Luận văn Thạc sĩ: Chiến lược phát triển nguồn nguyên liệu giấy Việt Nam

Tài liệu luận văn phân tích thực trạng ngành giấy Việt Nam, đề xuất các giải pháp chiến lược nhằm phát triển nguồn nguyên liệu giấy bền vững.

• Tác giả: Phạm Xuân Quốc
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp.hcm
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Chiến Lược Phát Triển Nguồn Nguyên Liệu Giấy Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN NGUỒN NGUYÊN LIỆU GIẤY
• 1.1. Khái Niệm về chiến lược
• 1.1.1. Chiến lược tại các cấp độ khác nhau trong một doanh nghiệp
• 1.1.2. Phân tích chiến lược
• 1.1.3. Lựa chọn chiến lược
• 1.1.4. Thực hiện chiến lược
• 1.2. Chiến lược phát triển ngành
• 1.2.1. Các chiến lược cạnh tranh tổng quát
• 1.2.2. Chiến lược đầu tư và các giai đoạn phát triển ngành
• 1.2.3. Chiến lược phát triển nguồn nguyên liệu
• 1.3. Lợi thế so sánh và lợi thế cạnh tranh
• 1.3.1. Lợi thế so sánh
• 1.3.2. Lợi thế cạnh tranh theo quan điểm của Michael Porter
• 1.3.3. Vài dẫn chứng về quan hệ giữa lợi thế so sánh và lợi thế cạnh tranh
• 1.3.4. Mô hình lợi thế cạnh tranh
• 1.4. Một số phương pháp dự báo nhu cầu
• 1.4.1. Các nhân tố tác động
• 1.4.2. Tác động của chu kỳ sống của sản phẩm đối với dự báo
• 1.4.3. Một số phương pháp dự báo theo khuynh hướng
• 1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến chiến lược phát triển
• 1.5.1. Các yếu tố môi trường bên trong
• 1.5.2. Các yếu tố thuộc môi trường vĩ mô
• 1.6. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG NGÀNH CÔNG NGHIỆP GIẤY VIỆT NAM
• 2.1. Bối cảnh ra đời và phát triển ban đầu của ngành giấy Việt Nam
• 2.1.1. Thời kỳ Bắc thuộc
• 2.1.4. Giai đoạn sau 1975 đến nay
• 2.2. Khái quát toàn cảnh ngành giấy
• 2.2.1. Về phân bố theo vùng địa lý
• 2.2.2. Về quy mô sản xuất
• 2.2.3. Về Trình độ công nghệ và thiết bị sản xuất
• 2.2.4. Về tổ chức
• 2.2.5. Về sản xuất kinh doanh
• 2.3. Tình hình sản xuất và tiêu dùng giấy đến 2005
• 2.3.1. Thực trạng sản xuất và tiêu dùng giấy in và giấy viết
• 2.4. Tình hình cung bột giấy và giấy năm 2005
• 2.4.1. Tình hình sản xuất giấy
• 2.4.2. Tình hình quy hoạch và đầu tư vùng nguyên liệu giấy
• 2.4.4. Sức ép khi nguyên – nhiên liệu cùng tăng giá
• 2.5. Những điều mà ngành giấy đã làm
• 2.6. Bốn điểm yếu cơ bản của ngành giấy
• 2.6.1. Lệ thuộc vào bột giấy nhập ngoại
• 2.6.2. Sức cạnh tranh bấp bênh
• 2.6.3. Huy động vốn yếu và chính sách thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài FDI
• 2.6.4. Liên kết, hợp tác yếu
• 2.7. Số liệu ngành giấy và dự báo
• 2.8. Hệ số thời vụ của sản phẩm giấy in và giấy viết
• 2.9. Phân tích hoạt động kinh doanh của Công ty Giấy Tân Mai
• 2.10. Tương quan giữa tăng diện tích rừng trồng và sản lượng giấy in báo
• 2.11. Tình hình sản xuất và tiêu thụ giấy một số quốc gia - Những kinh nghiệm mà Việt Nam có thể vận dụng
• 2.11.1. Hiệp hội bột giấy và giấy Trung Quốc
• 2.11.2. Hiệp hội bột giấy và giấy Indonesia
• 2.11.3. Cấu trúc ngành công nghiệp bột giấy và giấy CHLB Nga
• 2.12. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ NHẰM PHÁT TRIỂN NGUỒN NGUYÊN LIỆU GIẤY VIỆT NAM
• 3.1. Định hướng, quan điểm và mục tiêu phát triển ngành công nghiệp giấy Việt Nam
• 3.1.1. Về định hướng phát triển ngành công nghiệp giấy Việt Nam
• 3.1.2. Quan điểm phát triển
• 3.1.3. Mục tiêu phát triển
• 3.2. Giải pháp về quy hoạch phát triển vùng nguyên liệu giấy
• 3.2.1. Tổ chức thực hiện quy hoạch phát triển vùng nguyên liệu
• 3.2.2. Chính sách hỗ trợ của nhà nước để phát triển vùng nguyên liệu giấy
• 3.2.3. Khai thác liên tục diện tích đất trồng rừng nguyên liệu giấy
• 3.3. Nhóm giải pháp đồng bộ và hỗ trợ
• 3.3.1. Định hướng quy mô nhà máy sản xuất bột giấy và sản xuất giấy
• 3.3.2. Liên kết 4 nhà: nhà nông, nhà doanh nghiệp, nhà khoa học và nhà nước
• 3.3.3. Nhận thức và tư duy, gắn mình vào phường hội
• 3.3.4. Hiệp lực để cùng phát triển, liên kết với các tập đoàn mạnh nước ngoài
• 3.3.5. Thị trường chứng khoán-nơi định giá giá trị doanh nghiệp và huy động vốn
• 3.3.6. Giải pháp bảo vệ môi trường và phát triển bền vững
• Kết luận đề tài
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Cơ Sở Lý Luận Về Chiến Lược Phát Triển Nguyên Liệu Giấy Việt Nam

Chiến lược phát triển nguồn nguyên liệu giấy là một trong những vấn đề cấp thiết đối với ngành công nghiệp giấy Việt Nam hiện nay. Để hiểu rõ hơn về chiến lược phát triển ngành giấy, chúng ta cần nắm vững các khái niệm cơ bản về chiến lược kinh doanh ở các cấp độ khác nhau. Lợi thế cạnh tranh và lợi thế so sánh là những yếu tố then chốt trong việc xây dựng chiến lược phát triển bền vững. Các phương pháp dự báo nhu cầu và phân tích môi trường kinh tế cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình lập kế hoạch. Sự phát triển của ngành giấy Việt Nam phụ thuộc vào khả năng tận dụng lợi thế tự nhiên và con người của đất nước.

1.1. Khái Niệm Chiến Lược Và Các Cấp Độ Ứng Dụng

Chiến lược là tập hợp các quyết định và hành động nhằm đạt được mục tiêu dài hạn của doanh nghiệp. Tại các cấp độ khác nhau, chiến lược phát triển nguyên liệu được áp dụng từ cấp độ doanh nghiệp đến cấp độ ngành công nghiệp. Phân tích chiến lược đòi hỏi xem xét các yếu tố nội bộ và bên ngoài, từ đó lựa chọn và thực hiện chiến lược phù hợp nhất cho phát triển nguồn nguyên liệu giấy.

1.2. Lợi Thế Cạnh Tranh Trong Ngành Giấy

Theo quan điểm của Michael Porter, lợi thế cạnh tranh bắt nguồn từ khả năng tạo ra giá trị cao hơn đối thủ. Đối với ngành công nghiệp giấy Việt Nam, việc phát triển nguồn nguyên liệu bền vững là cách để xây dựng lợi thế cạnh tranh lâu dài. Lợi thế so sánh của Việt Nam nằm ở khí hậu, đất đai phù hợp trồng rừng công nghiệp cho sản xuất bột giấy chất lượng cao.

II. Thực Trạng Ngành Công Nghiệp Giấy Việt Nam Hiện Nay

Ngành giấy Việt Nam đã trải qua những giai đoạn phát triển khác nhau từ thời kỳ Bắc thuộc cho đến nay. Hiện tại, ngành này đang đối mặt với những thách thức lớn về phát triển nguồn nguyên liệu giấy. Sản xuất giấy trong nước chủ yếu phụ thuộc vào bột giấy nhập ngoại, dẫn đến chi phí sản xuất cao và sức cạnh tranh yếu. Tình hình sản xuất và tiêu dùng giấy đến năm 2005 cho thấy nhu cầu ngày càng tăng, nhưng khả năng đáp ứng từ nguồn nguyên liệu trong nước còn hạn chế. Quy hoạch và đầu tư phát triển vùng nguyên liệu giấy cần được tập trung hơn để giải quyết các điểm yếu cơ bản.

2.1. Bốn Điểm Yếu Cơ Bản Của Ngành Giấy

Ngành giấy Việt Nam đang gặp phải những thách thức từ lệ thuộc vào bột giấy nhập ngoại, sức cạnh tranh bấp bênh, huy động vốn yếu, và liên kết hợp tác không hiệu quả. Phát triển nguồn nguyên liệu nội địa là giải pháp cơ bản để giảm phụ thuộc và tăng cường khả năng cạnh tranh. Chính sách thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) cần được cải thiện để thúc đẩy chiến lược phát triển ngành giấy.

2.2. Kinh Nghiệm Từ Các Nước Khác

Trung Quốc, Indonesia và Nga có những kinh nghiệm quý báu trong phát triển ngành công nghiệp giấy. Các nước này đã xây dựng chiến lược phát triển nguồn nguyên liệu hiệu quả thông qua hợp tác giữa nhà nông, doanh nghiệp và nhà nước. Quy hoạch vùng nguyên liệu giấy được thực hiện một cách bài bản và dài hạn, đảm bảo cung cấp bột giấy ổn định cho ngành công nghiệp.

III. Giải Pháp Phát Triển Nguồn Nguyên Liệu Giấy Bền Vững

Để giải quyết các bài toán chiến lược phát triển nguồn nguyên liệu giấy, cần phải có định hướng rõ ràng và các giải pháp đồng bộ. Phát triển vùng nguyên liệu giấy đòi hỏi sự tham gia của nhà nông, doanh nghiệp, nhà khoa học và nhà nước. Mục tiêu chính là giảm lệ thuộc vào bột giấy nhập ngoại và tăng cường sức cạnh tranh của ngành giấy Việt Nam. Quy hoạch phát triển vùng nguyên liệu giấy cần được thực hiện khoa học, bài bản, với sự hỗ trợ từ chính sách nhà nước. Đầu tư phát triển công nghệ và hạ tầng sản xuất cũng là những yếu tố không thể thiếu.

3.1. Định Hướng Và Mục Tiêu Phát Triển

Chiến lược phát triển ngành giấy Việt Nam cần tập trung vào việc xây dựng nguồn nguyên liệu giấy từ rừng trồng công nghiệp. Mục tiêu là đạt được tự chủ về bột giấy và giảm nhập khẩu trong 10-15 năm tới. Phát triển bền vững phải được đặt lên hàng đầu, kết hợp với bảo vệ môi trường. Định hướng quy mô nhà máy sản xuất bột giấy và sản xuất giấy cần phù hợp với khả năng cung cấp nguyên liệu nội địa.

3.2. Liên Kết 4 Nhà Và Cơ Chế Hỗ Trợ

Mô hình liên kết giữa nhà nông, nhà doanh nghiệp, nhà khoa học và nhà nước là giải pháp chính để phát triển vùng nguyên liệu giấy. Nhà nông cung cấp nguyên liệu giấy chất lượng cao, doanh nghiệp xử lý và sản xuất, khoa học cải tiến công nghệ, và nhà nước tạo chính sách hỗ trợ. Chính sách hỗ trợ bao gồm hỗ trợ tín dụng, ưu đãi thuế, và hỗ trợ kỹ thuật cho nông dân trồng rừng công nghiệp phục vụ ngành công nghiệp giấy.

IV. Kết Luận Và Triển Vọng Phát Triển Ngành Giấy Việt Nam

Chiến lược phát triển nguồn nguyên liệu giấy Việt Nam là một bài toán phức tạp đòi hỏi sự đoàn kết và hành động quyết liệt. Giấy là một trong những ngành công nghiệp quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, nhu cầu tiêu dùng luôn tăng. Thông qua phát triển bền vững của vùng nguyên liệu giấy, ngành này sẽ từng bước thoát khỏi lệ thuộc vào nhập khẩu. Việc ứng dụng công nghệ hiện đại, xây dựng lợi thế cạnh tranh thông qua nguyên liệu nội địa chất lượng cao sẽ mở ra những triển vọng mới. Chiến lược phát triển ngành giấy của Việt Nam trong tương lai sẽ phụ thuộc vào khả năng thực thi đồng bộ các giải pháp và chính sách.

4.1. Những Bước Tiến Đã Đạt Được

Trong những năm vừa qua, ngành giấy Việt Nam đã có những nỗ lực đáng kể trong phát triển nguồn nguyên liệu. Diện tích rừng trồng công nghiệp cho sản xuất bột giấy đã tăng lên, một số doanh nghiệp đã áp dụng công nghệ mới. Tuy nhiên, sức cạnh tranh vẫn còn yếu so với các nước khác. Quy hoạch phát triển vùng nguyên liệu giấy bắt đầu được chú trọng hơn từ phía các cơ quan nhà nước.

4.2. Triển Vọng Và Đề Xuất Tiếp Theo

Để đạt được triển vọng phát triển bền vững cho ngành công nghiệp giấy Việt Nam, cần tiếp tục xây dựng chiến lược phát triển dài hạn. Sử dụng thị trường chứng khoán để huy động vốn, liên kết với các tập đoàn mạnh nước ngoài, và tăng cường liên kết hợp tác giữa các doanh nghiệp. Phát triển bền vững kết hợp với bảo vệ môi trường sẽ giúp ngành giấy Việt Nam tồn tại lâu dài.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành công nghiệp giấy Việt Nam giữ vai trò huyết mạch trong nền kinh tế quốc dân với tốc độ tăng trưởng sản lượng bình quân đạt 15% đến 16% mỗi năm trong giai đoạn 1995–2005. Tuy nhiên, nội lực của toàn ngành lại bộc lộ sự mất cân đối nghiêm trọng: trong khi sản lượng giấy thành phẩm năm 2006 đạt khoảng 850.000 tấn, sản lượng bột giấy nội địa chỉ đạt 288.000 tấn, khiến các doanh nghiệp phải nhập khẩu tới 63% nguyên liệu phục vụ sản xuất. Tình trạng nhập siêu bột giấy làm gia tăng áp lực ngoại tệ khi mức chênh lệch giữa giá bột giấy nhập khẩu và giá sản xuất trong nước lên đến 2.000.000 đồng trên mỗi tấn.

Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là đánh giá thực trạng năng lực sản xuất, chuỗi cung ứng bột giấy và khả năng tự cung nguyên liệu lâm nghiệp, từ đó hoạch định chiến lược phát triển vùng nguyên liệu gỗ giấy bền vững. Phạm vi nghiên cứu bao quát hệ thống sản xuất trên toàn quốc từ giai đoạn 1995 đến năm 2006, tập trung vào ba trọng điểm lâm sinh: vùng Trung tâm Bắc Bộ, Tây Nguyên và Đông Nam Bộ, cùng các doanh nghiệp đầu ngành như Tổng Công ty Giấy Việt Nam, Công ty Giấy Bãi Bằng và Công ty Cổ phần Giấy Tân Mai.

Ý nghĩa thực tiễn của đề tài thể hiện qua việc lượng hóa nhu cầu giấy dự báo vượt 1.238.910 tấn vào năm 2010 và chạm mốc 2.094.000 tấn vào năm 2020. Nghiên cứu cung cấp luận cứ khoa học xác đáng nhằm thúc đẩy việc chủ động 100% nguồn nguyên liệu bột giấy cho dòng giấy in báo và nâng tỷ lệ tự cấp bột giấy hóa học, bảo đảm năng lực cạnh tranh khi thuế suất nhập khẩu theo cam kết thương mại giảm về mức 0% đến 5%.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự kết hợp chặt chẽ giữa các nền tảng kinh tế học kinh điển và hiện đại:

• Lý thuyết Lợi thế so sánh của David Ricardo: Khẳng định một quốc gia có thể tối ưu hóa mậu dịch quốc tế khi tập trung nguồn lực vào những ngành hàng có hiệu quả sản xuất tương đối cao hơn. Trong ngành giấy, tài nguyên đất đai và khí hậu nhiệt đới tạo điều kiện cho các loài cây gỗ sinh trưởng nhanh, tạo lợi thế chi phí nguyên liệu đầu vào.
• Lý thuyết Lợi thế cạnh tranh và Chuỗi giá trị của Michael Porter: Nhấn mạnh lợi thế cạnh tranh được tạo dựng từ năng suất vượt trội thông qua chiến lược chi phí thấp, chiến lược khác biệt hóa hoặc chiến lược tập trung. Chiến lược phát triển nguồn nguyên liệu giấy về thực chất là chiến lược chi phí thấp nhằm kiểm soát mắt xích đầu tiên trong chuỗi giá trị sản xuất.
• Mô hình Vòng đời sản phẩm (Product Life Cycle): Phân tích 4 giai đoạn phát triển nhằm xác định phương pháp dự báo nhu cầu phù hợp cho từng chủng loại giấy (giấy in, giấy bao bì, giấy tissue).

Bên cạnh đó, tác giả chuẩn hóa 4 khái niệm then chốt gồm: Chiến lược cấp doanh nghiệp, Năng lực cạnh tranh ngành, Vùng nguyên liệu tập trung và Tỷ lệ thu hồi bột tái sinh.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp đồng bộ các phương pháp định tính và định lượng trên chuỗi dữ liệu thứ cấp và sơ cấp giai đoạn 1995–2006:

• Quy mô và phương pháp chọn mẫu: Thu thập dữ liệu toàn diện từ khoảng 300 cơ sở sản xuất giấy trên toàn quốc, trong đó khảo sát chiều sâu 2 doanh nghiệp quy mô trên 70.000 tấn/năm (Bãi Bằng, Tân Mai), 12 nhà máy công suất trên 5.000 tấn/năm và chuỗi 16 lâm trường trọng điểm thuộc Tổng Công ty Giấy Việt Nam với tổng diện tích đất quản lý trên 65.000 ha. Phương pháp chọn mẫu có mục đích kết hợp phân tầng theo vùng địa lý bảo đảm tính đại diện cao.
• Phương pháp phân tích hồi quy tuyến tính (OLS): Thiết lập mô hình hồi quy để lượng hóa tương quan giữa diện tích rừng trồng (biến độc lập) và sản lượng bột giấy (biến phụ thuộc). Phương pháp này được lựa chọn vì cho phép ước lượng chính xác mức độ tác động của việc mở rộng diện tích lâm phần đến sản lượng đầu ra.
• Phương pháp phân tích chuỗi thời gian và chỉ số mùa vụ: Xác định hệ số thời vụ ($I_s$) theo từng quý nhằm nắm bắt quy luật tiêu thụ tập học sinh và giấy in viết phục vụ công tác điều độ sản xuất.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Năng lực tự chủ bột giấy ở mức báo động: Toàn ngành giấy sản xuất đạt 850.000 tấn năm 2006, nhưng sản lượng bột giấy chỉ đạt 288.000 tấn. Các doanh nghiệp phụ thuộc tới 63% vào nguồn bột nhập khẩu, khiến giá thành sản phẩm trong nước chịu biến động trực tiếp từ thị trường thế giới.
2. Sự phân hóa công nghệ và quy mô sản xuất: Hai doanh nghiệp chủ lực là Bãi Bằng và Tân Mai chiếm tới 50,8% công suất bột giấy và 37,9% công suất xeo giấy toàn ngành. Khoảng 70% số cơ sở còn lại có quy mô dưới 3.000 tấn/năm, vận hành thiết bị lạc hậu không có hệ thống thu hồi kiềm, gây thất thoát hóa chất và ô nhiễm môi trường.
3. Bất cập trong cung ứng nguyên liệu rừng trồng: Giai đoạn 1999–2004, Tổng Công ty Giấy Việt Nam trồng được trên 59.000 ha rừng, bình quân mỗi năm trồng 12.000 ha (chiếm 12% đến 14% diện tích rừng kinh tế cả nước). Tuy nhiên, năm 2005 nhà máy Bãi Bằng chỉ thu mua được 218.000 tấn gỗ nứa, thấp hơn nhiều so với công suất thiết kế cần 350.000 tấn nguyên liệu/năm.
4. Chênh lệch năng suất lao động quốc tế: Năng suất lao động tại cơ sở giấy tiên tiến nhất Việt Nam chỉ đạt khoảng 140 tấn/người/năm, tương đương 17,37% so với mức 806 tấn/người/năm của các nhà máy sản xuất giấy tại Nhật Bản.

Thảo luận kết quả

Thực trạng phụ thuộc nguyên liệu xuất phát từ việc quy hoạch vùng lâm nghiệp thiếu ranh giới pháp lý rõ ràng trên thực địa; trên 20% diện tích đất phân bổ ở địa hình đồi núi dốc, giao thông cách trở dẫn đến chi phí khai thác cao. Hơn nữa, sự gia tăng đột ngột của chi phí đầu vào đầu năm 2007 (giá than tăng 20% lên 380.000 đồng/tấn và giá điện tăng 7,6%) đã đẩy chi phí sản xuất toàn ngành tăng từ 6% đến 6,8%, trong khi tỷ suất lợi nhuận tối đa của ngành chỉ dao động ở mức 5%.

Các phát hiện này có thể được mô tả trực quan thông qua bảng đối chiếu cân đối cung - cầu nguyên liệu và biểu đồ cột kết hợp đường hồi quy tuyến tính giai đoạn 2002–2020. Dữ liệu phản ánh rõ khoảng cách ngày càng nới rộng giữa sản lượng giấy sản xuất và sản lượng bột giấy nội địa nếu diện tích rừng trồng thâm canh không được mở rộng kịp thời. So sánh với các cường quốc trong khu vực như Trung Quốc (sở hữu nhà máy sản xuất bột giấy tại Hải Nam công suất 1.000.000 tấn/năm) hay Indonesia, ngành giấy Việt Nam đang chịu bất lợi lớn về tính kinh tế theo quy mô.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Quy hoạch và phát triển 172.000 ha rừng nguyên liệu tập trung: Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cùng các Ủy ban nhân dân tỉnh phối hợp Tổng Công ty Giấy Việt Nam hoàn thành cắm mốc ranh giới pháp lý cho 172.000 ha tại 6 tỉnh miền Bắc (Phú Thọ, Tuyên Quang, Yên Bái, Hà Giang, Vĩnh Phúc, Sơn La) và khu vực Tây Nguyên trong giai đoạn 2007–2015, đưa năng suất rừng keo lai đạt trên 20 m3/ha/năm.
2. Thực thi cơ chế liên kết 4 nhà và hỗ trợ tín dụng ưu đãi: Các doanh nghiệp sản xuất giấy triển khai mô hình hợp tác đầu tư 80% vốn cây giống, phân bón và kỹ thuật cho hộ nông dân; Ngân hàng Phát triển Việt Nam cung ứng gói vay trồng rừng với lãi suất ưu đãi 3%/năm theo tiến độ thâm canh, kèm cam kết bao tiêu sản phẩm với giá sàn đạt tối thiểu 80% giá thị trường tại thời điểm ký kết hợp đồng.
3. Nâng cấp công nghệ và xử lý môi trường tại các nhà máy chủ lực: Tổng Công ty Giấy Việt Nam triển khai hoàn thành dự án mở rộng Bãi Bằng giai đoạn II với tổng mức đầu tư 1.107 tỷ đồng, nâng độ trắng sản phẩm từ 80% ISO lên 90% ISO và bảo đảm 100% nước thải được xử lý sinh học đạt tiêu chuẩn quốc gia trước năm 2012.
4. Huy động vốn đầu tư thông qua thị trường chứng khoán: Đẩy mạnh tiến trình cổ phần hóa tại các doanh nghiệp nhà nước (điển hình như Công ty Cổ phần Giấy Tân Mai với vốn điều lệ 348 tỷ đồng), giảm tỷ lệ sở hữu vốn nhà nước xuống dưới 50% để huy động nguồn lực đại chúng và thu hút dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài trước năm 2010.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cơ quan quản lý nhà nước và hoạch định chính sách: Bộ Công Thương và Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn sử dụng tài liệu để điều chỉnh quy hoạch ngành giấy theo Quyết định số 07/2007/QĐ-BCN và hoàn thiện cơ chế giao đất lâm nghiệp lâu dài cho các dự án trồng rừng công nghiệp.
• Ban lãnh đạo các doanh nghiệp sản xuất giấy và bột giấy: Áp dụng mô hình dự báo nhu cầu bằng phương pháp bình phương bé nhất và công thức xác định hệ số mùa vụ để chủ động kế hoạch tài chính, mua sắm nguyên liệu và mở rộng quy mô máy xeo vượt mức 50.000 tấn/năm.
• Các tổ chức tài chính và nhà đầu tư: Đánh giá cấu trúc chi phí đầu vào, rủi ro biến động giá than (tăng 20%) và giá điện (tăng 7,6%) để đưa ra quyết định giải ngân vốn tín dụng hoặc đầu tư cổ phiếu ngành giấy trên thị trường chứng khoán.
• Chuyên gia nghiên cứu và giảng viên kinh tế: Sử dụng hệ thống 27 bảng biểu, 8 sơ đồ và mô hình kinh tế lượng phân tích tương quan giữa lâm sinh và công nghiệp chế biến làm học liệu tham khảo chuyên sâu cho các chương trình đào tạo sau đại học.

Câu hỏi thường gặp

• Tại sao ngành giấy Việt Nam phải nhập khẩu tới 63% bột giấy dù diện tích đất lâm nghiệp rất lớn? Nguyên nhân do diện tích rừng trồng nguyên liệu chưa tập trung, địa hình dốc trên 20% gây khó khăn cho khai thác và công nghệ chế biến bột hóa tẩy trắng trong nước mới chỉ đạt khoảng 80.000 tấn/năm tại Bãi Bằng, chưa đáp ứng đủ quy mô sản xuất 850.000 tấn giấy thành phẩm của cả nước.
• Mô hình hồi quy tuyến tính trong luận văn mang lại giá trị gì cho công tác dự báo? Mô hình OLS lượng hóa chính xác mối quan hệ tuyến tính giữa diện tích rừng trồng thâm canh và sản lượng bột giấy, giúp các nhà quản trị tính toán chính xác số hécta keo lai và thông ba lá cần trồng mới để đáp ứng mục tiêu sản xuất 1.238.910 tấn giấy vào năm 2010.
• Việc cắt giảm thuế nhập khẩu theo cam kết AFTA và WTO tác động thế nào đến doanh nghiệp nội địa? Khi thuế nhập khẩu giảm từ 20% xuống 5% vào năm 2006 và tiếp tục về 0% trong lộ trình AFTA, các sản phẩm giấy nước ngoài có lợi thế quy mô lớn tràn vào thị trường nội địa, tạo sức ép cạnh tranh gay gắt đối với 70% cơ sở sản xuất quy mô nhỏ trong nước.
• Mô hình liên kết 4 nhà tại Phù Ninh và Đoan Hùng mang lại lợi ích cụ thể nào? Mô hình này giúp doanh nghiệp tài trợ 80% vốn giống và cho vay lãi suất ưu đãi 3%/năm, giúp người dân tại 16 lâm trường yên tâm canh tác với năng suất đạt 15 đến 20 m3/ha/năm và bảo đảm nguồn cung gỗ nứa ổn định cho nhà máy chế biến.
• Chiến lược tự chủ nguyên liệu giấy tác động ra sao đến cán cân ngoại tệ? Việc tự túc nguồn bột giấy giúp tiết kiệm khoảng 2.000.000 đồng chi phí chênh lệch trên mỗi tấn bột nhập khẩu, hạn chế dòng chảy ngoại tệ ra nước ngoài khi nhu cầu tiêu thụ giấy toàn quốc chạm mốc 2.094.000 tấn vào năm 2020.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về lợi thế so sánh, chuỗi giá trị và mô hình chiến lược chi phí thấp áp dụng cho ngành công nghiệp giấy.
• Chỉ rõ điểm nghẽn cốt tử của ngành là tình trạng thiếu hụt nguyên liệu bột giấy nội địa, chỉ đáp ứng được 37% nhu cầu sản xuất năm 2006.
• Ứng dụng thành công mô hình toán học và chỉ số mùa vụ để dự báo nhu cầu sản xuất giấy đạt 1.238.910 tấn (năm 2010) và 2.094.000 tấn (năm 2020).
• Đề xuất hệ thống giải pháp liên hoàn gồm quy hoạch 172.000 ha rừng nguyên liệu, cấp vốn vay ưu đãi 3%/năm và đầu tư nâng cấp công nghệ dự án Bãi Bằng 1.107 tỷ đồng.
• Khẳng định phát triển vùng lâm phần nguyên liệu tập trung là con đường duy nhất để nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong kỷ nguyên hội nhập WTO.

Trong giai đoạn 2007–2010, các cơ quan hữu quan và doanh nghiệp ngành giấy cần khẩn trương hoàn thành phân định mốc giới các vùng lâm phận trọng điểm và thúc đẩy cổ phần hóa để khơi thông nguồn vốn xã hội. Việc chuyển hóa nguồn tài nguyên rừng thành lợi thế cạnh tranh thực chất đòi hỏi sự chung tay hành động quyết liệt ngay hôm nay từ các cấp quản lý và cộng đồng doanh nghiệp sản xuất giấy Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về chiến lược phát triển nguồn nguyên liệu giấy Việt Nam. Khái niệm về chiến lược, các chiến lược cạnh tranh và phát triển ngành, các phương pháp dự báo nhu cầu, các nhân tố ảnh hưởng đến chiến lược phát triển. - Chương 2: Thực trạng ngành công nghiệp giấy Việt Nam +Tình hình sản xuất và tiêu thụ giấy tại Việt Nam. +Nhu cầu tiêu dùng và khả năng cung ứng của doanh nghiệp sản xuất giấy và bột giấy.

+Tình hình quy hoạch và đầu tư vùng nguyên liệu giấy. +Những yếu kém và khó khăn mà doanh nghiệp giấy trong nước đang đối mặt. Dự báo xu hướng nhu cầu, khả năng tự cung, xuất và nhập khẩu giấy. +Định hướng phát triển ngành giấy Việt Nam.

+Môi trường ngành công nghiệp giấy Việt Nam. - Chương 3: Giải pháp và kiến nghị nhằm phát triển nguồn nguyên liệu giấy Việt Nam. Các giải pháp và kiến nghị chiến lược phát triển nguồn nguyên liệu giấy Việt Nam. - Kết luận đề tài.

khoa luan, document7 of 138. tai lieu, luan van8 of 138.1- Khái niệm về chiến lược. Chiến lược là những kế hoạch được thiết lập hoặc những hành động được thực hiện trong nỗ lực nhằm đạt tới các mục đích của tổ chức. Chiến lược sẽ mang lại lợi thế cho tổ chức thông qua việc sắp xếp tối ưu các nguồn lực.

Nội dung của chiến được thường được hoạch định xoay quanh các vấn đề như: • Nơi mà doanh nghiệp cố gắng vươn tới trong dài hạn (phương hướng). • Doanh nghiệp phải cạnh tranh trên thị trường nào và những loại hoạt động nào doanh nghiệp thực hiện trên thị trường đó (thị trường, quy mô)? • Doanh nghiệp sẽ làm thế nào để hoạt động tốt hơn so với các đối thủ cạnh tranh trên những thị trường đó (lợi thế)? • Những nguồn lực nào (kỹ năng, tài sản, tài chính, các mối quan hệ, năng lực kỹ thuật, trang thiết bị) cần phải có để có thể cạnh tranh được (các nguồn lực)? • Những nhân tố từ môi trường bên ngoài ảnh hưởng tới khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp (môi trường)? • Những giá trị và kỳ vọng nào mà những người có quyền hành trong và ngoài doanh nghiệp cần là gì (các nhà góp vốn)? 1.1- Chiến lược tại các cấp độ khác nhau trong một doanh nghiệp. Trong bất kỳ tổ chức nào, các chiến lược đều tồn tại ở vài cấp độ khác nhau - trải dài từ toàn bộ doanh nghiệp cho tới từng cá nhân làm việc trong đó. Chiến lược doanh nghiệp - liên quan đến mục tiêu tổng thể và quy mô của doanh nghiệp để đáp ứng được những kỳ vọng của người góp vốn.

Đây là một cấp độ quan trọng do nó chịu ảnh hưởng lớn từ các nhà đầu tư trong doanh nghiệp và đồng thời nó cũng hướng dẫn quá trình ra quyết định chiến lược trong toàn bộ doanh nghiệp. Chiến lược doanh nghiệp thường được trình bày rõ ràng trong “tuyên bố sứ mệnh”. Chiến lược kinh doanh - liên quan nhiều hơn tới việc làm thế nào một doanh nghiệp có thể cạnh tranh thành công trên một thị trường cụ thể. Nó liên quan đến các quyết định chiến lược về việc lựa chọn sản phẩm, đáp ứng nhu cầu khách hàng, giành lợi thế cạnh tranh so với các đối thủ, khai thác và tạo ra được các cơ hội mới v.

Chiến lược tác nghiệp liên quan tới việc từng bộ phận trong doanh nghiệp sẽ được tổ chức như thế nào để thực hiện được phương hướng chiến lược ở cấp độ công ty và từng bộ phận trong doanh nghiệp. Bởi vậy, chiến lược tác nghiệp tập trung vào các vấn đề về nguồn lực, quá trình xử lý và con người,… khoa luan, document8 of 138. tai lieu, luan van9 of 138. Quản trị chiến lược là quá trình thực hiện “các quyết định chiến lược”.

Đó là các quyết định trả lời được những câu hỏi phía trên. Trên thực tế, quá trình quản trị chiến lược hoàn chỉnh bao gồm 3 phần được mô tả như sơ đồ 1.2- Phân tích chiến lược. PHÂN TÍCH Phân tích chiến lược là phân tích về điểm CHIẾN mạnh về vị thế của doanh nghiệp và hiểu được LƯỢC những nhân tố bên ngoài quan trọng có thể ảnh hưởng tới vị thế đó. Lập kế hoạch bao gồm nhiều phương án chọn - kỹ thuật xây dựng LỰA THỰC CHỌN HIỆN nhiều viễn cảnh khác nhau có thể xảy ra trong CHIẾN CHIẾN tương lai cho doanh nghiệp.

LƯỢC LƯỢC Phân tích 5 lực lượng bằng các kỹ thuật Sơ đồ 1: Quá trình quản trị chiến lược. xác định các lực lượng có thể ảnh hưởng đến mức độ cạnh tranh trong một ngành: ¾ Phân đoạn thị trường: kỹ thuật tìm kiếm cách xác định sự giống và khác nhau giữa các nhóm khách hàng hoặc người sử dụng. ¾ Ma trận chính sách định hướng: kỹ thuật tóm tắt lợi thế cạnh tranh của một doanh nghiệp trên những thị trường cụ thể. ¾ Phân tích đối thủ cạnh tranh: kỹ thuật và phân tích để tìm ra vị thế cạnh tranh tổng thể của doanh nghiệp.

¾ Phân tích nhân tố thành công then chốt: kỹ thuật nhằm xác định những khu vực mà một doanh nghiệp cần phải làm tốt hơn để cạnh tranh thành công. ¾ Phân tích ma trận SWOT: một kỹ thuật ngắn gọn hữu ích để tóm tắt những vấn đề then chốt nảy sinh từ việc đánh giá môi trường bên trong tác động của môi trường bên ngoài đối với doanh nghiệp.3- Lựa chọn chiến lược. Quá trình này liên quan tới việc hiểu rõ bản chất các kỳ vọng của những nhà góp vốn (nguyên tắc cơ bản) để xác định được các tùy chọn chiến lược, sau đó đánh giá và chọn lựa các tùy chọn chiến lược.4- Thực hiện chiến lược. Khi một chiến lược đã được phân tích và lựa chọn, nhiệm vụ sau đó là chuyển nó thành hành động trong tổ chức.2- Chiến lược phát triển ngành.1- Các chiến lược cạnh tranh tổng quát.

khoa luan, document9 of 138. tai lieu, luan van10 of 138. Để tồn tại trong môi NGUỒN CỦA LỢI THẾ CẠNH TRANH trường cạnh tranh, công ty phải tạo ra được lợi thế cạnh Chi phí thấp nhất Khác biệt hóa tranh. Lợi thế cạnh tranh được thể hiện dưới hai hình PHẠM Rộng CHI PHÍ THẤP KHÁC BIỆT HÓA VI thức cơ bản: chi phí thấp CẠNH hoặc khác biệt hóa.

Kết hợp TRANH TẬP TRUNG DỰA TẬP TRUNG DỰA hai hình thức cơ bản này của Hẹp VÀO CHI PHÍ THẤP VÀO KHÁC BIỆT NHẤT HÓA lợi thế cạnh tranh với phạm vi hoạt động của công ty sẽ hình thành nên ba chiến lược Sơ đồ 2: Các chiến lược cạnh tranh cơ bản. cạnh tranh tổng quát như sau: 1.1- Chiến lược chi phí thấp. Mục tiêu của công ty Chiến lược Chiến lược Chiến lược chi phí thấp khác biệt hóa tập trung theo đuổi chiến lược cho phí thấp nhất là vượt trội đối thủ Khác biệt hóa Thấp cạnh tranh bằng cách tạo ra sản phẩm (chủ yếu là giá cả) Cao Thấp hoặc cao sản phẩm, dịch vụ với chi phí thấp nhất. Chiến lược Thấp Phân khúc này có các ưu điểm: thị trường Thấp Cao (một hoặc một vài phân khúc) Thứ nhất, do chi phí Bất kỳ thế mạnh thấp, công ty có thể bán sản Thế mạnh Quản trị sản xuất Nghiên cứu và nào (tùy thuộc vào phát triển, Bán phẩm với giá thấp hơn đối đặc trưng và nguyên liệu hàng và Markrting chiến lược CP thấp hay khác biệt hóa) thủ cạnh tranh mà vẫn giữ nguyên mức lợi nhuận.

Sơ đồ 3: Chiến lược cạnh tranh và các yếu tố nền tảng Thứ hai, nếu xảy ra chiến tranh giá cả và các công ty cạnh tranh chủ yếu ở khía cạnh giá cả khi ngành kinh doanh đi vào giai đoạn trưởng thành, công ty có chi phí thấp hơn sẽ chịu đựng với sự cạnh tranh tốt hơn. Thứ ba, công ty dễ dàng chịu đựng được khi có sức ép tăng giá của nhà cung cấp.2- Chiến lược khác biệt hóa sản phẩm. Mục tiêu của chiến lược này là đạt được lợi thế cạnh tranh thông qua việc tạo ra sản phẩm được xem là duy nhất, độc đáo với khách hàng, thỏa mãn nhu cầu khách hàng bằng cách thức mà các đối thủ cạnh tranh không thể. Chính khả năng này đã cho phép công ty định giá “vượt trội” cho sản phẩm, tăng doanh thu và đạt tỷ khoa luan, document10 of 138.

tai lieu, luan van11 of 138. suất lợi nhuận trên trung bình. Sản phẩm càng độc đáo, khác biệt so với đối thủ cạnh tranh, nguy cơ bị cạnh tranh càng thấp, khả năng thu hút khách hàng càng lớn.3- Chiến lược tập trung. Khác với hai chiến lược trên, chiến lược tập trung chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu cho một phân khúc thị trường nào đó, được xác định thông qua yếu tố địa lý, đối tượng khách hàng hoặc tính chất sản phẩm.

Công ty có thể thực hiện chiến lược tập trung thông qua hai phương thức chi phí thấp hay khác biệt hóa. Theo đó, chỉ tập trung vào thị trường đã chọn, nhằm đạt được lợi thế cạnh tranh. Sự khác biệt sản phẩm trong chiến lược tập trung ở mức cao hay thấp tùy thuộc vào việc công ty theo con đường chi phí thấp hay khác biệt hóa.2- Chiến lược đầu tư và các giai đoạn phát triển ngành. Mỗi giai đoạn phát VỊ THẾ CẠNH TRANH triển của ngành chứa đựng Mạnh Yếu những cơ hội và đe dọa khác Phôi thai Xây dựng thị phần Xây dựng thị phần nhau nên có những ảnh CÁC hưởng khác nhau đến chiến GIAI Tăng trưởng Tăng trưởng Tập trung lược đầu tư phát triển ngành.

ĐOẠN PHÁT Cạnh tranh Tập trung hay thu Chẳng hạn sự cạnh tranh là ác ác liệt Mở rộng thị phần hoạch/thanh toán TRIỂN liệt nhất trước khi ngành bước CỦA Trưởng thành Duy trì và giữ vững Thu hoạch hay thanh vào giai đoạn trưởng thành NGÀNH lợi nhuận toán/từ bỏ trong khi không quan trọng Tập trung thu hoạch Thay đổi, thanh toán Suy thoái hay giảm thiểu đầu tư hay từ bỏ lắm ở giai đoạn ban đầu. Trong giai đoạn mới Sơ đồ 4: Chiến lược đầu tư ứng với các giai đoạn phát triển của à h hình thành còn phôi thai, tất cả các công ty - mạnh và yếu - đều chú trọng năng lực cạnh tranh và chính sách phát triển sản phẩm, thị phần cho riêng mình. Do vậy, chiến lược đầu tư thích hợp là chiến lược xây dựng nhằm mục đích xây dựng thị phần, tạo lợi thế cạnh tranh. Giai đoạn này, công ty cần lượng vốn đầu tư lớn để xây dựng năng lực nghiên cứu và phát triển, thiết lập lợi thế cạnh tranh.

Ở giai đoạn tăng trưởng, công ty có nhiệm vụ quan trọng nhất là củng cố vị trí, chuẩn bị cho giai đoạn cạnh tranh ác liệt sắp tới.