËt ®ang bÞ thay ®æi nhanh chãng ®ßi hái nh÷ng nghiªn cøu, ph©n tÝch, ®¸nh gi¸ kÞp thêi mang tÝnh cËp nhËt ®Ó bæ sung thªm nh÷ng t­ liÖu khoa häc míi còng nh­ ®Ò xuÊt hîp lý c¸c h­íng sö dông tµi nguyªn quy ho¹ch l·nh thæ. Trong thêi gian gÇn ®©y víi nh÷ng tiÕn bé khoa häc kü thuËt vµ c¸c thiÕt bÞ quan tr¾c ®· cung cÊp t­¬ng ®èi ®ång bé nh÷ng t­ liÖu vÒ bÒ mÆt tr¸i ®Êt th«ng qua ¶nh vÖ tinh nh©n t¹o vµ m¸y bay ë tÇm kh¸c khau ®· thóc ®Èy c¸c nhµ khoa häc cã nhiÒu h­íng nghiªn cøu th¶m thùc vËt.

Cuéc sèng cña nh©n lo¹i liªn quan mËt thiÕt ®Õn nguån tµi nguyªn mµ tr¸i ®Êt cung cÊp (thùc vËt, ®éng vËt, ®Êt, n­íc, v. Nh­ng víi t×nh tr¹ng khai th¸c qu¸ møc cña m×nh, loµi ng­êi b­íc vµo thÕ kû 21 ph¶i ®èi mÆt víi nh÷ng th¸ch thøc hÕt søc gay go, suy gi¶m ®Õn møc nghÌo kiÖt vµ lµm suy gi¶m c¸c loµi thùc vËt, ®éng vËt, v. §ã lµ nguån tµi nguyªn quÝ gi¸ nhÊt, nã lµ c¬ së cña sù sèng cßn, sù thÞnh v­îng vµ ph¸t triÓn bÒn v÷ng cña loµi ng­êi vµ sù bÒn v÷ng thiªn nhiªn trªn tr¸i ®Êt. Trong thêi gian dµi con ng­êi ®· khai th¸c nguån tµi nguyªn qu¸ møc dÉn ®Õn suy tho¸i lµm mÊt c©n b»ng sinh th¸i vµ ®iÒu ®ã dÉn ®Õn th¶m ho¹ mµ loµi ng­êi ®ang ph¶i g¸nh chÞu nh­ lò lôt, h¹n h¸n, ch¸y rõng, v.

§¸nh gi¸ hiÖn tr¹ng th¶m thùc vËt t¹i Khu B¶o tån Thiªn nhiªn Pï Huèng t×m ra nguyªn nh©n suy tho¸i vµ ®Ò xuÊt c¸c biÖn ph¸p b¶o vÖ cã ý nghÜa hÕt søc quan träng v× cã nhiÒu nguyªn nh©n. NhiÒu diÖn tÝch rõng ®ang bÞ mÊt dÇn vµ nguyªn nh©n chñ yÕu dÉn ®Õn mÊt rõng lµ viÖc më réng diÖn tÝch canh t¸c n«ng c 2 nghiÖp, ph¸t triÓn c¬ së h¹ tÇng, khai th¸c gç th­¬ng phÈm, khai th¸c qu¸ møc gç cñi vµ c¸c l©m s¶n kh¸c vµ sù phô thuéc qu¸ møc vµo c¸c h×nh thøc canh t¸c du canh khai ph¸ thiªn nhiªn cña mét nhãm d©n téc thiÓu sè. TÊt c¶ c¸c mèi ®e do¹ trªn ®Òu do t¨ng d©n sè, ph¸t triÓn kinh tÕ lµm t¨ng nhu cÇu c¸c s¶n phÈm rõng. BÊt kú mét th¶m thùc vËt vµ hÖ thùc vËt nµo ®Òu cã vèn tµi nguyªn bÒn v÷ng kh«ng thÓ thay thÕ.

Nã ®­îc ch¾t läc vµ tån t¹i trong tæng hîp cña nhiÒu yÕu tè: Tù nhiªn, lÞch sö, ®Þa chÊt, thuû v¨n vµ x· héi. Nh­ng l¹i rÊt khã ®Þnh l­îng b»ng nh÷ng con sè cô thÓ v× thÕ nã rÊt khã nhËn ra vµ còng khã lµm cho mäi ng­êi thÊy ®­îc. Khu b¶o tån thiªn nhiªn Pï Huèng víi diÖn tÝch 50.274 ha ®Êt tù nhiªn, tr¶i dµi tíi 43 km theo h­íng T©y B¾c- §«ng Nam vµ réng 20-23km theo h­íng §«ng B¾c - T©y Nam. §Êt cã rõng chiÕm ®Õn 90%, n»m ë ®é cao tõ 200 - 1600m lµ phÇn th­îng l­u n¬i sinh thuû, gi÷ n­íc cho nhiÒu s«ng suèi: NËm Quang, NËm G­¬m, Huæi Bo, Huæi Khi, Huæi N©y ë phÝa B¾c vµ NËm Líp, NËm Chao, NËm Ngµn, NËm Chon, Huæi KÝt, Huæi U«n ë phÝa Nam.

Khu b¶o tån còng lµ khu phßng hé ®Çu nguån s«ng C¶ vµ s«ng HiÕu. Khu vùc nói cao cña Pï Huèng lµ bøc tranh lµm gi¶m luång giã l¹nh (giã mïa §«ng B¾c) vµ ng¨n giã kh« nãng tõ phÝa T©y Nam. Nh÷ng ®Æc tr­ng tù nhiªn vèn cã nµy ®· ®em ®Õn cho vïng nhiÒu lîi thÕ vÒ m«i tr­êng: lµ nguån sinh thuû, n¬i duy tr× khÝ hËu, ng¨n chÆn nh÷ng t¸c ®éng tiªu cùc: giã b·o, lò lôt, cung cÊp n­íc cho vïng thÊp, duy tr× mäi ho¹t ®éng cña c­ d©n vµ canh t¸c n«ng nghiÖp. §a d¹ng sinh vËt nãi chung vµ ®a d¹ng thùc vËt nãi riªng ®ang ®­îc rÊt nhiÒu nhµ khoa häc sinh häc quan t©m ®Õn trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y.

ChÝnh v× vËy viÖc sö dông hîp lý vµ b¶o vÖ nguån tµi nguyªn thiªn nhiªn, b¶o vÖ rõng, b¶o vÖ c¸c nguån gen phong phó vµ ®a d¹ng ®· trë thµnh mét vÊn ®Ò cÊp thiÕt trong c«ng cuéc ph¸t triÓn kinh tÕ cña ®Êt n­íc. §Ó cã thÓ x¸c ®Þnh nguån gen c©y cã Ých mét c¸ch chÝnh x¸c th× c«ng viÖc x©y dùng danh lôc c¸c loµi chÝnh x¸c. Trªn c¬ së b¶n danh môc chóng ta ph¶i tiÕn hµnh ®¸nh gi¸ tÝnh ®a d¹ng vÒ c 3 nguån gen c©y cã Ých vµ møc ®é nguy cÊp cña chóng ®Ó ®Þnh h­íng cho viÖc ­u tiªn b¶o tån. ë ®©y cã nh÷ng loµi c©y gç quÝ hiÕm ®­îc ghi vµo S¸ch ®á cã gÆp t¹i khu B¶o tån thiªn nhiªn Pï Huèng cã gi¸ trÞ ®Æc biÖt cÇn ®­îc quan t©m b¶o vÖ lµ: Kim giao, Sa méc dÇu, P¬ mu, SÕn mËt, Giæi th¬m.

HiÖn t¹i ë ®©y vÉn cßn gÆp nhiÒu c©y gç lín cã ®­êng kÝnh tõ 80-100cm mµ ®iÒu nµy kh«ng cã ®­îc ë nhiÒu v­ên Quèc gia còng nh­ khu b¶o tån kh¸c trªn c¶ n­íc. Vèn tµi nguyªn c©y gç víi tr÷ l­îng kh¸, céng víi sù hiÖn diÖn cña c¸c loµi c©y gç cã gi¸ trÞ, quÝ hiÕm trªn lµ ­u thÕ ®¸ng ®­îc quan t©m cña Khu BTTN Pï Huèng. Nh÷ng ­u thÕ nµy còng chøa ®ùng nhiÒu nguy c¬ tiÒm Èn vÒ n¹n khai th¸c gç tr¸i phÐp. VÊn ®Ò ng¨n chÆn, b¶o vÖ gi÷ cho ®­îc hiÖn tr¹ng vµ ®Æc biÖt lµ nh÷ng loµi gç quÝ hiÕm nãi trªn lµ c«ng viÖc rÊt khã kh¨n, nh­ng nh÷ng loµi gç quÝ hiÕm hiÖn cã t¹i ®©y mÊt ®i lµ nh÷ng tæn thÊt lín, khã cã kh¶ n¨ng phôc håi l¹i.

Kho tµng thùc vËt thiªn nhiªn phong phó vÒ thµnh phÇn loµi, nhiÒu loµi quÝ hiÕm, chøa ®ùng nhiÒu loµi c©y gç cã gi¸ trÞ lµ n¬i b¶o tån vèn gen thùc vËt v« cïng quÝ gi¸. NhiÒu vÊn ®Ò vÒ b¶o tån vµ khai th¸c sö dông ®Ó ®¹t hiÖu qu¶ cao hiÖn t¹i ch­a râ rµng nh­ng nÕu ®­îc b¶o tån th× trong t­¬ng lai khi ®iÒu kiÖn khoa häc x· héi cho phÐp nã sÏ ®em l¹i hiÖu qu¶ kinh tÕ cao phôc vô sù ph¸t triÓn kinh tÕ trong t­¬ng lai. §©y còng lµ n¬i ®ang cßn nhiÒu bÝ Èn cña tù nhiªn vÒ thµnh phÇn khu hÖ thùc vËt, ®éng vËt nã sÏ lµ ®Þa bµn tèt cho c¸c nghiªn cøu khoa häc. §­¬ng nhiªn mét diÖn tÝch lín ®Êt ®ai cã ®é cao tõ 200-1600m chia c¾t nhiÒu, nhiÒu khe, thung lòng, cã c¶ ®Þa h×nh nói ®Êt, nói ®¸ v«i vµ nhiÒu s«ng suèi th¸c ghÒnh víi nhiÒu kiÓu th¶m thùc vËt vµ sù phong phó cña c¸c nhãm thùc vËt, ®Æc biÖt lµ th¶m vµ hÖ thùc vËt ¸ nhiÖt ®íi ®· ®em l¹i tÝnh hÊp dÉn vÒ c¶nh quan thiªn nhiªn ®èi víi du kh¸c du lÞch ®Æc biÖt lµ du lÞch sinh th¸i c¶nh quan rÊt lý thó vµ hÊp dÉn.

NhËn thøc vai trß, tÇm quan träng vµ ý nghÜa khoa häc râ rÖt, do ®ã chóng t«i ®· tiÕn hµnh nghiªn cøu ®Ò tµi: “§¸nh gi¸ hiÖn tr¹ng th¶m thùc vËt cña Khu B¶o tån Thiªn nhiªn Fï Huèng, ph¸t hiÖn nguyªn nh©n suy tho¸i vµ ®Ò ra ph­¬ng ph¸p b¶o tån”.