Chương I: Cơ sở lý luận cơ bản về phân tích báo tài chính doanh nghiệp. Tổng quan về tài chính doanh nghiệp.1 Khái niệm tài chính doanh nghiệp. Tài chính doanh nghiệp là một khâu trong hệ thống tài chính của nền kinh tế thị trường, là một phạm trù kinh tế khách quan gắn liền với sự ra đời của nền kinh tế hàng hóa tiền tệ, tính chất và mức độ phát triển của tài chính doanh nghiệp phụ thuộc vào tính chất và nhịp độ phát triển của nền kinh tế hàng hóa. Vậy, tài chính doanh nghiệp là gì? Để hiểu một cách cụ thể về tài chính doanh nghiệp, ta đi vào tìm hiểu một vài khái niệm của các tác giả sau.
Theo Nguyễn Minh Kiều, Tài chính doanh nghiệp, Nhà xuất bản Thống kế năm 2008 cho rằng : “ Tài chính doanh nghiệp là mối quan hệ kinh tế phát sinh, gắn liền với quá trình tạo lập, phân phối và sử dụng quỹ tiền tệ phát sinh trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp nhằm góp phần đạt tới mục tiêu của doanh nghiệp”. Theo Ngô Minh Phượng, phân tích tài chính doanh nghiệp, Nhà xuất bản Đại học quốc gia Hà Nội, năm 2010 cho rằng: “Tài chính doanh nghiệp là mối quan hệ kinh tế phát sinh, gắn liền với quá trình tạo lập, phân phối và sử dụng các quỹ tiền tệ trong quá trình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp nhằm đạt tới mục tiêu nhắt định. Tài chính doanh nghiệp là một bộ phận trong hệ thống tài chính, tại đó nguồn tại chính xuất hiện và đồng thời đây cũng là nơi thu hút trở lại phần quan trọng các nguồn tài chính doanh nghiệp. Tài chính doanh nghiệp gây ảnh hưởng lớn đến đời sống xã hội, đến sự phát triển hay suy thoái của nền sản xuất”.
12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Mặc dù , những khái nhiện trên được đưa ra theo các cách khách nhau nhưng đều chung lại một ý nghĩa cụ thể như sau: “ Tài chính doanh nghiệp là hệ thồg các quan hệ kinh tế phát sinh trong quá trình phân phối các nguồn lực tài chính, được thực hiện thông qua quá trình huy động và sử dụng các loại vốn, quỹ tiền tệ nhằm phục vụ cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, từ đó đạt được các mục tiêu mà doanh nghiệp đưa ra”. Chức năng của tài chính doanh nghiệp. Chức năng phân phối là chứng năng cơ bản nhất của tài chính doanh nghiệp: Tài chính doanh nghiệp thực hiện chức năng phân phối dưới hình thức đáp ứng yêu cầu tích lũy hay tiêu dùng của doanh nghiệp. Trong điều kiện kinh tế thị trường tài chính doanh nghiệp không chỉ phân phối thu nhập mà còn phân phối tài chính khai thông các luồng tài chính trong xã hội đảm bảo vốn cho doanh nghiệp hoạt động.
Hoạt động phân phối có thể tiến hành trong phạm vi nội bộ doanh nghiệp: phân phối điều tiết vốn cho các bộ phận, các đơn vị thành viên trong mỗi giai đoạn của quá trình sản xuất kinh doanh, Giữa hai chủ thể khác nhau vay vố của các tổ chức kinh doanh. Giữa hai chủ thế khác nhau doanh nghiệp vay vốn của các tổ chức kinh tế khác của tập thể, cá nhân trong và ngoài nước. Chức năng giám đốc tài chính là khả năng giám sát, dự báo, tính hiệu quả của quá trình phân phối. Nhờ khả năng doanh nghiệp có thể nhình thấy những khuyết điểm trong kinh doanh để kịp thời điều chỉnh nhằm thực hiện các mục tiêu kinh doanh được hoạt định.
Chủ yếu là giám đốc bằng đòng tiền thông qua chỉ tiêu về tài chính như hiệu quả sản xuất kinh doanh, hoặc phản ánh một cách tổng hợp bằng tiền thông qua các chỉ tiêu tài chính. Vì thế thông qua các chỉ tiêu này để kiểm tra giám sát hoặc phát huy, khắc phụ, điều chỉnh các mặt và các khâu trong hoạt động sản xuất kinh doanh một 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com cách hợp lý, đạt mục tiêu đã định. Giám đốc là chức năng quan trọng của tài chính, mang tính toàn diện, hiệu quả, thường xuyên và liên tục. Hai chức năng trên có quan hệ mật thiết với nhau, góp phần bổ sung và hỗ trợ cho nhau một các song song trong hoạt động tài chính của doanh nghiệp.
Tổng quan về phân tích tài chính trong doanh nghiệp. Khái niệm về phân tích tài chính doanh nghiệp. Theo Ngô Kim Phượng, Phân tích tài chính doanh nghiệp, Nhà xuất bản Đại học quốc gia Hà Nội, năm 2010 cho rằng: “Phân tích tài chính doanh nghiệp là tổng thể các phương pháp cho phép đánh giá tình hình tài chính quá khứ và hiện tại, giíp cho việc ra quyết định quản trị và đánh giá doanh nghiệp một các chính xác”. Phân tích tài chính doanh nghiệp giúp nhà đầu tư đánh giá được tài chính của doanh nghiệp.
Những người sử dụng các báo cáo tài chính theo đuổi mục tiêu khác nhau cũng như thể hiện dưới nhiều hình thức khác nhau. Theo Ngô Thế Chi, giáo trình phân tích báo cáo tài chính báo cáo tài chính, Nhà xuất bản Tài chính, năm 2012 cho rằng khái niệm về phân tích tài chính doanh nghiệp như sau: “Phân tích tài chính doanh nghiệp là việc vận dụng tổng thể các phương pháp phân tích khoa học để đánh giá chính xác tình hình tài chính của doanh nghiệp, giúp cho các đối tượng quan tâm nắm được thực trạng tài chính và an ninh tài chính của doanh nghiệp, dự đoán được chính xác các chỉ tiêu tài chính trong tương lại cũng như rủi ro tài chính mà doanh nghiệp có thể gặp phải, qua đó đề ra các quyết định phù hợp với lợi ích của họ”. Có rất nhiều khái niệm khác nhau nhưng chung quy lại ta có thể hiểu: “Phân tích tài chính là quá trình xem xét, kiểm tra về nội dung kết cấu, thực trạng các chỉ tiêu tài chính, từ đó so sánh đối chiếu các chỉ tiêu tài chính trên báo cáo tài chính với các chỉ tiêu trong quá khứ, hiện tại, tương lai 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ở tại doanh nghiệp. nhằm xác định thực trạng, đặc điểm, xu hướng, tiềm năng tài chính của doanh nghiệp để cung cấp thông tin tài chính phục vụ việc thiết lập các giải pháp quản trị thích hợp và hiệu quả”.
Sự cần thiết của phân tích tài chính doanh nghiệp. Đối với người quản lý kinh doanh: Đối với người quản lý doanh nghiệp mối quan tâm hàng đầu của họ là tìm kiếm các lợi nhuận và khả năng trả nợ. Một doanh nghiệp bị lỗ liên tục sẽ bị cạn kiệt các nguồn lực và buộc phải đóng cửa. Mặt khác nếu doanh nghiệp không có khả năng thanh toán nợ đến hạn cũng bị buộc phải ngừng hoạt động.
Để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh, nhà quản lý doanh nghiệp cần phải giải quyết ba vấn đề quan trọng sau đây: Thứ nhất: Doanh nghiệp nên đầu tư vào đâu cho phù hợp với loại hình sản xuát kinh doanh lựa chọn, đây chính là chiến lược đầu tư dài hạn của doanh nghiệp. Thứ hai: Nguồn vốn tài trợ là nguồn nào và để đầu tư vào các tài sản, doanh nghiệp phải có nguồn tại trợ, nghĩa là phải có tiền để đầu tư. Các nguồn tài trợ đối với một doanh nghiệp được phản ánh bên phải của bảng cân đối kế toán. Một doanh nghiệp có thể phát hành cổ phiếu hoặc vay nợ dài hạn, ngắn hạn.
Nợ ngắn hạn có thời hạn dưới một năm còn nợ dài hạn có thời hạn trên một năm. Vốn chủ sở hữu là khoản chênh lệch giữa giá trị của tổng tài sản và nợ của doanh nghiệp. Vấn đề đặt ra ở đây là doanh nghiệp sẽ huy động nguồn tài trợ với cơ cấu như thế nào cho phù hợp và mang lại lợi nhuận cao nhất. Liệu doanh nghiệp có nên sử dụng toàn tộ vốn chủ sở hữu để đầu tư hay kết hợp với cả các hình thức đi vay và đi thuê.
Điều này liên quan đến vấn đề cơ cấu vốn và chi phí vốn của doanh nghiệp. 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Thứ ba: Nhà doanh nghiệp sẽ quản lý hoạt động tài chính hàng ngằy như thế nào? Đây là các quyết định tài chính ngắn hạn và chúng liên quan chặt chẽ đến vấn đề quản lý vốn lưu động của doanh nghiệp. Hoạt động tài chính ngắn hạn gắn liền với các dòng tiền nhập quỹ và xuất quỹ. Nhà quản lý tài chính cần xử lý sự lệch pha của các dòng tiền.
Ba vấn đề trên không phải là tất cả khía cạnh của tài chính doanh nghiệp , nhưng đó là những vấn đề quan trọng nhất. Phân tích tài chính doanh nghiệp là cơ sở để đề ra cách thức giải quyết ba vấn đề đó. Nhà quản lý tài chính cần phải chịu trạch nhiệm điều hành hoạt động tài chính và dựa trên cơ sở các nhiệm vụ tài chính thường ngày để đưa ra các quyết đinh vì lợi ích của chủ doanh nghiệp. Các quyết định và hoạt động của nhà quản lý tài chính đều nhằm vào các mục tiêu tài chính của doanh nghiệp: đó là sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp, tránh được sự căng thẳng về tài chíng và phá sản, có khả năng cạnh tranh và chiếm được thị phần tối đa trên thương trường, tối thiểu hóa chi phí, tối đa hóa lợi nhuận và tăng trưởng thu nhập một cách vững chắc.
Doanh nghiệp chỉ có thể hoạt động tốt và mang lại sự giàu cso cho chủ sở hữu khi các quyết định của nhà quản lý được đưa ra là đúng đắn. Muốn vaay, họ phải thực hiện phân tích tài chính doanh nghiệp, các nhà phân tích tài chính trong doanh nghiệp là những người có nhiều lợi thế để thực hiện phân tích tài chính một cách tốt nhất. Trên cơ sở phân tích tài chính mà nội dung chủ yếu là phân tích khả năng thanh toán , khả năng cân đối vốn, năng lực hoạt động cũng như khả năng sinh lãi, nhà quản lý tài chính có thể dự đoán về kết quả hoạt động nói cung và mức doanh lợi nói riêng của doanh nghiệp trong tương lai. Từ đó, doanh nghiệp có thể đưa ra định hướng hoạt động của đơn vị và đề ra các quyết định đầu tư, tài trợ, phân chia lợi tức cổ phần và lập kế hoạch dự báo tài 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com chính.
Cuối cùng phân tích tài chính còn là công cụ để kiểm soát các hoạt động quản lý của đơn vị. Đối với các nhà đầu tư vào doanh nghiệp: Đối với các nhà đầu tư, mối quan tâm hàng đầu của họ là thời gian hoàn vốn, mức sinh lãi và sự rủi ro. Vì vậy, họ cần các thông tin về điều kiện tài chín, tình hình hoạt động, kết quả kinh doanh và tiềm năng tăng trưởng của các doanh nghiệp.