Luận Văn Thạc Sĩ Về Chính Sách Công: Thực Hiện Giảm Nghèo Bền Vững Tại Huyện Đan Phượng, Hà Nội

Luận văn thạc sĩ phân tích chính sách công thực hiện giảm nghèo bền vững tại huyện Đan Phượng, Hà Nội, đề xuất giải pháp hiệu quả.

• Tác giả: Đặng Thị Linh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Ngọc Toàn
• Trường học: Học viện Khoa học xã hội
• Chuyên ngành: Chính sách công
• Đề tài: Thực hiện chính sách giảm nghèo bền vững từ thực tiễn huyện Đan Phượng, thành phố Hà Nội hiện nay
• Loại tài liệu: thesis
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH GIẢM NGHÈO BỀN VỮNG
• 1.1. Một số khái niệm cơ bản
• 1.2. Chính sách giảm nghèo bền vững
• 1.3. Tiểu kết chương
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH GIẢM NGHÈO BỀN VỮNG TẠI HUYỆN ĐAN PHƯỢNG, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 2.1. Điều kiện kinh tế - xã hội của Đan Phượng, Hà Nội
• 2.2. Thực hiện chính sách giảm nghèo bền vững ở huyện Đan Phượng thành phố Hà Nội
• 2.3. Đánh giá việc thực hiện chính sách giảm nghèo bền vững của huyện Đan Phượng, thành phố Hà Nội
• 2.4. Tiểu kết chương
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NHẰM TĂNG CƯỜNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH GIẢM NGHÈO BỀN VỮNG TẠI HUYỆN ĐAN PHƯỢNG, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 3.1. Phương hướng cơ bản nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách giảm nghèo bền vững tại huyện Đan Phượng
• 3.2. Một số giải pháp tăng cường hiệu quả thực hiện chính sách giảm nghèo bền vững tại huyện Đan Phượng, thành phố Hà Nội
• 3.3. Tiểu kết chương
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu và bối cảnh nghiên cứu

Luận văn thạc sĩ này tập trung vào việc phân tích chính sách giảm nghèo bền vững tại huyện Đan Phượng, Hà Nội. Nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp để tăng cường hiệu quả của các chính sách này. Phát triển bền vững và quản lý công là những khía cạnh trọng tâm của luận văn. Bối cảnh nghiên cứu được đặt trong giai đoạn từ năm 2016 đến nay, khi Hà Nội đã đạt được nhiều thành tựu trong công tác giảm nghèo nhưng vẫn còn những thách thức cần giải quyết.

1.1. Tính cấp thiết của đề tài

Việc thực hiện chính sách giảm nghèo là một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, nhằm cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của người nghèo. Huyện Đan Phượng, mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu trong xây dựng nông thôn mới, vẫn còn những hạn chế trong việc áp dụng chính sách giảm nghèo bền vững. Nghiên cứu này nhằm làm rõ những vấn đề còn tồn tại và đề xuất giải pháp phù hợp.

1.2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích của luận văn là đánh giá thực trạng thực hiện chính sách giảm nghèo bền vững tại huyện Đan Phượng và đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường hiệu quả của chính sách này. Nhiệm vụ nghiên cứu bao gồm việc phân tích lý luận, đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp cụ thể.

II. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Luận văn dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và các chủ trương của Đảng về xóa đói giảm nghèo. Phương pháp nghiên cứu bao gồm thu thập dữ liệu, phân tích, tổng hợp và so sánh. Cách tiếp cận đa ngành và liên ngành được áp dụng để đảm bảo tính toàn diện của nghiên cứu.

2.1. Cơ sở lý luận

Luận văn sử dụng các lý thuyết về chính sách công và phát triển bền vững để phân tích các vấn đề liên quan đến giảm nghèo. Các khái niệm cơ bản như chính sách giảm nghèo, phát triển nông thôn và quản lý công được làm rõ trong phần này.

2.2. Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu bao gồm thu thập dữ liệu từ các văn bản chính sách, phân tích và tổng hợp thông tin, cũng như so sánh kết quả thực hiện chính sách qua các thời kỳ. Các phương pháp này giúp đảm bảo tính chính xác và khách quan của nghiên cứu.

III. Thực trạng thực hiện chính sách giảm nghèo bền vững tại huyện Đan Phượng

Phần này phân tích thực trạng thực hiện chính sách giảm nghèo bền vững tại huyện Đan Phượng. Các yếu tố như điều kiện kinh tế - xã hội, hiệu quả của các chính sách và những hạn chế được đánh giá chi tiết. Nghiên cứu chỉ ra rằng, mặc dù đã có nhiều nỗ lực, việc thực hiện chính sách vẫn còn nhiều bất cập.

3.1. Điều kiện kinh tế xã hội

Huyện Đan Phượng có điều kiện kinh tế - xã hội tương đối thuận lợi, với nhiều chương trình phát triển nông thôn đã được triển khai. Tuy nhiên, sự chênh lệch giàu nghèo và tình trạng tái nghèo vẫn là những thách thức lớn.

3.2. Đánh giá hiệu quả chính sách

Các chính sách giảm nghèo tại huyện Đan Phượng đã mang lại một số kết quả tích cực, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế. Sự chồng chéo trong chính sách và thiếu sự phối hợp giữa các bộ phận là những nguyên nhân chính dẫn đến hiệu quả chưa cao.

IV. Phương hướng và giải pháp tăng cường hiệu quả chính sách giảm nghèo bền vững

Luận văn đề xuất các phương hướng và giải pháp nhằm tăng cường hiệu quả của chính sách giảm nghèo bền vững tại huyện Đan Phượng. Các giải pháp tập trung vào việc cải thiện quy trình thực hiện chính sách, tăng cường sự phối hợp giữa các bộ phận và nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ.

4.1. Phương hướng cơ bản

Các phương hướng cơ bản bao gồm việc cải thiện quy trình thực hiện chính sách, tăng cường sự phối hợp giữa các bộ phận và nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ. Những phương hướng này nhằm đảm bảo tính bền vững của các chính sách giảm nghèo.

4.2. Giải pháp cụ thể

Các giải pháp cụ thể bao gồm việc đào tạo nâng cao năng lực cho cán bộ, tăng cường sự phối hợp giữa các bộ phận và cải thiện quy trình thực hiện chính sách. Những giải pháp này nhằm khắc phục các hạn chế hiện tại và nâng cao hiệu quả của chính sách giảm nghèo.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việc thực hiện chính sách giảm nghèo bền vững là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Đảng và Nhà nước Việt Nam nhằm cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của người nghèo, thu hẹp khoảng cách giàu nghèo giữa các vùng miền và nhóm dân cư. Theo số liệu của Sở Lao động, Thương binh và Xã hội Hà Nội, tính đến năm 2018, tỷ lệ hộ nghèo của thành phố chỉ còn 1,16%, với 23.289 hộ nghèo và 40.727 hộ cận nghèo, thể hiện sự nỗ lực đáng kể trong công tác giảm nghèo. Huyện Đan Phượng, một đơn vị hành chính thuộc Hà Nội, đã đạt được nhiều thành tựu trong phát triển kinh tế - xã hội và giảm nghèo bền vững, với tỷ lệ hộ nghèo giảm xuống còn khoảng 1,5% vào năm 2017.

Tuy nhiên, công tác thực hiện chính sách giảm nghèo bền vững tại huyện Đan Phượng vẫn còn nhiều hạn chế như sự thụ động trong áp dụng chính sách, thiếu sự sáng tạo phù hợp với đặc thù địa phương, đội ngũ cán bộ cơ sở chưa được đào tạo bài bản và sự phối hợp giữa các bộ phận chưa chặt chẽ. Luận văn nhằm mục tiêu nghiên cứu thực trạng thực hiện chính sách giảm nghèo bền vững tại huyện Đan Phượng từ năm 2016 đến nay, đánh giá hiệu quả và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi chính sách này. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc góp phần hoàn thiện chính sách giảm nghèo bền vững, đồng thời hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội bền vững tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về chính sách công và giảm nghèo bền vững. Trước hết, khung lý thuyết về chính sách công được xây dựng dựa trên quan điểm của các học giả như Cochran, Thomas Dye và B.Guy Peters, trong đó chính sách công được hiểu là tập hợp các quyết định và hành động của Nhà nước nhằm giải quyết các vấn đề xã hội. Các thuộc tính cơ bản của chính sách công bao gồm tính nhà nước, tính công cộng, tính hệ thống và tính kế thừa lịch sử.

Về giảm nghèo bền vững, luận văn áp dụng cách tiếp cận đa chiều về nghèo khổ, không chỉ dựa trên thu nhập mà còn bao gồm khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản như y tế, giáo dục, nhà ở, nước sạch và thông tin. Chuẩn nghèo đa chiều được xây dựng theo Quyết định số 1614/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ năm 2015, kết hợp giữa chuẩn nghèo về thu nhập và mức độ thiếu hụt tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản. Các chính sách giảm nghèo bền vững được phân loại theo phạm vi ảnh hưởng, bản chất đa chiều và theo ba trụ cột của Ngân hàng Thế giới: tạo cơ hội, trao quyền và an sinh xã hội.

Ba khái niệm chính được sử dụng trong nghiên cứu gồm: chính sách công, nghèo đa chiều và giảm nghèo bền vững. Luận văn cũng dựa trên các lý thuyết về thực hiện chính sách công, nhấn mạnh quá trình biến các chính sách thành kết quả thực tiễn thông qua các bước xây dựng kế hoạch, tuyên truyền, phân công phối hợp, duy trì và điều chỉnh chính sách.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính kết hợp định lượng. Nguồn dữ liệu chính bao gồm số liệu thống kê từ các cơ quan quản lý nhà nước như Sở Lao động, Thương binh và Xã hội Hà Nội, Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội huyện Đan Phượng, các văn bản pháp luật, nghị quyết, quyết định liên quan đến chính sách giảm nghèo bền vững giai đoạn 2016-2020.

Phương pháp thu thập dữ liệu bao gồm rà soát văn bản chính sách, khảo sát thực tế tại huyện Đan Phượng và phỏng vấn các cán bộ quản lý, người dân thuộc diện hộ nghèo và cận nghèo. Cỡ mẫu khảo sát khoảng vài trăm hộ dân được chọn theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có phân tầng nhằm đảm bảo tính đại diện cho các nhóm dân cư khác nhau.

Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng phương pháp tổng hợp, so sánh và đối chiếu các kết quả thực hiện chính sách qua các năm, đồng thời đánh giá mức độ phù hợp giữa chính sách và thực tiễn địa phương. Các số liệu về tỷ lệ hộ nghèo, thu nhập bình quân đầu người, mức độ tiếp cận dịch vụ xã hội được sử dụng để minh chứng cho các phát hiện nghiên cứu. Timeline nghiên cứu tập trung vào giai đoạn từ 2016 đến 2019, phù hợp với thời gian áp dụng chuẩn nghèo đa chiều và các chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Giảm tỷ lệ hộ nghèo hiệu quả: Tỷ lệ hộ nghèo tại huyện Đan Phượng giảm từ khoảng 2,62% đầu năm 2018 xuống còn 1,53% vào cuối năm 2018, trong đó tỷ lệ hộ nghèo không thuộc diện bảo trợ xã hội chỉ còn 0,66%. Đây là kết quả tích cực phản ánh hiệu quả của các chính sách giảm nghèo bền vững được triển khai.

2. Thu nhập bình quân đầu người tăng: Thu nhập bình quân đầu người tại huyện đạt khoảng 38 triệu đồng/người/năm vào năm 2017 và dự kiến tăng lên 55 triệu đồng/người/năm theo mục tiêu đến năm 2020. Việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp đã giúp tăng thu nhập từ 3 đến 7 lần so với trồng lúa truyền thống.

3. Tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản được cải thiện: 100% con em hộ nghèo và cận nghèo được hỗ trợ học phí, 100% thành viên hộ nghèo và cận nghèo được trang bị bảo hiểm y tế. Huyện duy trì và nâng cao chất lượng các tiêu chí nông thôn mới, với 15 xã đạt chuẩn và hơn 36.000 hộ được công nhận danh hiệu “Gia đình văn hóa”.

4. Sự phối hợp giữa các cơ quan còn hạn chế: Mặc dù có sự phân công rõ ràng giữa các phòng ban như Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội, Phòng Văn hóa - Thông tin, Phòng Giáo dục và Đào tạo, và Ngân hàng Chính sách xã hội, nhưng việc phối hợp thực hiện chính sách còn thiếu đồng bộ, dẫn đến hiệu quả chưa tối ưu.

Thảo luận kết quả

Việc giảm tỷ lệ hộ nghèo và tăng thu nhập bình quân đầu người tại huyện Đan Phượng cho thấy chính sách giảm nghèo bền vững đã phát huy tác dụng tích cực. Sự chuyển đổi cơ cấu kinh tế, đặc biệt là phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, đã tạo ra nguồn thu nhập ổn định và bền vững cho người dân. Các chính sách hỗ trợ giáo dục, y tế và nhà ở đã góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống, giúp người nghèo tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản.

Tuy nhiên, kết quả cũng phản ánh những hạn chế trong việc tổ chức thực hiện chính sách. Sự thụ động trong áp dụng chính sách, thiếu sự sáng tạo phù hợp với đặc thù địa phương, cùng với trình độ cán bộ cơ sở còn hạn chế, đã ảnh hưởng đến hiệu quả thực thi. So với các nghiên cứu trước đây về giảm nghèo đa chiều ở Việt Nam, kết quả tại Đan Phượng tương đồng với xu hướng chung về sự cần thiết đổi mới phương pháp tiếp cận và nâng cao năng lực thực thi chính sách.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ hộ nghèo qua các năm, biểu đồ tăng trưởng thu nhập bình quân đầu người, và bảng so sánh mức độ tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản giữa các nhóm hộ nghèo, cận nghèo và hộ trung bình. Những biểu đồ này giúp minh họa rõ nét sự tiến bộ cũng như những điểm cần cải thiện trong thực hiện chính sách.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo, nâng cao năng lực cán bộ cơ sở: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về quản lý, tổ chức thực hiện chính sách giảm nghèo cho cán bộ xã, thôn nhằm nâng cao hiệu quả công tác. Thời gian thực hiện trong vòng 1-2 năm, do Sở Nội vụ phối hợp với các cơ quan chuyên môn chủ trì.

2. Đổi mới phương pháp triển khai chính sách phù hợp đặc thù địa phương: Khuyến khích các xã, thị trấn chủ động sáng tạo trong áp dụng chính sách, linh hoạt điều chỉnh phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội và tập quán địa phương. Thời gian áp dụng ngay trong các kế hoạch hàng năm, do Ủy ban nhân dân huyện chỉ đạo.

3. Tăng cường phối hợp liên ngành và giám sát thực hiện chính sách: Thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các phòng ban, đoàn thể và các cấp chính quyền trong việc triển khai, giám sát và đánh giá chính sách giảm nghèo. Xây dựng hệ thống báo cáo định kỳ và phản hồi nhanh chóng. Thời gian thực hiện trong 6 tháng đầu năm, do Ban chỉ đạo giảm nghèo huyện chủ trì.

4. Đa dạng hóa nguồn vốn và huy động xã hội hóa: Tăng cường huy động nguồn lực từ các tổ chức xã hội, doanh nghiệp và cộng đồng để bổ sung ngân sách nhà nước, đảm bảo nguồn vốn thực hiện các chương trình giảm nghèo. Xây dựng chính sách ưu đãi, khuyến khích đầu tư vào các dự án phát triển kinh tế cho người nghèo. Thời gian triển khai trong 1-3 năm, do Sở Tài chính và Ban quản lý chương trình giảm nghèo phối hợp thực hiện.

5. Đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức người dân: Tổ chức các chiến dịch truyền thông sâu rộng nhằm thay đổi nhận thức, khơi dậy ý chí tự lực vươn lên của người nghèo, hạn chế tâm lý trông chờ, ỷ lại. Sử dụng đa dạng hình thức truyền thông phù hợp với từng nhóm đối tượng. Thời gian thực hiện liên tục, do Phòng Văn hóa - Thông tin và Mặt trận Tổ quốc huyện phối hợp thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý nhà nước các cấp: Giúp hiểu rõ thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện chính sách giảm nghèo bền vững, từ đó xây dựng và điều chỉnh chính sách phù hợp hơn với thực tiễn địa phương.

2. Nhà nghiên cứu và học viên chuyên ngành chính sách công, phát triển kinh tế - xã hội: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về chính sách giảm nghèo đa chiều, phương pháp nghiên cứu và phân tích chính sách công trong bối cảnh Việt Nam.

3. Các tổ chức phi chính phủ, tổ chức quốc tế hoạt động trong lĩnh vực giảm nghèo và phát triển cộng đồng: Hỗ trợ thiết kế các chương trình, dự án phù hợp với đặc điểm địa phương, tăng cường hiệu quả phối hợp với chính quyền địa phương.

4. Cán bộ và nhân viên các tổ chức tín dụng chính sách, ngân hàng chính sách xã hội: Nắm bắt các chính sách ưu đãi, cơ chế hỗ trợ người nghèo, từ đó nâng cao hiệu quả cho vay vốn và hỗ trợ phát triển sinh kế cho các hộ nghèo, cận nghèo.

Câu hỏi thường gặp

1. Chính sách giảm nghèo bền vững là gì?
   Chính sách giảm nghèo bền vững là các quyết định và chương trình của Nhà nước nhằm giúp người nghèo thoát nghèo bằng chính năng lực của họ, thông qua việc tăng thu nhập, cải thiện tiếp cận dịch vụ xã hội và giảm thiểu rủi ro. Ví dụ, hỗ trợ đào tạo nghề và cho vay vốn ưu đãi là các chính sách điển hình.

2. Tại sao cần áp dụng chuẩn nghèo đa chiều?
   Chuẩn nghèo đa chiều không chỉ dựa trên thu nhập mà còn xét đến khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản như y tế, giáo dục, nhà ở, nước sạch và thông tin. Điều này giúp phát hiện đúng đối tượng nghèo và tránh bỏ sót, nâng cao hiệu quả chính sách giảm nghèo.

3. Những khó khăn chính trong thực hiện chính sách giảm nghèo tại Đan Phượng là gì?
   Khó khăn gồm sự thụ động trong áp dụng chính sách, thiếu sáng tạo phù hợp với đặc thù địa phương, cán bộ cơ sở chưa được đào tạo bài bản, và sự phối hợp giữa các cơ quan chưa chặt chẽ, dẫn đến hiệu quả thực thi chưa cao.

4. Các giải pháp nào được đề xuất để nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách?
   Các giải pháp gồm nâng cao năng lực cán bộ cơ sở, đổi mới phương pháp triển khai chính sách, tăng cường phối hợp liên ngành, đa dạng hóa nguồn vốn và đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức người dân.

5. Làm thế nào để người nghèo có thể tự lực vươn lên thoát nghèo?
   Thông qua các chính sách hỗ trợ đào tạo nghề, tạo việc làm, cho vay vốn ưu đãi và cải thiện tiếp cận dịch vụ xã hội, người nghèo được trang bị kỹ năng và điều kiện cần thiết để phát triển kinh tế, từ đó tự lực vươn lên bền vững.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ thực trạng thực hiện chính sách giảm nghèo bền vững tại huyện Đan Phượng, với tỷ lệ hộ nghèo giảm xuống còn khoảng 1,5% vào năm 2018.
• Việc áp dụng chuẩn nghèo đa chiều và các chính sách hỗ trợ đa dạng đã góp phần nâng cao thu nhập và cải thiện điều kiện sống của người nghèo.
• Tuy nhiên, còn tồn tại hạn chế về năng lực cán bộ, sự phối hợp liên ngành và tính sáng tạo trong triển khai chính sách.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách trong thời gian tới, tập trung vào đào tạo cán bộ, đổi mới phương pháp, tăng cường phối hợp và huy động nguồn lực.
• Khuyến nghị các cơ quan quản lý, nhà nghiên cứu và tổ chức liên quan tiếp tục nghiên cứu, áp dụng và hoàn thiện chính sách giảm nghèo bền vững, góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững tại địa phương.

Luận văn mong muốn trở thành tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhà hoạch định chính sách, cán bộ quản lý và các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực giảm nghèo, đồng thời thúc đẩy sự phát triển bền vững của huyện Đan Phượng và các địa phương tương tự.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, luận văn được triển khai với 3 chương. 8 Chƣơng 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH GIẢM NGHÈO BỀN VỮNG 1. Một số khái niệm cơ bản 1. Chính sách công Đứng trên các cách tiếp cận khác nhau bàn về chính sách công, có rất nhiều quan niệm khác nhau bàn về nội dung này.

Trên thế giới, các chuyên gia nghiên cứu nổi tiếng về khoa học chính sách đưa ra định nghĩa mà cho đến nay chưa thực sự có một sự thống nhất. Cochran cho rằng về cơ bản “cụm từ chính sách công luôn chỉ những hành động của chính phủ và những ý định để thực hiện những hành động đó”, với ông, “Chính sách công là kết quả đấu tranh của một chính phủ về việc ai giành được cái gì”[32, tr. Thomas Dye quan niệm “Chính sách công là bất cứ điều gì chính phủ làm hoặc không làm”[35, tr. Trong khi đó, Charles L.

Cochran và Eioise F. Malone cùng cho rằng “Chính sách công bao gồm các quyết định chính trị để thực hiện các chương trình sao cho đạt được các mục tiêu xã hội [36, tr. Bám sát hơn với thực tế đời sống xã hội, B.Guy Peters quan niệm “nói một cách đơn giản, chính sách công là tổng hợp những hành động của chính phủ, gồm cả những hành động trực tiếp hoặc thông qua các cơ quan, gây ảnh hưởng lên cuộc sống của người dân”[37, tr.Birkland “chính sách là một lời tuyên bố của chính phủ - dù ở cấp độ nào - ở những gì mà chính sách có xu hướng thực hiện về một vấn đề công. Chúng ta cũng có thể định nghĩa chính sách công là những gì mà chính phủ lựa chọn không thực hiện, việc thiếu một lời tuyên bố dứt khoát về chính sách có thể là bằng chứng của một chính sách ngầm [38, tr.

9 Quan niệm về chính sách và chính sách công ở Việt Nam cũng khá đa dạng và cơ bản cũng chưa có sự thống nhất. Với quan niệm cho rằng chính sách là những chuẩn tắc cụ thể để thực hiện đường lối, nhiệm vụ. Chính sách được thực hiện trong một thời gian nhất định, trên những lĩnh vực cụ thể nào đó. Bản chất, nội dung và phương hướng của chính sách tùy thuộc vào tính chất của đường lối, nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hóa [8, tr.475], các nhà biên soạn Từ điển Bách khoa Việt Nam coi mục đích của chính sách công là thúc đẩy xã hội phát triển theo định hướng chứ không đơn giản chỉ dừng lại ở việc giải quyết vấn đề công.

Nói cách khác, chính sách công là công cụ để thực hiện mục tiêu chính trị của nhà nước. Các nhà nghiên cứu chính sách ở Việt Nam cũng đưa ra một số định nghĩa về chính sách công: Tác giả Nguyễn Đăng Thành trong công trình Đánh giá chính sách công ở Việt Nam: vấn đề và giải pháp đã đưa ra định nghĩa về chính sách công. Ông quan niệm “Chính sách công là một công cụ quan trọng của quản lý nhà nước. Thông qua việc ban hành và thực hiện các chính sách, những mục tiêu của Nhà nước được hiện thực hóa” [40].

Tác giả Văn Tất Thu, trong công trình Bản chất, vai trò của chính sách công đăng trên Tạp chí Tổ chức nhà nước, quan niệm “CSC là chính sách của nhà nước, là kết quả cụ thể hóa chủ trương, đường lối của đảng cầm quyền thành các quyết định, tập hợp các quyết định chính trị có liên quan với nhau, với mục tiêu, giải pháp, công cụ cụ thể nhằm giải quyết các vấn đề thuộc chức năng, nhiệm vụ của nhà nước, duy trì sự tồn tại và phát triển của nhà nước, phát triển kinh tế - xã hội và phục vụ người dân” [41]. tác giả Lê Chi Mai trong công trình Chính sách công đã cho rằng chính sách công “là thuật ngữ dùng để chỉ một chuỗi các quyết định hoạt động của nhà nước nhằm giải quyết một vấn đề chung đang đặt ra trong đời sống kinh tế - xã hội theo mục tiêu xác định”[20]. 10 Với những định nghĩa trong và ngoài nước như đã nêu ở trên, chúng ta có thể thấy chính sách công có các thuộc tính căn bản như: tính nhà nước, tính công cộng, tính hành động thực tiễn, tính hệ thống, tính kế thừa lịch sử và gắn với một quốc gia cụ thể với các điều kiện chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội nhất định. Từ các cách tiếp cận khác nhau chúng ta có định nghĩa về chính sách công khác nhau.

Tuy nhiên, về cơ bản có thể hiểu về cơ bản chính sách công là những quy định về ứng xử của Nhà nước với những hiện tượng nảy sinh trong đời sống cộng đồng, được thể hiện dưới những hình thức khác nhau một cách ổn định nhằm đạt được mục tiêu định hướng. Nói cách khác, chính sách công là một tập hợp các quyết định liên quan với nhau do Nhà nước ban hành, bao gồm các mục tiêu và giải pháp để giải quyết một vấn đề công nhằm đạt được các mục tiêu phát triển. Thực hiện chính sách Việc tổ chức thực hiện chính sách (Policy Implementation) là quá trình biến các chính sách thành những kết quả, trên thực tế là các hoạt động có tổ chức trong bộ máy nhà nước, nhằm hiện thực hóa những mục tiêu mà chính sách đã đề ra. Nói cách khác, thực hiện chính sách công là quá trình đưa chính sách công vào thực tiễn đời sống xã hội thông qua việc ban hành các văn bản, chương trình, dự án thực hiện chính sách công và tổ chức thực hiện chúng nhằm hiện thực hóa mục tiêu chính sách công [23, tr.

Trong mối quan hệ giữa chính sách công và thực hiện chính sách, nhiều người cho rằng chính sách công hiểu một cách đơn giản là những chủ trương, chế độ mà Nhà nước ban hành, điều đó đúng nhưng chưa đủ. Nếu không có việc thực hiện chính sách để đạt được những kết quả nhất định thì những chủ trương, chế độ chỉ là những khẩu hiệu. Công tác tổ chức thực hiện chính sách nếu không được tiến hành tốt, dễ dẫn đến sự thiếu tin tưởng, thậm chí sự chống đối của nhân dân đối với Nhà nước. Điều này hoàn toàn bất lợi về 11 mặt chính trị và xã hội, gây ra những khó khăn cho Nhà nước trong công tác quản lý.

Có những vấn đề trong giai đoạn hoạch định chính sách chưa phát sinh, bộc lộ hoặc đã phát sinh nhưng các nhà hoạch định chưa nhận thấy, đến giai đoạn tổ chức thực hiện mới phát hiện. Quá trình thực hiện chính sách với những hành động thực tiễn sẽ góp phần điều chỉnh, bổ sung và hoàn thiện chính sách phù hợp với thực tiễn, đáp ứng yêu cầu của cuộc sống. Việc phân tích, đánh giá một chính sách (mức độ tốt, xấu) chỉ có thể đầy đủ, có sức thuyết phục là sau khi thực hiện chính sách. Qua tổ chức thực hiện, cơ quan chức năng mới có thể biết chính sách đó được xã hội và đại đa số nhân dân chấp nhận hay không, đi vào cuộc sống hay không.

Việc đưa chính sách công vào thực tiễn không đơn giản, nhanh chóng. Đó là quá trình phức tạp, đầy biến động, chịu tác động của một loạt các yếu tố, thúc đẩy hoặc cản trở công việc thực hiện. Quy trình của việc thực hiện chính sách bao gồm: 1. Xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện chính sách công Tổ chức thực hiện chính sách công là quá trình phức tạp, diễn ra trong một thời gian dài, vì thế chúng cần được lập kế hoạch, lên chương trình để các cơ quan nhà nước triển khai thực hiện một cách chủ động.

Kế hoạch triển khai thực hiện chính sách công được xây dựng trước khi đưa chính sách vào cuộc sống. Các cơ quan triển khai thực hiện chính sách từ trung ương đến địa phương đều phải xây dựng kế hoạch, chương trình thực hiện. Kế hoạch triển khai thực hiện chính sách bao gồm những nội dung cơ bản sau: - Kế hoạch tổ chức, điều hành - Kế hoạch dự kiến các nguồn lực - Kế hoạch thời gian triển khai thực hiện - Kế hoạch kiểm tra, đôn đốc thực hiện chính sách công 12 2. Phổ biến, tuyên truyền chính sách công Để tham gia quá trình phổ biến, tuyên truyền chính sách công là sự tham gia của các nhân tố, yếu tố cấu thành gồm: - Chủ thể phổ biến, tuyên truyền chính sách công - Đối tượng phổ biến, tuyên truyền chính sách công - Phương tiện và cách thức tuyên truyền 3.

Phân công, phối hợp thực hiện chính sách công - Phân công, phối hợp các cơ quan, chính quyền điều hành - Phân công, phối hợp các đối tượng thực hiện 4. Duy trì chính sách công - Duy trì chính sách công là toàn bộ hoạt động đảm bảo cho chính sách phát huy tác dụng trong đời sống chính trị xã hội. Điều chỉnh chính sách công - Điều chỉnh chính sách công là hoạt động đảm bảo cho chính sách phát huy tác dụng và phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương, ngành. Đôn đốc thực hiện chính sách công - Đôn đốc thực hiện chính sách công là hoạt động của cơ quan, cán bộ, công chức có thẩm quyền thực hiện thông qua các công cụ hữu ích nhằm làm cho các chủ thể thực thi nêu cao ý thức trách nhiệm trong thực hiện các biện pháp theo định hướng chính sách.

Trên thực tế, khi triển khai thực hiện chính sách, không phải bộ phận nào cũng làm tốt, làm nhanh như nhau, vì thế cần có hoạt động đôn đốc để vừa thúc đẩy các chủ thể nỗ lực nhiều hơn để hoàn thành nhiệm vụ, vừa phòng, chống những hành vi vi phạm quy định trong thực hiện chính sách công. Tổng kết thực thi chính sách công Tổ chức thực thi chính sách công được tiến hành liên tục trong thời gian duy trì chính sách. Trong quá trình đó người ta có thể đánh giá từng phần 13 hay toàn bộ kết quả thực thi chính sách, trong đó đánh giá toàn bộ được thực hiện sau khi kết thúc chính sách. Đánh giá tổng kết trong bước tổ chức thực thi chính sách được hiểu là quá trình xem xét, kết luận về chỉ đạo - điều hành và chấp hành chính sách của các đối tượng thực thi chính sách.

Khái niệm nghèo và giảm nghèo Liên hợp quốc (UN) định nghĩa: “Nghèo là thiếu năng lực tối thiểu để tham gia hiệu quả vào các hoạt động xã hội. Nghèo có nghĩa là không có đủ ăn, đủ mặc, không được đi học, không được khám chữa bệnh, không có đất đai để trồng trọt hoặc không có nghề nghiệp để nuôi sống bản thân, không được tiếp cận tín dụng.