I. Tổng quan về Đảng bộ Trấn Yên lãnh đạo chính sách xã hội
Chính sách xã hội là bộ phận quan trọng trong hệ thống đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam. Đảng xác định chính sách xã hội đúng đắn, công bằng vì con người là động lực mạnh mẽ phát huy mọi năng lực sáng tạo của nhân dân. Huyện Trấn Yên thuộc tỉnh Yên Bái, là địa bàn chiến lược quan trọng về kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh. Đây là nơi cư trú của nhiều dân tộc với trình độ phát triển không đồng đều. Trong giai đoạn 2015-2020, Đảng bộ huyện Trấn Yên thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ XXI. Mục tiêu trọng tâm là phát triển kinh tế gắn với đảm bảo an sinh xã hội. Đảng bộ chỉ đạo phát huy truyền thống tương thân tương ái và đạo lý Uống nước nhớ nguồn. Công tác xóa đói giảm nghèo, chăm sóc gia đình thương binh liệt sĩ được đẩy mạnh. Nhờ đó đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân không ngừng cải thiện. Tỷ lệ hộ nghèo giảm mạnh từ 28,01% năm 2015 xuống còn 2,55% vào cuối năm 2020.
1.1. Vị trí địa lý và đặc điểm huyện Trấn Yên
Huyện Trấn Yên là một trong chín đơn vị hành chính của tỉnh Yên Bái. Địa bàn này có vị trí chiến lược quan trọng về kinh tế, quốc phòng và đối ngoại. Trấn Yên là nơi cư trú của nhiều dân tộc thiểu số với trình độ phát triển không đồng đều. Địa hình chủ yếu là đồi núi, điều kiện tự nhiên còn nhiều khó khăn. Chính vì vậy Tỉnh ủy và UBND tỉnh đã có nhiều chính sách hỗ trợ. Huyện được đầu tư nguồn lực để phát triển kinh tế, thoát khỏi tình trạng kém phát triển. Vị trí địa lý既是 thuận lợi vừa là thách thức trong quá trình triển khai chính sách xã hội tại địa phương.
1.2. Cơ sở lý luận về chính sách xã hội của Đảng
II. Phân tích thực trạng chính sách xã hội tại Trấn Yên
Giai đoạn 2015-2020, huyện Trấn Yên đạt được nhiều thành tựu đáng kể trong thực hiện chính sách xã hội. Kinh tế - xã hội phát triển ổn định, cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng. Tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới đạt kết quả nổi bật. Trấn Yên trở thành điểm sáng trong phong trào xây dựng nông thôn mới của tỉnh và khu vực Tây Bắc. Tuy nhiên nhiều thách thức vẫn tồn tại. Tỷ lệ hộ nghèo năm 2015 còn cao với 6.229 hộ, chiếm 28,01%. Tình trạng thiếu việc làm, thiếu kiến thức sản xuất phổ biến ở vùng nông thôn, miền núi. Các tệ nạn xã hội và hoạt động phản văn hóa gắn với mặt trái cơ chế thị trường gây bất ổn. Chất lượng nguồn nhân lực còn thấp, chưa đáp ứng yêu cầu phát triển. Việc triển khai chính sách đối với người có công còn gặp khó khăn. Công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn cần được đẩy mạnh hơn nữa.
2.1. Thành tựu đạt được trong giai đoạn 2015 2020
Trong nhiệm kỳ Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ XXI, kinh tế Trấn Yên luôn giữ nhịp độ tăng trưởng khá. Môi trường đầu tư kinh doanh được cải thiện rõ rệt. Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội được đầu tư đồng bộ. Toàn huyện đã thực hiện đào tạo nghề cho 28.752 lao động. Trong đó đào tạo nghề theo Quyết định 1956 cho gần 6.000 lao động. Đào tạo xã hội hóa gần 23.000 lao động. Bình quân mỗi năm có hàng nghìn lao động được tạo việc làm mới. Tỷ lệ hộ nghèo giảm mạnh, đời sống nhân dân được cải thiện rõ rệt.
2.2. Những khó khăn và thách thức đặt ra
Địa bàn huyện Trấn Yên có nhiều dân tộc thiểu số sinh sống, trình độ không đồng đều. Điều kiện tự nhiên đồi núi gây khó khăn trong tiếp cận dịch vụ công. Nguồn lực đầu tư cho chính sách xã hội còn hạn chế. Nhận thức của một bộ phận nhân dân về chủ trương chính sách còn chưa đầy đầy đủ. Tình trạng chênh lệch giàu nghèo giữa các vùng vẫn tồn tại. Tệ nạn xã hội và hoạt động phản văn hóa chưa được kiểm soát triệt để. Công tác phối hợp giữa các ban ngành đoàn thể đôi khi chưa đồng bộ. Đây là những rào cản cần được giải quyết trong thời gian tới.
III. Giải pháp lãnh đạo chính sách xã hội của Đảng bộ Trấn Yên
Đảng bộ huyện Trấn Yên triển khai nhiều giải pháp đồng bộ để thực hiện chính sách xã hội hiệu quả. Trước hết là đổi mới phương thức cung ứng dịch vụ công phù hợp với cơ chế thị trường. Đảng bộ Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân phối hợp thực hiện tốt công tác an sinh xã hội. Giải pháp then chốt là đào tạo nghề cho lao động nông thôn. Toàn huyện đào tạo nghề cho 28.752 lao động trong giai đoạn 2015-2020. Công tác xóa nhà dột nát được đẩy mạnh với 338 nhà hộ nghèo được hỗ trợ. Hỗ trợ nhà ở tạo điều kiện cho hộ nghèo yên tâm lao động sản xuất. Đảng bộ chỉ đạo kiên trì đấu tranh hạn chế tệ nạn xã hội. Các hoạt động thiện nguyện, chăm sóc gia đình chính sách trở thành nét đẹp văn hóa. Giải pháp giảm nghèo bền vững được coi là ưu tiên hàng đầu. Đảng bộ trang bị kiến thức, kỹ thuật sản xuất để người lao động tự vươn lên thoát nghèo bằng nội lực.
3.1. Đào tạo nghề và giải quyết việc làm
Đào tạo nghề được Đảng bộ Trấn Yên xác định là giải pháp giảm nghèo bền vững. Đây là cách trang bị kiến thức và kỹ thuật sản xuất cho người lao động. Người lao động được trang bị kỹ năng để tự vươn lên thoát nghèo bằng nội lực. Trong nhiệm kỳ 2015-2020, toàn huyện đào tạo nghề cho 28.752 lao động. Đào tạo nghề theo Quyết định 1956 cho gần 6.000 lao động. Đào tạo xã hội hóa gần 23.000 lao động. Bình quân mỗi năm số lao động được tạo việc làm mới đạt con số ấn tượng. Kết quả này góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo đáng kể.
3.2. Hỗ trợ nhà ở và xóa đói giảm nghèo
Chính sách hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo được triển khai tích cực. Tổng cộng 338 nhà dột nát của hộ nghèo được xóa bỏ với kinh phí 2.863 triệu đồng. Theo Quyết định 33/2015/QĐ-TTg hỗ trợ 276 nhà. Các tổ chức doanh nghiệp hỗ trợ 62 nhà. Năm 2016 thực hiện xóa nhà dột nát 47 nhà. Năm 2017 hỗ trợ 97 hộ nghèo theo Quyết định 33. Việc có nhà ở an toàn giúp hộ nghèo yên tâm lao động sản xuất. Họ tích cực phát triển kinh tế gia đình vươn lên thoát nghèo bền vững.
IV. Kết quả và bài học kinh nghiệm từ chính sách xã hội Trấn Yên
Kết quả đạt được trong giai đoạn 2015-2020 là rất đáng ghi nhận. Tỷ lệ hộ nghèo giảm mạnh từ 28,01% năm 2015 xuống còn 2,55% vào cuối năm 2020. Thu nhập bình quân đầu người tăng từ 10 triệu đồng năm 2015 lên mức cao hơn nhiều. Đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân được cải thiện rõ rệt. Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội được đầu tư đồng bộ. Phong trào xây dựng nông thôn mới đạt kết quả nổi bật. Bài học kinh nghiệm quan trọng là sự lãnh đạo xuyên suốt của Đảng bộ. Việc phát huy truyền thống tương thân tương ái tạo sức mạnh cộng đồng. Đào tạo nghề là giải pháp cốt lõi để giảm nghèo bền vững. Công tác phối hợp giữa các ban ngành đoàn thể cần được tăng cường. Ứng dụng mô hình Trấn Yên vào các địa phương khác cần được nghiên cứu. Đảng bộ tiếp tục đổi mới phương thức cung ứng dịch vụ công. Mục tiêu là nâng cao chất lượng cuộc sống và hạnh phúc nhân dân theo tinh thần Đại hội XIII.
4.1. Kết quả nổi bật đạt được
Tỷ lệ hộ nghèo giảm mạnh là kết quả nổi bật nhất trong giai đoạn 2015-2020. Từ 6.229 hộ nghèo năm 2015, đến cuối năm 2020 chỉ còn 1.095 hộ. Tỷ lệ giảm từ 28,01% xuống còn 2,55%, vượt mục tiêu đề ra. Thu nhập bình quân đầu người tăng đáng kể so với năm 2015. Hệ thống hạ tầng kinh tế xã hội được đầu tư hiện đại. Phong trào xây dựng nông thôn mới đưa Trấn Yên thành điểm sáng của tỉnh. Công tác đào tạo nghề tạo sinh kế bền vững cho hàng nghìn lao động.
4.2. Bài học kinh nghiệm và hướng phát triển
Bài học đầu tiên là vai trò lãnh đạo xuyên suốt của Đảng bộ trong thực hiện chính sách xã hội. Sự phối hợp đồng bộ giữa Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể tạo sức mạnh tổng hợp. Phát huy nội lực của nhân dân là yếu tố quyết định thành công. Đào tạo nghề phải gắn với nhu cầu thực tế của thị trường lao động. Hướng phát triển thời gian tới là tiếp tục đổi mới phương thức cung ứng dịch vụ công. Đảng bộ cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý chính sách xã hội. Mục tiêu là nâng cao chất lượng cuộc sống, thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội.
