Pháp luật về bảo vệ người lao động chưa thành niên và thực tiễn thi hành pháp luật ở việt nam hiện nay

Tìm hiểu pháp luật bảo vệ người lao động chưa thành niên tại Việt Nam. Phân tích thực tiễn thi hành và giải pháp hoàn thiện. Luận văn chi tiết.

• Tác giả: Ngô Phương Duyên
• Người hướng dẫn: ThS. Lương Thanh Bình
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Luật
• Đề tài: Pháp luật về bảo vệ người lao động chưa thành niên và thực tiễn thi hành pháp luật ở Việt Nam hiện nay
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
• 1.3. Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ của đề tài nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Ý nghĩa và những đóng góp của đề tài nghiên cứu
• 1.6.1. Ý nghĩa
• 1.6.2. Đóng góp
• 1.7. Kết cấu của đề tài nghiên cứu
• 2. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ NGƯỜI LAO ĐỘNG CHƯA THÀNH NIÊN VÀ PHÁP LUẬT BẢO VỆ NGƯỜI LAO ĐỘNG CHƯA THÀNH NIÊN Ở VIỆT NAM
• 2.1. Lý luận về người lao động chưa thành niên
• 2.1.1. Khái niệm người chưa thành niên
• 2.1.2. Khái niệm người lao động chưa thành niên
• 2.1.3. Lý luận pháp luật về bảo vệ người lao động chưa thành niên
• 2.1.3.1. Khái niệm pháp luật về bảo vệ NLĐCTN
• 2.1.3.2. Nguyên tắc của pháp luật về bảo vệ NLĐCTN
• 2.1.3.3. Nội dung của pháp luật về bảo vệ NLĐCTN
• 2.1.3.3.1. Quy định về việc làm cho NLĐCTN
• 2.1.3.3.2. Quy định về đào tạo nghề, phát triển kỹ năng nghề cho NLĐCTN
• 2.1.3.3.3. Quy định về giao kết hợp đồng lao động cho NLĐCTN
• 2.1.3.3.4. Quy định về tiền lương cho NLĐCTN
• 2.1.3.3.5. Quy định về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi cho NLĐCTN
• 2.1.3.3.6. Quy định về an toàn lao động, vệ sinh lao động cho NLĐCTN
• 2.1.3.3.7. Quy định về kỷ luật lao động, trách nhiệm vật chất cho NLĐCTN
• 2.1.3.3.8. Quy định về thanh tra, xử lý vi phạm và giải quyết tranh chấp
• 2.1.4. Pháp luật về bảo vệ NLĐCTN trong Công ước của tế và một số nước trên thế giới
• 2.1.4.1. Pháp luật về bảo vệ NLĐCTN trong các Công ước của tế
• 2.1.4.2. Pháp luật của một số quốc gia trên thế giới về bảo vệ NLĐCTN
• 3. THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VÀ THỰC TIỄN THI HÀNH PHÁP LUẬT VỀ BẢO VỆ NGƯỜI LAO ĐỘNG CHƯA THÀNH NIÊN Ở VIỆT NAM
• 3.1. Thực trạng quy định của pháp luật về bảo vệ NLĐCTN ở Việt Nam
• 3.1.1. Các quy định về bảo vệ việc làm cho NLĐCTN
• 3.1.2. Các quy định trong giáo dục nghề nghiệp và phát triển kỹ năng nghề cho NLĐCTN
• 3.1.3. Các quy định về hợp đồng đối với NLĐCTN
• 3.1.4. Các quy định về bảo vệ tiền lương cho NLĐCTN
• 3.1.5. Các quy định bảo vệ về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi của NLĐCTN
• 3.1.6. Các quy định bảo vệ về an toàn lao động, vệ sinh lao động đối với NLĐCTN
• 3.1.7. Các quy định bảo vệ về kỷ luật lao động, trách nhiệm vật chất đối với NLĐCTN
• 3.1.8. Các quy định bảo vệ NLĐCTN về thanh tra, xử lý vi phạm pháp luật và giải quyết tranh chấp lao động
• 3.2. Thực tiễn thi hành pháp luật về bảo vệ NLĐCTN ở Việt Nam
• 3.2.1. Khái quát về tình hình sử lao động chưa thành niên
• 3.2.2. Thực tiễn thực hiện pháp luật lao động về việc làm của NLĐCTN
• 3.2.3. Thực tiễn thực hiện pháp luật về hợp đồng lao động đối với NLĐCTN ở Việt Nam
• 3.2.4. Thực tiễn thực hiện quy định về tiền lương đối với NLĐCTN ở Việt Nam
• 3.2.5. Thực tiễn thực hiện quy định của pháp luật về thời giờ làm việc và thời giờ nghỉ ngơi của NLĐCTN ở Việt Nam
• 3.2.6. Thực tiễn thực hiện các quy định về an toàn lao động và vệ sinh lao động đối với NLĐCTN ở Việt Nam
• 3.2.7. Thực tiễn thực hiện các quy định về kỷ luật lao động, trách nhiệm vật chất đối với NLĐCTN ở Việt Nam
• 3.2.8. Thực tiễn thực hiện các quy định về thanh tra, xử lý vi phạm pháp luật và giải quyết tranh chấp lao động ở Việt Nam
• 3.3. Một số kết quả đạt được và những hạn chế trong quá trình thực thi pháp luật về bảo vệ NLĐCTN
• 4. ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT, NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ BẢO VỆ LAO ĐỘNG CHƯA THÀNH NIÊN Ở VIỆT NAM
• 4.1. Định hướng hoàn thiện pháp luật về bảo vệ lao động chưa thành niên
• 4.2. Một số kiến nghị hoàn thiện quy định pháp luật về bảo vệ lao động chưa thành niên
• 4.3. Giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về bảo vệ lao động chưa thành niên
• 4.3.1. Đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật để nâng cao nhận thức cho các chủ thể
• 4.3.2. Thúc đẩy giáo dục cho người chưa thành niên
• 4.3.3. Tăng cường chính sách kinh tế hỗ trợ cho người chưa thành niên thuộc hộ nghèo
• 4.3.4. Đẩy mạnh công tác kiểm tra, giám sát, thực hiện pháp luật về người lao động chưa thành niên
• 4.3.5. Xây dựng, thành lập các tổ chức phi lợi nhuận về bảo vệ NLĐCTN
• 4.3.6. Tăng cường sự hợp tác quốc tế trong vấn đề người lao động chưa thành niên
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Pháp Luật Bảo Vệ Người Lao Động Chưa Thành Niên

Các vấn đề liên quan đến người lao động và công tác bảo vệ người lao động, đặc biệt là người lao động chưa thành niên, luôn là ưu tiên hàng đầu của Đảng, Nhà nước và các nhà làm luật. Nhóm người lao động chưa thành niên có khả năng tiếp thu nhanh, nhạy bén và dễ thích nghi, nhưng do đặc điểm về độ tuổi, thể lực, trí lực và kinh nghiệm sống còn hạn chế, họ dễ bị lợi dụng, xâm hại hoặc phụ thuộc vào người sử dụng lao động. Nhận thức rõ tầm quan trọng của việc bảo vệ trẻ em, Nhà nước đã có nhiều hoạt động nhằm đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp cho đối tượng này. Việt Nam đã phê chuẩn Công ước Quyền Trẻ em năm 1990, trở thành quốc gia đầu tiên ở châu Á cam kết thực hiện công ước này. Nhiều văn bản pháp luật hiện hành đã có quy định riêng đối với người chưa thành niên, bao gồm Luật Thanh niên, Bộ luật Lao động, Luật Chăm sóc sức khỏe nhân dân, Bộ luật Dân sự, Bộ luật Hình sự, Luật Bình đẳng giới, Luật Bảo hiểm y tế, Luật Giáo dục, Luật Phòng chống bạo lực gia đình, Luật Phòng chống buôn bán người, và Luật an toàn vệ sinh lao động. Tuy nhiên, tình trạng vi phạm quyền của người chưa thành niên, bao gồm cả người lao động, vẫn diễn ra phức tạp. Nguyên nhân chủ yếu là do các quy phạm pháp luật còn thiếu thống nhất, thiếu toàn diện, nhiều văn bản và chính sách còn mâu thuẫn và trùng lặp. Sự phối hợp giữa các cơ quan liên quan còn hạn chế, và ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ và nhân dân chưa cao. Tác giả Ngô Phương Duyên trong luận văn tốt nghiệp đã đi sâu nghiên cứu về các quy định hiện hành của pháp luật về bảo vệ NLĐCTN so với các luật cũ để từ đó có những kiến nghị phù hợp hơn với tình hình hiện nay. [Trích dẫn: (Ngô Phương Duyên, 2024)].

1.1. Khái Niệm Pháp Lý về Người Lao Động Chưa Thành Niên

Theo Bộ luật Dân sự 2015, người chưa thành niên là người chưa đủ 18 tuổi. Các chuyên gia chứng minh con người đạt được sự phát triển toàn diện khi đã thành niên và đủ 18 tuổi. Do đó, người chưa thành niên gồm tất cả những người dưới 18 tuổi, những người chưa phải chịu hoặc chỉ chịu một phần trách nhiệm pháp lý đối với hành vi của mình. Họ cần được bảo vệ khỏi sự xâm hại và tạo điều kiện phát triển toàn diện. Như vậy, người chưa thành niên là những người dưới 18 tuổi theo pháp luật Việt Nam.

1.2. So Sánh Định Nghĩa Người Lao Động Chưa Thành Niên

Khái niệm về người lao động là người làm việc cho người sử dụng lao động theo thỏa thuận, được trả lương và chịu sự quản lý, điều hành, giám sát. Khái niệm về NLĐCTN cũng tương tự ở các khía cạnh như đều làm việc cho NSDLĐ. Tuy nhiên, những người lao động này là NLĐCTN và có những đặc thù riêng. Theo Công ước về tuổi lao động tối thiểu, 1973 (Công ước số 138), độ tuổi tối thiểu được tuyển dụng vào làm việc hoặc được tham gia lao động phải “không được dưới độ tuổi kết thúc chương trình giáo dục bắt buộc và trong bất kỳ trường hợp nào cũng không được dưới 15 tuổi. Điều 119, BLLĐ ban hành năm 1994, quy định:“Người lao động chưa thành niên là người lao động dưới 18 tuổi”. Quy định này cũng tương tự như quy định BLLĐ 2019 tại khoản 1 Điều 143 “Lao động chưa thành niên là người lao động chưa đủ 18 tuổi”.

II. Thực Trạng Sử Dụng và Bóc Lột Lao Động Trẻ Em Vấn Đề Nhức Nhối

Mặc dù có những quy định chặt chẽ của pháp luật lao động Việt Nam, tình trạng sử dụng lao động trẻ em vẫn diễn ra khá phổ biến, đặc biệt là trong các ngành nghề phi chính thức như giúp việc gia đình, sản xuất nông nghiệp, hoặc các cơ sở sản xuất nhỏ lẻ. Nhiều người lao động chưa thành niên phải làm việc trong điều kiện nặng nhọc, độc hại, không đảm bảo an toàn lao động và vệ sinh lao động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và sự phát triển của các em. Thậm chí, có những trường hợp bóc lột lao động trẻ em, trả lương thấp hơn mức quy định hoặc không trả lương, ép các em làm việc quá sức, hoặc có hành vi xâm hại đến nhân phẩm, danh dự của các em. Điều này không chỉ vi phạm nghiêm trọng quyền của người lao động chưa thành niên, mà còn gây ra những hậu quả tiêu cực cho xã hội. [Trích dẫn: (Số liệu thống kê về số lượng lao động trẻ em vi phạm các quy định của pháp luật)].

2.1. Các Hình Thức Bóc Lột Lao Động Trẻ Em Phổ Biến

Bóc lột lao động trẻ em là một vấn nạn nghiêm trọng, tồn tại dưới nhiều hình thức khác nhau. Một trong những hình thức phổ biến nhất là sử dụng lao động trẻ em trong các công việc nặng nhọc, độc hại và nguy hiểm, như khai thác khoáng sản, sản xuất vật liệu xây dựng, hoặc làm việc trong các xưởng may mặc, da giày với điều kiện làm việc tồi tệ. Một hình thức bóc lột lao động khác là trả lương thấp hơn mức quy định cho người lao động chưa thành niên, hoặc thậm chí không trả lương, lợi dụng sự thiếu hiểu biết và phụ thuộc của các em. Ngoài ra, người lao động chưa thành niên còn có thể bị ép làm việc quá sức, kéo dài thời gian làm việc, hoặc bị xâm hại đến nhân phẩm, danh dự.

2.2. Hậu Quả Của Bóc Lột Lao Động Trẻ Em

Hậu quả của lao động sớm và bóc lột lao động trẻ em là vô cùng nghiêm trọng và có tác động lâu dài đến sự phát triển của cá nhân và xã hội. Về mặt sức khỏe, người lao động chưa thành niên phải đối mặt với nguy cơ mắc các bệnh nghề nghiệp, suy dinh dưỡng, hoặc các vấn đề về tâm lý do làm việc trong điều kiện khắc nghiệt và áp lực cao. Về mặt giáo dục, các em có thể phải bỏ học hoặc không có điều kiện học tập đầy đủ, ảnh hưởng đến tương lai và cơ hội phát triển của bản thân. Ngoài ra, bóc lột lao động trẻ em còn gây ra những hệ lụy về mặt xã hội, như gia tăng tình trạng nghèo đói, bất bình đẳng, và tội phạm.

III. Giải Pháp Hoàn Thiện Pháp Luật Bảo Vệ Quyền Lao Động Trẻ Em

Để giải quyết triệt để tình trạng bóc lột lao động trẻ em, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện từ phía Nhà nước, các tổ chức xã hội và cộng đồng. Việc hoàn thiện hệ thống pháp luật về bảo vệ người lao động chưa thành niên là một trong những giải pháp quan trọng hàng đầu. Cần rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định hiện hành để đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ và phù hợp với thực tiễn. Đồng thời, cần tăng cường chế tài xử phạt đối với các hành vi vi phạm quyền của người lao động chưa thành niên, đảm bảo tính răn đe và phòng ngừa. [Trích dẫn: (Đề xuất sửa đổi, bổ sung các điều khoản cụ thể trong Bộ luật Lao động và các văn bản hướng dẫn thi hành)].

3.1. Rà Soát và Sửa Đổi Các Quy Định Pháp Luật Hiện Hành

Việc rà soát và sửa đổi các quy định pháp luật hiện hành về bảo vệ người lao động chưa thành niên là một yêu cầu cấp thiết. Cần tập trung vào việc làm rõ các khái niệm, định nghĩa, và tiêu chuẩn liên quan đến lao động trẻ em, đảm bảo sự thống nhất và đồng bộ trong các văn bản pháp luật. Đồng thời, cần bổ sung các quy định về trách nhiệm của các cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội, người sử dụng lao động, và gia đình trong việc phòng ngừa và xử lý các hành vi vi phạm quyền của người lao động chưa thành niên. Việc sửa đổi cũng cần đảm bảo phù hợp với các công ước quốc tế mà Việt Nam đã ký kết.

3.2. Tăng Cường Chế Tài Xử Phạt Vi Phạm Quyền Lao Động

Để tăng cường tính răn đe và phòng ngừa, cần tăng cường chế tài xử phạt đối với các hành vi vi phạm quyền của người lao động chưa thành niên. Các hình thức xử phạt có thể bao gồm phạt tiền, tước quyền sử dụng giấy phép kinh doanh, hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự đối với các trường hợp nghiêm trọng. Ngoài ra, cần công khai danh tính của các người sử dụng lao động vi phạm trên các phương tiện truyền thông để tạo áp lực dư luận và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật.

IV. Nâng Cao Hiệu Quả Thực Thi Pháp Luật Bảo Vệ Lao Động Trẻ Em

Bên cạnh việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, cần nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về bảo vệ người lao động chưa thành niên. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, như Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Thanh tra lao động, Công an, và các tổ chức xã hội. Cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra các cơ sở sản xuất, kinh doanh để phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm. Đồng thời, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật để nâng cao nhận thức của người lao động, người sử dụng lao động và cộng đồng về quyền của người lao động chưa thành niên. [Trích dẫn: (Báo cáo về số lượng các cuộc thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm về lao động trẻ em trong năm vừa qua)].

4.1. Tăng Cường Công Tác Thanh Tra Kiểm Tra Lao Động

Công tác thanh tra, kiểm tra lao động đóng vai trò then chốt trong việc phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm quyền của người lao động chưa thành niên. Cần tăng cường số lượng và chất lượng các cuộc thanh tra, kiểm tra, đặc biệt là tại các khu vực có nguy cơ cao về sử dụng lao động trẻ em, như các khu công nghiệp, khu chế xuất, và các cơ sở sản xuất nhỏ lẻ. Các cuộc thanh tra, kiểm tra cần được thực hiện một cách khách quan, minh bạch, và tuân thủ đúng quy trình pháp luật.

4.2. Đẩy Mạnh Tuyên Truyền Giáo Dục Pháp Luật

Nâng cao nhận thức về pháp luật cho người lao động, người sử dụng lao động và cộng đồng là một yếu tố quan trọng để đảm bảo quyền của người lao động chưa thành niên. Cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật thông qua các phương tiện truyền thông, các buổi tập huấn, hội thảo, và các hoạt động cộng đồng. Nội dung tuyên truyền cần tập trung vào các quy định về tuổi lao động tối thiểu, điều kiện làm việc, quyền và nghĩa vụ của người lao động chưa thành niên và người sử dụng lao động, và các chế tài xử phạt đối với các hành vi vi phạm.

V. Phát Triển Giáo Dục và Kỹ Năng Giải Pháp Bền Vững Cho Tương Lai

Để đảm bảo tương lai tốt đẹp cho người lao động chưa thành niên, cần tập trung vào việc phát triển giáo dục và kỹ năng cho các em. Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ giáo dục nghề nghiệp cho người chưa thành niên, tạo điều kiện cho các em được học tập, nâng cao trình độ và có cơ hội tìm kiếm việc làm tốt hơn. Đồng thời, cần khuyến khích các doanh nghiệp tham gia vào việc đào tạo nghề cho người lao động chưa thành niên, giúp các em có được những kỹ năng cần thiết để đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động. [Trích dẫn: (Số liệu về tỷ lệ người lao động chưa thành niên được đào tạo nghề và có việc làm ổn định)].

5.1. Hỗ Trợ Giáo Dục Nghề Nghiệp Cho Người Chưa Thành Niên

Hỗ trợ giáo dục nghề nghiệp cho người chưa thành niên là một giải pháp quan trọng để giúp các em có được những kỹ năng cần thiết để tìm kiếm việc làm tốt hơn. Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ tài chính cho các em có hoàn cảnh khó khăn, tạo điều kiện cho các em được học tập tại các trường nghề, trung tâm dạy nghề, hoặc các cơ sở đào tạo khác. Đồng thời, cần đảm bảo chất lượng đào tạo tại các cơ sở này, giúp các em có được những kiến thức và kỹ năng đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động.

5.2. Khuyến Khích Doanh Nghiệp Tham Gia Đào Tạo Nghề

Khuyến khích các doanh nghiệp tham gia vào việc đào tạo nghề cho người lao động chưa thành niên là một cách hiệu quả để giúp các em có được những kỹ năng thực tế và kinh nghiệm làm việc. Nhà nước có thể có chính sách ưu đãi về thuế, tín dụng, hoặc các hình thức hỗ trợ khác để khuyến khích các doanh nghiệp tham gia vào hoạt động này. Đồng thời, cần có cơ chế giám sát và đánh giá chất lượng đào tạo của các doanh nghiệp, đảm bảo rằng người lao động chưa thành niên được đào tạo một cách bài bản và chuyên nghiệp.

VI. Tăng Cường Hợp Tác Quốc Tế Bảo Vệ Lao Động Chưa Thành Niên

Vấn đề bảo vệ người lao động chưa thành niên là một vấn đề toàn cầu, đòi hỏi sự hợp tác chặt chẽ giữa các quốc gia và các tổ chức quốc tế. Việt Nam cần tăng cường hợp tác với các nước trong khu vực và trên thế giới để trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ thông tin và phối hợp hành động trong việc phòng ngừa và xử lý các hành vi vi phạm quyền của người lao động chưa thành niên. Đồng thời, cần tích cực tham gia vào các diễn đàn quốc tế về lao động trẻ em để thể hiện vai trò và trách nhiệm của mình trong việc giải quyết vấn đề này. [Trích dẫn: (Các điều ước quốc tế mà Việt Nam đã ký kết về bảo vệ quyền trẻ em và phòng chống lao động trẻ em)].

6.1. Tham Gia Các Diễn Đàn Quốc Tế Về Lao Động Trẻ Em

Việc tham gia các diễn đàn quốc tế về lao động trẻ em là cơ hội để Việt Nam thể hiện vai trò và trách nhiệm của mình trong việc giải quyết vấn đề này. Tại các diễn đàn này, Việt Nam có thể chia sẻ kinh nghiệm, trao đổi thông tin, và phối hợp hành động với các quốc gia khác trong việc phòng ngừa và xử lý các hành vi vi phạm quyền của người lao động chưa thành niên. Đồng thời, Việt Nam cũng có thể học hỏi kinh nghiệm từ các quốc gia khác trong việc xây dựng và thực thi pháp luật về bảo vệ người lao động chưa thành niên.

6.2. Hợp Tác Song Phương và Đa Phương Với Các Quốc Gia

Hợp tác song phương và đa phương với các quốc gia là một yếu tố quan trọng để tăng cường hiệu quả của công tác bảo vệ người lao động chưa thành niên. Việt Nam có thể ký kết các hiệp định hợp tác với các quốc gia khác để trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm, và phối hợp hành động trong việc phòng ngừa và xử lý các hành vi vi phạm quyền của người lao động chưa thành niên. Đồng thời, Việt Nam cũng có thể tham gia vào các dự án hợp tác đa phương do các tổ chức quốc tế khởi xướng để hỗ trợ các quốc gia khác trong việc giải quyết vấn đề này.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Ngô Phương Duyên (Khoa Luật, Học viện Ngân hàng, 2024) tập trung vào việc nghiên cứu các quy định pháp luật và thực tiễn thi hành pháp luật về bảo vệ người lao động chưa thành niên (NLĐCTN) tại Việt Nam.

Theo lập luận của tác giả, NLĐCTN là lực lượng lao động đặc thù, vừa là mầm non tương lai của quốc gia vừa sở hữu khả năng tiếp thu và thích nghi nhanh. Tuy nhiên, do những hạn chế về thể chất, tâm lý và kinh nghiệm sống, nhóm đối tượng này dễ bị lạm dụng, bóc lột sức lao động hoặc bị phụ thuộc hoàn toàn vào người sử dụng lao động (NSDLĐ). Về bối cảnh pháp lý quốc tế và trong nước, Việt Nam là quốc gia đầu tiên ở châu Á và thứ hai trên thế giới phê chuẩn Công ước của Liên hợp quốc về Quyền Trẻ em vào ngày 20/02/1990. Hệ thống pháp luật Việt Nam đã ban hành nhiều văn bản điều chỉnh quyền của người chưa thành niên như Bộ luật Lao động, Bộ luật Dân sự, Bộ luật Hình sự, Luật Trẻ em, Luật An toàn, vệ sinh lao động, Luật Giáo dục nghề nghiệp. Mặc dù vậy, tình trạng vi phạm quyền của NLĐCTN trên thực tế vẫn diễn biến phức tạp do hệ thống quy phạm còn thiếu đồng bộ, trùng lặp, cơ chế phối hợp liên ngành chưa cao và ý thức chấp hành pháp luật của một bộ phận cán bộ, người dân còn hạn chế.

Mục đích nghiên cứu của đề tài là làm sáng tỏ những vấn đề lý luận, phân tích và đánh giá thực trạng pháp luật cũng như thực tiễn thi hành, từ đó đề xuất các kiến nghị và giải pháp nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật về bảo vệ NLĐCTN tại Việt Nam.

Để đạt được mục đích trên, tác giả xác định 03 nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Nghiên cứu làm sáng tỏ những vấn đề lý luận về người chưa thành niên, người lao động chưa thành niên và pháp luật về bảo vệ người lao động chưa thành niên.
2. Phân tích thực trạng những quy định của pháp luật về bảo vệ người lao động chưa thành niên ở Việt Nam trên một số lĩnh vực, chỉ ra nguyên nhân trong xây dựng và hoàn thiện pháp luật.
3. Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, nêu lên quan điểm và đề xuất kiến nghị, giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật về bảo vệ người lao động chưa thành niên ở Việt Nam.

Đối tượng nghiên cứu của khóa luận là các vấn đề lý luận, quy định pháp luật thực định và thực tiễn thi hành pháp luật về bảo vệ NLĐCTN, cùng các quan điểm, giải pháp hoàn thiện. Phạm vi nghiên cứu giới hạn trong các quy phạm của ngành luật Lao động, trọng tâm là Bộ luật Lao động năm 2012, Bộ luật Lao động năm 2019 và các văn bản hướng dẫn thi hành liên quan (các Nghị định, Thông tư của Chính phủ và Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội).

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận được xây dựng dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử Mác - Lênin, lý luận chung về Nhà nước và Pháp luật, cùng các quan điểm, chính sách của Đảng và Nhà nước Việt Nam về quyền con người và quyền trẻ em.

Khung lý thuyết và văn bản pháp luật được sử dụng bao gồm:

• Khái niệm pháp lý nền tảng: Định nghĩa "người chưa thành niên" theo Bộ luật Dân sự năm 2015 (người chưa đủ 18 tuổi); "người lao động chưa thành niên" theo Bộ luật Lao động năm 2019 (người lao động chưa đủ 18 tuổi) và khái niệm học thuật mở rộng của TS. Nguyễn Hữu Chí và ThS. Trần Thắng Lợi (người dưới 18 tuổi có khả năng lao động và có giao kết hợp đồng lao động).
• Hệ thống văn bản pháp luật quốc gia: Bộ luật Lao động năm 2012 và năm 2019, Bộ luật Dân sự năm 2015, Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), Luật An toàn, vệ sinh lao động năm 2015, Luật Việc làm năm 2013, Luật Giáo dục nghề nghiệp năm 2014; Nghị định số 145/2020/NĐ-CP, Nghị định số 12/2022/NĐ-CP, Nghị định số 114/2002/NĐ-CP; Thông tư số 09/2020/TT-BLĐTBXH, Thông tư số 11/2013/TT-BLĐTBXH.
• Tiêu chuẩn pháp lý quốc tế: Công ước số 138 về tuổi lao động tối thiểu (1973), Công ước số 182 về việc cấm và hành động ngay lập tức để xóa bỏ các hình thức lao động trẻ em tồi tệ nhất (1999) của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO); Khuyến nghị số 126 (1962) về giảm bớt thời giờ làm việc và Khuyến nghị số 146 (1973) của ILO.
• Pháp luật một số quốc gia: Quy định bảo vệ lao động trẻ em của Vương quốc Anh, Đạo luật Tiêu chuẩn Lao động Công bằng (FLSA - 29 CFR 570) của Hoa Kỳ, và Luật Bảo vệ trẻ vị thành niên năm 2020 của Trung Quốc (Điều 61).

Phương pháp nghiên cứu cụ thể bao gồm phương pháp phân tích quy phạm, phương pháp tổng hợp, phương pháp so sánh luật học (đối chiếu giữa Bộ luật Lao động năm 2012 và Bộ luật Lao động năm 2019; đối chiếu pháp luật Việt Nam với chuẩn mực quốc tế và pháp luật nước ngoài), cùng phương pháp thống kê xã hội học dựa trên dữ liệu thứ cấp.

Nguồn dữ liệu thực tiễn được trích xuất từ các báo cáo khảo sát quốc gia về lao động trẻ em của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, số liệu công bố từ Cục Trẻ em, số liệu của Tổng cục Thống kê, thông tin thống kê từ phòng Lao động - Thương binh và Xã hội các địa phương và phản ánh từ các cơ quan báo chí (Báo Hà Nội mới, Báo Lao Động, Đài Truyền hình Việt Nam VTV).

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Một số vấn đề lý luận về người lao động chưa thành niên và pháp luật bảo vệ người lao động chưa thành niên ở Việt Nam

Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý luận về người lao động chưa thành niên, phân tích các đặc trưng tâm - sinh lý và địa vị pháp lý của nhóm chủ thể này:

• Đặc điểm tâm - sinh lý: NLĐCTN đang trong giai đoạn phát triển thể lực và định hình nhân cách, chưa hoàn thiện về nhận thức pháp luật, có xu hướng muốn tự lập tài chính sớm nhưng dễ bị tổn thương, bóc lột hoặc lôi kéo vào môi trường lao động độc hại.
• Nguyên tắc pháp lý bảo vệ NLĐCTN: Tác giả xác định 03 nguyên tắc cơ bản: (1) Tôn trọng quyền tham gia quan hệ lao động của NLĐCTN; (2) Bảo vệ NLĐCTN thông qua các tiêu chuẩn tối thiểu về quyền lợi và tối đa về nghĩa vụ trên cơ sở độ tuổi, đồng thời khuyến khích các thỏa thuận có lợi hơn; (3) Bảo vệ NLĐCTN trong mối tương quan hài hòa với quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng lao động.
• Nội dung pháp luật bảo vệ: Gồm các nhóm quy định về việc làm; giáo dục nghề nghiệp và phát triển kỹ năng nghề (độ tuổi tối thiểu học nghề là đủ 14 tuổi theo Điều 61 BLLĐ 2019); giao kết hợp đồng lao động (HĐLĐ); tiền lương; thời giờ làm việc và nghỉ ngơi; an toàn vệ sinh lao động (ATVSLĐ); kỷ luật lao động và trách nhiệm vật chất; thanh tra, xử lý vi phạm và giải quyết tranh chấp lao động.
• Kinh nghiệm quốc tế: Tác giả phân tích chuẩn mực của Công ước ILO 138 (độ tuổi tối thiểu thông thường không dưới 15 tuổi, ngoại lệ 14 tuổi cho các nước đang phát triển, công việc nhẹ từ 13-15 tuổi, công việc nguy hại từ đủ 18 tuổi); kinh nghiệm của Anh (giới hạn giờ làm việc của trẻ em trước/sau giờ học), Hoa Kỳ (quy định chi tiết khung giờ làm việc tối đa trong ngày đi học và ngày nghỉ theo FLSA), và Trung Quốc (cấm tuyển dụng dưới 16 tuổi và cấm các tụ điểm dịch vụ thương mại, quán bar, internet tuyển dụng lao động dưới 18 tuổi).

Nhóm độ tuổi	Công việc được phép giao kết HĐLĐ theo quy định pháp luật Việt Nam
Dưới 13 tuổi	Chỉ được làm các công việc nghệ thuật, thể dục, thể thao không gây tổn hại đến sự phát triển thể lực, trí lực, nhân cách và phải có sự đồng ý của cơ quan chuyên môn về lao động thuộc UBND cấp tỉnh.
Từ đủ 13 đến dưới 15 tuổi	Chỉ được làm các công việc nhẹ theo danh mục do Bộ LĐ-TB&XH ban hành (Thông tư 09/2020/TT-BLĐTBXH liệt kê 12 nhóm công việc nhẹ như biểu diễn nghệ thuật, vận động viên thể thao, lập trình phần mềm, một số nghề truyền thống, thủ công mỹ nghệ...).
Từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi	Được làm hầu hết các công việc phù hợp với sức khỏe, trừ danh mục các công việc và nơi làm việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc gây tổn hại đến thể lực, trí lực, nhân cách (Điều 147 BLLĐ 2019).

Chương 2: Thực trạng pháp luật và thực tiễn thi hành pháp luật về bảo vệ người lao động chưa thành niên ở Việt Nam

Chương 2 phân tích chuyên sâu thực trạng các quy định pháp luật thực định và đối chiếu với thực tiễn áp dụng:

1. Thực trạng quy định pháp luật:

• Về việc làm: BLLĐ năm 2019 và Thông tư 09/2020/TT-BLĐTBXH đã bổ sung danh mục công việc nhẹ cho người từ 13 đến dưới 15 tuổi (bổ sung công việc lập trình phần mềm, đan lát...). Tuy nhiên, Thông tư 09 lại bãi bỏ danh mục công việc cụ thể cho người dưới 13 tuổi (trước đây có trong Thông tư 11/2013/TT-BLĐTBXH), dẫn đến khó khăn cho cơ quan chuyên môn cấp tỉnh trong việc thẩm định và phê duyệt.
• Về hình thức và chủ thể HĐLĐ: Pháp luật quy định HĐLĐ với người dưới 15 tuổi bắt buộc phải lập bằng văn bản và có sự đồng ý của người đại diện theo pháp luật (NĐD). BLLĐ năm 2019 đã bổ sung hình thức HĐLĐ điện tử (Điều 14). Tuy nhiên, luật chưa quy định rõ vai trò của NĐD khi sửa đổi hoặc chấm dứt HĐLĐ.
• Về tiền lương: BLLĐ năm 2019 đã bổ sung quy định cho phép người lao động ủy quyền cho người khác nhận lương (Điều 94) và buộc NSDLĐ chịu phí mở tài khoản ngân hàng (Điều 96). Tuy nhiên, văn bản hiện hành đã bãi bỏ quy định "lao động chưa thành niên làm công việc như người thành niên thì được trả lương như nhau" từng tồn tại tại Điều 19 Nghị định 114/2002/NĐ-CP.
• Về thời giờ làm việc: Người dưới 15 tuổi làm việc không quá 04 giờ/ngày và 20 giờ/tuần, cấm làm thêm giờ và làm việc ban đêm. Người từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi làm việc không quá 08 giờ/ngày và 40 giờ/tuần, nhưng luật vẫn cho phép nhóm này làm thêm giờ và làm ban đêm ở một số ngành nghề. Tác giả chỉ ra điểm này chưa hoàn toàn tương thích với Khuyến nghị số 146 của ILO.
• Về xử lý kỷ luật và trách nhiệm vật chất: Điểm c Khoản 1 Điều 122 BLLĐ 2019 chỉ yêu cầu sự tham gia của NĐD khi xử lý kỷ luật người dưới 15 tuổi. Điều này tạo khoảng trống pháp lý đối với người từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi, mâu thuẫn với quy định bồi thường thiệt hại tại Khoản 2 Điều 586 Bộ luật Dân sự năm 2015 (cha mẹ phải bồi thường phần tài sản còn thiếu nếu con từ 15-18 tuổi không đủ tài sản bồi thường).
• Về chế tài và thanh tra: Mức phạt vi phạm hành chính đối với hành vi không lập sổ theo dõi NLĐCTN tại Nghị định 12/2022/NĐ-CP còn thấp. Điều 296 BLHS năm 2015 chỉ truy cứu trách nhiệm hình sự hành vi vi phạm sử dụng lao động dưới 16 tuổi, bỏ trống nhóm tuổi từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi. Bộ máy thanh tra lao động chưa có bộ phận thanh tra chuyên trách về NLĐCTN.

2. Thực tiễn thi hành: Tác giả tổng hợp các số liệu thực tế phản ánh tình hình vi phạm pháp luật về sử dụng NLĐCTN:

Chỉ số / Tiêu chí thực tiễn	Số liệu trích xuất từ văn bản
Quy mô lao động trẻ em cả nước	Khoảng 1,75 triệu trẻ em đang tham gia lao động (khảo sát của Bộ LĐ-TB&XH). Năm 2023 ghi nhận khoảng 1 triệu trẻ em dưới 17 tuổi lao động trái pháp luật (chiếm 5,3% tổng số trẻ em).
Cơ cấu lao động trẻ em theo ngành nghề	Nông nghiệp chiếm 67%; Dịch vụ chiếm 16,6%; Công nghiệp và Xây dựng chiếm 15,8%.
Mức độ rủi ro, nguy hại	75% lao động trẻ em có nguy cơ làm việc trong các ngành nghề bị cấm sử dụng NLĐCTN. Hơn 500.000 trẻ em phải làm việc trong điều kiện nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.
Thời gian làm việc & Học vấn	Thời gian làm việc bình quân kéo dài khoảng 42 giờ/tuần. Ước tính 52% lao động trẻ em đã thôi học và 2,8% chưa từng đi học.
Thực trạng tại địa phương (Hà Nội)	Toàn thành phố có khoảng 30.000 lao động trẻ em (chiếm 1,7% số trẻ em). Tập trung tại các làng nghề huyện Thạch Thất (xã Canh Nậu: 220 em; xã Bình Phú: 196 em), Chương Mỹ, Hoài Đức, Gia Lâm, Thường Tín, Thanh Oai.
Hành vi lách luật, gian lận hồ sơ	Tình trạng công ty môi giới sửa chữa CMND/CCCD của lao động dưới 18 tuổi để đưa vào làm việc tại các nhà máy ở Khu công nghiệp Khai Sơn (Bắc Ninh) (Báo Lao Động, 8/2022).

Chương 3: Định hướng và giải pháp hoàn thiện pháp luật, nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về bảo vệ lao động chưa thành niên ở Việt Nam

Chương 3 đề xuất định hướng, các kiến nghị lập pháp và giải pháp thực thi đồng bộ:

• Định hướng hoàn thiện: Bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, phù hợp với các cam kết và chuẩn mực quốc tế của ILO, cân bằng giữa bảo vệ quyền của NLĐCTN và tôn trọng quyền tuyển dụng hợp pháp của NSDLĐ.
• Kiến nghị sửa đổi quy định pháp luật:
  1. Ban hành danh mục cụ thể các công việc nghệ thuật, thể dục thể thao cho đối tượng dưới 13 tuổi để tạo căn cứ rõ ràng cho UBND cấp tỉnh phê duyệt.
  2. Bắt buộc hợp đồng đào tạo nghề đối với NLĐCTN phải được giao kết bằng văn bản.
  3. Bổ sung quy định bắt buộc phải có sự tham gia của người đại diện theo pháp luật khi thay đổi, chấm dứt HĐLĐ và khi xử lý kỷ luật lao động đối với nhóm lao động từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi nhằm tương thích với Điều 586 BLDS năm 2015.
  4. Rà soát, hạn chế tối đa các trường hợp cho phép lao động từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi làm thêm giờ và làm ban đêm theo đúng tinh thần Khuyến nghị số 146 của ILO.
  5. Tăng mức xử phạt vi phạm hành chính tại Nghị định 12/2022/NĐ-CP; sửa đổi Điều 296 BLHS năm 2015 theo hướng mở rộng phạm vi xử lý hình sự đối với hành vi sử dụng trái phép lao động từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi trong các công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.
• Giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi: Đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật lao động cho NSDLĐ và phụ huynh; thực hiện chính sách hỗ trợ kinh tế, giảm nghèo cho các gia đình khó khăn; thúc đẩy giáo dục bắt buộc và hỗ trợ học nghề cho thanh thiếu niên; nâng cao năng lực thanh tra lao động và thiết lập cơ chế giám sát chuyên biệt; tạo điều kiện cho các tổ chức phi lợi nhuận tham gia bảo vệ trẻ em; tăng cường hợp tác quốc tế trong phòng ngừa lao động trẻ em.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã hệ thống hóa và làm rõ khung pháp lý về bảo vệ người lao động chưa thành niên tại Việt Nam với các kết quả cụ thể:

• Làm rõ tính đặc thù về năng lực chủ thể của NLĐCTN: người dưới 18 tuổi tham gia quan hệ lao động có sự hạn chế nhất định về năng lực hành vi và cần sự hỗ trợ, đồng ý của người đại diện theo pháp luật trong các giai đoạn quan trọng.
• Chỉ ra các mâu thuẫn, khoảng trống pháp luật thực định giữa Bộ luật Lao động năm 2019 với Bộ luật Dân sự năm 2015 (vấn đề đại diện khi xử lý kỷ luật lao động và trách nhiệm vật chất của nhóm 15-18 tuổi), Bộ luật Hình sự năm 2015 (khoảng trống bảo vệ nhóm 16-18 tuổi tại Điều 296), và sự thiếu hụt văn bản hướng dẫn chi tiết danh mục công việc cho trẻ dưới 13 tuổi tại Thông tư 09/2020/TT-BLĐTBXH.
• Cung cấp bức tranh thực trạng thi hành pháp luật dựa trên các số liệu thống kê cụ thể: cả nước có khoảng 1,75 triệu trẻ em tham gia lao động, 1 triệu trẻ lao động trái pháp luật, 75% LĐTE có nguy cơ làm công việc bị cấm, 52% lao động trẻ em thôi học, cùng thực trạng lao động sớm tại các làng nghề Hà Nội và gian lận hồ sơ tại Bắc Ninh.
• Đóng góp so với các công trình nghiên cứu trước: Khóa luận cập nhật trực tiếp các điểm mới của Bộ luật Lao động năm 2019, Thông tư 09/2020/TT-BLĐTBXH và Nghị định 12/2022/NĐ-CP; tiến hành so sánh đối chiếu đa chiều giữa quy định hiện hành với các quy định cũ (BLLĐ 2012, Thông tư 11/2013, Nghị định 114/2002) và các điều ước quốc tế để đưa ra các kiến nghị lập pháp có căn cứ thực chứng.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Phạm vi nghiên cứu của khóa luận chủ yếu tập trung vào các quy định pháp luật lao động thực định và các số liệu thứ cấp được tổng hợp từ báo cáo của các cơ quan quản lý nhà nước và cơ quan truyền thông; chưa tiến hành các cuộc khảo sát điều tra xã hội học độc lập trên diện rộng đối với người sử dụng lao động và các gia đình có trẻ em tham gia lao động sớm.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu cơ chế bảo vệ NLĐCTN trong khu vực kinh tế phi chính thức (nơi tập trung phần lớn lao động trẻ em nhưng nằm ngoài sự kiểm soát của hợp đồng lao động); nghiên cứu giải pháp liên thông dữ liệu dân cư quốc gia để ngăn chặn tình trạng gian lận độ tuổi khi tuyển dụng lao động; đánh giá tác động kinh tế - xã hội khi thực hiện các chính sách an sinh hỗ trợ gia đình nghèo nhằm phòng ngừa bỏ học lao động sớm.

---

Giá trị tham khảo

Công trình là tài liệu tham khảo phục vụ các nhóm đối tượng:

• Sinh viên, học viên ngành Luật: Đặc biệt là chuyên ngành Luật Lao động, Luật Quyền con người, có thể tham khảo phương pháp so sánh luật học, cấu trúc phân tích các chế định bảo vệ lao động đặc thù và hệ thống tài liệu trích dẫn quy phạm.
• Cán bộ quản lý nhà nước và thanh tra lao động: Tham khảo các phân tích về khoảng trống pháp luật, chế tài xử phạt hành chính và các khuyến nghị về việc ban hành danh mục công việc bổ sung cho trẻ em dưới 13 tuổi.
• Người sử dụng lao động và các tổ chức xã hội: Nắm bắt chính xác các điều kiện tuyển dụng, danh mục công việc được phép và bị cấm sử dụng NLĐCTN, thời giờ làm việc và quy trình giao kết HĐLĐ đúng quy định pháp luật hiện hành.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận tiếp cận khái niệm "người lao động chưa thành niên" như thế nào?
Tác giả đồng tình với quan điểm học thuật của TS. Nguyễn Hữu Chí và ThS. Trần Thắng Lợi, xác định NLĐCTN là người dưới 18 tuổi có khả năng lao động và có giao kết hợp đồng lao động. Khái niệm này không chỉ dựa trên độ tuổi mà còn nhấn mạnh điều kiện về năng lực chủ thể và việc xác lập quan hệ lao động hợp pháp.

2. Điểm bất cập của Thông tư 09/2020/TT-BLĐTBXH so với Thông tư 11/2013/TT-BLĐTBXH đối với lao động dưới 13 tuổi là gì?
Thông tư 11/2013/TT-BLĐTBXH trước đây ban hành danh mục công việc nhẹ cụ thể cho người dưới 15 tuổi (trong đó có liệt kê rõ các bộ môn nghệ thuật, thể thao cho trẻ dưới 13 tuổi). Thông tư 09/2020/TT-BLĐTBXH hiện hành không còn quy định danh mục cụ thể cho người dưới 13 tuổi, gây khó khăn cho cơ quan lao động cấp tỉnh trong việc đánh giá mức độ an toàn của công việc khi xem xét phê duyệt.

3. Vì sao tác giả kiến nghị bắt buộc người đại diện tham gia khi xử lý kỷ luật lao động người từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi?
Vì điểm c Khoản 1 Điều 122 BLLĐ năm 2019 chỉ quy định người đại diện tham gia đối với người dưới 15 tuổi. Tuy nhiên, theo Khoản 2 Điều 586 Bộ luật Dân sự năm 2015, người từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi nếu gây thiệt hại mà tài sản không đủ bồi thường thì cha mẹ phải bồi thường phần còn thiếu. Do đó, cần có sự tham gia của người đại diện khi xử lý kỷ luật để bảo đảm quyền lợi và thực hiện nghĩa vụ vật chất liên đới.

4. Khoảng trống trong chế tài hình sự đối với hành vi sử dụng lao động chưa thành niên tại Điều 296 BLHS năm 2015 là gì?
Điều 296 BLHS năm 2015 chỉ quy định truy cứu trách nhiệm hình sự đối với NSDLĐ vi phạm quy định về sử dụng người lao động dưới 16 tuổi. Trong khi đó, BLLĐ quy định NLĐCTN là người dưới 18 tuổi. Vì vậy, các hành vi vi phạm nghiêm trọng đối với nhóm lao động từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi chưa có chế tài xử lý hình sự tương ứng.

5. Thực trạng lao động trẻ em tại Việt Nam được phản ánh qua các số liệu thống kê trọng yếu nào?
Theo số liệu trong văn bản: Cả nước có khoảng 1,75 triệu trẻ em tham gia lao động; 1 triệu trẻ dưới 17 tuổi lao động trái pháp luật (năm 2023); 67% lao động trong nông nghiệp, 16,6% trong dịch vụ và 15,8% trong công nghiệp/xây dựng; 75% đối mặt nguy cơ làm công việc cấm; 52% đã thôi học; thời gian làm việc bình quân 42 giờ/tuần.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Ngô Phương Duyên đã phân tích toàn diện khung pháp lý và thực tiễn thi hành pháp luật về bảo vệ người lao động chưa thành niên tại Việt Nam. Bằng phương pháp so sánh luật học và phân tích thực tiễn, công trình đã làm rõ những tiến bộ của Bộ luật Lao động năm 2019 cũng như chỉ ra những bất cập, mâu thuẫn giữa luật lao động với luật dân sự, luật hình sự và các tiêu chuẩn quốc tế của ILO. Các đề xuất sửa đổi lập pháp và giải pháp nâng cao năng lực thực thi trong khóa luận có giá trị khoa học và thực tiễn, hướng tới mục tiêu hoàn thiện hành lang pháp lý nhằm bảo vệ sự phát triển toàn diện của người lao động chưa thành niên.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1, tr24 9 triển toàn diện cơ thể. Khác với người lao động thông thường, trong giai đoạn này nếu NLĐCTN phải lao động trong nhiều giờ, phải phải tiếp xúc với môi trường hay làm những công việc không phù hợp,… thì sẽ ảnh hưởng rất xấu đến sự phát triển thể trạng, sinh lý của nhóm người này. Về đặc điểm tâm lý: Theo các chuyên gia, trong giai đoạn này NCTN đa số vẫn là học sinh. Đặc biệt đối với các em ở lứa tuổi cấp 3, các em thường có khuynh hướng làm người lớn.

Khuynh hướng này có nghĩa về tâm lý của đối tượng này đã coi mình là người lớn nhưng trong thực tế về độ tuổi họ vẫn chưa trưởng thành. Không những vậy, tâm lý của họ luôn muốn khẳng định, thể hiện bản thân với mọi người không chỉ trong học tập, suy nghĩ mà đa số họ có xu hướng muốn kiếm tiền từ sớm, độc lập về tài chính. Chính vì vậy nhóm đối tượng này không chỉ rất dễ bị lợi dụng mà đây cũng là giai đoạn quan trọng trong việc định hình nhân cách, nhận thức của NCTN vì vậy trong lứa tuổi này nếu phải tham gia lao động sẽ dễ bị tác động mạnh đến tâm lý do những ảnh hưởng từ lao động gây ra. Về đặc điểm quyền, lợi ích hợp pháp và nghĩa vụ của NLĐCTN: Xuất phát từ đặc điểm sinh lý, tâm lý mang tính đặc thù nên nhóm NCTN được cho là nhóm thuộc có nguy cơ cao trong vấn đề bị ảnh hưởng bởi môi trường không tốt, dễ bị xâm hại hay bị tác động từ các yếu tố của xã hội.

Vì vậy NLĐCTN so với NLĐTN được pháp luật bảo vệ ở mức độ cao hơn. Điều này chúng ta dễ rằng nhận thấy các quy định của pháp luật đối với NLĐCTN, pháp luật đã trao cho họ được hưởng một số quyền và lợi ích ngang bằng hoặc hơn so với NLĐTN như quy định về tiền lương; thời gian làm việc, nghỉ ngơi; ATLĐ,VSLĐ,…. Ngoài ra, pháp luật về bảo vệ NLĐCTN còn hạn chế đối tượng này tham gia là một số công việc ngành nghề nhất định. Điều này không phải là sự phân biệt đối xử hay giới hạn về quyền của NLĐCTN mà thể hiện sự bảo vệ của pháp luật đối với họ.

Pháp luật quy định cụ thể những ngành nghề mà NLĐCTN không được tham gia làm việc hay cũng chính là những ngành này công việc mà NSDLĐ không được phép tuyển dụng. Đó là những ngành nghề, công việc mang tính chất nguy hiểm, không phù hợp với thể trạng NLĐCTN, những công việc trong môi trường có hại cho sức khỏe, hay những công 10 việc chứa những yếu tố khiến NLĐCTN dễ lâm vào tình trạng bị lạm dụng về tình dục, sức lao động,… cũng được pháp luật cấm NSDLĐ tuyển dụng. Ngoài ra, pháp luật cũng quy định danh mục những công việc nhẹ nhàng phù hợp với lứa tuổi của NLĐCTN kèm theo những điều kiện nhằm hạn chế việc lạm dụng từ phía NSDLĐ và quan trọng hơn là để bảo vệ NLĐCTN khi họ tham gia vào QHLĐ. Bên cạnh đó, nhằm đảm bảo quyền lợi và đảm bảo sự an toàn của NLĐCTN, pháp luật cũng hạn chế một phần năng lực hành vi khi giao kết HĐLĐ của họ trong những trường hợp nhất định.

Yêu cầu về NĐD cho NCTN trong pháp luật dân sự cũng tương tự như trong PLLĐ. Theo đó, đối tượng này khi giao kết HĐLĐ phải có sự đồng ý của cha mẹ hoặc người giám hộ. Như vậy, NLĐCTN mặc dù được trực tiếp giao kết HĐLĐ với NSDLĐ nhưng kèm theo điều kiện là phải có sự đồng ý bằng văn bản của cha mẹ hoặc người giám hộ thì hợp đồng đó mới có hiệu lực. Lý luận pháp luật về bảo vệ người lao động chưa thành niên 1.