Nghiên cứu vận dụng kế toán quản trị chi phí môi trường tại Tổng công ty Giấy Việt Nam và các ...

Tài liệu nghiên cứu Luận án nghiên cứu vận dụng kế toán quản trị chi phí môi trường tại tổng công ty giấy việt nam và, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Phạm Vũ Hà Thanh
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Thị Hồng Mai
• Trường học: Trường Đại Học Thương Mại
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Nghiên Cứu Vận Dụng Kế Toán Quản Trị Chi Phí Môi Trường Tại Tổng Công Ty Giấy Việt Nam Và Các Công Ty Liên Kết
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỞ ĐẦU
• 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ MÔI TRƯỜNG TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT
• 3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4. NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ MÔI TRƯỜNG TẠI TỔNG CÔNG TY GIẤY VIỆT NAM VÀ CÁC CÔNG TY LIÊN KẾT
• 5. GIẢI PHÁP VẬN DỤNG KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ MÔI TRƯỜNG TẠI TỔNG CÔNG TY GIẤY VIỆT NAM VÀ CÁC CÔNG TY LIÊN KẾT
• 6. DANH MỤC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ CÔNG BỐ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu vận dụng kế toán quản trị chi phí môi trường

Nghiên cứu về kế toán quản trị chi phí môi trường tại Tổng công ty Giấy Việt Nam và các công ty liên kết là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh hiện nay. Việc áp dụng các phương pháp kế toán quản trị không chỉ giúp doanh nghiệp quản lý chi phí hiệu quả mà còn đảm bảo tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường. Luận án này sẽ phân tích các khía cạnh lý thuyết và thực tiễn của việc vận dụng kế toán quản trị chi phí môi trường trong ngành sản xuất giấy.

1.1. Khái niệm và vai trò của kế toán quản trị chi phí môi trường

Kế toán quản trị chi phí môi trường (ECMA) là một công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp nhận diện và phân loại các chi phí môi trường. ECMA không chỉ cung cấp thông tin cho việc ra quyết định mà còn hỗ trợ doanh nghiệp trong việc tối ưu hóa quy trình sản xuất và giảm thiểu tác động đến môi trường.

1.2. Tình hình nghiên cứu về kế toán quản trị chi phí môi trường

Nghiên cứu về ECMA đã được thực hiện rộng rãi trên thế giới, tuy nhiên tại Việt Nam, khái niệm này vẫn còn mới mẻ. Các nghiên cứu trước đây chủ yếu tập trung vào việc nhận diện và phân loại chi phí môi trường, cũng như các yếu tố ảnh hưởng đến việc áp dụng ECMA trong doanh nghiệp.

II. Vấn đề và thách thức trong việc áp dụng kế toán quản trị chi phí môi trường

Việc áp dụng kế toán quản trị chi phí môi trường tại Tổng công ty Giấy Việt Nam và các công ty liên kết gặp phải nhiều thách thức. Những vấn đề này không chỉ liên quan đến quy trình kế toán mà còn đến nhận thức của các nhà quản lý về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường.

2.1. Những khó khăn trong nhận diện chi phí môi trường

Một trong những thách thức lớn nhất là việc nhận diện và phân loại chi phí môi trường. Nhiều doanh nghiệp vẫn chưa có hệ thống kế toán rõ ràng để ghi nhận các chi phí này, dẫn đến việc thiếu thông tin cần thiết cho việc ra quyết định.

2.2. Áp lực từ quy định pháp lý và thị trường

Các quy định pháp lý ngày càng nghiêm ngặt về bảo vệ môi trường tạo ra áp lực lớn cho doanh nghiệp. Điều này yêu cầu các công ty phải đầu tư vào hệ thống xử lý chất thải và báo cáo tài chính liên quan đến chi phí môi trường.

III. Phương pháp nghiên cứu và giải pháp vận dụng kế toán quản trị chi phí môi trường

Để giải quyết các vấn đề nêu trên, nghiên cứu này sẽ áp dụng các phương pháp định tính và định lượng nhằm phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp cho việc vận dụng kế toán quản trị chi phí môi trường tại Tổng công ty Giấy Việt Nam.

3.1. Phương pháp nghiên cứu định tính

Nghiên cứu định tính sẽ được thực hiện thông qua phỏng vấn sâu với các nhà quản lý tại Tổng công ty Giấy Việt Nam. Mục tiêu là thu thập thông tin về thực trạng áp dụng ECMA và các khó khăn mà doanh nghiệp gặp phải.

3.2. Giải pháp xây dựng hệ thống kế toán quản trị chi phí môi trường

Đề xuất xây dựng một hệ thống kế toán quản trị chi phí môi trường hoàn chỉnh, bao gồm việc nhận diện, phân loại và báo cáo các chi phí môi trường. Hệ thống này sẽ giúp doanh nghiệp có cái nhìn tổng quan về chi phí và hiệu quả hoạt động môi trường.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Tổng công ty Giấy Việt Nam

Kết quả nghiên cứu sẽ được áp dụng thực tiễn tại Tổng công ty Giấy Việt Nam và các công ty liên kết. Việc áp dụng kế toán quản trị chi phí môi trường không chỉ giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí mà còn nâng cao hiệu quả sản xuất và bảo vệ môi trường.

4.1. Thực trạng áp dụng kế toán quản trị chi phí môi trường

Thực trạng hiện tại cho thấy Tổng công ty Giấy Việt Nam đã có những bước tiến trong việc áp dụng ECMA. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần cải thiện để tối ưu hóa quy trình và giảm thiểu chi phí môi trường.

4.2. Kết quả đạt được từ việc áp dụng kế toán quản trị chi phí môi trường

Việc áp dụng ECMA đã giúp Tổng công ty Giấy Việt Nam giảm thiểu được các chi phí môi trường và nâng cao hiệu quả sản xuất. Các báo cáo tài chính cũng trở nên minh bạch hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho việc ra quyết định.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu về kế toán quản trị chi phí môi trường tại Tổng công ty Giấy Việt Nam và các công ty liên kết mở ra nhiều triển vọng cho tương lai. Việc áp dụng ECMA không chỉ giúp doanh nghiệp quản lý chi phí hiệu quả mà còn góp phần bảo vệ môi trường.

5.1. Tầm quan trọng của việc tiếp tục nghiên cứu

Tiếp tục nghiên cứu về ECMA là cần thiết để nâng cao nhận thức và cải thiện quy trình kế toán trong các doanh nghiệp sản xuất. Điều này sẽ giúp doanh nghiệp đáp ứng tốt hơn các yêu cầu về bảo vệ môi trường.

5.2. Định hướng phát triển kế toán quản trị chi phí môi trường trong tương lai

Định hướng phát triển ECMA trong tương lai cần tập trung vào việc cải thiện hệ thống thông tin và đào tạo nhân lực. Điều này sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng cạnh tranh và phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI ------------------------- PHẠM VŨ HÀ THANH NGHIÊN CỨU VẬN DỤNG KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ MÔI TRƯỜNG TẠI TỔNG CÔNG TY GIẤY VIỆT NAM VÀ CÁC CÔNG TY LIÊN KẾT LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ HÀ NỘI, NĂM 2022 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI ------------------------- PHẠM VŨ HÀ THANH NGHIÊN CỨU VẬN DỤNG KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ MÔI TRƯỜNG TẠI TỔNG CÔNG TY GIẤY VIỆT NAM VÀ CÁC CÔNG TY LIÊN KẾT Chuyên ngành: KẾ TOÁN Mã số: 9.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: 1. TRẦN THỊ HỒNG MAI 2. HÀ THỊ THÚY VÂN Hà Nội, Năm 2022 i LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan luận án này là công trình nghiên cứu khoa học của cá nhân tôi. Các số liệu sử dụng trong luận án là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng. Luận án không sao chép nghiên cứu của bất cứ cá nhân và tập thể nào. Các kết quả nghiên cứu của luận án chưa từng được công bố trong bất cứ công trình của các cá nhân và tập thể nào khác. Tác giả luận án Phạm Vũ Hà Thanh ii LỜI CẢM ƠN Tác giả luận án xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu, tập thể lãnh đạo, các thầy cô giáo Phòng Quản lý Sau đại học, Bộ môn Kế toán quản trị, Khoa Kế toán – Kiểm toán trường Đại học Thương mại, Ban giám hiệu Học viện công nghệ bưu chính viễn thông đã tạo mọi điều kiện để tác giả học tập, nghiên cứu trong suốt thời gian qua. Tác giả đặc biệt xin gửi lời cảm ơn chân thành và lòng biết ơn sâu sắc đến tập thể cán bộ hướng dẫn khoa học PGS. Trần Thị Hồng Mai và PGS. Hà Thị Thúy Vân đã tận tình giúp đỡ, chỉ bảo và động viên tác giả hoàn thành luận án. Tác giả xin chân thành cảm ơn lãnh đạo, nhân viên tại Tổng công ty Giấy Việt Nam và các công ty liên kết đã tạo điều kiện, hỗ trợ cho tác giả trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận án. Tác giả xin chân thành cảm ơn gia đình, đồng nghiệp, bạn bè đã tạo mọi điều kiện, chia sẻ khó khăn và luôn động viên tác giả trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án này. Xin chân thành cảm ơn! Tác giả luận án Phạm Vũ Hà Thanh iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN . ii MỤC LỤC . iii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT . vii DANH MỤC BẢNG . viii DANH MỤC SƠ ĐỒ .x DANH MỤC HÌNH . xi MỞ ĐẦU . Tính cấp thiết của đề tài . Tổng quan nghiên cứu . Các nghiên cứu về nội dung của kế toán quản trị chi phí môi trường trong doanh nghiệp. Các nghiên cứu về nhân tố ảnh hưởng đến việc vận dụng kế toán quản trị chi phí môi trường trong doanh nghiệp. Kết luận về khoảng trống trong nghiên cứu . Mục tiêu nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu . Đối tượng và phạm vi nghiên cứu . Quy trình nghiên cứu . Những đóng góp mới của luận án . Kết cấu của luận án . 22 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KỀ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ MÔI TRƯỜNG TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT . Những vấn đề chung về kế toán quản trị chi phí môi trường trong doanh nghiệp sản xuất . Bản chất của kế toán quản trị chi phí môi trường . Vai trò của kế toán quản trị chi phí môi trường. Lý thuyết nền tảng của kế toán quản trị chi phí môi trường . Nội dung kế toán quản trị chi phí môi trường trong doanh nghiệp sản xuất . Nhận diện và phân loại chi phí môi trường . Xây dựng định mức và lập dự toán chi phí môi trường . Xác định chi phí môi trường . Phân tích và cung cấp thông tin chi phí môi trường . Các nhân tố ảnh hưởng đến vận dụng kế toán quản trị chi phí môi trường trong doanh nghiệp sản xuất . Khung nghiên cứu nhân tố ảnh hưởng đến vận dụng kế toán quản trị chi phí môi trường . Mô hình nghiên cứu của luận án .56 TÓM TẮT CHƯƠNG 1 . 59 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Nghiên cứu định tính . Mô tả phương pháp sử dụng . Thu thập, xử lý và phân tích dữ liệu định tính. Nghiên cứu định lượng. Mô tả phương pháp sử dụng . Xử lý dữ liệu . Phân tích dữ liệu. Mô hình nghiên cứu và các giả thuyết điều chỉnh sau nghiên cứu định tính .70 TÓM TẮT CHƯƠNG 2 . 76 NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ MÔI TRƯỜNG TẠI TỔNG CÔNG TY GIẤY VIỆT NAM. 76 VÀ CÁC CÔNG TY LIÊN KẾT . Tổng quan về Tổng công ty Giấy Việt Nam và các công ty liên kết. Khái quát chung về Tổng công ty Giấy Việt Nam và các công ty liên kết . Đặc điểm hoạt động có ảnh hưởng đến kế toán quản trị chi phí môi trường tại Tổng công ty Giấy Việt Nam và các công ty liên kết . Các vấn đề môi trường tại Tổng công ty Giấy Việt Nam và các công ty liên kết . Thực trạng kế toán quản trị chi phí môi trường tại Tổng công ty Giấy Việt Nam và các công ty liên kết . Thực trạng nhận diện và phân loại chi phí môi trường . Thực trạng xây dựng định mức và lập dự toán chi phí môi trường . Thực trạng xác định chi phí môi trường . Thực trạng phân tích và cung cấp thông tin chi phí môi trường . Nghiên cứu nhân tố ảnh hưởng đến vận dụng kế toán quản trị chi phí môi trường tại Tổng công ty Giấy Việt Nam và các công ty liên kết . Kiểm định độ tin cậy các nhân tổ ảnh hưởng đến vận dụng ECMA tại Tổng công ty Giấy Việt Nam và các công ty liên kết. Phân tích nhân tố khám phá (EFA) . Thống kê mô tả các nhân tố ảnh hưởng đến vận dụng ECMA . Phân tích hồi quy mô hình các nhân tố ảnh hưởng đến vận dụng ECMA . Đánh giá thực trạng kế toán quản trị chi phí môi trường tại Tổng công ty Giấy Việt Nam và các công ty liên kết . Đánh giá từ kết quả nghiên cứu định tính . Đánh giá từ kết quả nghiên cứu định lượng .115 TÓM TẮT CHƯƠNG 3 . 120 GIẢI PHÁP VẬN DỤNG KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ MÔI TRƯỜNG TẠI TỔNG CÔNG TY GIẤY VIỆT NAM VÀ CÁC CÔNG TY LIÊN KẾT . Định hướng phát triển và nguyên tắc vận dụng kế toán quản trị chi phí môi trường tại Tổng công ty Giấy Việt Nam và các công ty liên kết . Định hướng phát triển của Tổng công ty Giấy Việt Nam và các công ty liên kết . Các nguyên tắc vận dụng kế toán quản trị chi phí môi trường tại Tổng công ty Giấy Việt Nam và các công ty liên kết . Các giải pháp vận dụng kế toán quản trị chi phí môi trường tại Tổng công ty Giấy Việt Nam và các công ty liên kết . Giải pháp xây dựng mô hình hệ thống kế toán quản trị chi phí môi trường . Giải pháp về nhận diện chi phí môi trường . Giải pháp về phân loại chi phí môi trường . Giải pháp về trích lập dự phòng chi phí môi trường . Giải pháp về vận dụng phương pháp MFCA để xác định CPMT . Giải pháp về tập hợp và phân bổ chi phí môi trường . Giái pháp về lập báo cáo chi phí môi trường. Giải pháp về vận dụng chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động môi trường . Khuyến nghị về điều kiện thực hiện các giải pháp . Khuyến nghị từ kết quả nghiên cứu về nhân tố Áp lực cưỡng chế. Khuyến nghị từ kết quả nghiên cứu về nhân tố Nhận thức của nhà quản trị và Áp lực mô phỏng .155 TÓM TẮT CHƯƠNG 4 . 158 DANH MỤC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ CÔNG BỐ . 160 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO . 161 vii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT ABC Activity – Based Costing – Phương pháp kế toán chi phí theo hoạt động CPMT Chi phí môi trường CP Chi phí DN Doanh nghiệp EMA Environmental Management Accounting – Kế toán quản trị môi trường ECMA Environmental Cost Management Accounting – Kế toán quản trị chi phí môi trường EPI Environmental Performance Indicator – Chỉ số đánh giá hiệu quả môi trường EMIS Hệ thống thông tin quản lý môi trường FCA Full cost accounting – Phương pháp kế toán theo chi phí toàn bộ IMA Institute of Management Accounting - Viện Kế toán quản trị IFAC Tổ chức Liên đoàn kế toán quốc tế IFRS Chuẩn mực Lập và trình bày thông tin trên báo cáo tài chính JMETI Ministry of Economy, Trade and Industry - Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp KTMT Kế toán môi trường LCC Life Cycle costing – Phương pháp kế toán chi phí theo vòng đời MFA Material Flow Accounting – Kế toán theo dòng vật liệu MFCA Material Flow Cost Accounting – Kế toán M-EMA Moneytary – EMA – Kế toán quản trị môi trường thông tin tiền tệ MCA Multi – Criteria assessment – Đánh giá đa tiêu chí NCTT Nhân công trực tiếp NVL Nguyên vật liệu P-EMA Physical –EMA - Kế toán quản trị môi trường hiện vật TCA Total Cost Assessment – Phương pháp đánh giá chi phí toàn bộ UNDSD Ủy ban phát triển bền vững của Liên Hợp Quốc USEPA Cơ quan Bảo vệ môi trường Mỹ VDI Hiệp hội Kỹ thuật viên Đức viii DANH MỤC BẢNG Bảng 1. Khái niệm ECMA . Phân biệt M-ECMA và P-ECMA theo phạm vi cung cấp thông tin môi trường . Khái quát các lý thuyết nền tảng sử dụng trong nghiên cứu về ECMA .4: Tổng chi phí bảo vệ môi trường của doanh nghiệp . Bảng phân nhóm các nhân tố ảnh hưởng đến vận dụng ECMA trong các doanh nghiệp . Đặc điểm đối tượng khảo sát . Các biến quan sát và đo lường nhân tố ảnh hưởng đến vận dụng ECMA72 Bảng 2. Các biến quan sát đo lường vận dụng ECMA . Khái quát đặc điểm quy trình công nghệ sản xuất giấy . CPMT được nhận diện tại Tổng công ty Giấy Việt Nam . CPMT được nhận diện tại Công ty CP Tập đoàn Tân Mai. Kết quả thống kê mô tả Nhận diện CPMT . Kết quả thống kê mô tả Tiêu thức phân loại CPMT. Thống kê mô tả Xây dựng định mức CPMT. Danh mục định mức kinh tế kỹ thuật và định mức tiêu hao . Thống kê mô tả về Lập dự toán CPMT . Thống kê mô tả về Phương pháp tập hợp, phân bổ CPMT. Thực trạng tập hợp và phân bổ CPMT đã được nhận diện . Thực trạng tập hợp và phân bổ CPMT chưa được nhận diện . Thống kê mô tả về Phương pháp xác định CPMT . Một số chỉ tiêu chính dùng để phân tích hiệu quả hoạt động tại các doanh nghiệp khảo sát.