mở đầu, tài liệu tham khảo, phụ lục, danh mục các công trình nghiên cứu có liên quan, luận văn gồm ba chƣơng và phần kết luận. CHƢƠNG 1: TÌNH HÌNH CÔNG GIÁO BÌNH DƢƠNG (1997 - 2017). Toàn chƣơng 1 tác giả khái quát về bối cảnh thế giới và trong nƣớc trong thời đại chuyển biến mạnh của cuộc cách mạng công nghệ 4.0 đã tác động đến tình hình Công giáo thế giới và cả Việt Nam. Đó là những yếu tố khách quan, chủ quan ảnh hƣởng đến tình hình các tôn giáo trên địa bàn Tỉnh.
CHƢƠNG 2: CƠ CẤU TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO HỘI CÔNG GIÁO TẠI BÌNH DƢƠNG (1997 - 2017). Nội dung chƣơng 2 trình bày về cơ cấu tổ chức Giáo hội từ trung ƣơng đến cấp cơ sở, trình bày chức năng của các cơ quan trong tổ chức Công giáo. Làm rõ hoạt động của tổ chức Giáo hội Công giáo tỉnh Bình Dƣơng thông qua việc nghiên cứu hoạt động của tổ chức về xây dựng cơ cấu, phát triển đội ngũ chức sắc, đào tạo giáo sĩ, xây dựng trƣờng đào tạo và cơ sở thờ tự. CHƢƠNG 3: ĐÓNG GÓP CỦA GIÁO HỘI CÔNG GIÁO ĐỐI VỚI KINH TẾ - XÃ HỘI TẠI BÌNH DƢƠNG (1997 – 2017).
Trình bày đóng góp và ảnh hƣởng của Công giáo đến kinh tế, chính trị, an ninh - xã hội, văn hóa truyền thống và nghệ thuật. Công giáo với các vấn đề xã hội nhƣ: giáo dục, y tế, từ thiện, dân số kế hoạch hóa gia đình. Trên cơ sở nghiên cứu, tác giả rút ra nhận định về những ƣu điểm, hạn chế, từ đó đƣa ra biện pháp khắc phục, nhất là về công tác quản lý tôn giáo của Nhà nƣớc trong giai đoạn hiện nay. 12 CHƢƠNG 1 TÌNH HÌNH CÔNG GIÁO TẠI BÌNH DƢƠNG (1997 – 2017) Bối cảnh thế giới và trong nƣớc trong thời đại chuyển biến mạnh của cuộc cách mạng công nghệ 4.0 đã tác động đến tình hình Công giáo thế giới và cả Việt Nam.
Đó là những yếu tố khách quan, chủ quan ảnh hƣởng đến tình hình các tôn giáo trên địa bàn Tỉnh. Các thuật ngữ liên quan đến đạo Công giáo trƣớc khi đi sâu vào giải quyết nội dung chƣơng 1, 2, 3 xin đƣợc thống nhất nhƣ sau: Trong luận văn này, tác giả đề cập khái niệm “Công giáo” (hay còn gọi là Giáo hội Công giáo Roma là một thuật ngữ đƣợc sử dụng để nói về tổ chức Giáo hội thuộc Kito giáo). Mặt khác, Tổ chức Giáo hội Công giáo tại Bình Dƣơng có cơ cấu tổ chức là Giáo phận Phú Cƣờng. Bối cảnh thế giới Lịch sử xã hội nhân loại sang thế kỷ XXI có những bƣớc ngoặc lớn, đó là sự phát triển vƣợt bậc về kinh tế, những chuyển biến sâu sắc về chính trị và văn hóa xã hội là điều kiện tác động làm cho các tôn giáo nói chung đặc biệt là Công giáo nói riêng có những thay đổi liên tục.
Bối cảnh xã hội hiện nay tác động làm tăng nhanh số lƣợng tín đồ Công giáo trên thế giới. Theo Niên giám Thống kê Giáo hội năm 2014, số dân Công giáo trên thế giới đã tăng lên đến 1.000 ngƣời (chiếm 17.8% dân số thế giới). Trong khoảng thời gian từ năm 2005 đến năm 2014, dân số Công giáo tăng 41% ở Châu Phi, ở châu Á số dân Công giáo tăng 20% trong khi mức tăng dân số chỉ 9,6% (nghĩa là số tín đồ Công giáo tăng gấp đôi so với mức tăng dân số), ở Bắc Mỹ và Nam Mỹ là 11.7%, ở châu Âu là 2% và ở châu Đại Dƣơng là 15. Sở dĩ số dân Công giáo tăng nhanh nhƣ vậy là do nhiều yếu tố tác động, trong đó yếu tố thúc đẩy lớn nhất là xu thế toàn cầu hóa.
Những yếu tố làm cho Công giáo phát triển mạnh mẽ, nhất là ở các nƣớc đang phát triển và chậm phát triển thể hiện với những nguyên nhân sau: Thứ nhất, là sự tăng lên mạnh mẽ của quá trình toàn cầu hóa, trong khi đem lại cho các quốc gia, dân tộc cơ hội để hội nhập thì cũng đặt ra nhiều thách thức 13 khó khăn. Toàn cầu hóa còn làm tăng lên áp lực của nguy cơ đồng hóa cƣỡng bức về mặt văn hóa. Điều này đã làm cho các quốc gia yếu thế hơn phải tìm mọi cách bảo vệ văn hóa truyền thống của họ, trong đó lễ nghi tôn giáo là một thành tố quan trọng. Thứ hai, xã hội hiện đại nhƣng con ngƣời vẫn phải đối mặt với nhiều vấn đề đáng lo ngại: Nguy cơ xảy ra chiến tranh với vũ khí công nghệ cao; nạn ô nhiễm môi trƣờng; những căn bệnh nan y; sự phân biệt giàu nghèo trong xã hội;.
thúc đẩy con ngƣời tìm đến một sự che chở tâm linh. Thứ ba, sự tác động của chính trị thế giới đến đông đảo ngƣời dân về lý tƣởng và tƣơng lai cuộc sống. Nhân loại luôn hƣớng đến cuộc sống hòa bình. Vì thế nhiều ngƣời đã tìm đến tôn giáo.
Họ xem tôn giáo là lối thoát tinh thần cho sự bế tắc trong cuộc sống. Thứ tư, các thế lực phản động quốc tế tìm cách lợi dụng tôn giáo làm công cụ gây chiến hoặc để tự vệ. Các thế lực cực đoan, khủng bố sử dụng tôn giáo nhƣ một vũ khí lợi hại chống lại con ngƣời và sự tiến bộ của xã hội loài ngƣời. Công giáo trên thế giới hiện nay không chỉ tăng nhanh số lƣợng tín đồ, mở rộng địa bàn hoạt động, phạm vi ảnh hƣởng mà còn theo xu thế cộng tác.
Hội nghị thế giới của các Giáo hội và các tôn giáo lớn đƣợc tổ chức tại Vatican từ ngày 25 đến ngày 28 tháng 10 năm 1999, với sự có mặt của 230 đại biểu các tôn giáo lớn nhƣ: Công giáo, Chính thống giáo, Tin Lành, Phật giáo, Ấn Độ giáo, Do Thái giáo, đạo Sikh và một số tôn giáo địa phƣơng. Hội nghị tuyên bố: “sự cộng tác giữa các tôn giáo khác nhau phải đƣợc dựa trên việc khƣớc từ tuyệt đối chủ nghĩa quá khích, cực đoan và thù địch chống cự nhau”[68,1]. Nhìn chung, các tôn giáo hoạt động khá ôn hòa, theo chiều hƣớng tích cực và tránh gây ảnh hƣởng đến nhau. Trong những năm gần đây, Giáo hội Công giáo đang đẩy mạnh công cuộc truyền giáo vào các nƣớc đang phát triển và chậm phát triển.
Sự mở rộng này không diễn ra cách suôn sẻ mà thực sự là cuộc đấu tranh phức tạp và không kém gay gắt. Là quốc gia đa tôn giáo, các tôn giáo ở Việt Nam cũng chịu những tác động của thời đại. Xu hƣớng thế tục hóa làm cho các tín đồ sinh hoạt ngày càng 14 tăng, tham gia ngày càng nhiều các hoạt động xã hội về chính trị, y tế, giáo dục, xóa đói giảm nghèo,. Bối cảnh trong nƣớc Ở Việt Nam, nhờ thành tựu của công cuộc đổi mới mà sinh hoạt tôn giáo có thêm điều kiện thuận lợi.
Chính sách tôn trọng quyền tự do tín ngƣỡng và không tín ngƣỡng của nhân dân đƣợc Đảng và Nhà nƣớc Việt Nam nghiêm chỉnh thực hiện làm cho đồng bào có đạo phấn khởi, yên tâm giữ đạo, hăng hái hơn trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc. Mối quan hệ giữa Việt Nam và Vatican là mối quan hệ kép: giữa hai quốc gia – nhà nƣớc (giữa một quốc gia và một chủ thể tôn giáo xuyên quốc gia), mà cơ bản nổi trội là giữa thể chế chính trị của Việt Nam và hệ thống thể chế của Giáo hội Công giáo. Việt Nam và Vatican chia sẻ lợi ích dài hạn trong việc thiết lập quan hệ ngoại giao chính thức. Có thể khẳng định rằng Việt Nam nhận đƣợc những lợi ích rất lớn từ việc thiết lập ngoại giao với Vatican: Thứ nhất, bản chất là một quốc gia tôn giáo, Vatican vừa là tổ chức Giáo hội thế giới cũng vừa là một nhà nƣớc độc lập.
Quan hệ ngoại giao tốt đẹp với Tòa thánh Vatican sẽ giúp Việt Nam có thêm nhiều kinh nghiệm trong việc tham gia giải quyết các vấn đề tôn giáo của thế giới đặc biệt là Công giáo Việt Nam một cách hiệu quả. Thứ hai, quan hệ ngoại giao với Vatican sẽ giúp tăng thêm uy tín của Việt Nam trên trƣờng quốc tế. Nhiều nƣớc trên thế giới đặc biệt là các nƣớc Âu – Mỹ luôn tôn trọng và đánh giá cao Tòa thánh Vatican. Vì thế đã có hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới đã đặt quan hệ ngoại giao với Vatican.
Ngoại giao giữa Việt Nam và Vatican cũng là sự thể hiện mức độ mở cửa, mức độ tự do và quyền con ngƣời của Việt Nam đến các nƣớc khác trên thế giới. Thứ ba, quan hệ ngoại giao với Vatican sẽ góp phần phát huy sức mạnh đại đoàn kết dân tộc, xây dựng và củng cố tinh thần đoàn kết toàn dân giữa ngƣời theo tôn giáo và ngƣời không theo tôn giáo, tranh thủ sự đóng góp xây dựng của ngƣời Công giáo đối với đất nƣớc. 15 Thứ tư, việc thiết lập mối quan hệ giữa Việt Nam và Vatican phần nào mang lại lợi ích cụ thể cho tín đồ công giáo ngƣời Việt Nam từ Giáo hội Vatican về các vấn đề y tế, giáo dục. Nhƣ vậy trong thời gian qua, bằng việc xác lập mối quan hệ ngoại giao với Vatican mà Công giáo đã có những tác động rất tích cực đối với Việt Nam.
Bối cảnh trên đã tác động không nhỏ đối với tình hình Công giáo trên thế giới nói chung và tại Việt Nam nói riêng. Quá trình này đã làm tăng nhanh chóng số lƣợng tín đồ Công giáo. Việc gia tăng mối quan hệ với tổ chức Công giáo mà đại diện là Vatican có một ý nghĩa chiến lƣợc, bởi lẽ Việt Nam cũng là quốc gia có số lƣợng tín đồ Công giáo khá đông. Nhƣ vậy Việt Nam cũng chịu sự tác không nhỏ từ các vấn đề tôn giáo trên thế giới.
Cụ thể ở đây là Công giáo. Bối cảnh kinh tế - xã hội Bình Dƣơng (1997 – 2017) 1. Về kinh tế Bình Dƣơng đƣợc đánh giá là một trong những địa phƣơng có tốc độ phát triển mạnh nhất vùng Đông Nam Bộ. Kinh tế trong những năm qua luôn tăng trƣởng nhanh.
Đóng góp kinh tế của Bình Dƣơng đƣợc Chính phủ khẳng định là một trong những địa phƣơng có nền kinh tế dẫn đầu cả nƣớc, mức độ phát triển kinh tế luôn ở mức cao. Bình Dƣơng đã sớm trở thành một trung tâm kinh tế của vùng, đƣợc xem nhƣ tứ giác hạt nhân phát triển của vùng Đông Nam Bộ. Bình Dƣơng tập trung phát triển công nghiệp, chú trọng phát triển theo hƣớng tăng lƣợng sản phẩm công nghiệp có hàm lƣợng công nghệ và giá trị cao, sử dụng ít lao động, giảm thiểu ảnh hƣởng đến môi trƣờng.