CHƯƠNG I: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ THẺ TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.Tổng quan về thẻ tín dụng 1. Sự ra đời và quá trình phát triển của thẻ tín dụng Hình ảnh thẻ tín dụng Nguồn: Sưu tầm Vào năm 1949, Frank McNamara- một doanh nhân người Mỹ sau một lần đi ăn tại nhà hàng đã gặp vấn đề về việc thanh toán cụ thể ông không mang theo tiền mặt và buộc phải nhờ người nhà mang tiền tới để thanh toán. Ngay tại thời điểm đó, ông cùng đối tác đã lập ra Công ty Diners Clup- một Công ty chuyên phát hành các loại thẻ chuyên dụng để thanh toán tại các nhà hàng, đó chính là tiền thân của thẻ tín dụng hiện nay. Lần đầu tiên McNamara đã cho ra đời loại thẻ mang tên Diners Clup với mức lệ phí hàng năm là 5USD.
Những người mang thẻ Diners Clup có thể ăn ghi nợ tại 27 nhà hàng nằm trong hoặc ven thành phố New York. Vào năm 1958, Ngân hàng Bank of America thành lập lên Công ty dịch vụ BankAmericard, nhằm mục đích kinh doanh nhượng quyền thương hiệu và phát hành thẻ với các ngân hàng khác trên toàn thế giới. Công ty này nhanh chóng phát triển và trở thành nhà phát hành thẻ tín dụng độc lập (VISA) vào năm 1970. Ngày nay Visa card là loại thẻ có quy mô phát triển lớn nhất toàn cầu.
Tính đến năm 1990 tổng doanh thu 345 tỷ USD với 257 triệu thẻ lưu hành. Phân loại thẻ tín dụng Mỗi loại thẻ tín dụng đều có những tính năng và lợi ích sử dụng riêng, vì vậy thẻ tín dụng hiện nay được phân loại theo nhiều tiêu chí khác nhau, có 5 loại thẻ như sau: 1. Phân loại thẻ tín dụng theo hạng thẻ - Hạng chuẩn (Credit Card Classic): Thẻ hạng chuẩn có hạn mức dao động từ 10 triệu đồng đến 50 triệu đồng tùy từng ngân hàng, mức thu nhập tối thiểu khoảng 4,5 triệu đồng/ tháng. Phí thường niên để duy trì thẻ dao động từ 150.000 đồng, điều này phù hợp với những người có thu nhập trung bình.
- Hạng vàng (Credit Card Gold): Có mức thẻ tín dụng trên 50 triệu đồng đến 200 triệu đồng tùy theo từng ngân hàng phát hành. Mức thu nhập khoảng 8 triệu đồng đến 10 triệu đồng trên tháng. - Hạng bạch kim (Credit Card Platinum): Có hạn mức tín dụng trên 50 triệu đồng, nhiều sản phẩm thẻ có hạn mức 500 triệu đồng đến hàng tỷ đồng tùy theo từng hạn mức. Điều kiện thu nhập hàng tháng khoảng từ 20 triệu đồng trở lên.
- Hạng titan (Credit Card Signature): Thẻ tín dụng titan rất hạn chế về quyền sở hữu. Các cá nhân phải có thu nhập từ 40 đến 50 triệu đồng một tháng mới có thể đăng kí làm loại thẻ này. Hạn mức của thẻ tín dụng này có thể lên tới vài tỷ đồng. - Thẻ tín dụng đặc biệt (Credit Card Infinete và Credit Card World): thẻ tín dụng cao cấp này rất hạn chế về quyền sở hữu.
Hầu như những người sở hữu loại thẻ này là những người được ngân hàng trực tiếp mời được cấp loại thẻ tín dụng này. Một số ngân hàng vẫn có phép người dùng đăng kí nếu có thu nhập mỗi tháng tối thiểu từ 1. Phân loại theo chủ thể sử dụng - Thẻ tín dụng doanh nghiệp: Được phát hành cho các tổ chức, các công ty, doanh nghiệp có nhu cầu sử dụng thẻ và chịu trách nhiệm thanh toán thẻ bằng nguồn tiền của tổ chức đó. Các tổ chức, công ty xin phát hành thẻ tín dụng sẽ ủy 4 quyền cho một cá nhân trong doanh nghiệp dùng thẻ.
Việc ủy quyền này sẽ phải kèm theo giấy ủy quyền hợp pháp theo quy định của Ngân hàng và Pháp luật. - Thẻ tín dụng cá nhân: Được phát hành cho từng cá nhân có nhu cầu sử dụng thẻ và chịu trách nhiệm thanh toán bằng nguồn tiền của các nhân đó. Thẻ tín dụng cá nhân sẽ bao gồm thẻ chính và thẻ phụ: Thẻ chính dành cho người đứng tên xin phát hành thẻ cho chính họ sử dụng. Thẻ phụ sẽ do chủ thẻ chính đứng tên xin phát hành và chịu trách nhiệm với các khoản chi tiêu của thẻ phụ.
Hạng của thẻ phụ không được phép cao hơn thẻ chính , hạn mức thẻ phụ sẽ do thẻ chính quy định. Phân loại theo phạm vi sử dụng - Thẻ tín dụng nội địa: Được phép sử dụng chi tiêu, thanh toán trong phạm vi một quốc gia, đồng tiền sử dụng là đồng nội tệ. - Thẻ tín dụng quốc tế: cho phép người sử dụng có thể thanh toán giao dịch trên phạm vi toàn thể giới, sử dụng mọi loại tiền tệ. Đây là một sản phẩm được phát hành nhờ quá trình đàm phán và hợp tác giữa các ngân hàng phát hành và các tổ chức khác nhau (thường là các tổ chức tín dụng lớn xuyên quốc gia).
Việc kết hợp này giúp cho người tiêu dùng hưởng lợi rất nhiều, đặc biệt là tính năng thanh toán xuyên quốc gia của nó. Phân loại theo thương hiệu Các ngân hàng tại Việt Nam kết hợp với các tổ chức thanh toán thẻ trên thể giới để phát hành thẻ tín dụng theo thương hiệu của tổ chức đó. Các loại thẻ tín dụng theo tên thương hiệu như: - Thẻ tín dụng Visa - Thẻ tín dụng Mastercard - Thẻ tín dụng JCB - Thẻ American Express - Thẻ Discover 5 Các khách hàng sử dụng thẻ tín dụng in logo của thương hiệu nào sẽ được chấp nhận tại các điểm chấp nhận thẻ của thương hiệu đó, đồng thời tận hưởng các ưu đãi của thương hiệu đó mang lại. Phân loại theo mục đích sử dụng Tùy theo nhu cầu chính khi dùng thẻ tín dụng của khách hàng, hiện nay các đơn vị phát hành thẻ còn phân loại thẻ theo các mục đích sử dụng như: - Thẻ tín dụng hoàn tiền - Thẻ tín dụng tích điểm - Thẻ tín dụng tích dặm bay - Thẻ tín dụng rút tiền - Thẻ tín dụng miễn lãi - Thẻ tín dụng du lịch - Thẻ tín dụng miễn phí thường niên 1.
Định nghĩa về thẻ tín dụng Thẻ tín dụng tên Tiếng Anh là Credit Card, là thẻ ngân hàng mà người sử dụng có thể dùng để thanh toán. Đây là một hình thức thay thế cho việc thanh toán trực tiếp, được thực hiện dựa trên uy tín và Chủ thẻ không cần phải trả bằng tiền mặt khi mua hàng. Ngân hàng sẽ cấp hạn mức tín dụng cho chủ thẻ và dùng để ứng trước tiền cho người bán và Chủ thẻ sẽ thanh toán lại sau cho ngân hàng khoản giao dịch. Ngân hàng cũng cho phép khách hàng “trả dần” số tiền thanh toán trong tài khoản.
Chủ thẻ không phải thanh toán toàn bộ số dư trên bảng sao kê giao dịch hàng tháng. Tuy nhiên, nếu chậm nhất vào ngày đến hạn thanh toán, chủ thẻ không thanh toán toàn bộ dư nợ cuối kỳ được thông báo trên sao kê, chủ thẻ sẽ bị ngân hàng tính lãi. Tiền lãi được tính dựa trên dư nợ thực tế của chủ thẻ và thời gian vay thực tế (từ ngày các giao dịch được cập nhật vào hệ thống đến ngày chủ thẻ hoàn trả hết nợ). Đặc điểm cấu tạo thẻ tín dụng Thẻ tín dụng được sản xuất dưới dạng hình chữ nhật và kích thước chuẩn.
Tùy theo từng ngân hàng phát hành mà mỗi loại thẻ tín dụng thường mang màu 6 sắc, thiết kế riêng biệt. Trên thẻ sẽ có các thông tin cơ bản như: Tên đơn vị phát hành thẻ, logo ngân hàng, tên chủ thẻ, số thẻ, thời gian hiệu lực thẻ,… Thẻ tín dụng được làm bằng chất nhựa polime trắng có 3 lớp, có lõi thẻ là lớp nhựa trắng cứng nằm giữa 2 lớp tráng mỏng, kích thước tiêu chuẩn quốc tế là 8,5cm x 5,5 cm x 0,07 cm. Mặt trước của thẻ bao gồm: Mặt trước thẻ tín dụng Nguồn: Sưu tầm (1): Số thẻ được sử dụng trong giao dịch (2): Họ và tên chủ thẻ (3): Thời gian hiệu lực (mm/yy) (4): Logo Visa: Thẻ được nhận tại mọi điểm giao dịch, website và ATM có biệu tượng này tại Việt nam và trên toàn thế giới. Mặt sau của thẻ bao gồm: Mặt sau của thẻ tín dụng Nguồn: Sưu tầm 7 - Dải băng từ: chứa các thông tin đã được mã hóa theo một chuẩn thống nhất như: Số thẻ, ngày hết hạn, các yếu tố kiểm tra an toàn khác.
- Ô chữ ký dành cho chủ thẻ: Trên nền ô chữ ký, khách hàng phải ký vào chữ ký mẫu của mình khi nhận thẻ từ ngân hàng phát hành để cơ sở chấp nhận thẻ so sánh với chữ ký trên trên ô hóa đơn mua hàng hóa, dịch vụ hay tạm ứng tiền mặt. Sự cần tiết của dịch vụ thẻ tín dụng đối với Ngân hàng thương mại và nền kinh tế Sự phát triển của hệ thống Ngân hàng thương mại nói riêng và nền kinh tế nói chung, cùng với cuộc cách mạng công nghệ thông tin trong lĩnh vực ngân hàng đã góp phần tạo ra sự đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ nhằm phục vụ lợi ích tốt nhất tới khách hàng mà một trong những sản phẩm đó phải kể đến “Thẻ tín dụng”. Với các lợi thế về vốn, chuyên môn trong nghiệp vụ thẩm định, cơ sở hạ tầng hiện đại sẵn có phục vụ cho hoạt động phát hành thẻ và thanh toán thẻ tín dụng. Chính vì vậy mà hiện nay, thanh toán bằng thẻ đã trở thành một vấn đề phổ biến, lợi nhuận mà các ngân hàng, tổ chức tín dụng thu được từ việc phát hành thẻ tín dụng và các sản phẩm dịch vụ khác chiểm tới 2/3 tổng lợi nhuận của một ngân hàng.
Hay nói cách khác, sự phát triển của thẻ tín dụng nói riêng và các sản phẩm dịch vụ của ngân hàng nói chung gắn liền với sự ổn định và tăng trưởng của nền kinh tế toàn cầu. Hiện nay thẻ tín dụng được xem như một công cụ thanh toán thông minh, hiện đại đặc biệt đối với các nước phát triển. Sự phát triển không ngừng của khoa học công nghệ đã giúp liên tục cải tiến và và hoàn thiện hơn các tính năng của thẻ tín dụng. Giúp cho thẻ tín dụng trở thành phương thức thanh toán nhanh gọn, chính xác, an toàn và tiện lợi.
Các hoạt động trong dịch vụ thẻ tín dụng 1. Hoạt động phát hành thẻ Hoạt động phát hành thẻ là việc Ngân hàng phát hành thẻ cho khách hàng sau khi nhận được giấy xin cấp phát thẻ của khách hàng và những giấy tờ cá nhân hồ sơ liên quan đã thẩm định và xác thực được mức độ tin cậy, chính xác, sẽ tiến 8 hành phát hành thẻ tín dụng cho khách hàng. Thẻ được phát hành về hạn mức tín dụng và loại thẻ đã được hai bên thống nhất trong hợp đồng sử dụng thẻ.