Luận án tiến sĩ: Vùng nước lịch sử trong luật biển quốc tế - Phân tích lý luận và thực tiễn

• Tác giả: Nguyễn Thị Hồng Vân
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Toàn Thắng
• Trường học: Trường Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật quốc tế
• Đề tài: Vùng nước lịch sử trong Luật Biển quốc tế - Những vấn đề lý luận và thực tiễn
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do lựa chọn đề tài
• 0.2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
• 0.5. Những đóng góp mới của luận án
• 0.6. Ý nghĩa khoa học của luận án
• 0.7. Kết cấu của luận án
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• 1.1. Đánh giá kết quả những nghiên cứu đã công bố liên quan đến luận án
• 1.2. Những vấn đề lý luận về vùng nước lịch sử
• 1.2.1. Khái niệm vùng nước lịch sử
• 1.2.2. Về giải quyết các tranh chấp liên quan đến vùng nước lịch sử
• 1.2.3. Về tranh chấp vùng nước lịch sử Việt Nam - Campuchia
• 1.3. Định hướng nghiên cứu của luận án
• 1.3.1. Về pháp lý và thực tiễn
• 1.3.2. Câu hỏi và giả thuyết nghiên cứu
• 1.4. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ VÙNG NƯỚC LỊCH SỬ
• 2.1. Khái niệm vùng nước lịch sử
• 2.1.1. Một số quan điểm về vùng nước lịch sử
• 2.1.2. Vùng nước lịch sử và các khái niệm liên quan
• 2.2. Các tiêu chí xác định vùng nước lịch sử
• 2.2.1. Quốc gia thực thi hiệu quả chủ quyền trong vùng nước lịch sử
• 2.2.2. Thời gian thực thi chủ quyền liên tục và lâu dài trong vùng nước lịch sử
• 2.2.3. Sự ủng hộ quốc tế đối với tuyên bố vùng nước lịch sử của quốc gia
• 2.3. Chế độ pháp lý về vùng nước lịch sử
• 2.3.1. Chế độ pháp lý nội thủy của vùng nước lịch sử
• 2.3.2. Quyền quản lý hành chính đối với tàu thuyền nước ngoài ra vào vùng nước lịch sử
• 2.3.3. Quyền tài phán dân sự và hình sự đối với tàu thuyền nước ngoài trong vùng nước lịch sử
• 2.3.4. Vùng nước lịch sử trong quá trình phát triển của Luật Biển quốc tế
• 2.3.4.1. Yêu sách vùng nước lịch sử góp phần hình thành quy tắc đường cơ sở thẳng
• 2.3.4.2. Vùng nước lịch sử tác động đến nguyên tắc công bằng phân định biển
• 2.4. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TIỄN GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP LIÊN QUAN ĐẾN VÙNG NƯỚC LỊCH SỬ QUA CÁC PHÁN QUYẾT QUỐC TẾ
• 3.1. Tranh chấp ngư trường giữa Vương quốc Anh và Na Uy
• 3.1.1. Nguyên nhân dẫn đến tranh chấp
• 3.1.2. Quan điểm của Vương Quốc Anh về vùng nước lịch sử của Na Uy
• 3.1.3. Lập luận của Na Uy trước Tòa về yêu sách vùng nước lịch sử
• 3.1.4. Quan điểm của Tòa về nội dung tranh chấp liên quan đến vùng nước lịch sử
• 3.2. Tranh chấp liên quan đến vùng nước lịch sử của vịnh Fonseca
• 3.2.1. Nguyên nhân tranh chấp vịnh Fonseca
• 3.2.2. Quan điểm và lập luận của các bên về tình trạng pháp lý vịnh Fonseca
• 3.2.3. Quan điểm của Tòa về tình trạng pháp lý vịnh Fonseca
• 3.3. Tranh chấp giữa Philippines và Trung Quốc liên quan đến quyền lịch sử
• 3.3.1. Quan điểm và lập luận của các bên tranh chấp
• 3.3.2. Quan điểm và lập luận của Tòa Trọng tài
• 3.4. Kinh nghiệm quốc tế trong việc giải quyết các tranh chấp liên quan đến vùng nước lịch sử
• 3.4.1. Xác lập danh nghĩa của vùng nước lịch sử
• 3.4.2. Một số vấn đề về vùng nước lịch sử trong giải quyết tranh chấp quốc tế
• 3.5. Tiểu kết chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: TRANH CHẤP VÙNG NƯỚC LỊCH SỬ VIỆT NAM – CAMPUCHIA VÀ MỘT SỐ ĐỀ XUẤT GIẢI QUYẾT
• 4.1. Thực trạng vùng nước lịch sử Việt Nam – Campuchia
• 4.1.1. Tổng quan về vùng biển Việt Nam – Campuchia
• 4.1.2. Lịch sử tranh chấp biển Việt Nam – Campuchia
• 4.1.3. Hiệp định vùng nước lịch sử Việt Nam – Campuchia
• 4.2. Một số đề xuất giải quyết tranh chấp vùng nước lịch sử Việt Nam – Campuchia
• 4.2.1. Biện pháp đàm phán giải quyết tranh chấp
• 4.2.2. Biện pháp tài phán giải quyết tranh chấp
• 4.2.2.1. Thẩm quyền tài phán giải quyết tranh chấp
• 4.2.2.2. Những vấn đề đặt ra khi sử dụng biện pháp tài phán
• 4.3. Tiểu kết chương 4
• CÁC CÔNG TRÌNH TÁC GIẢ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về Luận án tiến sĩ

Luận án tiến sĩ về vùng nước lịch sử trong luật biển quốc tế tập trung vào việc phân tích lý luận và thực tiễn liên quan đến khái niệm vùng nước lịch sử. Tác giả, Nguyễn Thị Hồng Vân, đã chỉ ra rằng vùng nước lịch sử không chỉ là một khái niệm pháp lý mà còn là một vấn đề nhạy cảm trong quan hệ quốc tế. Luận án nhấn mạnh tầm quan trọng của luật biển quốc tế trong việc điều chỉnh các tranh chấp liên quan đến vùng nước lịch sử. Đặc biệt, tác giả đã chỉ ra rằng việc xác định quyền lợi biển và chủ quyền quốc gia trong các vùng nước này là rất cần thiết để bảo vệ lợi ích quốc gia và duy trì hòa bình trong khu vực.

1.1. Lý do chọn đề tài

Lý do chọn đề tài nghiên cứu vùng nước lịch sử xuất phát từ sự gia tăng các tranh chấp biển giữa các quốc gia. Công ước Liên hợp quốc về luật biển năm 1982 (UNCLOS) đã không đưa ra quy định rõ ràng về vùng nước lịch sử, dẫn đến nhiều bất đồng trong việc xác định quyền lợi biển. Tác giả nhấn mạnh rằng việc nghiên cứu vùng nước lịch sử là cần thiết để tìm kiếm các giải pháp hòa bình cho các tranh chấp này, đồng thời bảo vệ chủ quyền và lợi ích quốc gia của Việt Nam.

II. Những vấn đề lý luận về vùng nước lịch sử

Chương này phân tích các khái niệm và tiêu chí liên quan đến vùng nước lịch sử. Tác giả đã đưa ra các quan điểm khác nhau về vùng nước lịch sử, từ đó xác định các tiêu chí pháp lý để công nhận một vùng nước lịch sử. Các tiêu chí này bao gồm việc thực thi chủ quyền liên tục, sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế và chế độ pháp lý của vùng nước lịch sử. Tác giả cũng chỉ ra rằng vùng nước lịch sử có thể ảnh hưởng đến các quy định của luật biển quốc tế, đặc biệt là trong việc xác định quyền lợi biển của các quốc gia ven biển.

2.1. Khái niệm và các quan điểm về vùng nước lịch sử

Khái niệm vùng nước lịch sử được định nghĩa là những vùng nước mà một quốc gia tuyên bố có chủ quyền dựa trên các yếu tố lịch sử và văn hóa. Tác giả đã phân tích các quan điểm khác nhau về vùng nước lịch sử, từ đó chỉ ra rằng không có một định nghĩa thống nhất nào trong luật biển quốc tế. Điều này dẫn đến nhiều tranh chấp giữa các quốc gia, đặc biệt là trong bối cảnh biển Đông. Tác giả nhấn mạnh rằng việc hiểu rõ khái niệm này là rất quan trọng để giải quyết các tranh chấp liên quan đến vùng nước lịch sử.

III. Thực tiễn giải quyết tranh chấp liên quan đến vùng nước lịch sử

Chương này tập trung vào việc phân tích các tranh chấp quốc tế liên quan đến vùng nước lịch sử thông qua các phán quyết của các cơ quan tài phán quốc tế. Tác giả đã chỉ ra rằng nhiều tranh chấp đã được giải quyết thông qua các phán quyết của Tòa án Công lý quốc tế và Tòa án Trọng tài. Những phán quyết này không chỉ cung cấp các quy tắc pháp lý mà còn tạo ra tiền lệ cho các tranh chấp tương tự trong tương lai. Tác giả cũng nhấn mạnh rằng việc áp dụng các phán quyết này vào thực tiễn là rất cần thiết để đảm bảo sự công bằng và hợp lý trong việc giải quyết các tranh chấp liên quan đến vùng nước lịch sử.

3.1. Các phán quyết quốc tế điển hình

Tác giả đã phân tích một số phán quyết quốc tế điển hình liên quan đến vùng nước lịch sử, như vụ tranh chấp giữa Vương quốc Anh và Na Uy về vùng nước lịch sử của Na Uy. Phán quyết này đã chỉ ra rằng vùng nước lịch sử có thể được công nhận nếu quốc gia đó có đủ chứng cứ về việc thực thi chủ quyền trong một khoảng thời gian dài. Tác giả cũng đã chỉ ra rằng các phán quyết này có thể được áp dụng để giải quyết các tranh chấp tương tự giữa Việt Nam và Campuchia.

IV. Tranh chấp vùng nước lịch sử Việt Nam Campuchia

Chương này phân tích thực trạng tranh chấp giữa Việt Nam và Campuchia liên quan đến vùng nước lịch sử. Tác giả đã chỉ ra rằng mặc dù đã có Hiệp định về vùng nước lịch sử giữa hai nước, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề chưa được giải quyết. Việc xác định ranh giới biển và quyền lợi trong vùng nước lịch sử vẫn đang là một thách thức lớn. Tác giả đề xuất một số giải pháp nhằm thúc đẩy tiến trình giải quyết tranh chấp, bao gồm việc đàm phán và hợp tác trong việc khai thác tài nguyên biển.

4.1. Đề xuất giải quyết tranh chấp

Tác giả đã đưa ra một số đề xuất giải quyết tranh chấp giữa Việt Nam và Campuchia liên quan đến vùng nước lịch sử. Các đề xuất này bao gồm việc tăng cường đối thoại và hợp tác giữa hai bên, cũng như việc sử dụng các cơ chế quốc tế để giải quyết tranh chấp. Tác giả nhấn mạnh rằng việc giải quyết tranh chấp một cách hòa bình là rất quan trọng để duy trì ổn định trong khu vực và bảo vệ lợi ích của cả hai quốc gia.