PHẦN I MỞ BÀI 1. Tính cấp thiết của đề tài Tiêu thụ thành phẩm và kết quả kinh doanh là mối quan tâm hàng đầu của tất cả các doanh nghiệp nói chung và các doanh nghiệp sản xuất nói riêng. Để sản phẩm của mình đứng vững trên thị trường thì các doanh nghiệp ngoài việc sản xuất ra sản phẩm phải chủ động tìm kiếm biện pháp cải tiến kỷ thuật, nâng cao chất lượng, mẫu mã cho sản phẩm, giảm thiểu chi phí, giá thành, mở rộng thị trường, chọn kênh tiêu thụ sản phẩm. Để đạt được lợi nhuận thì doanh nghiệp cần phải biết để trả lời các câu hỏi cho mình như là: sản xuất cái gì? sản xuất như thế nào? sản xuất cho ai?.
Trong điều kiện hiện nay, để tồn tại và phát triển, các doanh nghiệp phải tiến hành các hoạt động sản xuất kinh doanh (SXKD) đạt hiệu quả mà cái đích cuối cùng phải được phản ánh thông qua chỉ tiêu tổng lợi nhuận từ hoạt động SXKD. Việc tổ chức công tác kế toán tiêu thụ thành phẩm và xác định KQKD một cách khoa học, hợp lý và phù hợp với điều kiện cụ thể của từng doanh nghiệp có ý nghĩa quan trọng trong việc thu thập, xử lý, cung cấp thông tin cho chủ doanh nghiệp, giám đốc điều hành, các cơ quan chủ quản, quản lý tài chính, cơ quan thuế… Từ đó giúp họ lựa chọn phương án kinh doanh có hiệu quả, đồng thời giám sát việc chấp hành chính sách, chế độ kinh tế, tài chính, chính sách thuế… Với doanh nghiệp sản xuất, hoạt động SXKD chủ yếu là tiêu thụ sản phẩm do chính mình sản xuất được từ các loại nguyên liệu đầu vào. Tiêu thụ có ý nghĩa rất quan trọng trong việc quyết định sự thành bại, là quá trình thực hiện lợi nhuận - mục tiêu chính của doanh nghiệp. Nhà máy bột mỳ Hưng Quang - Công ty bột mỳ Vinafoof 1 là một đơn vị sản xuất chế biến mua bán bột mỳ và các sản phẩm từ bột mỳ.
Vì vậy các nhà quản lý của doanh nghiệp phải tìm ra cách nào tiêu thụ được sản phẩm của doanh nghiệp mình được nhiều nhất, mà 1 phục vụ tốt khách hàng để tối đa hóa được lợi nhuận. Kế toán tiêu thụ thành phẩm giám sát chặt chẽ quá trình tiêu thụ, phản ánh đầy đủ doanh thu, xác định chính xác giá vốn hàng bán, ghi chép kịp thời các khoản chi phí bán hàng, các khoản giảm trừ doanh thu. Từ đó giúp các nhà quản lý nắm được doanh thu bán hàng từng loại sản phẩm, quản lý được các chi phí phát sinh trong quá trình tiêu thụ. Kế toán tiêu thụ thành phẩm là cơ sở để xác định kết quả kinh doanh của từng thành phẩm, xác định được lợi nhuận mà từng doanh nghiệp mang lại.
Từ đó, giúp nhà quản lý đưa ra các quyết định tiếp tục đầu tư hoặc thu hẹp việc sản xuất thành phẩm đó. Ngoài ra kết quả SXKD cũng là thước đo khả năng lãnh đạo, tổ chức quản lý của nhà quản lý. Bởi vậy hạch toán xác định kết quả SXKD là khâu không thể thiếu và vô cùng quan trọng đối với mỗi doanh nghiệp, đồng thời cũng là khâu cuối cùng chốt lại toàn bộ quy trình hạch toán kế toán. Xuất phát từ thực tế, từ vai trò và tầm quan trọng của công tác kế toán tiêu thụ thành phẩm và xác định kết quả kinh doanh, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Kế toán tiêu thụ thành phẩm và xác định kết quả kinh doanh tại nhà máy bột mỳ Hưng Quang - Công ty bột mỳ Vinafood 1”.
Mục tiêu nghiên cứu 1. Mục tiêu chung ` Trên cơ sở tìm hiểu thực trạng công tác kế toán tiêu thụ thành phẩm và xác định kết quả kinh doanh tại Nhà máy bột mỳ Hưng Quang - Công ty bột mỳ Vinafood 1, từ đó đề xuất biện pháp nhằm hoàn thiện công tác này cho công ty trong những năm tới. Mục tiêu cụ thể - Hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán tiêu thụ thành phẩm và xác định kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. 2 - Phản ánh thực trạng công tác kế toán tiêu thụ thành phẩm và xác định kết quả kinh doanh tại nhà máy bột mỳ Hưng Quang - Công ty bột mỳ Vinafood 1.
- Đề xuất biện pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán tiêu thụ thành phẩm và xác định kết quả kinh doanh tại Nhà máy bột mỳ Hưng Quang - Công ty bột mỳ Vinafood 1. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu 1. Đối tượng nghiên cứu Công tác kế toán tiêu thụ thành phẩm và xác định kết quả kinh doanh tại nhà máy bột mỳ Hưng Quang - Công ty bột mỳ Vinafood 1. Phạm vi nghiên cứu - Phạm vi về nội dung: đi sâu hạch toán kế toán tiêu thụ thành phẩm và xác định kết quả kinh doanh tại nhà máy bột mỳ Hưng Quang - Công ty bột mỳ Vinafood 1.
- Phạm vi thời gian: đề tài được thực hiện từ ngày 27/12/2010 đến ngày 27/05/2011. Nguồn số liệu trong bài được thu thập từ năm (2008 – 2011) tại phòng Tài chính - Kế toán. - Phạm vi không gian: đề tài được nghiên cứu tại nhà máy bột mỳ Hưng Quang - Công ty bột mỳ Vinafood 1. 3 PHẦN II TỔNG QUAN TÀI LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.
Tổng quan tài liệu 2. Khái quát chung về tiêu thụ thành phẩm và kết quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp 2. Các khái niệm a) Khái niệm về thành phẩm Thành phẩm là những sản phẩm đã kết thúc giai đoạn chế biến cuối cùng trong quy trình công nghệ sản xuất ra sản phẩm đó của DN, đã qua kiểm tra kỹ thuật và được xác định là phù hợp với tiêu chuẩn kỹ thuật quy định, đã được nhập kho hoặc giao trực tiếp cho khách hàng. Phân biệt giữa thành phẩm và sản phẩm: - Xét về mặt giới hạn + Thành phẩm là kết quả cuối cùng của quá trình sản xuất và gắn với một quy trình công nghệ sản xuất nhất định trong phạm vi một doanh nghiệp.
+ Sản phẩm là kết quả cuối cùng của quá trình sản xuất và gắn với một quy trình công nghệ sản xuất. - Xét về mặt phạm vi: + Thành phẩm duy nhất chỉ là sản phẩm hoàn thành ở giai đoạn cuối cùng của quy trình công nghệ sản xuất. + Sản phẩm: bao gồm thành phẩm và nửa thành phẩm. Thành phẩm là bộ phận hàng hóa chủ yếu trong doanh nghiệp sản xuất.
b) Khái niệm về tiêu thụ thành phẩm Tiêu thụ thành phẩm là khâu cuối cùng của quá trình sản xuất kinh doanh, là giai đoạn cuối cùng của quá trình tiêu thụ, người tiêu dùng được đáp ứng nhu cầu về mặt giá trị sử dụng, đồng thời giá trị hàng hóa được thực hiện. 4 Tiêu thụ thành phẩm có ý nghĩa quyết định đối với mỗi chiến lược kinh doanh của DN. Thông qua tiêu thụ DN có thể bù đắp toàn bộ chi phí sản xuất (CPNVLTT, CPNCTT, CPSXC) và chi phí ngoài sản xuất (CPBH, CPQL), tiếp tục thực hiện quá trình tái sản xuất giản đơn hoặc mở rộng quy mô sản xuất. Dựa vào khả năng tiêu thụ, DN có thể xây dựng kế hoạch mua đầu vào và dự trữ tài chính, dự trữ nguyên vật liệu cho các kỳ kinh doanh tiếp theo.
Tiêu thụ bao gồm các loại sau: + Tiêu thụ ngoài DN: là việc DN xuất bán cho các cá nhân, các tổ chức ở bên ngoài DN. + Tiêu thụ nội bộ: là việc DN xuất bán cho các cá nhân, các đơn vị trực thuộc cùng một tổng công ty, cùng một tập đoàn, hạch toán cùng ngành. Về bản chất tiêu thụ thành phẩm còn được gọi là quá trình bán hàng, là quá trình DN chuyển giao quyền sở hữu sản phẩm, hàng hóa cho khách hàng đồng thời nhận tiền từ khách hàng tương đương với giá trị của thành phẩm, là việc chuyển hóa vốn của DN từ hình thái hiện vật sang hình thái giá trị. c) Kết quả sản xuất kinh doanh Kết quả kinh doanh là kết quả cuối cùng (cũng là lợi nhuận) của doanh nghiệp bao gồm hoạt động sản xuất kinh doanh, hoạt động tài chính và hoạt động khác.
Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh là số còn lại của doanh thu thuần sau khi trừ giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp. Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh bao gồm: kết quả của hoạt động sản xuất, chế biến; kết quả hoạt động thương mại; kết quả hoạt động lao vụ, dịch vụ. Các khái niệm trong kế toán. Hoạt động sản xuất kinh doanh là hoạt động sản xuất, tiêu thụ sản phẩm hàng hóa, lao vụ, dịch vụ của các ngành sản xuất kinh doanh chính và sản xuất phụ.
Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh: là số chênh lệch giữa doanh thu thuần và trị giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp. Kết quả DTT bán Giá vốn CP quản CP hoạt=động = - và cung hàng - hàng bán - - lý kinh - bán SXKD cấp dịch vụ doanh hàng 5 Kết quả hoạt động tài chính: là số còn lại của các khoản thu nhập từ hoạt động tài chính sau khi đã trừ các khoản chi phí hoạt động tài chính như: mua bán chứng khoán, cho vay, góp vốn liên doanh… Kết quả hoạt Doanh thu hoạt Chi phí hoạt động tài chính = động tài chính - động tài chính Kết quả hoạt động khác: là số chênh lệch giữa các khoản thu nhập khác và chi phí khác và chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp. Kết quả hoạt động khác = Thu nhập khác - Chi phí khác 2. Vai trò của hoạt động tiêu thụ thành phẩm và kết quả kinh doanh đối với các doanh nghiệp a) Vai trò của tiêu thụ thành phẩm Tiêu thụ thành phẩm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với các DN sản xuất kinh doanh.
Khi sản phẩm, hàng hóa của DN được tiêu thụ hết sẽ giúp cho DN dự đoán được lượng “cầu” ở thời gian tiếp theo và xác định được lượng “cung” là bao nhiêu. Trên cơ sở đó, tạo điều kiện để DN huy động vốn cho sản xuất kinh doanh được kịp thời, đáp ứng nhu cầu người tiêu dùng và đạt hiệu quả cao trong kinh doanh. Tiêu thụ giữ vai trò quan trọng trong việc phát triển và mở rộng thị trường, trong việc duy trì mối quan hệ chặt chẽ giữa DN với khách hàng. Qua đó đánh giá được việc kinh doanh lãi hay lỗ? có hiệu quả không? để từ đó đưa ra những phương hướng cho kỳ kinh doanh tiếp theo.
Tiêu thụ thành phẩm có vai trò trong việc cân đối cung cầu. Khi hoạt động tiêu thụ đạt hiệu quả cao thì DN có thể tồn tại và đứng vững trên thị trường.