Luận án: Phát triển tín dụng cho doanh nghiệp du lịch tại Ngân hàng Thương mại tỉnh Lâm Đồng

• Tác giả: Trương Vũ Tuấn Tú
• Người hướng dẫn: PGS.TS. Nguyễn Thị Loan
• Trường học: Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Phát triển tín dụng đối với doanh nghiệp trong lĩnh vực du lịch tại Ngân hàng thương mại tỉnh Lâm Đồng
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển tín dụng du lịch tại Lâm Đồng

Phát triển tín dụng đối với doanh nghiệp trong lĩnh vực du lịch tại ngân hàng thương mại tỉnh Lâm Đồng là chủ đề nghiên cứu trọng tâm của luận án tiến sĩ tài chính ngân hàng năm 2021. Lâm Đồng là tỉnh có tiềm năng du lịch lớn với thành phố Đà Lạt nổi tiếng. Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2015-2019 tại các ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh. Mục tiêu chính là đề xuất giải pháp góp phần phát triển tín dụng ngân hàng cho doanh nghiệp du lịch. Phương pháp nghiên cứu kết hợp phân tích thống kê, so sánh, tổng hợp và định lượng từ khảo sát khách hàng vay cùng chuyên gia ngân hàng. Nghiên cứu áp dụng các mô hình đánh giá tín dụng như 5C và CAMPARI để phân tích rủi ro. Điều kiện kinh doanh dịch vụ du lịch bao gồm lữ hành, vận tải, lưu trú và các dịch vụ khác đều được xem xét kỹ lưỡng. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc cải thiện chính sách tín dụng tại địa phương.

1.1. Khái niệm tín dụng ngân hàng cho doanh nghiệp du lịch

Tín dụng ngân hàng cho doanh nghiệp du lịch là hình thức cấp vốn mà ngân hàng thương mại cung cấp cho các tổ chức kinh doanh dịch vụ du lịch. Đối tượng vay bao gồm doanh nghiệp lữ hành, khách sạn, nhà hàng, đơn vị vận tải du lịch. Hình thức tín dụng đa dạng từ ngắn hạn đến trung dài hạn. Ngân hàng xem xét năng lực tài chính, mục đích vay và khả năng trả nợ trước khi phê duyệt. Mô hình 5C đánh giá Character, Capacity, Capital, Collateral và Conditions. Mô hình CAMPARI phân tích Character, Ability, Means, Purpose, Amount, Repayment, Insurance. Các tiêu chí này đảm bảo an toàn tín dụng cho ngân hàng.

1.2. Vai trò của tín dụng trong phát triển du lịch Lâm Đồng

Tín dụng ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong phát triển ngành du lịch Lâm Đồng. Nguồn vốn tín dụng giúp doanh nghiệp đầu tư cơ sở hạ tầng, nâng cấp dịch vụ. Đà Lạt và các điểm du lịch cần nguồn lực tài chính lớn để khai thác tiềm năng. Tín dụng trung dài hạn hỗ trợ xây dựng khách sạn, resort cao cấp. Tín dụng ngắn hạn giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động kinh doanh ổn định. Ngân hàng thương mại là cầu nối giữa nguồn vốn nhàn rỗi và nhu cầu đầu tư du lịch. Sự phát triển tín dụng góp phần tăng trưởng kinh tế địa phương và tạo việc làm.

II. Phân tích thực trạng tín dụng du lịch tại Lâm Đồng

Nghiên cứu giai đoạn 2015-2019 cho thấy tín dụng ngân hàng đối với doanh nghiệp du lịch tại Lâm Đồng đạt được nhiều thành tựu. Dư nợ tín dụng du lịch có sự tăng trưởng đáng kể qua các năm. Cơ cấu cho vay trung dài hạn và ngắn hạn tương đối hợp lý, đáp ứng nhu cầu đa dạng của doanh nghiệp. Mức độ quan tâm dòng vốn tín dụng của khách hàng vay du lịch tương đối ổn định. Tuy nhiên, tỷ lệ nợ xấu trong cho vay du lịch vẫn tồn tại những rủi ro nhất định. Ngành du lịch chịu ảnh hưởng mạnh từ yếu tố mùa vụ và biến động kinh tế. Nhiều doanh nghiệp nhỏ gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn vay do thiếu tài sản đảm bảo. Quy trình thẩm định tín dụng còn phức tạp, thời gian phê duyệt kéo dài. Ngân hàng cần cải thiện phương pháp đánh giá rủi ro cho ngành đặc thù này.

2.1. Kết quả đạt được trong hoạt động tín dụng du lịch

Dư nợ tín dụng du lịch tại Lâm Đồng tăng trưởng liên tục từ 2015 đến 2019. Cơ cấu khoản vay phân bổ hợp lý giữa ngắn hạn và trung dài hạn. Khách sạn và doanh nghiệp lữ hành là nhóm được vay nhiều nhất. Các ngân hàng thương mại đã quan tâm hơn đến phân khúc du lịch. Tỷ lệ giải ngân đạt mức cao, đáp ứng kịp thời nhu cầu vốn. Chất lượng dịch vụ tín dụng được cải thiện qua từng năm. Mức độ hài lòng của doanh nghiệp du lịch tăng lên rõ rệt.

2.2. Hạn chế và thách thức trong phát triển tín dụng du lịch

Nhiều doanh nghiệp du lịch nhỏ và vừa gặp khó khăn tiếp cận vốn ngân hàng. Tài sản đảm bảo không đủ theo yêu cầu của ngân hàng thương mại. Nợ xấu trong lĩnh vực du lịch có xu hướng tăng ở một số thời điểm. Biến động kinh tế và dịch bệnh ảnh hưởng đến khả năng trả nợ. Quy trình thẩm định còn phức tạp, yêu cầu nhiều hồ sơ thủ tục. Lãi suất cho vay du lịch chưa thực sự cạnh tranh so với các ngành khác. Ngân hàng thiếu nhân sự am hiểu chuyên sâu về ngành du lịch.

III. Giải pháp phát triển tín dụng du lịch tại ngân hàng Lâm Đồng

Luận án đề xuất nhiều giải pháp phát triển tín dụng du lịch tại ngân hàng thương mại tỉnh Lâm Đồng. Giải pháp từ phía ngân hàng bao gồm cải tiến quy trình thẩm định, đa dạng hóa sản phẩm tín dụng. Ngân hàng cần xây dựng bộ tiêu chí đánh giá riêng cho ngành du lịch thay vì áp dụng chung. Đội ngũ nhân viên cần được đào tạo chuyên sâu về đặc thù ngành du lịch. Giải pháp từ phía doanh nghiệp bao gồm minh bạch tài chính, nâng cao năng lực quản trị. Doanh nghiệp cần xây dựng phương án kinh doanh khả thi và có kế hoạch trả nợ rõ ràng. Sự hợp tác giữa ngân hàng và doanh nghiệp là yếu tố then chốt. Chính quyền địa phương cần tạo cơ chế hỗ trợ kết nối giữa hai bên. Ứng dụng công nghệ số trong quản lý tín dụng giúp giảm thời gian phê duyệt.

3.1. Giải pháp từ phía ngân hàng thương mại

Ngân hàng thương mại cần xây dựng sản phẩm tín dụng đặc thù cho ngành du lịch. Đơn giản hóa quy trình thẩm định nhưng vẫn đảm bảo kiểm soát rủi ro. Phát triển dịch vụ tư vấn tài chính cho doanh nghiệp du lịch. Đào tạo nhân viên am hiểu về đặc thù kinh doanh du lịch Lâm Đồng. Áp dụng công nghệ fintech trong quản lý và phê duyệt khoản vay. Xây dựng mối quan hệ đối tác chiến lược với doanh nghiệp du lịch lớn. Đa dạng hóa hình thức bảo đảm thay vì chỉ yêu cầu tài sản cố định.

3.2. Giải pháp từ phía doanh nghiệp du lịch

Doanh nghiệp du lịch cần nâng cao năng lực quản trị tài chính nội bộ. Minh bạch hóa sổ sách kế toán và báo cáo tài chính định kỳ. Xây dựng phương án kinh doanh chi tiết, khả thi khi đề nghị vay vốn. Đa dạng hóa nguồn thu nhập để giảm rủi ro mùa vụ trong du lịch. Hợp tác liên kết với các doanh nghiệp khác để tăng quy mô hoạt động. Chấp nhận các điều kiện vay hợp lý và chủ động cung cấp thông tin cho ngân hàng. Đầu tư nâng cấp chất lượng dịch vụ để tăng khả năng cạnh tranh và thu hút khách.

IV. Kết luận và ứng dụng thực tiễn của luận án tiến sĩ

Luận án tiến sĩ đã hoàn thành mục tiêu nghiên cứu về phát triển tín dụng du lịch tại ngân hàng thương mại tỉnh Lâm Đồng. Kết quả nghiên cứu khẳng định vai trò quan trọng của tín dụng ngân hàng đối với ngành du lịch địa phương. Các giải pháp đề xuất mang tính thực tiễn cao, có thể áp dụng ngay tại các ngân hàng thương mại. Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng kết hợp khảo sát chuyên gia đảm bảo độ tin cậy. Mô hình 5C và CAMPARI được áp dụng hiệu quả trong đánh giá tín dụng du lịch. Lâm Đồng có tiềm năng du lịch lớn, cần nguồn vốn đầu tư tương xứng. Ngân hàng thương mại đóng vai trò chủ lực trong cung cấp tín dụng cho ngành. Sự phát triển tín dụng du lịch góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững tỉnh Lâm Đồng.

4.1. Kết luận chính từ luận án nghiên cứu

Nghiên cứu xác định tín dụng du lịch tại Lâm Đồng tăng trưởng tích cực giai đoạn 2015-2019. Cơ cấu tín dụng tương đối hợp lý nhưng vẫn còn nhiều hạn chế. Doanh nghiệp nhỏ gặp khó khăn tiếp cận vốn do thiếu tài sản đảm bảo. Ngân hàng cần cải tiến quy trình và sản phẩm tín dụng cho ngành du lịch. Mô hình đánh giá 5C và CAMPARI phù hợp với đặc thù du lịch Lâm Đồng. Nghiên cứu đề xuất 15 giải pháp phát triển tín dụng du lịch toàn diện. Kết luận là tín dụng ngân hàng có vai trò quyết định đối với phát triển du lịch địa phương.

4.2. Ứng dụng và kiến nghị cho thực tiễn phát triển

Các ngân hàng thương mại Lâm Đồng có thể áp dụng ngay các giải pháp đề xuất. Bộ tiêu chí đánh giá tín dụng du lịch giúp giảm thời gian phê duyệt. Doanh nghiệp du lịch nên xây dựng kế hoạch tài chính dài hạn khi tiếp cận ngân hàng. Chính quyền địa phương cần vai trò kết nối giữa ngân hàng và doanh nghiệp. Ứng dụng công nghệ số giúp minh bạch hóa thông tin tín dụng. Đào tạo nguồn nhân lực chuyên sâu về tín dụng du lịch là ưu tiên. Nghiên cứu mở ra hướng phát triển mới cho tín dụng xanh trong du lịch bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

i BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP.HỒ CHÍ MINH TRƯƠNG VŨ TUẤN TÚ PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP TRONG LĨNH VỰC DU LỊCH TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TỈNH LÂM ĐỒNG LUẬN ÁN TIẾN SĨ TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG TP. Hồ Chí Minh, tháng 7 năm 2021 ii BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP.HỒ CHÍ MINH TRƯƠNG VŨ TUẤN TÚ PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP TRONG LĨNH VỰC DU LỊCH TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TỈNH LÂM ĐỒNG LUẬN ÁN TIẾN SĨ Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 9 34 02 01 Hướng dẫn khoa học: PGS.TS NGUYỄN THỊ LOAN TP. Hồ Chí Minh, tháng 7 năm 2021 iii LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan rằng luận án “Phát triển tín dụng đối với doanh nghiệp trong lĩnh vực du lịch tại Ngân hàng thương mại tỉnh Lâm Đồng” là bài nghiên cứu của chính tôi dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Nguyễn Thị Loan Không có sản phẩm/nghiên cứu nào của người khác được sử dụng trong nghiên cứu này mà không được trích dẫn theo đúng quy định. Hồ Chí Minh, ngày … tháng 07 năm 2021 Người cam đoan iv LỜI CẢM ƠN Trong quá trình học tập, nghiên cứu và thực hiện luận án này, tôi đã nhận được sự giúp đỡ tận tình của gia đình, đồng nghiệp, quý thầy cô và Ban lãnh đạo Ngân hàng Quân đội. Trước tiên, tôi trân trọng gửi lời cảm ơn đến Quý Thầy/ Cô của trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh đã trang bị cho tôi nhiều kiến thức quý báu trong thời gian học tập tại đây. Tôi xin gửi lời cảm ơn Ban giám hiệu, Quý Thầy/ Cô Khoa Sau Đại Học đã tạo mọi điều kiện thuận lợi trong quá trình nghiên cứu của tôi. Tôi trân trọng gửi lời cảm ơn đến PGS.TS Nguyễn Thị Loan - người đã trực tiếp hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và thực hiện hoàn thành luận án. Tôi xin gởi lời biết ơn chân thành đến Ban Giám đốc, ngân hàng Quân Đội – Chi nhánh Lâm Đồng nơi tôi đang công tác đã tạo điều kiện thuận lợi về mọi mặt cho tôi, để tôi hoàn thành luận án này. Cuối cùng, tôi xin cảm ơn gia đình và bạn bè, đồng nghiệp đã hỗ trợ tôi trong quá trình học tập cũng như trong thời gian thực hiện luận án này. Hồ Chí Minh, ngày … tháng 07 năm 2021 v TÓM TẮT Mục tiêu nghiên cứu của luận án là đề xuất các giải pháp góp phần phát triển tín dụng ngân hàng đối với doanh nghiệp trong lĩnh vực du lịch tại tỉnh Lâm Đồng, với phạm vi nghiên cứu về hoạt động cấp tín dụng đối với doanh nghiệp giai đoạn 2015- 2019 tại các ngân hàng thương mại trên địa bàn Tỉnh Lâm Đồng. Thông qua việc sử dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu, bao gồm phương pháp phân tích, thống kê, so sánh, tổng hợp và phương pháp định lượng tổng hợp từ khảo sát khách hàng vay và chuyên gia ngân hàng, kết quả nghiên cứu cho thấy : Tín dụng ngân hàng đối với doanh nghiệp trong lĩnh vực du lịch tại tỉnh Lâm Đồng đã đạt được những thành tựu: (i) Dư nợ tín dụng đối với du lịch có sự tăng trưởng; (ii) Cơ cấu cho vay du lịch trung dài hạn và ngắn hạn tương đối hợp lý; (iii) Mức độ quan tâm dòng vốn tín dụng của khách hàng vay du lịch tương đối ổn định; (iv) Tỷ lệ nợ xấu trong cho vay du lịch chiếm tỷ trọng thấp trong tổng dư nợ. Tuy nhiên, cấp tín dụng tại các ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh Lâm đồng vẫn còn khá nhiều hạn chế : (i) Dư nợ tín dụng đối với du lịch có sự tăng trưởng nhưng chủ yếu chỉ tập trung ở một số chi nhánh ngân hàng trên địa bàn Lâm Đồng; (ii) Đối tượng khách hàng doanh nghiệp vay trong lãnh vực du lịch chiếm tỷ trọng thấp; (iii) Tỷ trọng cho vay trong lĩnh vực du lịch chiếm tỷ trọng rất thấp trên tổng dư nợ tại Lâm đồng. Kết quả hồi quy từ mô hình nghiên cứu định lượng cho thấy có 3 yếu tố chính tác động đến phát triển tín dụng đối với lĩnh vực du lịch tại tỉnh Lâm Đồng, bao gồm: (i) Nhóm nhân tố vĩ mô; (2) Nhóm nhân tố về phía ngân hàng; (3) Nhóm nhân tố về khoản vay và năng lực khách hàng. Trong đó, nhóm nhân tố vĩ mô được đánh giá là yếu tố tác động nhiều nhất đến phát triển tín dụng đối với lĩnh vực du lịch tại tỉnh Lâm Đồng. Trên cơ sở kết quả nghiên cứu, tác giả đề xuất một số giải pháp đối với các cơ quan cấp nhà nước và các ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng nhằm phát triển cấp tín dụng du lịch đối với doanh nghiệp trên địa bàn như: (i) Các NHTM tại Lâm đồng cần nghiên cứu chuỗi giá trị du lịch để tiếp cận cho vay khách hàng; (ii) Ngân hàng cần có chính sách tín dụng và cơ cấu danh mục tín dụng phù hợp; nâng tỷ vi trọng cho vay không có tài sản đảm bảo; (iii) Ngân hàng cần hoàn thiện hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ; hoàn thiện cơ chế định giá và xử lý tài sản; cải tiến thời gian, thủ tục tiếp cận, xử lý hồ sơ trong quá trình cho vay; nâng cao chất lượng và đa dạng hóa sản phẩm, dịch vụ ngân hàng. Và tác giả cũng đề xuất một số giải pháp tư vấn đối với doanh nghiệp kinh doanh du lịch để nâng cao khả năng tiếp cận tín dụng ngân hàng như doanh nghiệp cần có mục tiêu định hướng, xác định được thị trường mục tiêu rõ ràng, không làm du lịch thời vụ, tìm hiểu thị trường, nắm bắt nhu cầu khách hàng; Chính sách giá linh hoạt và phù hợp; Ứng dụng Fintech 4.0 nhằm tăng cường tiếp thị quảng bá trực tuyến về hoạt động kinh doanh và du lịch. vii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN . ii LỜI CẢM ƠN . vii DANH MỤC VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT . x DANH MỤC VIẾT TẮT TIẾNG ANH . xi DANH MỤC BẢNG . xii DANH MỤC HÌNH .xiii CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU. Sự cần thiết của đề tài . Mục tiêu nghiên cứu . Câu hỏi nghiên cứu . Đối tượng và phạm vi nghiên cứu . Đối tượng nghiên cứu . Đối tượng khảo sát.3 Phạm vi nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu . Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Ý nghĩa khoa học . Ý nghĩa thực tiễn . Kết cấu nghiên cứu . 10 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN . Cơ sở lý luận về phát triển tín dụng của ngân hàng thương mại . Tín dụng ngân hàng . Khái niệm về tín dụng ngân hàng .2 Phân loại tín dụng ngân hàng…………………………………………………11 2. Phát triển tín dụng ngân hàng đối với doanh nghiệp trong lãnh vực du lịch…12 2.1 Tín dụng ngân hàng đối với doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực du lịch 18 2.2 Phát triển tín dụng ngân hàng đối với doanh nghiệp kinh doanh trong lãnh vực du lịch……………………………………………………………………………….3 Nhân tố ảnh hưởng đến phát triển tín dụng ngân hàng đối với lãnh vực du lịch………………………………………………………………………………….2 Các lý thuyết có liên quan đến cung – cầu tín dụng ngân hàng………………….1 Lý thuyết có liên quan đến quyết định cấp tín dụng của ngân hàng thương mại 29 2.2Lý thuyết liên quan đến hành vi của khách hàng tiếp cận vay ngân hàng . Tổng quan các nghiên cứu trước . Khe hở nghiên cứu . 53 TÓM TẮT CHƯƠNG 2 . MÔ HÌNH VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Khái quát về các phương pháp nghiên cứu . Dữ liệu nghiên cứu………………………………………………………………. Phương pháp nghiên cứu . Xây dựng mô hình và giả thuyết nghiên cứu . Mô hình nghiên cứu về nhân tố ảnh hưởng đến phát triển tín dụng NH đối với doanh nghiệp trong lãnh vực du lịch . Biện minh cho thiết kế nghiên cứu hỗn hợp . Quy trình nghiên cứu . Nghiên cứu định tính .1 Phương pháp phỏng vấn chuyên gia.2 Chọn mẫu nghiên cứu .3 Các giai đoạn trước phỏng vấn . Nghiên cứu định lượng . Nghiên cứu định lượng sơ bộ . Nghiên cứu định lượng chính thức . Các bước phân tích dữ liệu . Phân tích yếu tố khám phá EFA . Các bước phỏng vấn chuyên gia. 73 TÓM TẮT CHƯƠNG 3 . KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU . Tổng quan về môi trường thiên nhiên, địa lý, kinh tế, xã hội, ngành du lịch của tỉnh Lâm Đồng . Tổng quan về tình hình kinh tế xã hội . Tổng quan về ngành du lịch tại Lâm Đồng . Thưc trạng về cấp tín dụng ngân hàng đối với du lịch tại tỉnh Lâm Đồng . Môi trường pháp lý của NHTM ảnh hưởng đến cấp tín dụng . Kết quả khảo sát về các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định cho vay đối với doanh nghiệp của NHTM trên địa bàn Lâm đồng . Kết quả thống kê mô tả mẫu nghiên cứu . Kết quả thống kê mô tả các biến . Kết quả khảo sát các doanh nghiệp nhỏ và vừa quyết định vay vốn các ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng . Kết quả thống kê mô tả mẫu nghiên cứu . Thảo luận kết quả .102 TÓM TẮT CHƯƠNG 4 . GIẢI PHÁP GÓP PHẦN PHÁT TRIỂN CẤP TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP TRONG LĨNH VỰC DU LỊCH TẠI LÂM ĐỒNG . Đánh giá các thành tựu, hạn chế và các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển cấp tín dụng ngân hàng đối với DN trong lãnh vực du lịch tại tỉnh Lâm Đồng. Giải pháp nhằm phát triển tín dụng du lịch tại Tỉnh Lâm Đồng . Giải pháp từ phía NHTM góp phần thúc đẩy phát triển tín dụng du lịch tại tỉnh Lâm Đồng . Giải pháp tư vấn đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa kinh doanh du lịch để nâng cao khả năng tiếp cận tín dụng ngân hàng . Khuyến nghị với Sở Ban ngành liên quan góp phần thúc đẩy phát triển du lịch tại Lâm Đồng . Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo .118 TÓM TẮT CHƯƠNG 5 .121 TÀI LIỆU THAM KHẢO .