Tổng quan nghiên cứu

Thị trường bất động sản giữ vai trò then chốt trong nền kinh tế quốc dân, chiếm tỷ trọng từ 30% đến 40% tổng tài sản cố định tại các quốc gia có nền kinh tế thị trường phát triển. Tại thành phố Đà Nẵng, tốc độ tăng trưởng kinh tế duy trì ở mức cao với tổng sản phẩm trên địa bàn năm 2010 đạt 10.230 tỷ đồng và GDP bình quân đầu người năm 2011 đạt 2.283 USD, gấp 2,2 lần năm 2005. Tuy nhiên, bước sang giai đoạn 2011 - 2013, thị trường bất động sản Đà Nẵng rơi vào trạng thái trầm lắng và đóng băng sau chu kỳ tăng trưởng nóng. Giá giao dịch thứ cấp trên toàn địa bàn sụt giảm mạnh từ 15% đến 50%, áp lực nợ xấu ngân hàng gia tăng khiến hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp địa ốc gặp nhiều thách thức.

Trước bối cảnh đó, đề tài tập trung nghiên cứu thực trạng và hoạch định chiến lược kinh doanh bất động sản cho Công ty Cổ phần Tài chính và Phát triển Doanh nghiệp (FBS) Chi nhánh Miền Trung, đơn vị thành viên trực thuộc Tập đoàn Gami với quy mô vốn điều lệ 200 tỷ đồng. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể là hệ thống hóa cơ sở lý luận quản trị chiến lược, phân tích toàn diện môi trường vĩ mô và vi mô, đồng thời đánh giá năng lực nội bộ doanh nghiệp. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào dự án trọng điểm Khu đô thị sinh thái Ecorio tại quận Liên Chiểu có quy mô 59,5 ha với tổng mức đầu tư 456,286 tỷ đồng trong mốc thời gian 2010 - 2012 và định hướng đến năm 2015. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn quan trọng, cung cấp hệ thống giải pháp giúp doanh nghiệp tái định vị sản phẩm, tối ưu chi phí và nắm bắt vận hội khi thành phố thu hút hơn 3,26 tỷ USD vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài cùng 2,664 triệu lượt khách du lịch mỗi năm.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý luận quản trị chiến lược kinh điển của Alfred Chandler (1962), James Brian Quinn (1980) và Fred R. David (2001) làm nền tảng. Quản trị chiến lược được tiếp cận như một tiến trình phối hợp có hệ thống giữa mục tiêu dài hạn, hệ thống chính sách và nguồn lực cốt lõi nhằm tạo dựng lợi thế cạnh tranh bền vững. Khung phân tích tích hợp mô hình năm tác lực cạnh tranh của Michael Porter để khảo sát cường độ cạnh tranh ngành, nguy cơ gia nhập của đối thủ tiềm năng, áp lực sản phẩm thay thế cùng quyền thương lượng của khách hàng và nhà cung ứng.

Hệ thống ma trận phân tích chiến lược được xây dựng đồng bộ, bao gồm Ma trận đánh giá các yếu tố môi trường bên ngoài (EFE), Ma trận đánh giá các yếu tố môi trường bên trong (IFE), Ma trận hình ảnh cạnh tranh và Ma trận điểm mạnh - điểm yếu - cơ hội - thách thức (SWOT). Các ma trận lượng hóa các biến số thông qua việc gán trọng số từ 0,0 (không quan trọng) đến 1,0 (rất quan trọng) và thang điểm xếp loại từ 1 đến 4. Hệ thống khái niệm cốt lõi tập trung làm rõ chiến lược cấp công ty, chiến lược cấp kinh doanh, chiến lược chuyên sâu (thâm nhập thị trường, phát triển sản phẩm), chiến lược tập trung hóa và chiến lược khác biệt hóa sản phẩm.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp chuẩn xác từ Cục Thống kê thành phố Đà Nẵng, Sở Kế hoạch và Đầu tư, báo cáo thị trường độc lập của CBRE, Savills giai đoạn 2010 - 2012 cùng hệ thống báo cáo tài chính nội bộ của Công ty FBS Miền Trung. Cỡ mẫu nghiên cứu bao quát toàn bộ 5 phân khúc thị trường địa ốc chính với 561 căn biệt thự nghỉ dưỡng thuộc 11 dự án quy mô lớn và 3.218 lô đất nền chào bán trên thị trường sơ cấp. Phương pháp chọn mẫu có chủ đích kết hợp thống kê toàn bộ dự án trọng điểm được áp dụng nhằm phản ánh chuẩn xác bức tranh cung cầu thực tế.

Phương pháp nghiên cứu tại bàn, phương pháp so sánh chuỗi thời gian và phương pháp diễn dịch tổng hợp được lựa chọn làm công cụ phân tích chủ đạo. Lý do lựa chọn các phương pháp này là nhằm đo lường chính xác mức độ co giãn giá trị bất động sản qua các chu kỳ, nhận diện biên độ biến động giá giảm từ 15% đến 50% và phân tích sâu các chỉ số tài chính doanh nghiệp. Timeline nghiên cứu được thực hiện xuyên suốt từ việc thu thập số liệu thực tế giai đoạn 2010 - 2013 đến xây dựng các kịch bản hành động chiến lược cho giai đoạn 2013 - 2015.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, phân khúc đất nền tại Đà Nẵng bộc lộ rõ sự dư thừa nguồn cung do hoạt động đầu cơ ngắn hạn. Trong quý 1/2011, tổng nguồn cung mới chào bán đạt 3.218 lô, tăng 24% so với tổng nguồn cung cả năm 2010 là 2.590 lô, và tiếp tục bổ sung thêm 5.200 lô trong ba quý cuối năm 2011. Khi dòng vốn đầu cơ rút chạy vào cuối năm 2011 đến năm 2012, thị trường rơi vào tình trạng đóng băng, giá đất nền thứ cấp tại các khu vực ngoại vi sụt giảm mạnh từ 15% đến 50%.

Thứ hai, phân khúc căn hộ trung cấp và bình dân giữ vai trò trụ cột thanh khoản trong giai đoạn thị trường điều chỉnh. Căn hộ trung cấp chiếm thị phần lớn nhất với 47% tổng nguồn cung toàn thị trường. Trong quý 4/2012, toàn thành phố ghi nhận 53 căn hộ được giao dịch thành công thì phân khúc trung cấp chiếm tới 34 căn (tương đương 64,15%) và phân khúc bình dân chiếm 11 căn. Tỷ lệ hấp thụ của căn hộ trung cấp tăng trưởng 3,1 điểm phần trăm theo quý nhờ chính sách giảm giá bán linh hoạt của các chủ đầu tư.

Thứ ba, thị trường bất động sản du lịch, thương mại và văn phòng thể hiện sức chống chịu tốt nhờ nền tảng kinh tế dịch vụ. Năm 2012, lượng khách du lịch đến Đà Nẵng đạt 2,664 triệu lượt, đưa thu nhập từ du lịch đạt 6.000 tỷ đồng, tăng 36% so với năm 2011. Lĩnh vực bất động sản nghỉ dưỡng ghi nhận 57% nguồn cung biệt thự có tầm giá dưới 500.000 USD và có đến 80% lượng khách mua đến từ thị trường Hà Nội. Đối với phân khúc văn phòng cho thuê, tỷ lệ lấp đầy đạt từ 62% đến 98% nhờ mức giá thuê hạng B giảm 6% xuống 13,42 USD/m2/tháng và hạng C duy trì 10,31 USD/m2/tháng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến sự suy giảm của thị trường đất nền giai đoạn 2011 - 2012 là do sự mất cân đối cấu trúc vốn và áp lực lãi suất ngân hàng. Mức lãi suất cho vay sản xuất kinh doanh phổ biến ở ngưỡng 9% đến 11%/năm, cùng với chính sách thắt chặt kiểm soát nợ xấu, đã triệt tiêu đòn bẩy tài chính của các nhóm đầu cơ ngắn hạn. So sánh với các báo cáo thị trường của CBRE và Savills, kết quả nghiên cứu hoàn toàn tương đồng khi khẳng định người tiêu dùng đã dịch chuyển mạnh mẽ từ tâm lý tích lũy đất nền sang tìm kiếm các sản phẩm nhà ở đáp ứng nhu cầu thực tế hoặc các dự án sinh thái có tiến độ thi công đảm bảo.

Để làm rõ bức tranh toàn cảnh, các dữ liệu nghiên cứu được biểu diễn trực quan qua biểu đồ cơ cấu vốn FDI (lĩnh vực bất động sản và du lịch chiếm ưu thế vượt trội trong tổng số 3,26 tỷ USD vốn đăng ký), biểu đồ tăng trưởng dân số đô thị (mật độ 971 người/km2) và bảng tổng hợp ma trận SWOT. Ma trận EFE và IFE cho thấy FBS Miền Trung sở hữu nền tảng tốt về quỹ đất và năng lực phát triển dự án quy mô lớn, song cần nhanh chóng khắc phục điểm yếu về chi phí vốn và tính thanh khoản tài sản trong ngắn hạn.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, tái định vị sản phẩm theo chiến lược tập trung hóa và phát triển đô thị sinh thái. Ban Quản lý Dự án FBS Miền Trung cần tập trung nguồn lực hoàn thiện dứt điểm giai đoạn 1 quy mô 18 ha của Khu đô thị sinh thái Ecorio với tổng mức đầu tư 456,286 tỷ đồng. Mục tiêu cụ thể là đạt tỷ lệ bán trên 70% giỏ hàng biệt thự và nhà phố sinh thái trong giai đoạn 2013 - 2014 thông qua chính sách phân kỳ đầu tư hợp lý.

Thứ hai, đa dạng hóa cấu trúc tài chính và liên kết tín dụng bán lẻ. Phòng Tài chính - Kế toán chủ trì đàm phán với các ngân hàng thương mại để thiết lập gói hỗ trợ lãi suất vay mua nhà từ 7% đến 9%/năm cho khách hàng cá nhân. Lộ trình thực hiện trong giai đoạn 2013 - 2015 nhằm duy trì tiến độ thu tiền đạt 80% giá trị hợp đồng theo mốc xây dựng, đồng thời kéo giảm chi phí sử dụng vốn bình quân của doanh nghiệp xuống dưới 10%/năm.

Thứ ba, đẩy mạnh chiến lược tiếp thị đa kênh và mở rộng tệp khách hàng ngoại tỉnh. Phòng Marketing thiết lập hệ thống phân phối liên kết tại Hà Nội và các tỉnh phía Bắc để tiếp cận trực tiếp nhóm khách hàng chiếm 80% nhu cầu mua bất động sản nghỉ dưỡng và ngôi nhà thứ hai. Timeline triển khai từ quý 1/2014 đến quý 4/2015, đặt mục tiêu gia tăng 35% lượng khách hàng tiềm năng tiếp cận dự án.

Thứ tư, tái cơ cấu bộ máy quản trị và tinh gọn chi phí vận hành. Ban Giám đốc Chi nhánh thực hiện rà soát, chuẩn hóa chức năng nhiệm vụ cho toàn bộ đội ngũ cán bộ nhân viên theo từng nhóm chuyên môn xây dựng, thẩm định và kinh doanh. Hoạt động này được triển khai thường niên trong giai đoạn 2014 - 2015 nhằm tiết giảm 15% chi phí quản lý doanh nghiệp và nâng cao năng suất lao động.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất là ban lãnh đạo và các nhà quản trị doanh nghiệp bất động sản. Tài liệu cung cấp phương pháp ứng dụng ma trận EFE, IFE và SWOT để xây dựng chiến lược ứng phó trong giai đoạn thị trường đóng băng và giá sụt giảm từ 15% đến 50%.

Nhóm thứ hai là các nhà đầu tư tổ chức và cá nhân trên thị trường địa ốc. Luận văn cung cấp hệ thống số liệu chi tiết về 5 phân khúc thị trường tại Đà Nẵng cùng bức tranh phân bổ nguồn vốn FDI 3,26 tỷ USD, hỗ trợ đánh giá chính xác mức độ rủi ro khi rót vốn.

Nhóm thứ ba là chuyên viên nghiên cứu thị trường và marketing dự án. Các dữ liệu về hành vi 80% khách hàng miền Bắc mua bất động sản nghỉ dưỡng và 47% thị phần căn hộ trung cấp là căn cứ thực chứng để hoạch định thông điệp truyền thông.

Nhóm thứ tư là giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Quản trị Kinh doanh. Luận văn là tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp luận nghiên cứu thực tiễn với 11 bảng thống kê chi tiết và 15 biểu đồ phân tích chuyên sâu.

Câu hỏi thường gặp

Luận văn sử dụng khung phân tích chiến lược nào để đánh giá FBS Miền Trung?

Luận văn kết hợp mô hình 5 áp lực cạnh tranh của Michael Porter với hai ma trận EFE và IFE theo thang điểm chuẩn hóa từ 1 đến 4. Việc đánh giá khách quan các yếu tố vĩ mô và nguồn lực 200 tỷ đồng vốn điều lệ giúp xây dựng ma trận SWOT chính xác, tạo tiền đề cho chiến lược tập trung hóa phân khúc sinh thái.

Nguyên nhân chính khiến thị trường bất động sản Đà Nẵng 2011 - 2012 sụt giảm từ 15% đến 50% là gì?

Sự sụt giảm bắt nguồn từ việc bùng nổ nguồn cung đất nền vượt 5.200 lô trong bối cảnh phần lớn người mua là nhà đầu cơ lướt sóng. Khi hệ thống ngân hàng thắt chặt tín dụng và lãi suất cho vay duy trì ở mức 9% đến 11%/năm, áp lực giải chấp buộc nhà đầu tư hạ giá bán nhanh chóng.

Dự án Ecorio của FBS Miền Trung có quy mô và định vị sản phẩm ra sao?

Dự án Khu đô thị sinh thái Ecorio tọa lạc tại quận Liên Chiểu với tổng diện tích 59,5 ha và tổng mức đầu tư 456,286 tỷ đồng. Giai đoạn 1 triển khai trên 18 ha dọc sông Cu Đê, định vị là khu đô thị sinh thái kiểu mẫu kết hợp giữa biệt thự cao cấp và nhà phố hiện đại.

Phân khúc bất động sản nào duy trì thanh khoản tốt nhất trong giai đoạn thị trường trầm lắng?

Phân khúc căn hộ trung cấp và bình dân duy trì sức mua ổn định nhất khi chiếm 47% tổng nguồn cung toàn thành phố. Trong quý 4/2012, phân khúc này đóng góp 34 trên tổng số 53 giao dịch thành công (đạt 64,15%), phù hợp với mức thu nhập bình quân 2.283 USD/người của thị trường Đà Nẵng.

Doanh nghiệp cần làm gì để khai thác hiệu quả tệp khách hàng ngoài địa phương?

Nghiên cứu chỉ rõ có đến 80% người mua biệt thự nghỉ dưỡng đến từ Hà Nội. Doanh nghiệp cần mở rộng văn phòng đại diện tại miền Bắc, đẩy mạnh tiếp thị trải nghiệm thực tế và cung cấp các gói liên kết tín dụng ưu đãi từ 7% đến 9%/năm để kích thích quyết định đầu tư ngôi nhà thứ hai.

Kết luận

  • Đánh giá toàn diện bức tranh biến động của thị trường địa ốc Đà Nẵng qua chuỗi số liệu 3.218 lô đất nền và biên độ giảm giá từ 15% đến 50%.
  • Ứng dụng thành công hệ thống ma trận quản trị chiến lược EFE, IFE, SWOT cho doanh nghiệp quy mô vốn 200 tỷ đồng trong giai đoạn kinh tế biến động.
  • Hoạch định chiến lược tập trung hóa vào dự án đô thị sinh thái Ecorio quy mô 59,5 ha với tổng mức đầu tư 456,286 tỷ đồng.
  • Xây dựng đồng bộ 4 nhóm giải pháp về sản phẩm, tài chính, tiếp thị và nhân sự với lộ trình thực thi rõ ràng từ năm 2013 đến năm 2015.
  • Cung cấp nguồn tài liệu học thuật thực chứng giá trị với 11 bảng tổng hợp và 15 biểu đồ phân tích thị trường chuẩn xác.

Doanh nghiệp cần khẩn trương thực hiện lộ trình tái cấu trúc chiến lược theo từng quý trong giai đoạn 2014 - 2015 để đón đầu chu kỳ phục hồi của thị trường. Hãy tham khảo và tải toàn văn luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh để áp dụng ngay các mô hình phân tích chiến lược bất động sản thực chiến và hiệu quả!