LÔØI CAÛM ÔN Vôùi söï höôùng daãn taän tình, söï goùp yù, giuùp ñôõ cuûa caùc thaày coâ, gia ñình vaø baïn beø, toâi ñaõ hoaøn thaønh toát baøi luaän vaên naøy. Toâi xin chaân thaønh baøy toû loøng bieát ôn saâu saéc ñeán: Cha vaø Meï ñaõ suoát ñôøi taän tuïy vì con, daïy baûo ñeå con coù ñöôïc ngaøy hoâm nay. Tröôøng Ñaïi Hoïc Kyõ Thuaät Coâng Ngheä TP. Hoà Chí Minh.
Caùc Thaày – Coâ Khoa Moâi Tröôøng & Coâng ngheä Sinh hoïc ñaõ truyeàn daïy kieán thöùc trong suoát 4 naêm hoïc Ñaïi hoïc. Vieän Khoa hoïc Kyõ thuaät Noâng nghieäp Mieàn Nam, TP. Hoà Chí Minh ñaõ taïo ñieàu kieän cho toâi thöïc taäp taïi phoøng Coâng ngheä Sinh hoïc vôùi cô sôû phoøng thí nghieäm vaø trang thieát bò kyõ thuaät hieän ñaïi. Thaày Nguyeãn Ngoïc Quyønh ñaõ taän tình höôùng daãn, truyeàn ñaït nhöõng kieán thöùc chuyeân moân vaø kinh nghieäm laøm vieäc.
Caùc anh chò Phoøng Coâng ngheä Sinh hoïc ñaõ nhieät tình giuùp ñôõ trong thôøi gian thöïc taäp. Xin gôûi lôøi caûm ôn ñeán toaøn theå taäp theå lôùp 06DSH ñaõ nhieät tình giuùp ñôõ toâi trong thôøi gian qua.HCM, ngaøy 07 thaùng 07 naêm 2010 Sinh vieân Nguyeãn Hoaøng Myõ Duyeân Ñoà aùn toát nghieäp GVHD: Ks. Nguyeãn Ngoïc Quyønh MUÏC LUÏC LÔØI CAÛM ÔN. DANH SAÙCH CAÙC KÍ HIEÄU, CAÙC CHÖÕ VIEÁT TAÉT.
DANH MUÏC CAÙC BAÛNG. DANH MUÏC CAÙC HÌNH. DANH MUÏC BIEÅU ÑOÀ. LÔØI MÔÛ ÑAÀU.
Ñaët vaán ñeà. Muïc tieâu nghieân cöùu. Ñoái töôïng vaø phaïm vi nghieân cöùu. YÙ nghóa khoa hoïc vaø thöïc tieãn cuûa ñeà taøi nghieân cöùu.
Phöông phaùp nghieân cöùu. 4 CHÖÔNG 1: TOÅNG QUAN TAØI LIEÄU. GIÔÙI THIEÄU VEÀ HOA LAN VAØ KYÕ THUAÄT NHAÂN GIOÁNG. Tình hình saûn xuaát hoa lan treân theá giôùi vaø ôû Vieät Nam.
Tình hình saûn xuaát hoa lan treân theá giôùi. Tình hình saûn xuaát lan ôû Vieät Nam. Giôùi thieäu veà gioáng lan Dendrobium. Ñaëc ñieåm hình thaùi.
Ñieàu kieän sinh thaùi. Giaù trò söû duïng. Caùc phöông phaùp nhaân gioáng truyeàn thoáng treân caây lan. Nhaân gioáng voâ tính.
Nhaân gioáng höõu tính. KYÕ THUAÄT NHAÂN GIOÁNG IN VITRO. Caùc böôùc cuûa quaù trình vi nhaân gioáng in vitro.Caùc yeáu toá aûnh höôûng ñeán quaù trình nuoâi caáy moâ thöïc vaät. Aûnh höôûng cuûa maãu caáy.
Aûnh höôûng cuûa moâi tröôøng nuoâi caáy. Caùc kyõ thuaät nhaân gioáng in vitro. Öu vaø nhöôïc ñieåm cuûa kyõ thuaät nhaân gioáng in vitro. 19 SVTH: Nguyeãn Hoaøng Myõ Duyeân Ñoà aùn toát nghieäp GVHD: Ks.
Nguyeãn Ngoïc Quyønh 1. Nhöôïc ñieåm. Moät soá heä thoáng nuoâi caáy in vitro môùi. Nuoâi caáy loûng laéc.
Nuoâi caáy baèng bioreactor. Nuoâi caáy quang töï döôõng. ÖÙng duïng cuûa kyõ thuaät nhaân gioáng in vitro treân thöïc vaät:. VAI TROØ SINH LYÙ CUÛA KALI VAØ PHOSPHORE TRONG GIÔÙI THÖÏC VAÄT:.
THAØNH PHAÀN VAØ MOÂI TRÖÔØNG NUOÂI CAÁY. Caùc khoaùng voâ cô. Taàm quan troïng cuûa caùc khoaùng voâ cô ñoái vôùi moâ teá baøo thöïc vaät. Caùc moâi tröôøng nuoâi caáy thoâng duïng.
Caùc chaát ñieàu hoøa sinh tröôûng. Moät soá yeáu toá khaùc trong moâi tröôøng nuoâi caáy moâ lan. Caùc chaát haáp thuï phenol. Nöôùc döøa vaø caùc dòch chieát khaùc.
AÛnh höôûng cuûa pH. Moät soá nghieân cöùu coù lieân quan ñeán ñeà taøi. Nghieân cöùu söï aûnh höôûng cuûa Phosphore ñeán quaù trình phaùt trieån cuûa thöïc vaät. Nghieân cöùu söï aûnh höôûng cuûa Kali ñeán quaù trình phaùt trieån cuûa thöïc vaät.
Moät soá keát quaû ñaït ñöôïc trong nhaân gioáng moät soá loaøi Dendrobium thöông maïi baèng phöông phaùp nuoâi caáy moâ:. 43 CHÖÔNG 2: VAÄT LIEÄU VAØ PHÖÔNG PHAÙP NGHIEÂN CÖÙU. VAÄT LIEÄU NGHIEÂN CÖÙU. PHÖÔNG PHAÙP NGHIEÂN CÖÙU.
Caùch pha moâi tröôøng. Pha dung dòch meï. Pha moâi tröôøng nuoâi caáy. Caùc thao taùc trong phoøng thí nghieäm.
Ñong chaát loûng. Xaùc ñònh ñoä pH. Khöû truøng. 52 SVTH: Nguyeãn Hoaøng Myõ Duyeân Ñoà aùn toát nghieäp GVHD: Ks.
Nguyeãn Ngoïc Quyønh 2. Caùc thao taùc trong tuû caáy. Caùch boá trí thí nghieäm. Noäi dung nghieân cöùu.
Nghieân cöùu aûnh höôûng cuûa Kali ñeán söï hình thaønh vaø phaùt trieån choài lan Denrobium Sonia. Nghieân cöùu aûnh höôûng cuûa Phospho ñeán söï hình thaønh vaø phaùt trieån choài lan Denrobium Sonia. Caùc chæ tieâu theo doõi. Phaân tích thoáng keâ.
54 CHÖÔNG 3: KEÁT QUAÛ – THAÛO LUAÄN. THÍ NGHIEÄM 1: NGHIEÂN CÖÙU AÛNH HÖÔÛNG CUÛA KALI ÑEÁN SÖÏ HÌNH THAØNH VAØ PHAÙT TRIEÅN CHOÀI LAN DENDROBIUM SONIA. THÍ NGHIEÄM 2: NGHIEÂN CÖÙU AÛNH HÖÔÛNG CUÛA PHOSPHORE ÑEÁN SÖÏ HÌNH THAØNH VAØ PHAÙT TRIEÅN CHOÀI LAN DENDROBIUM SONIA. 63 KEÁT LUAÄN – ÑEÀ NGHÒ.
72 TAØI LIEÄU THAM KHAÛO. SVTH: Nguyeãn Hoaøng Myõ Duyeân Ñoà AÙn Toát Nghieäp GVHD: Ks.Nguyeãn Ngoïc Quyønh DANH MUÏC BIEÅU ÑOÀ Bieåu 3.1: Soá choài Dendrobium hình thaønh qua caùc giai ñoaïn .3: Söï hình thaønh vaø phaùt trieån choài lan Dendrobium sau 8 tuaàn .4: pH ño ñöôïc tröôùc vaø sau khi khöû truøng moâi tröôøng .5: AÛnh höôûng cuûa Phosphore ñeán söï hình thaønh vaø phaùt trieån choài lan Dendrobium .6: Aûnh höôûng cuûa Phosphore ñeán hình thaùi choài lan Dendrobium.8: pH ño ñöôïc tröôùc vaø sau khi khöû truøng moâi tröôøng (thí nghieäm Phosphore). 70 SVTH: Nguyeãn Hoaøng Myõ Duyeân Ñoà aùn toát nghieäp GVHD: Ks. Nguyeãn Ngoïc Quyønh DANH MUÏC CAÙC BAÛNG Baûng 1.
Caùc phöông phaùp nhaân gioáng thöïc vaät (Takayama, 1991). Thaønh phaàn caùc khoaùng voâ cô trong moät soá moâi tröôøng thoâng duïng. Moät soá keát quaû ñaït ñöôïc trong nhaân gioáng moät soá loaøi Dendrobium thöông maïi baèng phöông phaùp nuoâi caáy moâ. Thaønh phaàn moâi tröôøng MS cô baûn vaø caùch pha dung dòch meï.
Caùch pha caùc moâi tröôøng thí nghieäm Kali. Caùch pha moâi tröôøng K4. Haøm löôïng khoaùng ña löôïng thay ñoåi trong moâi tröôøng MS. Thôøi gian toái thieåu ñeå haáp khöû truøng moâi tröôøng nuoâi caáy moâ ôû 121oC (Burger, 1988).
AÛnh höôûng noàng ñoä Kali ñeán khaû naêng hình thaønh choài lan Dendrobium Sonia.2 AÛnh höôûng cuûa Kali ñeán khaû naêng hình thaønh rễ cuûa choài lan Dendrobium Sonia sau 8 tuaàn nuoâi caáy. AÛnh höôûng cuûa Kali ñeán khaû naêng hình thaønh laù ôû Dendrobium Sonia. Aûnh höôûng cuûa Kali ñeán ñaëc ñieåm hình thaùi cuûa choài lan Dendrobium. AÛnh höôûng cuûa Phosphore ñeán khaû naêng hình thaønh vaø phaùt trieån choài lan Dendrobium Sonia sau 8 tuaàn nuoâi caáy.
Aûnh höôûng cuûa Phosphore ñeán söï hình thaønh reã cuûa choài lan Dendrobium Sonia sau 8 tuaàn nuoâi caáy. Aûnh höôûng cuûa phosphore ñeán moät soá ñaëc tính sinh tröôûng cuûa choài lan Dendrobium Sonia sau 8 tuaàn nuoâi. 68 SVTH: Nguyeãn Hoaøng Myõ Duyeân Ñoà aùn toát nghieäp GVHD: Ks. Nguyeãn Ngoïc Quyønh DANH MUÏC CAÙC HÌNH Hình 1.
AÛnh höôûng cuûa kali ñoái vôùi thöïc vaät. AÛnh höôûng cuûa Phosphore ñoái vôùi thöïc vaät. Soá choài Dendrobium hình thaønh sau 8 tuaàn nuoâi caáy treân caùc moâi tröôøng coù haøm löôïng Kali khaùc nhau. Aûnh höôûng cuûa P ñeán söï hình thaønh vaø phaùt trieån choài Dendrobium sau 8 tuaàn.
69 SVTH: Nguyeãn Hoaøng Myõ Duyeân DANH SAÙCH CAÙC KYÙ HIEÄU, CAÙC CHÖÕ VIEÁT TAÉT BA 6-benzylaminopurine BVTV Baûo veä thöïc vaät IBA Indole-3-butyric acid KÑL Khoaùng ña löôïng KHKT Khoa hoïc Kyõ thuaät MS Murashige vaø Skoog (1962) NAA - naphthaleneacetic acid NN & PTNT Noâng nghieäp vaø phaùt trieån noâng thoân TP. HCM Thaønh phố Hồ Chí Minh PLB Protocom like body PVP Polyvinylpyrolidone TIS Temporary Immersion System Ñoà aùn toát nghieäp GVHD: Ks. Nguyeãn Ngoïc Quyønh LÔØI MÔÛ ÑAÀU 1. Ñaët vaán ñeà Hoa lan laø moät trong nhöõng gioáng hoa raát ñöôïc yeâu thích khoâng chæ veà maøu saéc, kieåu daùng maø coøn mang moät neùt ñeïp raát sang troïng vaø trang nhaõ.
Chính vì vaäy hieän nay, raát nhieàu hoä gia ñình ñang coù thuù chôi hoa lan. Nguyeân nhaân cuûa traøo löu treân laø do cuoäc soáng ngaøy caøng phaùt trieån, nhu caàu taïo goùc vöôøn nhoû, mang maøu xanh caây laù thieân nhieân vaøo trong nhaø cuûa nhöõng ngöôøi daân ngaøy caøng cao. Vôùi öu ñieåm ít chieám dieän tích, khoâng quaù khoù troàng, cho hoa ñeïp laïi laâu taøn neân vieäc choïn, troàng vaø taïo moät vöôøn lan nhoû trong khuoân vieân nhaø laø söï löïa choïn cuûa nhieàu ngöôøi. Beân caïnh ñoù, hoa lan laø saûn phaåm caây troàng coù giaù trò kinh teá cao, ngaøy caøng coù nhieàu cô sôû kinh doanh hoa lan moïc leân, kinh doanh nhieàu chuûng loaïi.
Nhöng laøm sao ñeå coù soá löôïng lôùn caây gioáng, ñoàng ñeàu, chaát löôïng cao laø moät vaán ñeà khoù. Trong nhöõng naêm gaàn ñaây, cuøng vôùi söï phaùt trieån cuûa coâng ngheä sinh hoïc, ngaønh vi nhaân gioáng caây ñaëc bieät treân ñoái töôïng caây hoa lan töøng böôùc phaùt trieån, nhieàu ñôn vò nhaø nöôùc cuõng nhö tö nhaân ñaõ maïnh daïn ñaàu tö ñeå saûn xuaát caây gioáng phuïc vuï cho noâng daân. Tuy nhieân qui moâ cuõng nhö nhöõng haïn cheá veà ñoäi nguõ kyõ thuaät cuõng nhö kieán thöùc veà lónh vöïc naøy coù haïn, vì theá caây gioáng coù chaát löôïng thaáp khoâng ñoàng ñeàu, khoâng ñaùp öùng ñöôïc nhu caàu cuûa thò tröôøng. Hieän nay treân Theá giôùi nhieàu nöôùc coù ngaønh Coâng ngheä Sinh hoïc phaùt trieån ñaõ öùng duïng caùc coâng ngheä cao ñeå nhaân nhanh gioáng caây troàng nhö: heä thoáng fermenter, bioreactor, quang töï döôõng,… ÔÛ nöôùc ta caùc coâng ngheä naøy môùi chæ thöïc hieäân ôû phoøng thí nghieäm cuûa moät soá tröôøng Đaïi Hoïc, Vieän Nghieân cöùu hoaëc Trung taâm Coâng ngheä Sinh hoïc trong maáy naêm gaàn ñaây.
Tuy nhieân vieäc nghieân SVTH: Nguyeãn Hoaøng Myõ Duyeân -1- Ñoà aùn toát nghieäp GVHD: Ks. Nguyeãn Ngoïc Quyønh cöùu xaùc ñònh moâi tröôøng thích hôïp cho töøng caây troàng nhaân baèng caùc heä thoáng naøy coøn raát hieám. Ñeå töøng böôùc aùp duïng coâng ngheä môùi trong saûn xuaát caây lan gioáng ôû nöôùc ta, ñaåy nhanh tieán ñoä saûn xuaát caây gioáng theo qui moâ coâng nghieäp, goùp phaàn khaéc phuïc söï thieáu huït caây gioáng trong saûn xuaát hieän nay. Chuùng toâi tieán haønh ñeà taøi: "Nghieân cöùu aûnh höôûng Kali vaø Photpho ñeán söï hình thaønh vaø phaùt trieån choài lan Dendrobium Sonia trong moâi tröôøng Murashige Skoog (MS, 1962)".
Muïc tieâu nghieân cöùu Xaùc ñònh aûnh höôûng cuûa Kali vaø Phosphore trong moâi tröôøng nuoâi caáy moâ Murashige & Skoog (MS) ñeán söï hình thaønh vaø phaùt trieån choài lan Dendrobium Sonia, nhaèm thieát laäp moâi tröôøng thích hôïp ñeå nhaân choài lan Dendrobium Sonia trong vi nhaân gioáng lan in vitro. Ñoái töôïng vaø phaïm vi nghieân cöùu Ñeà taøi nghieân cöùu haøm löôïng Kali vaø Phosphore trong moâi tröôøng MS aûnh höôûng tôùi choài cuûa gioáng lan Dendrobium Sonia. Ñaây laø vaät lieäu neàn raát quan troïng trong nuoâi caáy moâ vi nhaân gioáng hoa lan. YÙ nghóa khoa hoïc vaø thöïc tieãn cuûa ñeà taøi nghieân cöùu YÙ nghóa khoa hoïc: Töø tröôùc tôùi nay vieäc nhaân gioáng in vitro ñoái vôùi caây hoa lan haàu heát ñeàu söû dung moâi tröôøng Murashige & Skoog, 1962) ñaây laø moâi tröôøng cô baûn söû dung chung cho nuoâi caáy moâ thöïc vaät.