Luận án tiến s nghiên cứu nuôi cấy rễ thứ cấp sâm ngọc linh panax vietnamensis ha et grushv và khảo sát ảnh hưởng của một số elicitor lên sự tích lũy saponin

Nghiên cứu nuôi cấy rễ thứ cấp sâm ngọc linh và ảnh hưởng của elicitor đến sự tích lũy saponin, mở ra hướng đi mới cho ngành dược liệu.

• Tác giả: Nguyễn Thị Nhật Linh
• Người hướng dẫn: GS. Dương Tấn Nhựt
• Trường học: Đại học Huế
• Chuyên ngành: Sinh lý học thực vật
• Đề tài: Nghiên cứu nuôi cấy rễ thứ cấp sâm Ngọc Linh (Panax vietnamensis Ha et Grushv.) và khảo sát ảnh hưởng của một số elicitor lên sự tích lũy saponin
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Nuôi Cấy Rễ Thứ Cấp Sâm Ngọc Linh

Nghiên cứu về sâm Ngọc Linh ngày càng được quan tâm do giá trị dược liệu to lớn của nó. Bài viết này tập trung vào nuôi cấy rễ thứ cấp sâm Ngọc Linh trong điều kiện in vitro, một phương pháp hiệu quả để sản xuất sinh khối và các hợp chất có giá trị như saponin sâm Ngọc Linh. Phương pháp này không chỉ giúp bảo tồn nguồn gen quý hiếm mà còn mở ra cơ hội sản xuất dược liệu quy mô lớn, ổn định. Nghiên cứu này được thực hiện để tối ưu hóa các điều kiện nuôi cấy và tăng cường sản xuất saponin. Tài liệu gốc cho thấy, các nghiên cứu trước đây tập trung vào việc xác định các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của rễ thứ cấp, cũng như ảnh hưởng của các elicitor trong nuôi cấy thực vật đến sự tích lũy saponin.

1.1. Nguồn gốc và đặc điểm dược liệu của Sâm Ngọc Linh

Sâm Ngọc Linh, hay Panax vietnamensis, là loài sâm quý hiếm chỉ có ở Việt Nam. Nguồn gốc và đặc điểm sâm Ngọc Linh được biết đến với hàm lượng saponin cao, đặc biệt là các saponin sâm Ngọc Linh như Majonoside-R2 (MR2). Loài sâm này có nhiều tác dụng dược lý, bao gồm tăng cường sức khỏe, chống oxy hóa và hỗ trợ điều trị bệnh. Việc nghiên cứu nuôi cấy mô sâm Ngọc Linh giúp bảo tồn và khai thác hiệu quả nguồn dược liệu quý giá này.Các nghiên cứu trước đây tập trung vào xác định và phân lập các hợp chất có hoạt tính sinh học.

1.2. Tổng quan về Nuôi cấy rễ tơ Sâm Ngọc Linh in vitro

Nuôi cấy rễ tơ sâm Ngọc Linh là một kỹ thuật in vitro được sử dụng để tạo ra sinh khối rễ và các hợp chất thứ cấp. Phương pháp này cho phép kiểm soát các yếu tố môi trường và dinh dưỡng, từ đó tối ưu hóa quá trình sinh trưởng và sản xuất. Nghiên cứu in vitro sâm Ngọc Linh cho thấy tiềm năng lớn trong việc sản xuất saponin sâm Ngọc Linh một cách bền vững và hiệu quả. Ưu điểm của phương pháp này là giảm sự phụ thuộc vào nguồn sâm tự nhiên.

II. Thách Thức Trong Sản Xuất Saponin Từ Rễ Thứ Cấp Sâm Ngọc Linh

Mặc dù nuôi cấy rễ thứ cấp sâm Ngọc Linh mang lại nhiều tiềm năng, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần vượt qua. Một trong những thách thức lớn nhất là tối ưu hóa sản xuất saponin sâm Ngọc Linh với hàm lượng cao và ổn định. Các yếu tố như thành phần môi trường, điều kiện nuôi cấy và sự tác động của các elicitor đều có thể ảnh hưởng đến quá trình sinh tổng hợp saponin. Việc tìm ra các phương pháp tối ưu hóa sản xuất saponin hiệu quả là rất quan trọng để ứng dụng rộng rãi kỹ thuật này.

2.1. Ảnh hưởng của điều kiện nuôi cấy đến sự phát triển của rễ

Các điều kiện nuôi cấy rễ thứ cấp như nhiệt độ, ánh sáng, pH và dinh dưỡng có ảnh hưởng lớn đến sự sinh trưởng và phát triển của rễ. Nghiên cứu chỉ ra rằng sự thay đổi nhỏ trong các yếu tố này có thể dẫn đến sự khác biệt đáng kể về sinh khối và hàm lượng saponin. Việc kiểm soát chặt chẽ các điều kiện này là cần thiết để đảm bảo chất lượng và năng suất ổn định. "Các số liệu trong luận án này cũng là một phần kết quả của các đề tài đã và đang thực hiện tại Viện Nghiên cứu Khoa học Tây Nguyên".

2.2. Khó khăn trong chiết xuất và phân tích saponin từ rễ

Phương pháp chiết xuất saponin từ rễ thứ cấp đòi hỏi quy trình phức tạp và tốn kém. Phân tích định lượng saponin cũng đòi hỏi các thiết bị hiện đại và kỹ thuật viên có kinh nghiệm. Việc phát triển các phương pháp chiết xuất và phân tích đơn giản, hiệu quả và tiết kiệm chi phí là một yêu cầu cấp thiết để thúc đẩy ứng dụng của kỹ thuật nuôi cấy rễ thứ cấp.

III. Elicitor Tăng Saponin Cách Tối Ưu Nuôi Cấy Sâm Ngọc Linh

Sử dụng elicitor là một phương pháp hiệu quả để tăng cường sản xuất saponin sâm Ngọc Linh trong nuôi cấy rễ thứ cấp. Elicitor là các chất kích thích, có thể là chất hóa học hoặc sinh học, có khả năng kích hoạt hệ thống phòng thủ của thực vật, dẫn đến tăng cường sinh tổng hợp các hợp chất thứ cấp như saponin. Nghiên cứu tập trung vào việc khảo sát ảnh hưởng của các loại elicitor khác nhau và tìm ra loại elicitor hiệu quả nhất để tăng năng suất saponin.

3.1. Cơ chế tác động của Elicitor lên sinh tổng hợp Saponin

Elicitor tác động lên thực vật thông qua nhiều cơ chế tác động của elicitor khác nhau, bao gồm kích hoạt các enzyme tham gia vào con đường sinh tổng hợp saponin, tăng cường biểu hiện gen liên quan đến sinh tổng hợp saponin, và tăng cường tích lũy saponin trong tế bào. Nghiên cứu về cơ chế tác động của elicitor giúp hiểu rõ hơn về quá trình sinh tổng hợp saponin và từ đó tối ưu hóa việc sử dụng elicitor. Stress sinh học trong nuôi cấy do elicitor gây ra kích thích phản ứng bảo vệ.

3.2. Các loại Elicitor thường dùng trong nuôi cấy Sâm Ngọc Linh

Nhiều loại elicitor thường dùng đã được nghiên cứu và sử dụng trong nuôi cấy nhân sâm in vitro, bao gồm chitosan, dịch chiết nấm men, axit salicylic, axit jasmonic và abscisic acid. Mỗi loại elicitor có hiệu quả của elicitor lên năng suất saponin khác nhau, tùy thuộc vào loại cây trồng và điều kiện nuôi cấy. Việc lựa chọn elicitor phù hợp là rất quan trọng để đạt được năng suất saponin cao nhất.

IV. Tối Ưu Điều Kiện Nuôi Cấy Rễ Thứ Cấp Sâm Ngọc Linh In Vitro

Để tăng năng suất saponin sâm Ngọc Linh từ nuôi cấy rễ thứ cấp, cần tối ưu các yếu tố môi trường như nhiệt độ, ánh sáng, pH và dinh dưỡng. Nghiên cứu đã khảo sát ảnh hưởng của từng yếu tố này đến sự tăng trưởng và tích lũy saponin của rễ thứ cấp, từ đó đưa ra các khuyến nghị về điều kiện nuôi cấy tối ưu. "Tôi xin cam đoan những kết quả và số liệu trong luận án này hoàn toàn trung thực và chưa được công bố dưới bất kỳ hình thức nào".

4.1. Ảnh hưởng của ánh sáng pH và nhiệt độ lên saponin

Ảnh hưởng của ánh sáng đến saponin, ảnh hưởng của pH đến saponin và ảnh hưởng của nhiệt độ đến saponin là những yếu tố quan trọng cần xem xét. Nghiên cứu cho thấy ánh sáng, pH và nhiệt độ thích hợp có thể tăng cường sinh tổng hợp saponin trong rễ thứ cấp. Ngược lại, điều kiện không phù hợp có thể ức chế quá trình này.

4.2. Ảnh hưởng của dinh dưỡng lên tăng trưởng và tích lũy saponin

Ảnh hưởng của dinh dưỡng đến saponin rất đáng kể. Môi trường dinh dưỡng cân đối, đặc biệt là tỷ lệ các nguyên tố đa lượng và vi lượng, có thể thúc đẩy sự tăng trưởng của rễ thứ cấp và tăng cường tích lũy saponin. Việc điều chỉnh thành phần dinh dưỡng là một phương pháp hiệu quả để tối ưu hóa sản xuất saponin.

V. Ứng Dụng Bioreactor để Nâng Cao Sản Xuất Saponin Sâm Ngọc Linh

Việc sử dụng bioreactor nuôi cấy rễ là một giải pháp tiềm năng để mở rộng quy mô sản xuất saponin sâm Ngọc Linh. Bioreactor cho phép kiểm soát chặt chẽ các yếu tố môi trường, cung cấp dinh dưỡng và oxy hiệu quả, từ đó tăng cường sinh trưởng và tích lũy saponin của rễ thứ cấp. Nghiên cứu tập trung vào thiết kế và vận hành bioreactor phù hợp với đặc điểm sinh học của sâm Ngọc Linh.

5.1. Thiết kế và vận hành Bioreactor cho Sâm Ngọc Linh

Thiết kế bioreactor cần đảm bảo cung cấp đủ oxy, dinh dưỡng và loại bỏ các chất thải trong quá trình nuôi cấy. Vận hành bioreactor cần kiểm soát chặt chẽ nhiệt độ, pH, ánh sáng và tốc độ khuấy trộn. Việc tối ưu hóa thiết kế và vận hành bioreactor là rất quan trọng để đạt được năng suất saponin cao nhất.

5.2. Ưu điểm và thách thức của Bioreactor trong nuôi cấy rễ

Bioreactor có nhiều ưu điểm so với các phương pháp nuôi cấy truyền thống, bao gồm khả năng kiểm soát môi trường, tăng năng suất và giảm chi phí. Tuy nhiên, việc sử dụng bioreactor cũng đối mặt với một số thách thức, bao gồm chi phí đầu tư ban đầu cao, yêu cầu kỹ thuật vận hành phức tạp và nguy cơ nhiễm khuẩn. Cần có những nghiên cứu và giải pháp để vượt qua những thách thức này.

VI. Nghiên Cứu Saponin Sâm Ngọc Linh Tiềm Năng và Phát Triển Bền Vững

Nghiên cứu về sâm Ngọc Linh và saponin sâm Ngọc Linh có tiềm năng lớn trong việc phát triển các sản phẩm dược liệu có giá trị cao. Việc phát triển bền vững sâm Ngọc Linh cần kết hợp giữa bảo tồn nguồn gen tự nhiên và ứng dụng các kỹ thuật tiên tiến như nuôi cấy rễ thứ cấp để sản xuất saponin một cách hiệu quả và bền vững. Cần có sự hợp tác giữa các nhà khoa học, doanh nghiệp và cộng đồng để khai thác tối đa tiềm năng của sâm Ngọc Linh.

6.1. Giá trị dược liệu và ứng dụng của Saponin Sâm Ngọc Linh

Giá trị dược liệu sâm Ngọc Linh đã được chứng minh qua nhiều nghiên cứu khoa học. Ứng dụng của saponin bao gồm tăng cường sức khỏe, chống oxy hóa, hỗ trợ điều trị bệnh và làm đẹp. Cần có thêm nhiều nghiên cứu để khám phá hết tiềm năng dược lý của saponin sâm Ngọc Linh.

6.2. Phát triển bền vững nguồn Sâm Ngọc Linh và bảo tồn gen

Phát triển bền vững sâm Ngọc Linh là một nhiệm vụ quan trọng để bảo tồn loài cây quý hiếm này cho các thế hệ tương lai. Cần có các biện pháp bảo vệ môi trường sống tự nhiên của sâm Ngọc Linh, quản lý khai thác hợp lý và nghiên cứu về sâm Ngọc Linh để nhân giống và trồng trọt sâm Ngọc Linh một cách bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. GIỚI THIỆU VỀ SÂM NGỌC LINH 1. Nguồn gốc và lịch sử phát triển Sâm Ngọc Linh là một loài sâm đặc hữu của Việt Nam, chỉ sống trên vùng núi cao thuộc hai tỉnh Kon Tum và Quảng Nam. Hiện nay, sâm Ngọc Linh được cả thế giới biết đến bởi những đặc tính và thành phần vượt trội so với một số loài sâm nổi tiếng khác như sâm Triều Tiên (P.

Meyer), sâm Mỹ (P. quinqueflium), sâm tam thất (P. Chen),… [89] Sâm Ngọc Linh là một “phương thuốc giấu" của người dân tộc Xê Đăng sống dưới chân núi Ngọc Linh chỉ mật truyền dùng để chữa trị cho dân làng tránh khỏi bệnh tật nơi rừng sâu, núi hiểm; nhưng đến những năm kháng chiến chống Pháp, bí mật về cây "thuốc giấu" bắt đầu được hé lộ. Khi bí mật này được mọi người biết tới, cây sâm quý này đã bị khai thác ồ ạt và dẫn đến nguy cơ gần như là tuyệt chủng [12][13].

Năm 1973, đoàn điều tra dược liệu Ban Dân Y khu 5 do dược sỹ Đào Kim Long và Nguyễn Châu Giang hướng dẫn đã phát hiện được một loài nhân sâm hiếm mọc thành quần thể ở độ cao 1800 m tại vùng Đắc Lây, huyện Đắc Tô, tỉnh Kon Tum và đặt tên là “sâm Đốt trúc” với tên khoa học sơ bộ xác định là P., họ nhân sâm (Araliaceae) [7]. Năm 1985, trên cơ sở tiêu bản mẫu chuẩn (Typus) và các số liệu thực vật học của Trung tâm sâm Việt Nam cung cấp, Hà Thị Dung và Grushvisky (1985) đã xác định và chính thức công bố tên khoa học cây sâm Đốt trúc là Panax vietnamensis Ha et Grushv., được công bố tại Viện Thực vật Kamarov (Liên Xô cũ) [8]. Ngoài ra, loài sâm này còn được gọi là sâm Ngọc Linh, sâm Khu năm (K5), thuốc giấu Xê Đăng hay sâm Việt Nam và có tên quốc tế là Vietnamese ginseng [13]. Đây là một loài sâm mới của thế giới thuộc chi Panax L.

với những đặc điểm riêng biệt về hoa, quả và hạt [8]. Năm 1974, qua báo cáo của dược sỹ Nguyễn Thới Nhâm về kết quả phân tích sơ bộ thành phần hóa học cây sâm K5 so với cây sâm Triều Tiên và sâm Tam thất. Khu ủy khu 5 đã cho bảo vệ chặt chẽ vùng sâm này và cũng từ đấy sâm K5 được sử dụng để chữa bệnh cho các thương bệnh binh, cán bộ và nhân dân [8][13]. Đặc điểm hình thái và sinh trưởng Hình 1.

Cây sâm Ngọc Linh sinh trưởng và phát triển từ nguồn cây giống in vitro của Viện Nghiên cứu Khoa học Tây Nguyên [13]. Sâm Ngọc Linh trưởng thành có dạng thân khí sinh thẳng đứng, màu lục hoặc hơi tím, nhỏ với đường kính thân khoảng 4-8 cm, thường tàn lụi hàng năm. Phần thân rễ có đường kính 1-2 cm, mọc bò ngang như củ hoàng tinh trên hoặc dưới mặt đất khoảng 1-3 cm, mang nhiều rễ nhánh và củ (Hình 1. Các thân mang lá và tương ứng với mỗi thân mang lá là một đốt dài khoảng 0,5-0,7 cm.

Cây chỉ có một lá duy nhất suốt năm thứ 1 đến năm thứ 3 và chỉ từ năm thứ 4 trở đi mới mọc thêm 2 đến 3 lá. Trên đỉnh của thân mang lá kép hình chân vịt mọc vòng với 3-5 nhánh lá. Cuống lá kép, dài khoảng 6-12 mm, mang 5 lá chét, lá chét ở chính giữa lớn hơn cả với độ dài 12-15 cm, rộng 3-4 cm. Lá chét có phiến hình 6 bầu dục, mép khía răng cưa, chóp nhọn, lá có lông ở cả hai mặt.

Cây 4-5 năm tuổi có hoa hình tán đơn mọc dưới các lá thẳng với thân, cuống tán hoa dài 10-20 cm có thể kèm 1-4 tán phụ hay một hoa riêng lẻ ở phía dưới tán chính. Mỗi tán có 60- 100 hoa, cuống hoa ngắn 1-1,5 cm, lá đài, cánh hoa màu vàng nhạt, nhị, bầu 1 ô với 1 vòi nhụy (Hình 1. Quả mọc tập trung ở trung tâm của tán lá, dài độ 0,8-1 cm và rộng khoảng 0,5-0,6 cm, sau hai tháng bắt đầu chuyển từ màu xanh đến xanh thẫm, vàng lục, khi chín ngả sang màu đỏ cam với một chấm đen không đều ở đỉnh quả (Hình 1. Mỗi quả chứa một hạt, một số quả chứa 2 hạt và số quả trên cây bình quân khoảng 10 đến 30 quả [8].

Bộ phận dùng làm thuốc chủ yếu là thân rễ, củ, ngoài ra có thể dùng lá và rễ con. Vào đầu tháng 1 hàng năm, sâm xuất hiện chồi mới sau mùa ngủ đông, thân khí sinh lớn dần lên thành cây trưởng thành có 1 tán hoa [89]. Từ tháng 4 đến tháng 6, cây nở hoa và kết quả. Tháng 7 quả bắt đầu chín và kéo dài đến tháng 9.

Cuối tháng 10, phần thân khí sinh tàn lụi dần, lá rụng, để lại một vết sẹo ở đầu củ và cây bắt đầu giai đoạn ngủ đông đến hết tháng 12. Dựa vào số lượng vết sẹo trên đầu củ, người ta có thể nhận biết độ tuổi của cây. Sau 3 năm đầu, cây mới rụng lá và để lại vết sẹo đầu tiên [89]. Khi thu hoạch, nên thu nhận các củ từ 3 tuổi trở lên, tốt nhất là trên 5 tuổi.

Mùa đông cũng là mùa thu hoạch tốt nhất phần thân rễ của sâm [8]. Đặc điểm phân bố Đến nay, vùng núi Ngọc Linh thuộc hai tỉnh Quảng Nam và Kon Tum ở miền trung của Việt Nam, tại 1415’ vĩ độ Bắc, là nơi duy nhất được phát hiện có sâm Ngọc Linh. Đây cũng là giới hạn xa nhất về phía Nam của bản đồ phân bố chi nhân sâm trên thế giới [13]. Sâm Ngọc Linh có phân bố tự nhiên ở các huyện Tu Mơ Rông, huyện Đăk Glei (tỉnh Kom Tum), Huyện Nam Trà My, huyện Phước Sơn (tỉnh Quảng Nam), trên vùng núi Ngọc Linh.

Ngọc Linh là dãy núi cao thứ hai ở Việt Nam, có tọa độ địa lý từ 1075’-1087’ kinh tuyến Đông và từ 150’-151’ vĩ tuyến Bắc, đỉnh cao nhất là Ngọc Linh cao 2598 m. Những điểm vốn trước đây có sâm Ngọc Linh mọc tự nhiên từ độ cao khoảng 1500-2200 m, chủ yếu tập trung ở 1800-2000 m, thuộc địa bàn của hai huyện Đắk Tô (Kon Tum) và Nam Trà My (Quảng Nam) [13]; nhưng giới hạn cũng như phân bố của loài sâm này ở núi Ngọc 7 Linh đã có nhiều thay đổi. Loài này đã trở nên cực hiếm ngoài tự nhiên, do tình trạng khai thác kiệt quệ trong nhiều năm cộng với việc đốt nương làm rẫy nên diện tích rừng tự nhiên bị thu hẹp [13]. Hiện tại, sâm Ngọc Linh đã được đưa vào danh mục sách đỏ của Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) năm 2003 và danh sách các loài hạn chế khai thác và sử dụng vì mục đích thương mại (nghị định 32/2006/NĐ-CP ngày 31/03/2006 về quản lý thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp quý hiếm), theo sách đỏ Việt Nam (2007), sâm Ngọc Linh được xếp vào hạng EN A1a, c, d, B1 + 2b, c, e [3].

Đến nay, sâm Ngọc Linh chỉ còn tập trung tại 2 điểm bảo tồn là Chốt Sâm (xã Măng Ri, huyện Tu Mơ Rông, tỉnh Kon Tum) và Trạm Dược liệu Trà Linh (xã Trà Linh, huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam) với tổng diện tích trồng khoảng 10 hecta [2][8]. Đặc điểm đa dạng di truyền Ở Sâm Ngọc Linh, trình tự vùng ITS-rDNA đích mới được xác định có chiều dài khoảng gần 600 bp (đã được đăng ký trên Genbank với mã hiệu JF772113) [19][20]. Kết quả đối chiếu trình tự nucleotide vùng gen của nghiên cứu này cho thấy biến dị giữa P. vietnamensis và các loài thuộc chi được so sánh khá cao, chỉ số đa dạng di truyền dựa trên trình tự nucleotide tương đồng đến 0,0436 bp.

So với các loài thuộc chi nhân sâm có trình tự tương đồng nhất trên Genbank, P. vietnamensis có ít nhất 14 nucleotide sai khác so với P. ginseng và nhiều nhất là 25 nucleotide (P. stipuleanatus) và đặc trưng bởi 6 nucleotide (autapomorphies) [12].

Từ nghiên cứu cây phát sinh các loài sâm cho thấy, loài P. vietnamensis có tổ tiên chung và quan hệ khá gần gũi với một số loài trong chi nhân sâm như P. japonicus, sâm Lào (Panax sp.), sâm Lai Châu [19]. Cây phát sinh cũng chỉ ra một số loài khác trong chi nhân sâm có sự khác biệt di truyền lớn với P.

Tác dụng dược lý Sâm Ngọc Linh là một cây thuốc quý dùng để chữa nhiều chứng bệnh và tăng cường sức khỏe: cầm máu, chữa lành vết thương, làm thuốc bổ, trị sốt rét, đau bụng, chống trầm cảm, kích thích hệ miễn dịch, chống lão hóa, phòng chống ung thư, bảo vệ tế bào gan, tăng thị lực, sức đề kháng, nâng cao huyết áp ở người bị huyết áp 8 thấp,. Những tác dụng dược lý đang được quan tâm trong bối cảnh xã hội công nghiệp ngày nay như: chống stress (antistress), chống lão hóa (antioxidant), phòng chống ung thư (antitumor) đã được chứng minh có ở sâm Ngọc Linh, mở ra một triển vọng áp dụng thực tiễn trên lâm sàng rất khả quan [4]. Ngoài ba tác dụng chính của họ nhân sâm là bồi bổ cơ thể để gia tăng chuyển hóa các chất; tăng lực giúp chống nhược sức và tăng sức đề kháng không đặc hiệu của cơ thể nên tăng khả năng sinh thích nghi (adaptogen và antistress) [13]. Sâm Ngọc Linh còn có tác dụng tăng cường hoạt động não bộ và sinh dục, phòng chống phóng xạ, kháng viêm, giảm đau, hiệp lực với thuốc hạ huyết áp, đường huyết và hạ cholesterol (khi dùng bột mô sẹo).

Sâm Ngọc Linh còn có tác dụng kháng khuẩn (đặc biệt trên các chủng thuộc chi Streptococcus gây viêm họng), bảo vệ tế bào gan và gia tăng hàm lượng cytochrome-P450 trong vi thể gan. Củ sâm Ngọc Linh liều 100 mg/kg làm tăng sức chịu đựng của chuột đối với nhiệt độ cao (37-42C) hay nhiệt độ thấp (-5C) nên kéo dài thời gian sống thêm của chuột. Khi thí nghiệm in vitro dùng dịch nổi của mô não, gan và phân đoạn vi thể gan của chuột nhắt trắng cho thấy, liều 0,05-0,5 mg/kg củ sâm giúp chống oxy hóa, ức chế sự hình thành malonyl dialdehyde (sản phẩm của quá trình oxy hóa lipid màng sinh học). Thí nghiệm in vitro và in vivo ở chuột nhắt trắng uống liều 500 mg/kg bột chiết sâm còn cho thấy, sâm Ngọc Linh làm tăng chỉ số thực bào.

Các saponin toàn phần của củ sâm còn kích thích miễn dịch không đặc hiệu, chống oxy hóa và bảo vệ gan, phục hồi số lượng hồng cầu [4]. Hơn nữa, Konoshima và cs (1999) đã chứng minh MR2 của sâm này còn có tác động kích hoạt tác dụng chống ung thư in vitro và in vivo [82]. Điều này cho thấy, khả năng ứng dụng thực tiễn rất cao của sâm Ngọc Linh.