mở đầu cuộc chiến tranh phá hoại quy mô lớn, dài ngày và vô cùng tàn bạo với một nước độc lập, có chủ quyền. Với tinh thần sẵn sàng chiến đấu cao, được chuẩn bị tốt về mọi mặt, các đơn vị bộ đội hải quân, phòng không và lực lượng vũ trang các địa phương đã nổ súng kịp thời, anh dũng đánh trả các đợt tiến công của địch, bắn rơi 8 máy bay hiện đại, bắn bị thương một số chiếc khác, bắt sống một số giặc lái. Chiến thắng ngày 5 tháng 8 năm 1964, đã cổ vũ mạnh mẽ khí thế chiến đấu, củng cố niềm tin đánh thắng đế quốc Mỹ của quân và dân cả nước. Tháng 9 năm 1964, Bộ Chính trị họp, nhận định tình hình, quyết định động viên toàn Đảng, toàn dân, toàn quân tập trung mọi khả năng, đẩy mạnh tác chiến tập trung quy mô chiến dịch, giành thắng lợi quyết định ở miền Nam trong một vài năm tới.
Tháng 9 năm 1964, Đại tướng Nguyễn Chí Thanh, Uỷ viên Bộ Chính trị Trung ương Đảng, cùng nhiều cán bộ quân sự cao cấp được Bộ Chính trị cử vào miền Nam trực tiếp phụ trách, chỉ đạo phong trào. Chấp hành chủ trương của Bộ Chính trị, ngày 11-10-1964, Quân uỷ Trung ương chỉ thị "mở đợt hoạt động Đông - Xuân 1964 - 1965 trên khắp chiến trường miền Nam", nhằm tiêu diệt một bộ phận quân chủ lực ngụy, phá mạnh "ấp chiến lược", mở rộng vùng giải phóng, đẩy mạnh hơn nữa đấu tranh chính trị làm cho địch thêm khủng hoảng suy sụp. Ở Khu V (gồm cả Tây Nguyên và Trị Thiên), quân và dân ta giành thắng lợi liên tiếp trong các trận đánh, các chiến dịch An Lão, Đèo Nhông - Dương Liễu, Việt An, Ba Gia… Ở Nam Bộ, thắng lợi nổi bật là các chiến dịch Bình Giã, Đồng Xoài với lực lượng tập trung quy mô nhiều trung đoàn trong chiến dịch, tiêu diệt nhiều tiểu đoàn địch. Ở thành thị, bộ đội đặc công, biệt động, đánh sâu, đánh hiểm vào một loạt căn cứ, hậu cứ, sân bay, kho tàng, nơi ở của phi công, nhân viên kỹ thuật Mỹ, gây cho địch nhiều thiệt hại về sinh lực và phương tiện chiến tranh.
Ngụy quân, ngụy quyền đứng trước nguy cơ bị tiêu diệt và sụp đổ, không thể thực hiện được chức năng công cụ chủ yếu để tiến hành chiến tranh xâm 137 lược thực dân mới của đế quốc Mỹ. Chiến lược "Chiến tranh đặc biệt" của đế quốc Mỹ bị phá sản hoàn toàn. Thất bại của chiến lược "Chiến tranh đặc biệt" ở miền Nam Việt Nam có ý nghĩa quốc tế quan trọng. Chủ tịch Hồ Chí Minh đánh giá "Chiến tranh đặc biệt" mà Mỹ đang thí nghiệm ở miền Nam Việt Nam đã thất bại thì chúng cũng sẽ thất bại ở bất kỳ nơi nào khác.
CÂU HỎI ÔN TẬP 1. Phân tích nội dung cơ bản của kế hoạch 5 năm lần thứ nhất (1961- 1965)? Ý nghĩa lịch sử của kế hoạch này? 2. Chủ trương chuyển hướng cách mạng miền Nam của Đảng ta từ khởi nghĩa sang chiến tranh cách mạng được thể hiện như thế nào? 138 Chương 8 ĐẢNG LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG MIỀN BẮC XÃ HỘI CHỦ NGHĨA TRONG ĐIỀU KIỆN CHIẾN TRANH, ĐÁNH BẠI CHIẾN LƯỢC "CHIẾN TRANH CỤC BỘ" CỦA ĐẾ QUỐC MỸ (1965-1968) 1. Chuyển hướng xây dựng miền Bắc, chi viện miền Nam 1.
Chủ trương của Đảng về chuyển hướng xây dựng miền Bắc trong hoàn cảnh chiến tranh Sau gần 4 năm thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ III, đến cuối năm 1964 đầu năm 1965, quân và dân miền Bắc đã cơ bản hoàn thành các chỉ tiêu kế hoạch 5 năm lần thứ nhất (1961-1965). Miền Bắc đã trở thành hậu phương lớn vững chắc cho cách mạng miền Nam. Trước âm mưu và hành động leo thang chiến tranh của đế quốc Mỹ mở rộng ra miền Bắc nhằm phá hoại sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội, ngăn chặn sự chi viện của miền Bắc đối với miền Nam và làm suy giảm ý chí quyết tâm chống Mỹ của nhân dân ta, Ban Chấp hành Trung ương Đảng triệu tập Hội nghị lần thứ 11 (3-1965), quyết định chuyển toàn bộ hoạt động của miền Bắc từ thời bình sang thời chiến, tiếp tục sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội trong điều kiện chiến tranh. Đảng ta hạ quyết tâm: Động viên lực lượng cả nước, kiên quyết đánh bại cuộc chiến tranh xâm lược của đế quốc Mỹ trong bất cứ tình huống nào để bảo vệ miền Bắc, giải phóng miền Nam, hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân trong cả nước, tiến tới thực hiện hoà bình thống nhất nước nhà.
Nhiệm vụ của quân và dân miền Bắc lúc này được Hội nghị lần thứ 11 của Trung ương Đảng xác định: 1. Xây dựng miền Bắc trở thành hậu phương lớn, vững chắc của cách mạng miền Nam, đồng thời bảo đảm đời sống cho nhân dân và đáp ứng nhu cầu hậu cần tại chỗ. Đánh thắng chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ. Tăng viện cho tiền tuyến lớn miền Nam và cho cách mạng Lào.
139 Để thực hiện phương hướng xây dựng kinh tế phù hợp với thời chiến, Hội nghị lần thứ 11 của Trung ương Đảng quyết định: Chuyển hướng xây dựng kinh tế sang thời chiến, chuyển hướng tư tưởng, tổ chức, tăng cường lực lượng quốc phòng cho phù hợp với tình hình mới và nhiệm vụ cấp bách của miền Bắc. Về kinh tế: đẩy mạnh việc phát triển nông nghiệp, chú trọng phát triển công nghiệp địa phương và thủ công nghiệp, xây dựng những xí nghiệp công nghiệp nhỏ và vừa, tích cực xây dựng và phát triển kinh tế theo từng vùng chiến lược quan trọng, làm cho mỗi vùng có khả năng tự giải quyết phần lớn những nhu cầu ăn, mặc, ở, học tập, bảo vệ sức khỏe, bảo đảm đời sống nhân dân, phục vụ sản xuất, xây dựng và chiến đấu. Điều chỉnh lại các chỉ tiêu xây dựng cơ bản trong công nghiệp và danh mục các công trình đang hoặc dự định xây dựng cho phù hợp với tình hình mới. Về quốc phòng: phải tăng cường lực lượng quốc phòng, tăng cường công tác phòng thủ, đánh trả để bảo vệ miền Bắc, đẩy mạnh công tác phòng không nhân dân, kiên quyết đánh bại kế hoạch ném bom đánh phá, phong tỏa miền Bắc bằng không quân và hải quân của địch, tăng cường công tác chống gián điệp, bảo vệ trật tự trị an, tăng thêm bộ đội thường trực, đối tượng gọi nhập ngũ, tăng thời hạn nghĩa vụ quân sự, phát triển dân quân.
Về tư tưởng và tổ chức: chuyển hướng tư tưởng và tổ chức cho phù hợp với tình hình mới. Điều chỉnh cán bộ, công nhân viên chức giữa các ngành và các địa phương, tăng cường cán bộ cho các tỉnh trung du, miền núi, cải tiến bộ máy và sửa đổi lề lối làm việc. Về ngoại giao: đẩy mạnh công tác đấu tranh ngoại giao, tích cực tranh thủ sự ủng hộ, giúp đỡ của phe xã hội chủ nghĩa và nhân dân thế giới. Thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ 11 Ban Chấp hành Trung ương Đảng, năm 1965, cả miền Bắc chuyển nhanh sang thời chiến.
Tuy có tổn thất do địch đánh phá ác liệt, nhưng toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta trên miền Bắc đã bình tĩnh, ngoan cường bước vào cuộc chiến đấu mới. 140 Để tiếp tục hoàn chỉnh chủ trương chuyển hướng xây dựng chủ nghĩa xã hội trong điều kiện chiến tranh và quyết tâm chống Mỹ, cứu nước, Hội nghị lần thứ 12, Ban Chấp hành Trung ương Đảng (12-1965) khẳng định: Chống Mỹ, cứu nước là nhiệm vụ thiêng liêng của cả dân tộc. Hội nghị tiếp tục bổ sung nhiệm vụ của miền Bắc là: đánh bại chiến tranh phá hoại, tăng cường lực lượng quốc phòng, phát động chiến tranh nhân dân và thực hiện quốc phòng toàn dân, bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân, bảo vệ các tuyến giao thông chiến lược, các mục tiêu kinh tế và chính trị, tạo điều kiện đẩy mạnh sản xuất, động viên sức người, sức của cho cách mạng miền Nam. Ra sức xây dựng miền Bắc vững mạnh về kinh tế và quốc phòng.
Trong bất kỳ tình huống nào cũng phải đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp, công nghiệp địa phương, thủ công nghiệp… Chủ trương chuyển hướng xây dựng miền Bắc của Đảng là cơ sở quan trọng để các ngành, các cấp, các địa phương chỉ đạo thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chiến đấu, lao động sản xuất và chi viện lực lượng cho miền Nam. Đảng chỉ đạo xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, đánh thắng chiến tranh phá hoại lần thứ nhất của đế quốc Mỹ, chi viện cho miền Nam Từ đầu tháng 2-1965, đế quốc Mỹ liên tục dùng không quân và hải quân đánh phá miền Bắc nhằm cứu nguy cho sự thất bại của chúng ở miền Nam. Đế quốc Mỹ đã huy động một lực lượng không quân và hải quân rất lớn, với các loại vũ khí hiện đại có sức tàn phá và sát thương lớn, đánh vào tất cả các mục tiêu, kể cả nơi tập trung đông dân cư, tất cả các thành phố lớn ở miền Bắc, kể cả thủ đô Hà Nội. Trên cơ sở quyết tâm chống Mỹ, cứu nước và chủ trương lãnh đạo chuyển hướng xây dựng miền Bắc xã hội chủ nghĩa trong hoàn cảnh chiến tranh.
Đảng ta đã nhanh chóng, kịp thời chỉ đạo nhân dân miền Bắc thực hiện quân sự hoá trong sản xuất và đời sống. Công tác phòng không, sơ tán được đẩy mạnh, hàng triệu người dân sống ở các khu đô thị, khu trọng điểm đã được sơ tán về nơi an toàn, ổn định sinh hoạt và tiếp tục sản xuất. Vừa chiến đấu, vừa sản xuất, nhân dân ta kiên cường bám ruộng đồng, nhà máy, tiếp tục công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội trong điều kiện miền Bắc có chiến tranh. Nền kinh tế quốc dân đã được chuyển hướng tích cực từ 141 thời bình sang thời chiến.
Mặc dù chúng ta gặp nhiều khó khăn nhưng tổng giá trị sản lượng năm 1968 vẫn xấp xỉ như năm trước chiến tranh, quan hệ sản xuất không ngừng được củng cố theo định hướng xã hội chủ nghĩa, đời sống nhân dân miền Bắc trong chiến tranh vẫn ổn định. Miền Bắc đã động viên cao độ mọi nguồn lực vào sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước, để vừa chiến đấu bảo vệ miền Bắc vừa chi viện và cùng với miền Nam đẩy mạnh cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc.