Luận văn thạc sĩ đánh giá công tác giải phóng mặt bằng xây dựng khu tái định cư dự án nắn suối tân long phường tân long thành phố thái nguyên tỉnh thái nguyên

Đánh giá công tác giải phóng mặt bằng xây dựng khu tái định cư dự án nắn suối Tân Long, Thái Nguyên, đảm bảo tiến độ và hiệu quả dự án.

• Tác giả: Đặng Thị Thanh Lan
• Người hướng dẫn: ThS. Trần Thị Mai Anh
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh Giá Công Tác Giải Phóng Mặt Bằng Xây Dựng Khu Tái Định Cư Dự Án Nắn Suối Tân Long, Thái Nguyên
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Mục tiêu của đề tài
• 1.1.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.1.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.2. Ý nghĩa của đề tài
• 1.2.1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu
• 1.2.2. Ý nghĩa trong thực tiễn
• 1.3. TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU
• 1.3.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 1.3.2. Cơ sở lý luận của đề tài
• 1.3.2.1. Khái quát về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
• 1.3.2.2. Đặc điểm của công tác bồi thường giải phóng mặt bằng
• 1.3.3. Cơ sở pháp lý của đề tài
• 1.3.3.1. Các văn bản pháp quy của Nhà nước về công tác BT, GPMB
• 1.3.3.2. Các văn bản của UBND tỉnh Thái Nguyên về công tác BT, GPMB
• 1.3.3.3. Các văn bản của UBND tỉnh Thái Nguyên liên quan đến dự án: Xây dựng khu tái định cư dự án nắn suối Tân Long, TP Thái Nguyên
• 1.3.4. Cơ sở thực tiễn của nghiên cứu
• 1.4. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.4.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4.2. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4.3. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 1.4.4. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu
• 1.4.4.1. Phương pháp điều tra thu thập số liệu sơ cấp
• 1.4.4.2. Phương pháp điều tra thu thập số liệu thứ cấp
• 1.4.4.3. Phương pháp chọn mẫu, xây dựng phiếu điều tra và điều tra
• 1.4.4.4. Phương pháp thu thập, phân tích, tổng hợp và xử lý số liệu
• 1.5. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 1.5.1. Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của phường Tân Long, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên
• 1.5.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.5.1.2. Thực trạng phát triển kinh tế - xã hội
• 1.5.1.3. Hiện trạng sử dụng đất và công tác quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn phường Tân Long
• 1.5.2. Đánh giá công tác GPMB xây dựng khu tái định cư dự án nắn suối Tân Long, phường Tân Long, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên
• 1.5.2.1. Giới thiệu chung về dự án nghiên cứu
• 1.5.2.2. Đánh giá công tác thống kê đất đai trong khu vực thực hiện dự án
• 1.5.2.3. Đánh giá kết quả thống kê về tài sản, cây cối trong khu vực dự án
• 1.5.2.4. Đánh giá công tác bồi thường giải phóng mặt bằng của dự án
• 1.5.2.4.1. Đánh giá công tác BT về đất đai và các tài sản gắn liền với đất
• 1.5.2.4.2. Đánh giá về chính sách hỗ trợ và nguồn kinh phí để thực hiện GPMB
• 1.5.2.5. Đánh giá công tác tái định cư của dự án
• 1.5.2.6. Đánh giá tiến độ thực hiện công tác GPMB của dự án
• 1.5.2.7. Đánh giá công tác BT, GPMB qua ý kiến người dân khu vực GPMB
• 1.5.2.8. Đánh giá những thuận lợi, khó khăn trong công tác GPMB của dự án và đề xuất những phương án giải quyết
• 1.5.2.8.1. Đánh giá những thuận lợi trong công tác GPMB
• 1.5.2.8.2. Đánh giá những khó khăn trong công tác GPMB
• 1.5.2.8.3. Đề xuất một số giải pháp cho công tác GPMB
• 2. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giải phóng mặt bằng

Giải phóng mặt bằng là một quá trình phức tạp và đa dạng, liên quan trực tiếp đến lợi ích của các bên tham gia và toàn xã hội. Trong dự án nắn suối Tân Long, công tác này được thực hiện với nhiều thách thức, đặc biệt là việc xác định giá bồi thường. Giá bồi thường thường thấp hơn giá thị trường, gây ảnh hưởng đến tâm lý người dân. Điều này dẫn đến việc người dân không tự nguyện chuyển đi, gây khó khăn cho tiến độ dự án. Công tác giải phóng mặt bằng cần được thực hiện nhanh chóng và hiệu quả để đảm bảo tiến độ thi công.

1.1. Đặc điểm của giải phóng mặt bằng

Giải phóng mặt bằng có tính đa dạng và phức tạp. Mỗi dự án được tiến hành trên một vùng đất khác nhau với điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội và trình độ dân trí nhất định. Ở khu vực nội thành, ven đô, và ngoại thành, mật độ dân cư và ngành nghề đa dạng, dẫn đến việc giải phóng mặt bằng cũng có những đặc điểm riêng biệt. Đất đai là tài sản có giá trị cao, đặc biệt ở khu vực nông thôn, nơi dân cư chủ yếu sống nhờ vào sản xuất nông nghiệp. Việc chuyển đổi nghề nghiệp khó khăn khiến người dân không muốn từ bỏ đất đai, gây khó khăn cho công tác tuyên truyền và vận động.

1.2. Khó khăn trong giải phóng mặt bằng

Một trong những khó khăn lớn nhất trong công tác giải phóng mặt bằng là việc xác định giá bồi thường. Giá bồi thường thường thấp hơn giá thị trường, khiến người dân cảm thấy không thỏa đáng. Điều này dẫn đến việc người dân không tự nguyện chuyển đi, gây trở ngại cho tiến độ dự án. Ngoài ra, việc hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và ổn định đời sống cho người dân sau khi thu hồi đất cũng là một thách thức lớn.

II. Xây dựng khu tái định cư

Xây dựng khu tái định cư là một phần quan trọng trong dự án nắn suối Tân Long. Khu tái định cư được thiết kế để đảm bảo điều kiện sống tốt hơn hoặc tương đương với nơi ở cũ của người dân. Việc bố trí tái định cư bao gồm các hình thức như bồi thường bằng nhà ở, giao đất ở mới, hoặc bồi thường bằng tiền để người dân tự lo chỗ ở. Quy hoạch khu tái định cư cần đảm bảo hạ tầng kỹ thuật và xã hội đầy đủ, giúp người dân ổn định cuộc sống sau khi di chuyển.

2.1. Chính sách tái định cư

Chính sách tái định cư trong dự án nắn suối Tân Long bao gồm việc bồi thường thiệt hại về đất, tài sản, và hỗ trợ di chuyển đến nơi ở mới. Người dân được bố trí tái định cư bằng các hình thức như bồi thường bằng nhà ở, giao đất ở mới, hoặc bồi thường bằng tiền. Các khu tái định cư cần đảm bảo điều kiện hạ tầng kỹ thuật và xã hội tốt hơn hoặc tương đương với nơi ở cũ, giúp người dân ổn định cuộc sống và phát triển kinh tế.

2.2. Phát triển hạ tầng khu tái định cư

Phát triển hạ tầng là yếu tố quan trọng trong việc xây dựng khu tái định cư. Khu tái định cư cần được trang bị đầy đủ các tiện ích như đường giao thông, hệ thống cấp thoát nước, điện, trường học, và các công trình công cộng khác. Việc đầu tư xây dựng hạ tầng không chỉ giúp người dân ổn định cuộc sống mà còn góp phần phát triển kinh tế - xã hội của khu vực.

III. Đánh giá công tác giải phóng mặt bằng

Đánh giá công tác giải phóng mặt bằng trong dự án nắn suối Tân Long cho thấy nhiều kết quả tích cực nhưng cũng còn tồn tại một số khó khăn. Công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng đã được thực hiện theo đúng quy định pháp luật, tuy nhiên, việc xác định giá bồi thường vẫn là vấn đề gây tranh cãi. Công tác quản lý dự án cần được cải thiện để đảm bảo tiến độ và hiệu quả của dự án.

3.1. Kết quả bồi thường

Kết quả bồi thường trong dự án nắn suối Tân Long bao gồm việc bồi thường đất nông nghiệp, đất ở, và các tài sản gắn liền với đất. Giá đất nông nghiệp và đất ở được xác định theo quy định của Nhà nước, tuy nhiên, vẫn còn sự chênh lệch so với giá thị trường. Việc bồi thường cây cối và hoa màu cũng được thực hiện theo đúng quy định, nhưng cần có sự điều chỉnh để phù hợp với thực tế.

3.2. Ý kiến người dân

Ý kiến người dân về công tác giải phóng mặt bằng và bồi thường trong dự án nắn suối Tân Long cho thấy nhiều bất cập. Người dân cảm thấy mức bồi thường chưa thỏa đáng và quá trình thực hiện còn chậm trễ. Việc hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và ổn định đời sống sau khi thu hồi đất cũng chưa được thực hiện hiệu quả. Cần có sự điều chỉnh và cải thiện trong công tác quản lý dự án để đáp ứng nhu cầu và nguyện vọng của người dân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Đất đai là nguồn tài nguyên đặc biệt đối với con người. Đất đai là môi trường sống và là nơi con người tiến hành hàng loạt những hoạt động sống của mình như trồng trọt, xây dựng các nhà máy, công trình công cộng phục vụ cho các mục đích an ninh quốc phòng, phục vụ cho toàn xã hội. Thiếu đất loài người không thể tồn tại. Hơn nữa, đất được coi là tư liệu sản xuất đặc biệt cùng với lao động tạo ra của cải vật chất, trong sản xuất nông nghiệp đất là tư liệu sản xuất không thể thay thế được.

Nước ta đang trong thời kỳ thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, nhiều dự án như các khu công nghiệp, nhà máy, các khu đô thị mới, khu dân cư đang được triển khai một cách mạnh mẽ. Vậy, để thực hiện các dự án phát triển kinh tế - xã hội Nhà nước phải thu hồi một phần đất của người dân đang sử dụng. Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng là một việc hết sức khó khăn, phức tạp và được xã hội đặc biệt quan tâm. Bởi công tác bồi thường giải phóng mặt bằng liên quan đến một loại tài sản có giá trị rất lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của các tổ chức, hộ gia đình và cá nhân.

Thực tế, qua nhiều dự án đã cho thấy công tác giải phóng mặt bằng vẫn tồn tại nhiều bất cập. Khó khăn lớn nhất của công tác giải phóng mặt bằng là việc xác định giá bồi thường nhưng giá bồi thường lại luôn thấp hơn so với giá thị trường, do vậy ảnh hưởng rất lớn đến tâm lý của người dân, họ luôn cảm thấy mức giá bồi thường là chưa thỏa đáng. Đó cũng là lí do chính khiến cho người dân không tình nguyện chuyển đi, không ủng hộ công tác giải phóng mặt bằng. Thành phố Thái Nguyên nằm ở trung tâm tỉnh Thái Nguyên.

Thành phố Thái Nguyên có 28 đơn vị hành chính (18 phường, 10 xã). Tân Long là một phường thuộc thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên. Phường Tân Long nằm tại phía Bắc của thành phố và có tuyến quốc lộ 3 cùng tuyến đường tránh thành phố Thái Nguyên chạy qua địa bàn. Phường có 20 tổ dân phố.

Cùng với sự phát triển của cả nước nói chung và thành phố Thái Nguyên nói riêng n 2 trong những năm gần đây đã có nhiều công trình, dự án được triển khai nhằm mục đích đẩy mạnh nền kinh tế của tỉnh, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân và góp phần không nhỏ vào sự nghiệp phát triển chung của cả nước. Để đảm bảo tiến độ thực hiện các dự án trên địa bàn thành phố thì công tác thu hồi, bồi thường và giải phóng mặt bằng phải được thực hiện một cách nhanh chóng, hiệu quả. Tuy nhiên, trên thực tế thì công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng còn gặp những trở ngại, khó khăn dẫn đến việc bàn giao mặt bằng cho đơn vị thi công còn chưa kịp thời, làm ảnh hưởng đến tiến độ thi công của các dự án trên địa bàn thành phố. Xuất phát từ những vấn đề trên và nhận thức được tầm quan trọng của công tác giải phóng mặt bằng, được sự nhất trí của ban giám hiệu nhà trường, ban chủ nhiệm khoa Quản lý Tài nguyên và sự hướng dẫn trực tiếp của cô giáo ThS.

Trần Thị Mai Anh, em tiến hành lựa chọn nghiên cứu đề tài: “ Đánh giá công tác giải phóng mặt bằng xây dựng khu tái định cư dự án nắn suối Tân Long, phường Tân Long, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2013 - 2015”. Mục tiêu của đề tài 1. Mục tiêu tổng quát Đánh giá thực trạng công tác bồi thường giải phóng mặt bằng xây dựng khu tái định cư dự án nắn suối Tân Long, phường Tân Long, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2013 - 2015. Mục tiêu cụ thể - Đánh giá kết quả công tác bồi thường giải phóng mặt bằng.

- Đánh giá những thuận lợi, khó khăn còn tồn tại trong công tác bồi thường giải phóng mặt bằng của dự án. - Trên cơ sở đánh giá những thuận lợi, khó khăn còn tồn tại của công tác bồi thường giải phóng mặt bằng rút ra những bài học kinh nghiệm cho công tác bồi thường giải phóng mặt bằng đối với các dự án tương tự trên địa bàn. n 3 - Xác định và đề xuất một số giải pháp nhằm góp phần hoàn thiện việc thực hiện chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng và ổn định nâng cao đời sống của các hộ dân bị thu hồi đất. Ý nghĩa của đề tài 1.

Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu - Giúp cho người học tập nghiên cứu củng cố lại những kiến thức đã học, biết cách thực hiện một đề tài khoa học và hoàn thành khóa luận tốt nghiệp. - Nắm chắc các quyết định về bồi thường và giải phóng mặt bằng bằng việc áp dụng trực tiếp vào thực tế. Ý nghĩa trong thực tiễn - Góp phần đề xuất các giải pháp để thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng khi Nhà nước thu hồi đất ngày càng có hiệu quả hơn. - Đánh giá được thực trạng sử dụng đất, xác định những tồn tại chủ yếu trong công tác thực hiện bồi thường và giải phóng mặt bằng, nguyên nhân và giải pháp khắc phục cho thành phố Thái Nguyên trong việc thực hiện bồi thường và giải phóng mặt bằng đạt được hiệu quả cao nhất.

n 4 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2. Cơ sở lý luận của đề tài 2. Khái quát về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư * Thu hồi đất “Thu hồi đất là việc Nhà nước ra quyết định thu lại quyền sử dụng đất của người được Nhà nước trao quyền sử dụng đất hoặc thu lại đất của người sử dụng đất vi phạm pháp luật về đất đai”.

* Bồi thường Bồi thường là đền bù những tổn hại đã gây ra. Đền bù là trả lại tương xứng với giá trị hoặc công lao. “Bồi thường về đất là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất đối với diện tích đất thu hồi cho người sử dụng đất”. Như vậy, bồi thường là trả lại tương xứng với giá trị hoặc công lao cho một chủ thể nào đó bị thiệt hại vì hành vi của chủ thể khác mang lại.

* Hỗ trợ “Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước trợ giúp cho người có đất thu hồi để ổn định đời sống, sản xuất và phát triển”. * Tái định cư Tái định cư là việc di chuyển đến một nơi khác với nơi ở trước đây để sinh sống và làm ăn. Tái định cư bắt buộc đó là sự di chuyển không thể tránh khỏi khi Nhà nước thu hồi hoặc trưng thu đất đai để thực hiện các dự án phát triển. Tái định cư (TĐC) được hiểu là một quá trình từ bồi thường thiệt hại về đất, tài sản; di chuyển đến nơi ở mới và các hoạt động hỗ trợ để xây dựng lại cuộc sống, thu nhập, cơ sở vật chất tinh thần tại đó.

Như vậy, Tái định cư là hoạt động nhằm giảm nhẹ các tác động xấu về kinh tế - xã hội đối với một bộ phận dân cư đã gánh chịu vì sự phát triển chung. n 5 Hiện nay ở nước ta, khi Nhà nước thu hồi đất mà phải di chuyển chỗ ở thì người sử dụng đất được bố trí TĐC bằng một trong các hình thức sau: - Bồi thường bằng nhà ở; - Bồi thường bằng giao đất ở mới; - Bồi thường bằng tiền để người dân tự lo chỗ ở. Tái định cư là một bộ phận không thể tách rời và giữ vị trí rất quan trọng trong chính sách giải phóng mặt bằng. Các dự án bố trí tái định cư phải luôn đảm bảo về điều kiện hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ.

Đặc điểm của công tác bồi thường giải phóng mặt bằng Giải phóng mặt bằng là quá trình đa dạng và phức tạp. Nó thể hiện khác nhau đối với mỗi một dự án, nó liên quan trực tiếp đến lợi ích của các bên tham gia và lợi ích của toàn xã hội. Chính vì vậy quá trình BT&GPMB có đặc điểm sau: - Tính đa dạng thể hiện: Mỗi dự án được tiến hành trên một vùng đất khác nhau với điều kiện tự nhiên kinh tế, xã hội và trình độ dân trí nhất định. Ở khu vực nội thành, khu vực ven đô, khu vực ngoại thành,.

mật độ dân cư khác nhau, ngành nghề đa dạng và đều hoạt động sản xuất theo một đặc trưng riêng của vùng đó. Do đó, giải phóng mặt bằng cũng được tiến hành với những đặc điểm riêng biệt (Đỗ Thị Lan và Đỗ Anh Tài, 2007) [7]. - Tính phức tạp thể hiện: Đất đai là tài sản có giá trị cao, có vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế - xã hội đối với mọi người dân. Ở khu vực nông thôn, dân cư chủ yếu sống nhờ vào hoạt động sản xuất nông nghiệp mà đất đai lại là tư liệu sản xuất quan trọng trong khi trình độ sản xuất của nông dân thấp, khả năng chuyển đổi nghề nghiệp khó khăn do đó tâm lý người dân là giữ được đất để sản xuất, thậm chí họ cho thuê đất còn được lợi nhuận cao hơn là sản xuất nhưng họ vẫn không cho thuê.

Trước tình hình đó đã dẫn đến công tác tuyên truyền, vận động dân cư tham gia di chuyển là rất khó khăn và việc hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp là điều cần thiết để đảm bảo đời sống dân cư sau này (Đỗ Thị Lan và Đỗ Anh Tài, 2007) [7]. Cơ sở pháp lý của đề tài 2. Các văn bản pháp quy của Nhà nước về công tác BT, GPMB Trong bất kỳ lĩnh vực nào của đời sống, kinh tế, văn hóa; văn bản chứng thư quan trọng nhất vẫn là Luật, các Nghị định của Chính phủ và công tác giải phóng mặt bằng cũng không nằm ngoài phạm vi này. Công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên đang thực hiện theo tinh thần của Luật và Nghị định mà Quốc hội và Chính phủ đã ban hành: - Luật đất đai 2013 số 45/2013/QH13 ngày 29/11/2013.

- Nghị định 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ về việc quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật đất đai. - Nghị định 44/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ về việc quy định về giá đất. - Nghị định 47/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ về việc quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất. Để thực hiện theo tinh thần của Luật và Nghị định trong thực tế là rất khó.