Nghiên cứu thành phần hóa học và tác dụng sinh học của cây Hế Mọ Psychotria Prainii trong luận ...

• Tác giả: Trần Phi Hùng
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Trọng Thông
• Trường học: Viện Dược liệu
• Chuyên ngành: Dược liệu - Dược học cổ truyền
• Đề tài: Nghiên cứu về thực vật, thành phần hóa học và một số tác dụng sinh học của cây Hế mọ (Psychotria prainii H.)
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. THỰC VẬT HỌC
• 1.1.1. Vị trí phân loại, đặc điểm thực vật và phân bố của chi Psychotria L.
• 1.1.2. Vị trí phân loại, đặc điểm thực vật và phân bố của Hế mọ
• 1.2. THÀNH PHẦN HÓA HỌC
• 1.2.1. Thành phần hóa học của một số loài thuộc chi Psychotria L.
• 1.2.2. Thành phần hóa học Hế mọ
• 1.3. CÔNG DỤNG VÀ TÁC DỤNG SINH HỌC
• 1.3.1. Công dụng của một số loài thuộc chi Psychotria L. theo y học cổ truyền
• 1.3.2. Tác dụng sinh học của một số loài thuộc chi Psychotria L.
• 1.3.3. Công dụng và một số tác dụng sinh học của Hế mọ
• 1.4. HỘI CHỨNG RUỘT KÍCH THÍCH
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. NGUYÊN VẬT LIỆU, TRANG THIẾT BỊ NGHIÊN CỨU
• 2.1.1. Động vật thí nghiệm
• 2.1.2. Thuốc thử, hóa chất, dung môi
• 2.2. ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU
• 2.2.1. Nghiên cứu thực địa
• 2.2.2. Nghiên cứu trong phòng thí nghiệm
• 2.3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.3.1. Nghiên cứu về thực vật học
• 2.3.2. Nghiên cứu về hóa học
• 2.3.3. Nghiên cứu tác dụng sinh học
• 2.3.4. Phương pháp xử lý số liệu thống kê
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. THỰC VẬT HỌC
• 3.1.1. Thẩm định tên khoa học
• 3.1.2. Đặc điểm hình thái thực vật. Đặc điểm giải phẫu
• 3.1.3. Đặc điểm bột dược liệu lá, thân, rễ
• 3.2. THÀNH PHẦN HÓA HỌC PHẦN TRÊN MẶT ĐẤT CÂY HẾ MỌ
• 3.2.1. Định tính các nhóm chất hữu cơ
• 3.2.2. Chiết xuất và phân lập các hợp chất
• 3.2.3. Xác định cấu trúc hóa học các hợp chất phân lập
• 3.3. TÁC DỤNG SINH HỌC
• 3.3.1. Tác dụng của cao nước Hế mọ trên nhu động ruột
• 3.3.2. Tác dụng của cao nước Hế mọ trên mô hình gây hội chứng ruột kích thích trên động vật thực nghiệm
• 3.3.3. Tác dụng chống viêm của các chất phân lập được từ phần trên mặt đất cây Hế mọ trên mô hình gây ức chế sự tạo thành NO
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. VỀ THỰC VẬT HỌC
• 4.1.1. Kết quả định tính
• 4.1.2. Kết quả phân lập và xác định cấu trúc các hợp chất
• 4.2. VỀ TÁC DỤNG SINH HỌC
• 4.2.1. Tác dụng chống viêm in vitro của các chất phân lập từ phần trên mặt đát Hế mọ trên mô hình ức chế sản sinh NO trong tế bào RAW 264
• 4.2.2. Tác dụng của cao nước Hế mọ trên hội chứng ruột kích thích
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Thành phần hóa học

Thành phần hóa học của cây Hế Mọ (Psychotria Prainii) được nghiên cứu kỹ lưỡng trong luận án. Các hợp chất chính bao gồm alkaloid, flavonoid, và triterpenoid. Những hợp chất này được chiết xuất và phân lập từ phần trên mặt đất của cây. Phương pháp sắc ký lớp mỏng và sắc ký cột được sử dụng để tinh chế các hợp chất. Cấu trúc hóa học của các hợp chất được xác định bằng các kỹ thuật phổ hiện đại như NMR và MS. Kết quả cho thấy sự đa dạng về mặt hóa học của cây, mở ra tiềm năng ứng dụng trong y học.

1.1. Định tính các nhóm chất

Quá trình định tính các nhóm chất trong Hế Mọ sử dụng các phản ứng hóa học đặc trưng. Alkaloid được xác định bằng phản ứng với thuốc thử Dragendorff, flavonoid bằng phản ứng với AlCl3. Kết quả cho thấy sự hiện diện của các nhóm chất này, khẳng định tiềm năng dược liệu của cây.

1.2. Chiết xuất và phân lập

Các hợp chất từ Hế Mọ được chiết xuất bằng dung môi ethanol và nước. Quá trình phân lập sử dụng sắc ký cột với các pha tĩnh khác nhau. Các hợp chất tinh khiết được thu nhận và xác định cấu trúc, bao gồm các alkaloid và flavonoid có hoạt tính sinh học cao.

II. Tác dụng sinh học

Tác dụng sinh học của Hế Mọ được đánh giá thông qua các thí nghiệm in vitro và in vivo. Cao nước từ cây cho thấy hiệu quả trong việc điều hòa nhu động ruột và giảm viêm. Các hợp chất phân lập được thử nghiệm trên mô hình gây hội chứng ruột kích thích, cho kết quả khả quan. Điều này khẳng định tiềm năng ứng dụng của cây trong điều trị các bệnh liên quan đến đường tiêu hóa.

2.1. Tác dụng trên nhu động ruột

Cao nước Hế Mọ được thử nghiệm trên chuột nhắt trắng để đánh giá tác dụng trên nhu động ruột. Kết quả cho thấy cao nước có khả năng điều hòa nhu động ruột, giảm các triệu chứng liên quan đến rối loạn tiêu hóa.

2.2. Tác dụng chống viêm

Các hợp chất phân lập từ Hế Mọ được thử nghiệm trên mô hình ức chế sản sinh NO trong tế bào RAW264. Kết quả cho thấy khả năng chống viêm mạnh, mở ra tiềm năng ứng dụng trong điều trị các bệnh viêm nhiễm.

III. Nghiên cứu thực vật học

Nghiên cứu thực vật học của Hế Mọ tập trung vào việc mô tả đặc điểm hình thái và giải phẫu của cây. Cây được xác định thuộc chi Psychotria, họ Rubiaceae. Đặc điểm hình thái bao gồm lá mọc đối, hoa nhỏ màu trắng, và quả mọng. Đặc điểm giải phẫu của lá, thân, và rễ được nghiên cứu chi tiết, cung cấp cơ sở khoa học cho việc nhận dạng và sử dụng cây.

3.1. Đặc điểm hình thái

Hế Mọ là cây bụi nhỏ, cao khoảng 1-2 mét. Lá mọc đối, hình bầu dục, mép nguyên. Hoa nhỏ, màu trắng, mọc thành cụm. Quả mọng, màu đen khi chín. Đặc điểm này giúp phân biệt cây với các loài khác trong chi Psychotria.

3.2. Đặc điểm giải phẫu

Giải phẫu lá, thân, và rễ của Hế Mọ được nghiên cứu bằng kính hiển vi. Lá có cấu trúc biểu bì dày, thân có mạch gỗ phát triển, rễ có nhiều lông hút. Những đặc điểm này hỗ trợ việc nhận dạng và nghiên cứu sâu hơn về cây.

IV. Ứng dụng thực tiễn

Ứng dụng thực tiễn của Hế Mọ được nhấn mạnh trong luận án. Cây có tiềm năng lớn trong việc phát triển các sản phẩm dược liệu điều trị viêm đại tràng và các bệnh đường tiêu hóa. Nghiên cứu này cung cấp cơ sở khoa học cho việc sử dụng cây trong y học cổ truyền và hiện đại.

4.1. Tiềm năng dược liệu

Hế Mọ được sử dụng trong y học cổ truyền để điều trị viêm đại tràng và các bệnh đường tiêu hóa. Nghiên cứu này khẳng định tiềm năng dược liệu của cây, mở ra hướng phát triển các sản phẩm thuốc mới.

4.2. Hướng nghiên cứu tương lai

Luận án đề xuất các hướng nghiên cứu tiếp theo, bao gồm nghiên cứu độc tính và thử nghiệm lâm sàng các hợp chất từ Hế Mọ. Điều này sẽ giúp hoàn thiện hiểu biết về cây và ứng dụng trong thực tiễn.